Phi đối xứng

[Triển]

Phi đối xứng hay đúng hơn là "bất đối xứng", "bất cân xứng", hay đơn giản là "không cân đối"?

https://i.imgur.com/P7lykKU.jpg

/* nguồn: https://www.voatiengviet.com/a/7003799.html

[ốc]

Đối xứng nghe cái làm nhớ lại giờ hình học lớp 9.

Đối xứng là trái phải giống nhau, trước sau như một, trên dưới y chang. Tiếng Anh là symmetry.

Cân xứng là vừa tầm, đúng cỡ, ngang hàng, cùng lứa. Tiếng Anh là same-same.

Đài tiếng nói Dị kỳ, ưa xài chữ kỳ dị.

[Thùy Linh]

:)
Thầy Triển, thầy Ốc,
Phi đối xứng nghe lạ và có kỳ cục .
Bất đối xứng - cũng khó nghe, trắc, trắc, trắc bị quá trúc trắc .
Bất cân xứng - tàm tạm
Không cân xứng - nghe rất quen tai

Người ở VN bây giờ kể cả các cây bút, nhà văn, nhà thơ xuất bản thi tập, xài Hán-Việt đem cắt, ghép tứ tung, tưởng là nghe cho kêu, thực chất tối nghĩa hoặc khg có nghĩa .

[Triển]

Thầy Ốc và nữ sĩ hoa hồng,

thật tình thì nghe giang hồ đồn rằng phi, bất và vô do người Việt nhặt từ bên tàu về, nhưng chỉ nhặt có 3 chữ. Tiếng Tàu có nhiều Prefix như vậy cho việc phủ định.

Giang hồ bảo rằng phi bổ nghĩa cho danh từ, sau này ngữ pháp gọi chữ bổ nghĩa cho danh từ là định ngữ. Nghĩa là theo sau phi phải là danh từ thì mới đúng bài bản tiếng tàu.

Còn bất thì bổ nghĩa cho tĩnh từ và động từ. Do đó theo sau bất chỉ có thể là động đậy hoặc có tính chất.

Phi đối xứng là một thành ngữ nữ sĩ hoa hồng chưa nghe, nhưng thành ngữ này thuộc loại "bình thường ở huyện" của Việt Nam. Cho nên vin vào loại "nghe quen tai" không thể được, nó phải có đúng ngữ pháp hay không đúng ngữ pháp mới được cơ.

Một ví dụ sai ngữ pháp:

"Dạ. Dạ. Ê nó trời ơi trời cái gì vậy. Hai bà quần chúng đi đóng quần chúng mà sợ dơ đồ hả lấy lá chuối lót hả trời hư phim của tui hết trơn qua đây bay.".
(*/ nguồn: https://hu-hu.facebook.com/photo/?fbid=10159188466937490&set=ecnf.547612489 )

Quần-chúng là danh từ. Câu đầu xài chữ đó như tĩnh từ, câu kế dùng chữ đích thực là danh từ. Nghe riết sẽ quen tai, nhưng kỳ thật là câu đầu sai ngữ pháp. Nhưng ở Việt Nam người ta chấp nhận nói như vậy. Cho nên không thể xét câu nói bằng quen tai để định đúng hay sai.


PS: Cái giang hồ nói bên trên là chỗ này: NGHIÊN CỨU HÁN NÔM & NGÔN NGỮ HỌC - http://dolamdhhp.blogspot.com/2011/10/vo-phi-bat-trong-tieng-viet-o-phuong.html

[ốc]

Người Việt xài nhiều chữ Hán Việt nhưng hồi đi học ở trường hông có môn Hán Việt nên biết xài nó đã khó, hiểu rõ ngữ pháp hay phân biệt từ loại của mấy chữ đó thì còn khuya.

Nhiều chữ vừa là động từ vừa là danh từ dù viết y chang, rồi danh từ có thể bổ nghĩa cho danh từ khác khi được xài như tính từ. Thí dụ: bất nghĩa, phi nghĩa, vô nghĩa; bất nhân, phi nhân, vô nhân; bất học, phi học, vô học; bất thường, phi thường, vô thường…

Cũng có khi “bất” đi với danh từ: bất tài, bất lực, bất hạnh, bất an… Giang hồ thì ưa nói “Bất độc bất anh hùng” hay “Lượng tiểu phi quân tử, vô độ bất trượng phu.”

Chữ “phi” cũng có lúc đứng trước động từ hay tính từ: phi thương bất phú, phi thường, phi phàm…

Ấu bất học lão hà phi?

[Thùy Linh]

Thầy Ốc và nữ sĩ hoa hồng,

Còn bất thì bổ nghĩa cho tĩnh từ và động từ. Do đó theo sau bất chỉ có thể là động đậy hoặc có tính chất.

Phi đối xứng là một thành ngữ nữ sĩ hoa hồng chưa nghe, nhưng thành ngữ này thuộc loại "bình thường ở huyện" của Việt Nam.
Cho nên vin vào loại "nghe quen tai" không thể được, nó phải có đúng ngữ pháp hay không đúng ngữ pháp mới được cơ.

Một ví dụ sai ngữ pháp:

"Dạ. Dạ. Ê nó trời ơi trời cái gì vậy. Hai bà quần chúng đi đóng quần chúng mà sợ dơ đồ hả lấy lá chuối lót hả trời hư phim của tui hết trơn qua đây bay.".
(*/ nguồn: https://hu-hu.facebook.com/photo/?fbid=10159188466937490&set=ecnf.547612489 )

Quần-chúng là danh từ. Câu đầu xài chữ đó như tĩnh từ, câu kế dùng chữ đích thực là danh từ. Nghe riết sẽ quen tai, nhưng kỳ thật là câu đầu sai ngữ pháp. Nhưng ở Việt Nam người ta chấp nhận nói như vậy. Cho nên không thể xét câu nói bằng quen tai để định đúng hay sai.

PS: Cái giang hồ nói bên trên là chỗ này: NGHIÊN CỨU HÁN NÔM & NGÔN NGỮ HỌC - http://dolamdhhp.blogspot.com/2011/10/vo-phi-bat-trong-tieng-viet-o-phuong.html



Ngũ Triển nguyên soái,
:z67:
TLinh nói lại là "không cân xứng" - đúng ngữ pháp :).

Thầy Ốc phân tích chữ "phi" có dùng trước động từ cũng có mà ít .

[Triển]

N Thí dụ: bất nghĩa, phi nghĩa, vô nghĩa; bất nhân, phi nhân, vô nhân; bất học, phi học, vô học; bất thường, phi thường, vô thường…





bất nhân: là không có tình người. "Cái thứ bất nhơn"!

phi nhân: là không phải loài người. "Cộng sản phi nhân"

vô nhân (đạo): là không có tính cách của con người.


Cái gì cũng "nhân". Nhưng đằng sau đó phải hiểu cho đúng nghĩa chứ. Nghĩa khác. Tuy nhiên cũng vì xài lung tung và hay giản lược, rút ngắn chữ, cho nên không còn ai biết đúng sai nữa.
Các chữ kia cũng vậy.

[Thùy Linh]

Ngũ đại nhân,
Nhớ lại hồi nhỏ Thuỳ có nghe người ta nói chuyện về xì ke, nghe nói chính xác như này .
-thằng N phi xì ke !

hiểu ý là chích, hút xì ke, chữ "phi" động từ này chắc tiếng lóng thay cho chữ "bay" của bay bổng chắc ?

[Triển]

Ngũ đại nhân,
Nhớ lại hồi nhỏ Thuỳ có nghe người ta nói chuyện về xì ke, nghe nói chính xác như này .
-thằng N phi xì ke !

hiểu ý là chích, hút xì ke, chữ "phi" động từ này chắc tiếng lóng thay cho chữ "bay" của bay bổng chắc ?


Duyên Anh có viết trong các truyện của ông ấy là phê xì-ke. Ngoài đời thì thỉnh thoảng cũng có nghe phê xì-ke.

Còn phi xì-ke thì tại hạ chưa có nghe. Cho nên cũng không hiểu rõ phi-xì-ke là gì. Là không chích xì-ke nữa hay là không có bị nghiện ngập xì-ke nữa hay là gì.

[Thùy Linh]

Triển đại nhân,
Hồi nhỏ nhà Thuỳ ngay trước sân là chợ lớn, buôn bán suốt ngày, hay nghe nhiều người ngoài chợ nói chuyện với nhau,
người ta đang bàn về ai đó bị ghiền, hút xì ke,
có thể tiếng lóng chế ra ở địa phương vào thời điểm đó, hay là nghe không rõ.
ngay cả hai chữ xì-ke cũng xưa rồi, ngày nay ít ai nhắc đến, còn không hiểu là chất gì ?

Mới nhớ ra chữ phi động từ có phi ngựa, ngựa phi nước đại

[008]

Ngũ đại nhân,
Nhớ lại hồi nhỏ Thuỳ có nghe người ta nói chuyện về xì ke, nghe nói chính xác như này .
-thằng N phi xì ke !

hiểu ý là chích, hút xì ke, chữ "phi" động từ này chắc tiếng lóng thay cho chữ "bay" của bay bổng chắc ?

Đúng rồi! “Phi” trong “phi xì ke” là tiếng lóng đầu đường thời đó và có nghĩa là bay bổng chơi vơi chơi vơi. Có lẽ bắt nguồn từ chuyện “đi mây về gió” của mấy ông “ngả bàn đèn” (hút thuốc phiện)! Hồi nhỏ tui có dịp nhìn thấy mấy ông hút thuốc phiện giải trí (không phải mấy ông nghiện) thì phải công nhận mùi khói thuốc phiện nó thơm phưng phức… thơm lừng… thơm nức mũi (không phải thơm như mùi nước hoa). Mới ngửi mùi thôi là chỉ muốn ngồi đó mà… thưởng thức cái mùi thơm đó hoài! Mấy con thằn lằn (thạch thùng, thạch sùng) cũng bò tới bu lại trên trần chỗ khói thuốc phiện bay lên mà… đi mây về gió theo luôn! Lớn lên thời đi học trung học cũng thấy mấy đứa vấn thuốc trắng mà "phi xì ke" ngoài góc sân trường cũng như ở ngoài đường. Tóm lại: “phi” = “phê” = “bay” = “đi mây về gió” = “lâng lâng” = “get high”!

[ốc]

Cũng có thể “phi xì ke” là làm tiếp viên hàng không xách ma tuý bay về nước?

- xì ke: từ chữ SCAG của lính Mỹ
https://www.wiktionary.org/wiki/scag#

[Thùy Linh]

Đúng rồi! “Phi” trong “phi xì ke” là tiếng lóng đầu đường thời đó và có nghĩa là bay bổng chơi vơi chơi vơi. Có lẽ bắt nguồn từ chuyện “đi mây về gió” của mấy ông “ngả bàn đèn” (hút thuốc phiện)! Hồi nhỏ tui có dịp nhìn thấy mấy ông hút thuốc phiện giải trí (không phải mấy ông nghiện) thì phải công nhận mùi khói thuốc phiện nó thơm phưng phức… thơm lừng… thơm nức mũi (không phải thơm như mùi nước hoa). Mới ngửi mùi thôi là chỉ muốn ngồi đó mà… thưởng thức cái mùi thơm đó hoài! Mấy con thằn lằn (thạch thùng, thạch sùng) cũng bò tới bu lại trên trần chỗ khói thuốc phiện bay lên mà… đi mây về gió theo luôn! Lớn lên thời đi học trung học cũng thấy mấy đứa vấn thuốc trắng mà "phi xì ke" ngoài góc sân trường cũng như ở ngoài đường. Tóm lại: “phi” = “phê” = “bay” = “đi mây về gió” = “lâng lâng” = “get high”!

Bát Sư phụ ơi, đi đâu mà lâu quá không thấy vô ĐT, trong lòng đệ tử nhắc Sư phụ hoài đó.

Chắc " phi xì ke" là ý nói vậy đó, nhớ nghe nhiều lần mà hồi đó đệ tử chỉ biết nghe, lâu quá rồi.
Người ta cũng nói " ....nó ốm như xì ke !"

Thầy Ốc nói :z67::21:

[Triển]

Cũng có thể “phi xì ke” là làm tiếp viên hàng không xách ma tuý bay về nước?

- xì ke: từ chữ SCAG của lính Mỹ
https://www.wiktionary.org/wiki/scag#


Cái đó là vô xì ke. Nhập hàng lậu kiếm cơm sườn.

PS: Vô mánh.

[008]

Bát Sư phụ ơi, đi đâu mà lâu quá không thấy vô ĐT, trong lòng đệ tử nhắc Sư phụ hoài đó.

Chắc " phi xì ke" là ý nói vậy đó, nhớ nghe nhiều lần mà hồi đó đệ tử chỉ biết nghe, lâu quá rồi.
Người ta cũng nói " ....nó ốm như xì ke !"

Thầy Ốc nói :z67::21:


Ừa, cũng lâu lâu rồi hén! Tại lên cơn mần biếng chút là đi đứt luôn bao lâu rồi cũng không hay!

[Thùy Linh]

Ừa, cũng lâu lâu rồi hén! Tại lên cơn mần biếng chút là đi đứt luôn bao lâu rồi cũng không hay!

Dạ, Bát Sư phụ siêng siêng tuột cơn mần biếng xuống :)

Sư phụ lớn lên trong miền Nam, biết nhiều mà từ ngữ người miền Tây sông nước nói hông biết Sư phụ có nghe qua và hiểu hôn?
Thí dụ sơ sơ...
huốt
chưa chín hung
ăn ta ni/đóng thùng/bảnh tỏn
đía
miết
xà quần
bầy hầy/tầy quầy
hằm bà lằng xá bấu

Còn nhiều nữa nha hôn...

Từ nhỏ đệ tử nghe nhiều phương ngữ, tiếng lóng từ chợ đến quê, cái nhớ cái không rồi từ chế xài trong giai đoạn rồi biến mất .

[Thùy Linh]

Thỉnh Bát Sư phụ,
đệ tử phá Sư phụ giận rồi sao ? xin chịu phạt quỳ một tiếng .
Sư phụ trả lời cho đệ tử với ...

Bill of Rights - Đạo luật nhân quyền ? trên mạng dịch "Tuyên ngôn nhân quyền" hay còn chữ nào khác ?
Constitutional rights - Quyền hiến định ?
The constitution - Hiến pháp

[008]

Dạ, Bát Sư phụ siêng siêng tuột cơn mần biếng xuống :)

Sư phụ lớn lên trong miền Nam, biết nhiều mà từ ngữ người miền Tây sông nước nói hông biết Sư phụ có nghe qua và hiểu hôn?
Thí dụ sơ sơ...
huốt
chưa chín hung
ăn ta ni/đóng thùng/bảnh tỏn
đía
miết
xà quần
bầy hầy/tầy quầy
hằm bà lằng xá bấu

Còn nhiều nữa nha hôn...

Từ nhỏ đệ tử nghe nhiều phương ngữ, tiếng lóng từ chợ đến quê, cái nhớ cái không rồi từ chế xài trong giai đoạn rồi biến mất .


Trong mấy chữ trên thì tui hiểu... gành “chưa chín hung, đóng thùng, bảnh tỏn, đía, miết, bầy hầy, hằm bà lằng, xá bấu”. Mấy chữ còn lại nếu nghe hoặc đọc trong “context” thì có lẽ cũng đoán được tàm tạm bảy, tám phần! Đọc bằng mắt thì cũng hơi khó đoán hơn so với nghe vì những chữ đó không phải “tiêu chuẩn” mà là “dialect” hoặc “regional” nên không có trong từ điển! Thường thì tui phải phát âm lớn tiếng ra để nghe lại thì mới dễ đoán hơn là chỉ nhìn bằng mắt. Tiếng lóng tui cũng biết kha khá nhưng mà toàn loại lóng nghe được ở Sài Thành chứ còn những chữ lóng mà... “dưng” miền tây không ở Sài Thành xài thì chưa chắc lắm! Hồi nhỏ tui có dịp xuống Cần Thơ rồi có sáng nọ cả nhà ra bến Ninh Kiều ăn... phở gánh. Tui nhìn thấy họ múc nước dùng phở đổ vào tô mà trong đó có miếng... cà chua làm thằng nhỏ chới với dù thời đó cũng còn nhỏ lắm (tiểu học) mà cũng thấy quá sức lạ lùng khi có cà chua trong nước phở!

[008]

Thỉnh Bát Sư phụ,
đệ tử phá Sư phụ giận rồi sao ? xin chịu phạt quỳ một tiếng .
Sư phụ trả lời cho đệ tử với ...

Bill of Rights - Đạo luật nhân quyền ? trên mạng dịch "Tuyên ngôn nhân quyền" hay còn chữ nào khác ?
Constitutional rights - Quyền hiến định ?
The constitution - Hiến pháp

Oái... oái... có giận dỗi gì đâu! Còn phá phách thì càng vui chứ có sao... phá nữa đi em! Hổng phải đâu là hổng phải đâu, chẳng qua là vì tui cũng vẫn còn mần biếng nên thỉnh thoảng mới dô!

Về chuyện dịch “Bill of Rights” thành “Đạo Luật Nhân Quyền” hay “ Tuyên Ngôn Nhân Quyền” gì đó thì tui đều không ưng bụng vì những lẽ sau đây:

- “Rights” trong “Bill of Rights” không phải là “nhân quyền” mà là dân quyền (civil rights) và các quyền tự do (liberties) dành cho dân Mỹ mặc dù một số những quyền này sau đó cũng được chọn làm nhân quyền trong bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền của Liên Hiệp Quốc. Sở dĩ họ dịch thành “Tuyên Ngôn Nhân Quyền” chắc là vì họ quen nghe bản dịch “Universal Declaration of Human Rights” của Liên Hiệp Quốc nên cứ thế mà ụp luôn vào “Bill of Rights”!

- “Bill” trong “Bill of Rights” cũng không phải là một đạo luật riêng rẽ hay dự thảo luật như các “bills” của Quốc Hội. Do đó, “Đạo Luật Nhân Quyền” cũng không chính xác vì đây không phải là một “đạo luật” riêng rẽ như bao đạo luật khác (Bills -> Laws hoặc Acts) mà “Bill of Rights” chính là 10 Tu Chính Án Hiến Pháp đầu tiên của Hoa Kỳ. Sau đó, các loại “dân quyền” và “nhân quyền” cũng còn được mở rộng thêm và quy định trong các đạo luật riêng rẽ khác của cả liên bang lẫn tiểu bang.

Tóm lại là có thể tìm hiểu thêm về lịch sử, nguồn gốc của “Bill of Rights” cũng như các loại “civil rights”, “human rights”… thật dễ dàng để thấy rằng hai cách dịch trên dễ gây hiểu lầm. Nếu móc súng ra kê vào đầu bắt tui dịch thì tui sẽ tuôn ra một lô sau đây, tùy theo… đối tượng là gì và trong hoàn cảnh hoặc ngữ cảnh nào:

1) Các Quyền Hiến Định của Công Dân Hoa Kỳ
2) Hiến Chương Dân Quyền Hoa Kỳ
3) Các Quyền Cơ Bản của Công Dân Huê Kỳ
4) Bản Liệt Kê Dân Quyền Hoa Kỳ
5) Danh Sách Các Quyền Công Dân Huê Kỳ

Nếu bắt buộc phải chọn một trong năm cách trên để làm một bản dịch cho mọi nơi, mọi lúc, mọi hoàn cảnh thì tui chọn cách số 2 - Hiến Chương Dân Quyền Hoa Kỳ.

Còn mấy cách dịch “constitution” với “constitutional rights” kia thì ngay sọ dừa rồi nên không còn gì để nói nữa!

Chú thích thêm: “Constitutional rights” chính là những quyền trong “Bill of Rights”

[Thùy Linh]

:)
Đa tạ Bát Sư phụ nhiều, rủi đâu nghĩ đệ tử đem mấy tiếng lóng miền Tây ra "thử" Sư phụ, hổng phải đâu là hổng phải đâu.
Dạ, cho phá tiếp, Sư phụ mần biếng chừng nào dô cũng được .

Phương ngữ miền Tây mà dô miệt dườn nhiều từ ngữ họ dùng ngộ lắm .
huốt- đi huốt gòi !
xà quần = loanh quanh, luẩn quẩn . " ... đi đâu loanh quanh rồi… quành trở lại"
tầy quầy = lớn . Bày bố ra, làm cho lớn chuyện ra . Cái lỗ tầy quầy; chời, mày làm cho tầy quầy ga gòi !
bẹo = chưng ra . Bẹo gan tui hả ? bẹo hình, bẹo dạng . Bán đồ đem chưng hàng mẫu ra như ở chợ nổi Cái Răng tàu, thuyền bán khóm sẽ treo một trái khóm trên cây sào cao cho khách thấy mình bán thứ gì .
mút chỉ cà tha = xa lắm . Nhà chị B xa mút chỉ cà tha mà trái cây ăn mệt xiủi nghen .
cuốc, quận = lượt . Sáng giờ tui mới chạy được một cuốc hà. Tui uống quận này, quận tới phiên anh nghen !
(còn tiếp)
~~
Phở
phở vào trong Nam đã khác phở Bắc, đi tuốt xuống miền Tây hơi khác, rồi đi vô miệt thứ thành ...hủ tíu luôn .
phở có cà chua đệ tử chưa có ăn thử a Sư phụ, nếu gánh đi bán của nhà là "tự biên, tự diễn" cho khác người ta chắc vậy, miễn khách chịu/thích ăn, bán chạy là được.
vậy hồi nẵm " tiểu thiếu gia" Sài Thành ăn phở gánh chợ Cần Thơ thấy mùi vị ra sao, có ngon hông ?
~~
Sư phụ giải nghĩa " Bill of Rights" hay quá.
đệ tử cũng thích chọn lựa số 2) Hiến Chương Dân Quyền Hoa Kỳ, nếu dùng trong bản dịch rõ ràng, gọn ghẽ.

[008]

:)
...
Phương ngữ miền Tây mà dô miệt dườn nhiều từ ngữ họ dùng ngộ lắm .
huốt- đi huốt gòi !
xà quần = loanh quanh, luẩn quẩn . " ... đi đâu loanh quanh rồi… quành trở lại"
tầy quầy = lớn . Bày bố ra, làm cho lớn chuyện ra . Cái lỗ tầy quầy; chời, mày làm cho tầy quầy ga gòi !
bẹo = chưng ra . Bẹo gan tui hả ? bẹo hình, bẹo dạng . Bán đồ đem chưng hàng mẫu ra như ở chợ nổi Cái Răng tàu, thuyền bán khóm sẽ treo một trái khóm trên cây sào cao cho khách thấy mình bán thứ gì .
mút chỉ cà tha = xa lắm . Nhà chị B xa mút chỉ cà tha mà trái cây ăn mệt xiủi nghen .
cuốc, quận = lượt . Sáng giờ tui mới chạy được một cuốc hà. Tui uống quận này, quận tới phiên anh nghen !
(còn tiếp)
Á, mấy chữ trên tui biết hết á! Trừ chữ… “huốt”. Nhưng tui đoán “huốt” đây là vì phát âm méo xẹo đi từ chữ “hút” hoặc chữ “khuất”. “Đi huốt rồi” là “đi khuất rồi”, “đi mất hút rồi”, phải hôn?



Phở
phở vào trong Nam đã khác phở Bắc, đi tuốt xuống miền Tây hơi khác, rồi đi vô miệt thứ thành ...hủ tíu luôn .
phở có cà chua đệ tử chưa có ăn thử a Sư phụ, nếu gánh đi bán của nhà là "tự biên, tự diễn" cho khác người ta chắc vậy, miễn khách chịu/thích ăn, bán chạy là được.
vậy hồi nẵm " tiểu thiếu gia" Sài Thành ăn phở gánh chợ Cần Thơ thấy mùi vị ra sao, có ngon hông ?

Phở gánh nấu với cà chua có ngon không đó hả? Hồi nẳm mỗ còn là tiểu tiểu tiểu thiếu gia nên cũng không còn nhớ rõ lắm. Ăn thì vẫn ăn đó nhưng chắc là lặng lẽ mà ăn thôi chứ không nói ra tiếng nào! Ngồi ngay trước mặt bà bán phở đó mà hổng lẽ đi chê. Nhỏ thì nhỏ chứ cũng đã biết “gian dối chuyện xã giao ngoài mặt” rồi! Nhưng xét cho cùng thì tui ăn phở cũng không giống đại đa số mọi người. Hôm nào “hưỡn hưỡn” tui viết một bài “tui ăn phở” để thấy tui ăn phở hổng giống ai hết. Bây giờ xem youtube tui thấy người ta ăn phở với “giò chéo quẩy” và “ngò om” (“rau ngổ” theo tiếng người đàng ngoài). Nhìn đĩa rau giá trên bàn giống như đĩa rau sống để ăn... mắm vậy làm tui nhớ lại phở cà chua nên cũng nhợn phở luôn!

[Triển]

Á, mấy chữ trên tui biết hết á! Trừ chữ… “huốt”. Nhưng tui đoán “huốt” đây là vì phát âm méo xẹo đi từ chữ “hút” hoặc chữ “khuất”. “Đi huốt rồi” là “đi khuất rồi”, “đi mất hút rồi”, phải hôn?




Tui nghĩ không phải đâu. Hồi nào tới giờ tui nói "huốt" là "giuộc" trong nghĩa của chữ "giuộc". Nghĩa là bị trượt mất. Bỏ qua cơ hội nắm bắt được thì "kêu" là "huốt".

Các tiếng miền Nam, miền Tây Nam có lẽ phải xem tự điển của Cam Bốt, Thái Lan, Mã Lai, Nam Dương hoặc viết mail hỏi ông Chế Linh vì có thể lai tiếng Chàm.

[008]

Tui nghĩ không phải đâu. Hồi nào tới giờ tui nói "huốt" là "giuộc" trong nghĩa của chữ "giuộc". Nghĩa là bị trượt mất. Bỏ qua cơ hội nắm bắt được thì "kêu" là "huốt".

Các tiếng miền Nam, miền Tây Nam có lẽ phải xem tự điển của Cam Bốt, Thái Lan, Mã Lai, Nam Dương hoặc viết mail hỏi ông Chế Linh vì có thể lai tiếng Chàm.


“Giuộc” đây là “vuột” đó hở, chẳng hạn như “vuột khỏi tầm tay”?

[Thùy Linh]

Á, mấy chữ trên tui biết hết á! Trừ chữ… “huốt”. Nhưng tui đoán “huốt” đây là vì phát âm méo xẹo đi từ chữ “hút” hoặc chữ “khuất”. “Đi huốt rồi” là “đi khuất rồi”, “đi mất hút rồi”, phải hôn?


Phở gánh nấu với cà chua có ngon không đó hả? Hồi nẳm mỗ còn là tiểu tiểu tiểu thiếu gia nên cũng không còn nhớ rõ lắm. Ăn thì vẫn ăn đó nhưng chắc là lặng lẽ mà ăn thôi chứ không nói ra tiếng nào! Ngồi ngay trước mặt bà bán phở đó mà hổng lẽ đi chê. Nhỏ thì nhỏ chứ cũng đã biết “gian dối chuyện xã giao ngoài mặt” rồi! Nhưng xét cho cùng thì tui ăn phở cũng không giống đại đa số mọi người. Hôm nào “hưỡn hưỡn” tui viết một bài “tui ăn phở” để thấy tui ăn phở hổng giống ai hết. Bây giờ xem youtube tui thấy người ta ăn phở với “giò chéo quẩy” và “ngò om” (“rau ngổ” theo tiếng người đàng ngoài). Nhìn đĩa rau giá trên bàn giống như đĩa rau sống để ăn... mắm vậy làm tui nhớ lại phở cà chua nên cũng nhợn phở luôn!

Nỉ hào ma Shifu, Sư phụ cũng rành 6 câu vọng cổ à nghen :z67:
Tiểu tiểu thiếu gia hồi xưa đã "khéo" vậy ròi, ngưỡng mộ quá đi :)

Lót dép ngồi chờ Sư phụ viết "Tui ăn phở"

Chỗ đệ tử "huốt" để nói ..qua khỏi rồi !
- bác tài chạy huốt rồi, quành lại đi .
- chèo qua huốt nhà cô Ba rồi !
- đi huốt nhà máy xay lúa rồi tía !
~~~
phương ngữ miệt vườn đệ tử nghe qua :
đt. chỏ = chỏ mỏ vô = xía miệng vô.
tt. hậu đậu = vụng về, quê mùa
chém vè =đi trốn
chằn ăn trăn quấn
mút mùa lệ thuỷ
mút chỉ cà tha
buông dầm cầm chèo =nhanh nhẹn, tháo vát

Ngũ hiệp sĩ, tiếng Cam Bốt có chữ ...êng (một mình)
- Đi với ai dzậy ?
- Dạ em đi mình ên !

[Ngoc Han]

Trong mấy câu vè có câu: con cút cụt đuôi, ai nuôi mày lớn, dạ thưa thầy, con lớn mình ên!!:)

[008]

Nỉ hào ma Shifu, Sư phụ cũng rành 6 câu vọng cổ à nghen :z67:
Tiểu tiểu thiếu gia hồi xưa đã "khéo" vậy ròi, ngưỡng mộ quá đi :)

Lót dép ngồi chờ Sư phụ viết "Tui ăn phở"

Chỗ đệ tử "huốt" để nói ..qua khỏi rồi !
- bác tài chạy huốt rồi, quành lại đi .
- chèo qua huốt nhà cô Ba rồi !
- đi huốt nhà máy xay lúa rồi tía !
~~~
phương ngữ miệt vườn đệ tử nghe qua :
đt. chỏ = chỏ mỏ vô = xía miệng vô.
tt. hậu đậu = vụng về, quê mùa
chém vè =đi trốn
chằn ăn trăn quấn
mút mùa lệ thuỷ
mút chỉ cà tha
buông dầm cầm chèo =nhanh nhẹn, tháo vát

Ngũ hiệp sĩ, tiếng Cam Bốt có chữ ...êng (một mình)
- Đi với ai dzậy ?
- Dạ em đi mình ên !


Wờ hẩn hào! Á, mớ miệt vườn miệt dưới này tui cũng biết … láng á!

Chiện ăn phở hưỡn lại chút đã! Dòm mấy tô phở tái nhợt của AI bên kia làm tui nhợn nhợn nên phải chờ cho phai bớt cái nhợn đã rồi mới viết được!

[Thùy Linh]

:)
Dạ, tô phở Al mần ngó dợn óc, thấy gớm !

Mời Bát Sư phụ, Ngũ đại hiệp, Hân ca ca, anh Kiến Hôi, thầy Ốc và khách vãng lai ghé vô đọc vui bài viết về phương ngữ miền Tây .
~~~
Thằng nhỏ nhóc quê tổ miền Bắc, thời sanh Sài Gòn, lớn lên dãi dọc miệt đồng bưng Long An, càng ngày càng thấm kiểu ăn nói đặc sệt miền Tây.

Tới khi đi học lại gặp toàn bạn bè là con cháu nhiều đời cố cựu ở xóm trên ấp dưới, lời ăn tiếng nói như có mùi lúa mùi phèn càng ăn sâu vô máu nó.

"Cưng mắc chết" thằng nhỏ nhóc

Thiệt bụng, hổng dám nói dóc bà cố chớ bận nhỏ, tui đi học hổng giỏi nhưng cũng "dừa dừa", nhứt là môn văn đặng mấy lần đi thi học sinh giỏi cấp tỉnh, rồi cấp quốc gia. Gia đình được phen sáng láng mặt mày, hàng xóm cũng "cưng mắc chết thằng nhỏ".

Xóm tui thủa đó hay có người, mà nhiều nhứt là mấy bà mấy cô cứ rổn rảng từ "mắc chết" rất ngồ ngộ, như "cưng mắc chết, được mắc chết, trúng mắc chết, giỏi mắc chết luôn...".

Sắp nhỏ nhóc trường miệt bưng như tui bận đó biết chi chuyện cắc cớ tại sao đã cưng lại còn "mắc chết", mà cứ thấy ông bà cô bác hay rổn rảng đằng miệng thì mình cũng ăn theo nói leo, tỉ như túm tụm nhận xét cô giáo mình "dạy giỏi mắc chết luôn".

Tối tối cả xóm tưng bừng kéo nhau đến một nhà hiếm hoi có cái truyền hình (tivi) trắng đen để coi cải lương hay phim Liên Xô "Trên từng cây số" rồi cũng nức nở khen "hay mắc chết" luôn.

Sau này, tui hay rong ruổi tứ xứ, cũng nghe đặng nhiều lời hay tiếng lạ, mà nhiều khi nghĩ lại vẫn mắc cười với phương ngữ như ngọn cỏ củ khoai, vừa dễ hiểu lại vừa khó hiểu ở miệt bưng biền thủa nào. Mấy bà mấy cô nói "cưng mắc chết" thằng nhỏ ý là tui quá dễ thương. Còn tụi tui nói cô giáo mình "dạy giỏi mắc chết luôn", nghĩa là cô dạy rất giỏi.

Hổng biết phải bận đó dân tình miệt bưng biền quá mê mẩn cải lương hay có mấy cao trào rớt hột nước mắt như anh hùng, mỹ nhơn trước khi chết phải rướn lên ca thiệt mùi mẫn rồi mới... lăn đùng ra nghẻo, nên hình như cách xài từ "mắc chết" ở đây cũng biến tấu ra cho người tốt, mà phải ở cấp độ cao là rất rất tốt mới đúng.

Tui nhớ không lộn thì đến con chó nhà mình cũng được bà hàng xóm hay khen "chèng đéc ơi, sao nhà bà Ba có con phèn cưng mắc chết luôn".

Tui hay đi nhà sách, bợ về cuốn từ điển Từ ngữ Nam Bộ dày cộp. Khi cần ba điều bốn chuyện, tìm phương ngữ cho mấy bài phóng sanh sự quê kia xứ nọ, tui cũng hay lum khum tra từ điển.

Và thiệt bụng, hổng dám dóc xạo là nhiều từ ngồ ngộ sách có mà tui không biết, nhưng nhiều từ tui rành rẽ mà sách lại hổng có. Mà chuyện này chắc không ai sai, ai thiếu, đã gọi là phương ngữ mà.

Ở ngay cùng một tỉnh miền Tây, người xóm bưng dưới nhiều khi lại có kiểu nói chuyện khác người đàng chợ. Rồi thời gian và thời cuộc cũng làm biến đổi, lợt lạt nhiều thứ. Bận giờ, tui về xóm bưng cũ, quen ăn nói lời lẽ thủa trước, sắp nhỏ đời sau cũng tròn xoe con mắt hột nhãn xuồng cơm vàng.

Mạng xã hội và phim ảnh đã làm tụi nó quen nghe, quen xài từ ngữ phổ thông hơn chăng và đã "sanh đẻ" được nhiều từ mới?

Thằng ba đía, bắt cá hôi, ăn cơm hớt

Nhớ thủa quê nghèo lối thập niên 1980, sắp nhỏ tụi tui đâu được bộn trò chơi lùm xùm như bây giờ. Sáng đến trường, chiều đám nhóc chỉ đặng niềm vui bự nhứt là vác cần câu hay xách gàu dai đi tát cá. Và đã có nhiều lời lẽ ngộ miệng, lạ tai xuất hiện chính trong những buổi dầm mưa dãi nắng bưng biền này.

Tui vẫn chưa quên ngày mình cùng thằng bạn học và một cô gái bự hơn hai, ba tuổi hè nhau kéo gàu dai, tát cá đìa đôi bự chà bá ở đám bưng tràm Mười Mẫu. Con nít quê nghèo thiếu ăn, ốm lỏng khỏng, vậy mà tụi tui từ sáng đến chiều đã thay phiên nhau cầm dây gàu dai tát cạn cái đìa đôi.
Thế nhưng đến bận nước cạn trơ đáy, tụi tui vừa được hưởng niềm vui bắt cá thì tự dưng ngay sau lưng mình cả mớ người xúm nhau "bắt hôi". Ba đứa nhóc ấm ức vì còng lưng tát nước đến lòi hột cơm miệng, lúc lui cui được bắt cá một thì thiên hạ đã hốt ba hốt bảy, mà hổng dám hé miệng cự cãi.

Rồi tình thiệt cũng từ bận đó, tui bắt đầu rành rẽ "bắt hôi" cá mú. Phần đông người sông nước coi nó là bình thường, tỉ như đi mót lúa, mót khoai của ai đó. Nhưng tùy cảnh tùy tình cũng có thể hiểu nó ở nghĩa không được hay ho, như cái cảnh "bắt hôi" mà giống giành giật cá với người đổ mồ hôi mẹ mồ hôi con ra tát đìa là sắp nhỏ tụi tui.

Đôi khi rủa miệng, người ta vẫn nói "ba đồ bắt cá hôi" hay "cái thứ hốt cá cạn" để ngầm ý chê bai.

"Bắt cá hôi" thì tui đã giải thích, còn "bắt cá cạn" ai có ở miệt ruộng đồng miền Tây có mùa nước nổi mới thiệt sự rành rẽ.

Cuối năm khi trời se se lạnh, độ trăng già tháng 11 qua tháng 12 âm lịch, nước trên đồng bắt đầu rút dần. Cá mú phần đa cũng theo lỗ bọng thửa ruộng, bờ kinh tìm đường xuống sông rạch, nhưng cũng có một số, nhứt là đám cá nhỏ "mải chơi" ở lại đồng nên mắc kẹt khi ruộng ngày càng trơ đáy. Người ta chỉ kéo nhau vác thùng đong lúa (loại bự 20 lít) ra mà quơ quào, đúng nghĩa là hốt đám cá "sa cơ lỡ bước" mắc cạn.

Thủa tui còn nhỏ, thời gian bắt cá cạn chỉ độ năm ngày bảy bữa mà nhiều nhà ăn không hết, làm mắm, phơi khô cũng không kịp. Cho nên sau này tui hiểu bắt cá cạn là bình thường, nhưng khi ai đó nói "ơ cái thứ bắt cá cạn có gì đâu mà kể" là ý ngầm chê bai, coi thường kẻ làm chuyện quá dễ dàng, tỉ được dâng tận tay, không phải hao công tổn trí gì...

Mà thiệt, bận nhỏ chính tụi tui đi bắt cá cạn cũng hay bị chửi lên bờ xuống ruộng. Lý do dễ hiểu là bắt cá cạn thì thường phải quần thảo trên đồng ruộng, mà lúa lúc đó lại đang trổ đòng đòng (ra bông lúa non) nên làm tổn hại lúa là cái chắc.

Có lần, tụi tui bị một chủ ruộng vừa đuổi vừa chửi "mấy cái thằng ghẻ hờm đâm trâu trộm chó". Mới nghe chửi thì nặng dữ thần thiên địa, mà thiệt ra không thâm cay xấu ý bằng "cái thứ hốt cá cạn".

Nghĩ lại cũng ngộ, tui hay nghe thiên hạ phán chửi rủa có lớp lang, sâu độc thì phải ở miền ngoài. Tui sanh thời và lớn lên trong Nam, không dám quả quyết lời phán đúng hay sai, nhưng thiệt bụng là cá nhân tui thấy lời lẽ mắng chửi của dân miệt trong này có vẻ không nặng nề lắm, thậm chí đôi khi còn ngồ ngộ, vui tai.

Lớp tui học ngày trước có con nhỏ hay bị đám bạn chửi là "đồ ăn cơm hớt", vì cái tội "tài lanh tài lẹt" hay giành phần phát biểu của bạn khác. Có lẽ "ăn cơm hớt" còn nghĩa khác, nhưng dân quê tui bận đó nói từ này nghĩa là rủa người chỉ biết xí phần mình trước, như nói trước, ăn trước kẻ khác. Lời lẽ chê bai mà hổng quá mức nặng nề, hạ nhục dữ thần ai.

Tui còn nhớ xóm bưng mình ở còn có một anh được phong là "chai rượu" do suốt ngày nhậu nhẹt. Bạn bè cùng chung chai đế trái ớt với anh ta thì hay cười nói "thằng này dóc bà cố luôn nhưng có nó bá láp nhậu mới dzui".

Còn mấy bà mấy cô, nhứt là dân hàng quán lại cẳng nhẳng càm ràm "thằng cha ba đía". Cùng là chửi anh ta hay nói dóc, nhưng rủa "ba đía" có vẻ nặng hơn một chút. Riêng nhỏ nhóc như tui hồi đó thì biết chuyện anh ta bị mấy bà hàng quán chửi "đồ ba đía" vì hay... mua nợ rượu đế mà chậm trả.

Có lần chả còn lén vợ, vác lúa nhà đi trả nợ rượu. Cô vợ phát hiện, điên máu sa sả rủa chồng chỉ biết lêu bêu ăn nhậu, rồi ra chửi luôn mấy bà quán chịu bán nợ.
Ngạnh cá trê đâm ngạnh cá ngác, bà quán nào nuốt cục nhịn, liền rủa văng miểng lại, thế là chết danh "thằng ba đía".
Quốc Việt- Tuổi Trẻ