sổ tay lan huệ

Doping.
V.

Phú lãng xa với vòng đua danh giá Tour de France.
Và Lance Amstrong, anh hùng đất nước cờ hoa, vầng thái dương tỏa hào quang ngời rạng ấy đã đứng tại podium hoàng đạo với "thánh tích" kéo dài suốt từ 1999 đến 2005.
Giấc mộng lớn đã thành, sau khi bợ cái cúp Tour de France lần thứ bảy mang dzìa, Amstrong gác xe đạp, tuyên bố giải nghệ đặng rảnh rang đeo đuổi những giấc mộng con (... còn dang dở.) Noblesse oblige, một trong số ấy là thành lập và điều hành quĩ từ thiện bất vụ lợi mang tên mình, nhằm giúp đỡ tài trợ các nạn nhơn ung thư của thể thao giới.

Nếu biết dừng lợi ở đó thì có lẽ vị anh hùng ấy sẽ rất có thể trở thành thánh nhơn hổng chừng : Tên tuổi sẽ lưu danh hậu thế. Hồi chết (vì ung thư testis tái phát chẳng hạn) sẽ có quốc táng, có tên đường và bia dựng tượng thờ đâu đó.
Nhưng... dục vọng luôn luôn hổng chịu ngủ yên. Một sáng đẹp trời nó mở mắt vươn vai tỉnh thức ồn ào đòi quyền sống. Thế là có màn Amstrong bắc ghế gỡ xe đạp xuống châm dầu mỡ, sửa soạn những vòng đua khác, trong đó có vòng đua Phú Lang Xa danh giá hàng đầu.
Thế giới thể thao của thế kỷ 21 đã mang bộ mặt hoàn toàn mới : anti-doping trở thành quốc (... tế) sách hàng đầu, mục đích để kiểm soát đám doping gian lận ngày càng tăng, hầu tái lập và truy trì tinh thần thể thao thượng võ !

*

Amstrong Từ Hải ngồi trên núi tiền trong hào quang danh vọng, bao trùm thêm cả đức bác ái lẫn lòng hào hiệp ... Thế là tội lỗi (che dấu, nay...) từ từ lòi ra có dây có nhợ (cho đáng kiếp, ai biểu...)

Tố giác leo thang, từ cựu lẫn đương kim thành viên đồng hành (co-equipe) cho tới đám nhơn viên dưới trướng phụ trách chăm sóc sức khoẻ, ẩm thực, y tế, thưốc men bồi bổ thể lực tinh thần v.v, Chỉ chờ có vậy, bọn báo chí ruổi bu bèn chiếu kiếng lúp ngó sâu ngó sát. Chúng lôi ra một Doping list dài thoòng với các tên thuóc đủ loại. Chưa hết, chúng còn vanh vách liệt kê mánh khóe mua chuộc đám hữu trách hay chiêu đủng đỉnh câu giờ đúng bài bản y học nhằm thay đổi kết quả thử nghiệm.

Chời ơi chời... nghe bắt chóng mặt luôn nha.
Nhưng... tất cả chỉ là lời truyền miệng thiếu bằng cớ. Rồi lôi nhau ra giải quyết ngoài tòa. Dĩ nhiên những tranh chấp thiếu cơ sở ấy bao giờ cũng đầu voi đuôi chuột, thường được thương luợng ngoài tòa (thắng thua hổng tường), rồi... chìm luôn - cho tới lần tố giác tranh tụng khác. v.v

Tranh cãi miết trong phạm vi quốc gia thì dĩ nhiên sẽ ồn ào thế giới. Thế giới ở đây hổng ai khác hơn là đám thực dân phong kiến chủ nhơn ông cái cúp, vì rằng chúng đã phong phanh từ nẳm nên nực bụng lắm dzồi (tính nói nực gà mà sợ Năm vào xỉa xói cải tạo hầu hướng dẫn đứa tà đạo về nèo chánh đó Năm ôi), nay thinh không được cung cấp tài liệu tin tức chùa thì tội chi mà hổng... mở cuộc điều tra gất rút kia chớ !

Doping.
VI


Điều tra với kết quả ra răng ? Thưa...
Báo chí phanh phui ra cái list trong training, rằng anh hùng Từ Hải đã tùm lum dope hổng thiếu chi, steroid hormone, growth hormone, thuốc kích thích tim mạch, thuốc kích thích thần kinh, thuốc tăng hồng cầu, thuốc uống thuốc bôi thuốc hít thuốc chích. v.v.. Tùy mùa tùy lúc tha hồ chọn lựa.
Tới lúc tranh tài, do nhu cầu cấp bách, Từ Hải còn được truyền thẳng hồng cầu vào cơ thể mần màn đốt giai đoạn cấp kỳ.

Ủa... dope kiểu nớ mà test hổng ra là sao, ngộ dzậy ? Thưa... cái khúc đó mới là ly kỳ gây cấn.
Như đã nói, nếu biết trước ngày N giờ G, ta ngưng dope mấy bữa, rồi thì... ta ngốn vài liều lợi tiểu để thận lẹ làng thải các biến chất metabolites ra sớm, ta dùng hóa chất "trung hoà" nhằm "nhốt" đám metabolites lợi cho chúng đừng chường mặt ra trong phân chất. Ta cũng có thể cho nước tiểu của người khác, thậm chí cho cả nước tiểu pha chế giả mạo.

Tới lúc thi đấu, nhứt là ở những cuộc tranh tài quốc tế, cứ bài bản mà soạn y chang. Còn để loại đám hồng cầu đã được gọn lẹ truyền vào máu thì khó hơn, bị vì đời sống hồng cầu dài tới 3 tháng lận (khoảng 120 ngày) nên dzồi ngay sau cuộc tranh tài, đứa gian lận được truyền liền vào cơ thể một lượng huyết thanh phù hạp cốt để làm máu "loảng ra". Truyền nghĩa là chích online thẳng vào tĩnh mạch ha. Và dĩ nhiên phải âm thầm hổng ai hay ai biết. Thành ra chương trình hành động cần tính toán tinh vi cẩn trọng hầu tránh bất trắc là vậy.

Theo như tin tức lọt ra, thì Amstrong đã dope mạnh và dope bạo ngay từ cuối thập niên 90 lận cà.
Có tên phóng viên thể thao nghèo và trẻ, đeo kiếng dzâm tìm kiếm ba cái test positive lưu trữ trong phòng thí nghiệm. Rồi cách nào đó nó lần dò match ra tên tuổi lực sĩ đứng sau mã số dán trên mẫu nghiệm, và... bingo... lôi thẳng Amstrong ra ánh sáng.

Dĩ nhiên Từ Hải dãy nảy la làng, rồi lôi tờ báo và tên phóng viên cà chớn ra trước tòa với tội danh phỉ báng, đòi bồi thường thiệt hại.
Hồi sửa soạn thụ lý, viện dẫn quyền bảo mật tin tức trong truyền thông, thằng nọ khẳng định đã chôm dữ kiện từ hiệp hội quốc tế, nghĩa là tin tức chánh xác thứ thiệt, nhưng lại cà chớn nhứt định hổng tiết lộ "đồng lõa". Thế nghĩa là thiếu bằng chứng buộc tội.

Sự việc dằng dai ển ển xìu xìu thì có màn thương lượng ngoài tòa. Ai thắng ai, ai đền ai, thiệt sự... hổng ai hay biết, rồi mọi việc chìm xuống.
Lúc nội vụ đang lình xình chưa ngã ngũ thì Amstrong tuyên bố rửa tay gác xe đạp qui ẩn.

Giả bộ như (giả bộ thôi heng) ... cái mẫu nghiệm positive nọ là của Amstrong, thì kẹt cho cả hiệp hội cua-rơ mỹ quốc lẫn ban tổ chức vòng đua pháp quốc. Hiệp hội quốc tế cũng lên ruột vì lời khai của thằng ký giả (nghèo trước đó nhưng nay có thể đang chờ đếm bạc của một trong hai phe : Tòa soạn hoặc Amstrong - hay cả hai hổng chừng -

Rồi sau đó cũng lại đám báo chi phanh phui ra những món tiền khổng lồ Amstrong đã hiến tặng cho hiệp hội mỹ trong những lần gây quĩ ! Tới đây thì hiệp hội cua-rơ mỹ quốc thiệt sự nóng đít còn hơn ngồi trên than hồng, và teng teng teng tèng... một ủy ban điều tra doping được thành lập.

Doping.
VII.


Từ Hải vác xe đạp trở lại vòng đua, nhưng có lẽ teo vì đã mang tai mắc tiếng. Rồi sợ dòm ngó canh chừng, nó chịu phép (... tạm thời) từ biệt đám thuốc dope.
Kết quả : Amstrong vuột cúp trong hai năm 2009 và 2010. Và cái duyên với xe đạp lần này coi như là tận !

Năm 2006, cúp Tour de France lọt vào tay Floyd Landis, nhưng rồi bị lấy lại vì Landis test positive. Vàà dấy lên những tai tiếng doping trong vòng đua pháp quốc danh giá như đã nói ở trên. Landis bị treo giò tạm, rồi dope nữa rồi treo nữa...
Rồi vì nổi hung. nó ra giữa thanh thiên bạch nhựt tố cáo loạn xà bần, rằng thế giới thể thao hồi đó giờ là thế giới dope. Chưa hết, nó còn lôi luôn đám hiệp hội đua quốc gia và thế giới ra bêu rếu chuyện đã nhận tiền hối lộ để ếm nhẹm các test positive của người anh hùng 7 lần đoạt cúp kỷ lục.
Thế giới đua xe đạp hừng hực nóng lên, lao xao y chang bị Alqaeda đật bom khủng bố.

Chừng như chưa hả, Landis thưa luôn bạn đồng hành Amstrong cũ ra trước quan lớn ba tòa.
Tội danh : đã xử dụng công quĩ quốc gia vào việc dope khi khóac áo cho đội tuyển Bưu điện : "Bưu điện hoa kỳ do chánh phủ hoa kỳ điều hành với công quĩ đóng góp từ người dân. Nay tui, một công dân đất nước, do thấy có đứa gian lận nên tố cáo đòi nó phải bị xử và phải hoàn tiền lợi"
Thế là đã rối lại rối tinh thêm ! Uỷ ban anti-doping mỹ lăng xăng còn hơn... gà trống thiến !

Điều tra nghiên cứu "vụ việc" với kết quả ra sao thế nào hổng rõ - nhưng dư luận xầm xì là có thoả thuận ngầm bên trong - đã có án hình (xộ khám, treo bằng hành nghề) án hộ (phạt tiền và đền tiển) v.v, và kết thúc bằng màn Amstrong ra trước truyền thông thú nhận tội lỗi.
Chuyện thú tội đã kéo theo chuyện rút lui của đám mạnh thường quân - hủy contracts chưa đủ nhưng còn phải trả lợi lại cả tiền -

Vận xui tới đó chưa hết, ban tổ chức điều hành Tours de France lấy lý do doping vi phạm điều lệ thi đấu, danh chánh ngôn thuận tước 7 cái cúp. Từ Hải (nay đã hết anh hùng) hồi đầu còn tính kháng cự ngoài tòa, sau có lẽ ngó chừng hổng ăn thua gì nên đành phải chịu !

Kết luận : Tiền tài danh vọng vỗ cánh bay.
Nhưng... thái độ của đám tội phạm ấy trước sau như một, mảy may không khác : Tôi (hay chúng tôi) là những nạn nhơn của guồng máy điều hành. Doping và thể thao là bạn đồng hành của nhau từ nẳm. Hổng dính là vì hổng bị bắt quả tang. Cách khác : tôi (hay chúng tôi) đã bị chọn làm dê tế thần trên dàn hỏa để tạm thời trấn an dư luận mà thôi. Chiến thắng vì dope là chuyện bình thường, hổng dope mà thắng mới là chuyện lạ !

Xanh ghé chào hai chị Lú Xì và Lan Huệ,

Đợi chị Lú Xì viết xong loạt bài ' Doping ', Xanh ghé cho chị biết đã chờ và theo dõi từng bài. Không am tường về lĩnh vực này nên Xanh không dám góp lời để thêm phần hào hứng. Nàng Plat. ắt hẳn không bỏ sót bài nào của chị trên từng cây số, thầm lặng như Xanh. Cảm ơn chị Lú Xì đã ' wao ' bức ảnh của Xanh, với tinh thần lạc quan, nghĩ rằng đấy thay cho lời khen :P


Chị Lan Huệ mến,

Em sẽ đan lại một ngày gần. Vẫn ghé thỉnh thoảng nhà Kim & Sợi, khi thì thấy tác phẩm của chị, khi thì thấy của Mai Kha, của EG, của chị Huệ Hương, của An Ngọc, v.v.... thầm lặng ngắm và rất âm thầm ngưỡng mộ.

Và em vẫn sang ngồi lặng lẽ ngắm chị ' tự sự ' bên ngọn đèn dầu hao. Trong hình dung, dáng chị gầy gầy thanh thanh, nội tâm, thông minh, quyến rũ kín đáo. Thường, Xanh ít khi đoán... nhầm người ;)

Chúc hai chị sức khoẻ và an lành luôn.

Mến chào chị Lú-Xì, và Tà Áo Xanh, và các bạn,

Chị Lú -Xì ơi, Lance Amrstrong đã phản bội niềm tin, ít nhất là của LH, vì tới giờ phút cuối cùng LH vẫn một mực tin tưởng anh chàng.
Có ông Mỹ làm chung, ông kể là khi các con còn nhỏ rất nhỏ, ông ấy đưa những đôi vớ sọc màu ra, nói với con gái rằng có những con cừu cho len xanh đỏ tím vàng; với con trai, ông nói rằng hàng tháng có những chuyến shuttles bay đi bay về từ mặt trăng để lấy phô mai xuống. Dĩ nhiên là tụi nhỏ tin tưởng tuyệt đối nơi daddy, cho đến một ngày chúng phát hiện sự thật. Ông cho là, làm như thế, ông dạy con khi lớn lên đừng tin tưởng ở bất cứ người nào mà không suy xét.

TAX ui, hôm nay tự dưng chị có nhiều niềm vui, mà một trong những niềm vui đó là lời lẽ ngọt ngào của em dành cho chị. Chị cám ơn TAX lắm. Chị chỉ mong chị có được và giữ được một phần nào những điều tốt đẹp mà TAX đã nghĩ về chị. Càng lớn tuổi thì nhan sắc (nếu có) sẽ phải héo tàn theo quy luật tàn nhẫn của thời gian; còn tâm hồn thì phải khó khăn và kiên trì lắm mới gìn giữ cho không trở nên chai đá hoặc xấu xí vì lây nhiễm phải những thứ tiêu cực của cuộc đời.

Chị Lú -xì ơi, LH vào không gian riêng chỉ vì không muốn chen ngang vào mạch bài của chị, chứ không có ý gì hết.

đang đọc bài "Doping" say mê, đọc xuống bài của Tax, Plat nhảy nhỏm, tưởng chừng như cô nàng đang ngồi đâu đó canh me mình vậy..

Chị LH, Plat cũng đồng ý với chị, lời của Tax lúc ôn hòa thì ngọt hơn mía lùi hen, nhưng lúc cương quyết lại sắc như dao..

Chị Lú xì, khi nào có dịp, chị có thể ngâm cứu về hipnotism và past life regression để kể cho em rõ ngọn ngành được khổng? không biết nó thực hư ra sao..

Hổm nay bận quá xá bận chuyện dọn nhà. Thì tui phải tự làm vì có mướn chúng cũng hổng làm dùm đậng. Ông chủ nói khơi khơi : sao em hổng dục hết cho gọn việc sổ sách. Dọn từ biết bao lâu mà chưa xong bị vì cái chi em cũng tích hết.
Chời thần ơi... đồ của mình thì hổng còn chi để dục, toàn là đồ đẩu đâu của anh em gởi. Mỗi lần dọn nhà, chúng bưng tới gởi đỡ một ít rồi sẽ lấy về. Nhưng... ngày về xa quá người ơi... chúng quên luôn và tiếp tục gởi nữa, chẳng những quần áo mùng mền mà còn luôn cả bàn ghế giường tủ. Nay trong nhà từ basement lên tới sunroom đã thành y hệt cái... depot warehouse !
Đầy tớ la làng "một tuần nữa anh em hổng lấy dzìa thì sẽ kêu Goodwill tới dọn ha", để dzồi nghe chủ la lợi : Phu nhơn hù chuyện Goodwills từ hơn 10 năm nay dzồi. Đồ nhà ra Goodwill thì ít, đồ Goodwill dzìa nhà nhiều hơn. Hồi đó là len, chừ là vải ! Tới đây thì phu nhơn câm luôn !
Của đáng tội, người ta đang có project Runway fashion show, mua sắm đủ dzáo dzồi, chỉ thời giờ là... còn thiếu !

* * *

Doping
VIII.

Dope mà thắng là chuyện người ta thường tình, hổng dope mà thắng mới là phép lạ. Và Từ Hải anh hùng hiệp chủng quốc đã làm ra "phép lạ" một lèo 7 năm liên tiêp - gọi là phép lạ vì test luôn luôn negative -
Thì test chớ sao không, nhưng... hổng ra chi dzáo rồi làm sao kết tội !

Để biết chuyện gì đã xảy ra trong vòng đua Tour de France danh giá ấy thì lại buộc phải... nói thêm
(chời ơi chời... tui cũng muốn make the long story short lắm chớ, nhưng rồi sao cái short cứ từ từ long ra hoài, khổ biết nhiêu nói . Bà con thông cảm dùm, tui mang ơn !)

Tour de France là giải đua xe đạp do một tờ báo thể thao lập ra từ đầu thế kỷ 20, trước đệ nhứt thế chiến lận. Tour de France thoạt tiên dành cho dân nội địa, sau tiến lần cho các quốc gia âu châu, rồi mở rộng cho toàn thể cua-rơ thế giới. Vòng đua cũng từ từ thay đổi, dài thêm ra - tới nay đã hơn 5000 cây số đường - và không chỉ thu hẹp trong lãnh thổ pháp, nó còn lấn sang cả đất lân bang để thêm tánh cách quốc tế.

Vì đường đua quá xá dài (dài nhứt hổng chừng ha) nên đã phải chia ra 21 đoạn tổng cộng theo kiểu "chặng đường thánh giá". Đức giê-su vác thập tự giá đi vọn vẹn 13 chặng đường để tới đồi Golgota - rồi chết nhục nhã cùng với hai kẻ trộm - Tour de France, ngó chừng khổ cực vạn lần hơn, tới 21 chặng lận, có chặng băng rừng núi hiểm trở, có chặng đổ dốc thung lũng hẹp sâu, và có chặng "ngược kim đồng hồ" nghĩa là đạp theo vòng trôn ốc để lên rồi xuống ngọn đồi hẹp. Chặng cuối cùng là nước rút vào Champs Élysée, tiến thẳng tới vinh quang ở Khải hoàn môn trong tiếng reo hò cổ vỏ của fans ở Paris và toàn thể fans thế giới - đang theo dõi truyền hình trực tiếp.

Chiến thắng dựa theo "thánh tích" thời gian tổng cộng của 21 chặng. Và giải thưởng được phát cho từng thể loại.
Danh giá nhứt là giải cá nhơn, king of the kings - Ông vua ấy sẽ được mặc hoàng bào, maillot jerey vàng, rồi được rưới xâm banh lên người tới ướt nhẹp (magnum bottle heng)
Những giải khác là giải toàn đội, giải thiếu nên (dưới 18) và các giải phụ đậc biệt cho thành tích riêng từng chặng đường.
Một cua-rơ có thể cùng lúc lãnh nhiều giải ở từng thể loại. Dĩ nhiên nếu được thì bao giờ nó cũng sẽ chọn hoàng bào, màu áo vinh quang nhứt.

Thông thường các cua-rơ đi theo từng toán đại diện (quốc gia, đoàn thể, hiệp hội, thương mại, kỹ nghệ v.v), trong đó có nguyên một phái đoàn hùng hậu các chuyên gia đeo theo hậu thuẫn (y tế, sức khỏe, ẩm thực...) và có một ông bầu đại diện. Trong vòng đua, dưới sự kiểm soát chặt chẽ của ban tổ chức, các toán cứu thương chạy ambulance theo sau với các chuyên gia ẩm thực, phân phát đồ ăn thức uống và các chuyên viên y tế cung cấp dịch vụ nếu cần. Mỗi đoàn thể thao có thể có xe hơi chạy xa xa tuốt phía sau cùng mần màn cứu giá gà nhà khi cần thiết.

Rồi chuyện chi đã xảy ra trong những đoạn đường gian nan trắc trở giữa núi đồi hiu quạnh thì... chỉ có trời mới biết đặng.
Có tên nhà báo ăn cái chi mà tò mò dữ dội, ngay sau cuộc đua nó nai nịt làm một vòng thị sát thanh tra xong dzìa báo cáo la làng, rằng trời hỡi trời, dọc đường đua đã có biết bao kim chích ống chích và vỏ thuốc quăng rơi rớt, thậm chí trong bụi rậm bìa rừng còn thấy cả những bịch hồng cầu... Dòm thất kinh và chóng mặt luôn !

Vậy mà test cứ negative là sao ? Thưa là vì đám gian lận ấy đã lận lưng kinh nghiệm thứ dữ. Chúng câu giờ với đủ loại lý do trước khi cho mẫu nghiệm - rề rà lâu nhiêu tốt nhiêu, cốt sao đủ thời gian để "trung hoà" kịp các chất dope trong nước tiểu và cả trong máu -
Test thử negative thì biết vậy chớ tin thì không. Đám mẩu nghiệm ấy được lưu trữ trong Archives theo đúng thủ tục, mơi mốt được lôi ra cho chuyên gia giám định ý tế thăm dò hầu tìm kế hoạch tương lai.

Các phương cách "thay đổi kết quả" thử nghiệm lần hồi được dò ra, đồng thời các hóa chất "trung hòa" được nhận diện, để rồi bị lab trung hòa lại bằng các antidote. Ánh sáng lần ra, đám mấu nghiệm tình nghi xưa được mang ra mần màn tái kiểm... và bingo... positive lù lù hiện ra rực rỡ.

Mà nhận diện để "sửa sai" trong tương lai thôi, chớ còn kết quả năm xưa coi như đã an bài trên pháp lý.
Rồi hổng hiểu cách nào... các kết quả nọ được tên nhà báo thể thao cà chớn lần dò lôi ra trước công chúng.

Nội vụ ra tòa, tố cáo thiếu bằng chứng là một chuyện, ngay cả kết quả thử nghiệm cũng bị sổ tẹc luôn. Các chuyên gia giám định sinh học y tế và pháp lý vó tai bứt tóc luận bàn rất là sôi nổi.

Phe Amstrong nói rằng : Ấy đám mẫu nghiệm nớ lâu quá rồi thành đã biến thái và cho kết quả sai lạc. Chưa kể là đám lương thiện tụi tui còn bị "contaminated" hổng chừng do đã "chung đụng" với bọn tội phạm positive.
Đám lab của giải đua xe đạp pháp quốc bèn nhảy nhỏm : Ê, nói chi lời mích lòng nhau. Tụi tui chuyên nghiệp có văn bằng chứng thực, máy móc phòng ốc tối tân duy trì mẫu nghiệm ở những điều kiện optimal, lan nhiễm biến thái làm sao đậng kia chớ, dỡn hoài !

Rồi một chuyên gia sinh học cao cấp, áo quần tề chỉnh đăng đàn, mần màn hùng hồn viện dẫn trước tòa : Trong những điều kiện bảo quản optimal tại lab, giả sử có biến thái trong thời gian lưu trữ tại archives thì các hóa chất ấy sẽ mất tăm tích luôn nha. Không có chuyện tái xuất hiện một chất không hề hiện diện. Hổng thấy là vì chưa kịp thấy đó thôi. Bởi có thể khi đó, hoặc ta thấy mà hổng biết mặt nên nhận hổng ra, hoậc ta hổng chắc có phải là nó do mơ màng vì thiếu cặp... mắt kiếng !

Tới lui một chặp thì tại nội vụ lắng dần. Rồi... teng teng teng tèng... xuất hiện các ủy ban anti-doping giám định nghiêm ngặt đám tội phạm. Test positive là gian đứt đuôi, chối cãi đằng trời.
Nhưng trong cái "lý gian" đó, cũng đã có những "tình ngay" : bị đầu độc mà ngây thơ vô tình hổng hay biết. Và những "tình gian" ở những mức độ khác biệt : gian ít vì bị (coach) ép buộc phải gian, và gian nhiều vì tự thân tự nguyện chớ hổng hề bị ép uổng.

Bữa nay ông chủ đi xa 2 bữa, đầy tớ khỏi mần công chuyện nhà, mà cũng khỏi nấu ăn luôn. Ta chơi mì gói thả rau và chả lụa dzô là coi như xong bữa. Life is beautiful ! Hourrra hourrrra...

*

Doping.
IX.

Đám tội phạm vẫn thoát lưới anti-doping.
Chuyện thoát lưới của bọn rươi tép cá bống mú hẳn là... ý trời, trời cho chúng vận hên lúc random mẫu nghiệm. Trái lại, chuyện thoát lưới của đám lobster cá voi là... ý người, người đã hộc bơ tính toán mần màn cắt lưới.
Bởi dzậy... dzì thế... cho nên - nữ chiên da dám định doping ngao ngán thở dài - cái list tội đồ mới tuyền là những tên tuổi khó đọc và khó nhớ. Đám này vì thiếu địa, thiếu yểm trợ hậu phương, thiếu hiểu biết khoa học kỹ thuật, dzồi... teng teng teng tèng... vướng lưới !

Mà việc dệt lưới quăng lưới nay tới đâu dzồi ?
Thưa dzất là khởi sắc. Nhưng khởi vậy đươc bao lâu thì hổng biết chưa biết. Vì dzằng... tiền bạc danh vọng đã biến thể thao thành kỹ nghệ kinh doanh thương mại, thu hút khách hàng y chang mật ngọt hút ruồi. Và chuyện vỏ quít-móng tay sẽ là chuyện đường dài không bao giờ có thể chấm dứt nổi !

*

Từ vài năm gần đây, đám chiên-da dám định anti-dope đã nghĩ ra một phương thức mới hầu kiểm soát tội phạm ngay từ trong trứng. Cơ hội nảy sâu hóa bướm hầu như - nếu khả quan theo trù liệu - sẽ lùi dần về con số zero -

(nói tới đây cái nhớ tục lệ ăn uống trong lễ đoan ngọ 5 tháng 5. Hồi đó cứ tới tiết này, thinh không qúi nữ được đớp một loại bánh gói bằng lá dừa (hay dừa nước chi đó) hình dạng nhỏ xíu, góc cạnh tam giác. Bánh làm bằng bột (bột chi hổng còn nhớ) ngâm trong nước tro tàu, ăn sừn sựt sừn sựt hổng mùi hổng vị chi dzáo, cốt để giết trùng trong ổ bụng. Trùng trong bụng trẻ nít lúc này hẳn phải là mấy con giun sán có lẽ ? Bánh nớ y hình kêu là bánh tro. Tết đoan ngọ đớp bánh tro để trừ sâu bọ. Thì như làm vậy)

Phương thức "bánh tro đoan ngọ" là phát bánh cho các lực sĩ. Bánh là một cái sổ thông hành sinh lý, dịch từ chữ biological passport.
Vậy rồi biological passport là chi ? Tới đây lại phải mở cái ngoặc nhỏ đậng chú giải cho thông.

Con người là sanh vật nên hổng có vụ đồng bộ y chang. Thành khi cân đo đong đếm luôn luôn có những "sai số" tạo cách biệt. Tất cả những khoảng cách nọ được gom hết vào lại với nhau để tạo thành số đo tiêu chuẩn, thay đổi từ mức thấp nhứt tới mức cao nhứt. Hai mức nọ dựa dứng liền vào nhau sẽ cho ra "normal range". Ở ngoài range này tương đương với "bất thường" nghĩa là cần phải theo dõi sâu sát để bình thường hóa trở lợi.

Lấy thí dụ về áp huyết cho đễ nói heng.
Áp huyết bình thường có systolic range từ 100 - 130, trên 130 là cao và dưới 100 là thấp - dĩ nhiên chuyện cao thấp còn thay đổi theo nhiều yếu tố khác nữa, nhưng chung chung là như vậy.

Nay có con mẹ kia (nghề nghiệp chuyên môn là nói và lại rất yêu nghề, nên hẳn là mỗi bữa hầu như năng lượng dự trữ hổng còn nữa đậng vực áp huyết lên theo đúng tiêu chuẩn) áp huyết của nó lúc mô cũng 80 - 90 là hết đất. Ở số đo 80- 90 thiên hạ xìu xìu ển ển hết thấy đường đi, nhưng nó mạnh cùi cụi hà. Chừng bữa nào bị chồng ức hiếp rầy rà, hay vào phố bị người anh em tam ác dí sát, cái là áp huyết nó trồi lên 100- 110. Với số đo này, nó đầy những dấu hiệu cao áp huyết : nóng mặt, nặng đầu, hoa mắt v.v.

Cắt nghĩa thế nào vụ này : Thưa con mẹ nọ có cái normal range riêng của nó kêu bằng biological range. Cái standard range hổng fit với nó, thành hổng xài đậng, xài vậy sai lạc liền. Thành khi đo, thấy nó 110 tưởng nó bình thường, nhưng thiệt ra nó đang cao, tới 120-130 thì rất có thể mạch máu nó dám đứt chến - mạch máu lưỡi đứt trước và dài phát thanh sẽ ... mất sóng ngay tấp lự !

Thông hành sanh lý của lực sĩ là cái range riêng biệt của từng lực sĩ, trong đó ghi hết lại các thay đổi sanh lý trong những thời điểm sanh hoạt bình thường và ngay cả trong vận động thể lực. Lực sĩ được theo dõi sâu sát mần màn cân đo đong đếm, tất cả các số đo nọ được ghi thẳng vào sổ thông hành để uỷ ban giám sát theo dõi mần màn... "pháp định" !

Biological passport chứa 3 "dấu ấn sanh lý" (biomarker) : Máu, nội tiết và steroid
Dấu máu dòm chừng lượng hồng cầu, đề phòng những chuyện gia tăng hồng cầu bằng thuốc uống hay truyền dịch
Dấu nội tiết đo mức hormnes đề phòng chuyện uống growth hormone hay sexual hormone
Dấu steroid đề phòng chuyện dùng các hóa chất có steroid.

Đây là những bio-markers bình thưởng, thấy cả trong cơ thể những người hổng dope, thành phải đo kiếm cho ra cái individual biological range của lực sĩ cầm cái passport nọ đậng lôi ra so sánh khi hữu sự.
Lần này thì có chạy đầng trời, chỉ thoát lưới được bằng phép màu của thiên sứ Gabriel thơi con ạ !

Biological Passport đã được thử từ những năm 2007 - 2008 đậng thăm dò kết quả. Tới 2010 thì chánh thức được áp dụng, nhưng hạn chế chỉ trong một số bộ môn thể thao (cyclism, điền kinh, cử tạ, ném đĩa...). Từ 2010 tới nay "bánh tro đoan ngọ" đã thành nội qui điều lệ chánh thức và bắt buộc của tất cả các bộ môn thể thao tranh tài, đưọc áp dụng và theo dõi bởi các ủy ban anti-doping trên toàn thế giới.

Lực sĩ mắc lưới đầu tiên là người đẹp xứ bồ, em gái Héldal Ornella.
Em đã bị loại khỏi Olympic game 2012 tổ chức tại London. Khi kết quả nước tiểu của em chạy ra, nó liền được đật vào passport mà so sánh. Xui cái là nó chạy trật lên, nằm trên cái normal range của chính mình, thế nên cho dù kết quả chưa đủ để chạm tới số đo positive, em vẫn bị kết tội và lãnh án như thường.
Dĩ nhiên là có màn kêu oan và kháng án. Con kiến bèn đi kiện củ khoai nhưng củ khoai tỉnh bơ hổng thèm đếm xỉa.
Nội qui hiệp hội lực sĩ nó như vậy rồi, hổng chịu thì cứ việc rút tên khỏi hội (và kết thúc sự nghiệp lực sĩ kể từ đây)

Câu hỏi làm giới hữu trách bồn chồn là : Nếu kết quả chỉ dựa trên biological range để xét xử thì liệu rằng trong tương lai, đám tội phạm có sẽ tìm cách nâng cái range nớ cao lên để tạo an toàn xét nghiệm hay không ?
Dĩ nhiên là sẽ có và sẽ khởi sự ngay từ bước đầu cuộc đời lực sĩ lận cà.

Đứa tội lỗi ấy, rất có thể hổng hay hổng biết vì còn là cửu non, được coach nó cho dùng (uống hay chích) những liều độc dược thiệt nhẹ (microdoses) và cho quanh năm suốt tháng đều đận, sao cho cái biological range của nó lên cao và lên vững hổng trồi sụt.
Làm được như vậy thì... kết quả cho dù có positive cũng cãi bay hổng hề hấn chi, chỉ vì... cơ thể của lực sĩ gà nhà bình thường vốn vẫn cao dzậy !

Sổ thông hành sanh lý là chuyện còn mới mẻ. Các biến chứng tương lai, nếu có, tới nay vẫn chưa xảy ra thành chưa thể dự phòng. Tới đâu tính tới đó, tính xa quá cũng hổng đặng và hổng nổi !

------------------------------------------------------------


Doping.
X.

Chuyện doping củng còn lắm ngộ nghĩnh bất ngờ khác.
Theo chiên da dám định xinh đẹp thì đã có những cáo nài rằng test hoàn toàn sai (nghĩa là oan), rằng test đúng nhưng chỉ đúng có chút nẹo (nghĩa là tình ngay lý gian)

Đám cáo nài viện đẫn và dựa thẳng vào văn hóa ẩm thực của xứ sở :
Chời ơi chời, dân tộc tui chẳng những ăn thịt gia súc mà còn có thói xực phàn luôn đám đồ lòng trong bụng chúng. Đồ lòng thì qúi vị hẳn phải biết là đầy hormone trong trỏng. Ăn chi cao nấy. Thành ra chuyên gia ăn cật như tui nè (cả đám nọ hổng hiểu sao từ A tới Z chúng tuyền là ăn cật tức kidney) dĩ nhiên steroid thử phải cao là cái cẳng. Cao là cao vì vậy chớ có phải vì dope đâu, xin đèn trời soi xét dùm cái.

Khúc này thì đèn trời sáng rực lên. Đèn nọ mới thay trời mà giải thích cho cái đám khôn mà hổng ngoan nọ biết, rầng... Ấy, mang văn hóa ẩm thực vào thể thao thì hổng thể thuyết phục được cái đèn chuyện soi xét. Để nồng dộ của steroid trong nước tiểu vọt lên tới trồi hẳn ra ngoài standard normal range (lúc này Sổ thông hành còn chưa chánh thức ha) thì tên bù khú đớp cật ấy đã phải say sưa ăn cật thành khẩn, ăn mỗi bữa, ăn xỉn xỉn trên 1 lb (300 gr) mỗi bận, và ăn ròng rã nguyên cả tháng trưởng.
Ăn kiểu đó rồi thì dĩ nhiên steroid sẽ tăng chớ sao, nhưng đây là đám steroid thiên nhiên chớ hổng phải nhơn tạo tổng hợp trong lab. Và thiên nhiên với nhân tạo nớ rất dể dàng phân biệt dưới dòng quang phổ của máy quang kế (spectrophoresis). Thôi đừng kêu nài đèn làm chi nữa cho mỏi miệng mất công thêm dza.
Fin de l'histoire, periode.

*

Loạt bài doping cũng vãn tuồng tại đây.
Thì lỡ miệng hỏi nữ chiên da xinh đẹp một câu mà nghe nó chì chiết điếc ráy luôn, xong con ác ôn mới mở lòng hào hiệp ra giải thích cho đứa thiển cận nớ sáng thêm chút nào hay chút nấy.

Con mẹ vừa thiển vừa cận nọ về đài mở máy theo lệ thường, chẳng may nghe bà chủ muộn phiền thất vọng chuyện "from hero to zero" thành lại phải cố lấy công chuộc tội nữa. Kết quả là... nó nói tới hổng kịp nuốt nước miếng nữa cà, tổng cộng 10 buổi phát thanh cả thảy. Mệt phờ râu luôn nha !

Có bác HZ đó hông, ló ra nghe nè bác.
Bữa hổm y hình tại nhà bác HVn (lâu quá xá hổng thấy, nhớ bác ấy quá xá nhớ , bớ bác HVn, dzia nhà cho thiên sứ Gabrielle hỏi tội chút xíu coi) mình có nói chuyện về tác dụng của hạt Fenugreek làm giảm blood sugar trong bịnh nhơn tiểu đường. Bác HZ còn nhớ hông hở ?

Nay dượng năm của sấp nhỏ dính tiểu đường rồi chị năm mới ù ra tiệm mua hạt ni về nấu nước cho chồng uống thay trà. Kết quả : Blood sugar hạ thiệt. Nhưng tui hổng rõ hạ vậy có phải duy nhứt vì uống fenugreek hay còn cả vì diet kỹ, phải thành khẩn khai báo vậy với bác.

Nay từ chuyện doping thì lòi ra việc... trong hạt fenugreek này còn có một hợp chất tương đương với testosterone sanh dục, nhưng ở một nồng độ rất thấp, không đủ để vực đứng lên những cái bình cà phê đã hoàn toàn nghẹt. Tuy thế nếu uống đều nó sẽ giúp cơ thể cầm cự với những dấu hiệu cằn cỗi do tuổi già gây nên, do gia tăng sanh lực, giúp cơ thể thêm tráng kiện chút xíu - chỉ chút xíu thôi.

Tui nghĩ độ steroid trong hạt fenugreek có lẽ cũng ngang ngang với độ steroid của nhơn sâm ha.
Hồi xưa nghe nói người ta ngậm sâm đậng lấy sức, rồi lại nghe nói sâm có tánh hỏa nên ăn nhiều gây nóng và táo bón, bứt rứt khó chịu lắm lận.

Tại sao nóng tới bứt rứt thì thiệt hổng có lời giải thích thêm. Tui nghĩ co thể nóng do tăng độ "cafeine" ở những trự bình thường với khí đã tồn lâu tại não. Còn bằng không thì hẳn phải nóng vì đã gia tăng áp huyết.
Anyway, hạt fenugreek nếu hổng giúp ích thì cũng sẽ hổng gây nguy hiểm chi. Để rồi tui sẽ nấu nước trà fenugreek cho ông chủ tui thong thả uống mỗi bữa, hổng bổ cái này cũng bổ cái kia, đi đâu mà thiệt !

My Valentine ơi, cưng chạy ra chợ mua bó bông rồi dzìa liền theo chị Lú sang nhà ốc đậng chiếu tiếp cuốn phim tình còn dở dang bên bển. Xong phim rồi hai đứa mình tính chuyện tương lai heng cưng.

Thân ái chào khán thính giả và hẹn gập lại tại quán ốc bên bển.
Ô-rờ-lui.

Hôm nọ đọc thấy hai chữ ' Kết luận ' ở cuối bài chị Lú Xì viết về ' Doping ' nên tưởng nhầm loạt bài đã kết thúc, ra là chưa.

Hôm nay chắc chắn ' the end ' rồi nên vào hi-fi với nàng đồng hương Platie (phát âm theo dân Aussie). Vậy là Platie cần sắm thêm một con tuấn mã mới để theo đọc bài chị Lú Xì trên từng cây số sắp tới rồi. Mình quen đọc bài của chị Lú Xì ở nhà chị Lan Huệ, mơi mốt ngại đi lòng vòng, đọc có bài gì hay, kể Xanh nghe mí nhé Platie.

Chị Lan Huệ là một trong những người đẹp của Đặc Trưng này đối với TAX. Cái đẹp mà thời gian không hề làm suy xuyển mảy may. Cái đẹp của tri thức, của sự thông minh, của sự khéo léo, của sự đôn hậu, của sự khả ái, kín đáo. Và nhiều nữa, theo cảm nhận của TAX qua mấy năm nay. Nhưng em nhất định là phải khen anh Lan Huệ, dáng dấp anh Lan Huệ lúc mặc thử chiếc áo len chị đan cho, trông còn rất trẻ, rất phong độ, gọn gàng.


Một tuần mới nhẹ nhàng, thư thả nhé chị Lan Huệ, chị Lú Xì, Platie.

Năm nay mùa hòa nhạc 2014-2015 của dàn nhạc thành phố Montreal hàng xóm khởi sự bằng dòng nhạc Richard Strauss.
Chúa nhựt vừa qua là buổi concert mở màn, guichet fermé. Phần đầu dành cho truyền thanh báo chí, kê khai sơ lược thành tích mủa cũ, và đường hướng mùa mới, mùa thứ 81 của dàn nhạc. Sau đó là vào concert

So với các giàn nhạc danh giá khác thì Montreal symphonic orchestra MSO sanh sau đẻ muộn. Tuy trong quá khứ có vớt được những nhạc trưởng tên tuổi, nhưng chỉ một con én nên mùa xuân đã hổng dzìa - dzìa cũng hổng thèm ở lợi - mãi cho tới khi có thay đổi tận gốc rễ đám nhơn sự điều hành đại diện, rồi thì mọi việc khởi sắc dần.
Cùng với sự xuất hiện của Charles Dutoit, dàn nhạc mang chuông ra xứ ngoài gõ tùm lum báo hiệu việc chuyển mình, sâu chui khỏi vỏ kén đặng hóa bướm, bay lu bù góp mặt cùng thế giới. MSO ký giao kèo với hãng Decca và đã bợ dzìa giải thưởng xuất sắc với đĩa nhạc thu âm Bolero nổi tiếng của Ravel.

Nhưng... trong niềm vui luôn ẩn sẵn những nỗi buồn : Cuối đường hầm vừa ló ra ánh sáng danh vọng thì tiếp liền theo sau yêu sách và cãi cọ ỏm tỏi om xòm.
- Nguyên do trực tiếp : thái độ trịch thượng của Dutoit với các thành viên của dàn nhạc. Ỷ y công lao của mình kép Dutoit tỉnh bơ lơ là bổn phận phải hoàn thành trong contrat ký kết, kép vắng mặt hầu như thường xuyên (do còn mắc chạy show ở các dàn nhạc khác) bắt ông associate đảm trách mọi công việc. Rồi may ra nếu hiện diện cái là y phép làm trận làm thượng mắng chó chửi mèo, coi đồng nghiệp như cỏ rác.
- Nguyên do thứ nhì : thành viên dàn nhạc xin giảm giờ làm việc (tập luyện và xuất hiện trước công chúng), một hình thức gián tiếp đòi tăng lương .
- Nguyên do thứ ba, cái này quan trọng nhứt : Cả dàn nhạc đòi phải có cơ ngơi riêng, nhứt định hổng thuê nhà mướn đất nữa. Có tiền phải tính theo có tiền chớ trời, đi thuê thì buộc phải lệ thuộc thời khắc của nhạc viện chủ nhà, lỉnh kỉnh phiền hà lắm lận !

Mọi việc rối tinh lên khi... toàn dàn nhạc tỉnh bơ đỉnh công. Thế là đám philharmonic thành phố (những người yêu âm nhạc cổ điển) đành vêu mõm chờ, hổng có miếng thức ăn tinh thần bồi bổ lỗ tai ngày càng đói khát - rồi phải chạy tuốt sang Toronto, Boston và New-York nghe đỡ, vừa mắc vừa tốn kém thì giờ -
Dàn nhạc đình công thì nhạc trưởng khoẻ re, khỏi điều khỏi khiển mà tiền vẫn chạy vào túi đúng theo khế ước ký kết.

Hội đồng điều hành sốt vó, hội đồng thành phố cũng lên ruột theo. Nội vụ được đưa thẳng vào chương trình nghị sự chẳng những của MSO, của toà thị chánh Montreal mà còn cả của quốc hội tỉnh bang nữa lận.
Kết quả : Một ủy ban cứu nguy dzăng hóa thành phố nói riêng và dân tộc tân pháp nói chung được gấp rút thành lập, tuyền những vị tai to mặt bự có tầm ảnh hưỏng sâu rộng, tình nguyện ăn cơm nhà vác ngà voi miễn phí. Đứng đầu bảng là kép Bouchard, nguyên thủ tướng tân pháp nay đã từ nhiệm.

........

Phải dài dòng về kép này chút xíu cho xôm.
Bouchard là luật sư chánh khách chuyên nghiệp, bước vào chánh trường liên bang, thoạt tiên với đảng Liberal, sau bỏ Liberal qua Conservative, rồi lại bỏ Conservative đặng thành lập Bloc quebecois tại quốc hội liên bang, để dzồi sau cùng được đảng Quebecois tỉnh bang mời về giao liền chức đảng trưởng. Với sự hiện diện của Bouchard trong hàng ngũ, đảng quebecois thắng phiếu bầu và lãnh đạo tỉnh bang tân pháp (đã xìu rìu do kinh tế xuống dốc vì chiêu bài tự trị dò la dọ dẫm từ những thập niên trước).

Bouchard là người thông minh, khôn ngoan tới tinh tế, biết lượng định tình hình thời cuộc, nhưng rồi con én ấy đã không thể mang mùa xuân về. Khi Bouchard còn đang vật vã chiến đấu thì chẳng may bị nhiễm trùng một chơn, phải cưa cấp kỳ hầu cứu sống phần thân thể còn lợi. Nhơn vụ này, người hùng độc cước bèn từ nhiệm, bỏ cuộc hoặc có thể vì lý do sức khoẻ như đã nêu nhưng cũng có thể vì biết đảng sẽ thất bại trong mùa phiếu sau đó. Bouchard lùi vào bóng tối, xa lìa chánh trường, làm việc trong một tổ hợp luật tăm tiếng. Và rồi đứng ra nhận trách nhiệm cứu nguy dzăng hóa tân pháp.

......

Ủy ban cứu nguy ấy lăng xăng tới lui, lớp trung gian điều đình hoà giải giữa "chủ "và "thợ", giữa nhạc trưởng và thành viên, lớp phải lo kiếm tiền đặng xây nhạc viện riêng cho dàn nhạc.
Kết quả : Cuộc đình công kết thúc sau hai năm dài. Dutoit nhận một số tiền lớn bồi thường việc hủy khế ước trước thời hạn. Nhơn viên dàn nhạc được tăng lương và sẽ có nhạc viên riêng, một nửa chi phí từ chánh phủ và nửa còn lợi từ tiệc gây quĩ - gây liên miên ròng rã cho đến khi đủ sở hụi mới thôi.

Tính toán đâu vào đó dzồi thì còn phải đi kiếm cho ra một vị nhạc trưởng mới. Cuộc tìm kiếm nghe nói cũng khá vất vả vì phải kén chọn, người phải đủ tài dể vực dậy một dàn nhạc đang hấp hối, phải có đức để được lòng tín nhiệm của thành viên, và phải đừng đòi lương quá cao tới độ ban điều hành không chi nổi. Chời ơi chời... người như vậy kiếm ra hổng dễ gì ! Cái dzồi Kent Nagano thinh không hiện ra, rực rỡ như đấng cứu tinh.

Kent Nagano người mỹ gốc nhựt, sanh đẻ tại California với CV trong cặp táp porfolio khá nặng. Khi ấy Kent đang là nhạc trưởng kiêm giám đốc nghệ thuật của nhạc viện Opera pháp quốc. Vợ ông, một concert pianist tiếng tăm cũng gốc nhựt, và toàn gia đình dọn sang sanh sống tại pháp. Hồi nhận lời về tân pháp, Kent định bụng sẽ dời cả gia đình sang bên này, nhưng con vợ (con và vợ) qua đây vài bận thì thoái thác chuyện dọn nhà, Kent buộc phải một kiểng hai quê, đi di về về giữa pháp và tân pháp.

Mức độ thành công của dàn nhạc dưới triều đại của Kent cho tới nay được đánh giá là khả quan, tuy có thể hổng rực rỡ, chưa rực rỡ lắm như triều đại Dutoit trước đó. Bù lợi Kent được thành viên và khán giả yêu mến ở tánh diềm đạm và óc khai phá - khai phá lục lọi đặng giới thiệu với quần chúng hâm mộ philharmonic, và giới thiệu rất tới, dòng nhạc của những tác giả tăm tiếng hổng dậy do bị lơ là bỏ quên từ ảnh hưởng thị hiếu quần chúng.

Buổi concert chúa nhựt vừa qua mang tên "Hommage à Richard Strauss" nghĩa là Tribute to Richard Strauss.
Chương trình hòa nhạc chia ra hai phần như thường lệ, chen giữa là khúc giải lao giữa giờ.
Phần đầu dài 50 phút với hai tác phẩm : Richard Strauss Death and tranfiguration op 24 và Camille St-Seans 2nd piano concerto với pianist trẻ đang lên xứ hồng mao Benjamin Grosvernor.
Phần hai là Richard Strauss Symphonia domestica op 53 dài 44 phút.

Hồi nghe Strauss tui xớn xác tưởng ông Strauss "dòng sông xanh", nào dè... Té ra Strauss nọ là Johann Strauss đất áo, còn Strauss này là Richard Strauss xứ... phát xít ! Richard Strauss sống hầu như tại new-York, gần thời với mình và mới ngủm năm 1949 đây thôi.

Đọc tiểu sử thì biết Richard Strauss thuở nhỏ ảnh hưởng dòng nhạc trữ tình của thời lãng mạn, nhưng sau đó đổi hướng tiến tới các tác giả có khuynh hướng khai phá mới Wagner, Mahler, Stravinsky v.v. Vào cuối đời, Richard Strauss nghiêng hẳn về program music, hay tone poems, thơ viết bằng nhạc với chủ đề, cốt để kể chuyện chớ hổng phải nhạc vì nhạc nghĩa là nhạc thuần túy pure music.

Tác phẩm đầu tiên Death and transfiguration, Strauss viết lúc mới 25 tuổi. Đây là chuyện của một người bịnh đang sửa soạn sang thế giới khác, bỗng hồi tưởng lại những kỷ niệm quá khứ - vui buồn đau thương theo thuở theo thì - trước khi sự sống từ từ lịm tắt (cùng với dòng nhạc)

Tác phẩm thứ hai Symphonia domestica là câu chuyện gia đình đời thường (của chính tác giả hổng chừng ha) chia làm 5 phần và được chơi liên tục.
- Phần 1 Introduction với 3 themes, nghĩa là 3 ý nhạc, theme cho chồng, theme cho vợ và theme cho con.
- Phần 2 : Scherzo, hạnh phúc gia đình, rộn ràng và tươi vui
- Phần 3 : Khúc ru con êm ái du dương (với tiếng chuông gõ 7 tiếng để nhắc giờ đi ngủ của thằng bánh tí)
- Phần 4 : Adagio, tía mả lên giường, khúc này nhạc ngọt như mơ bị vì đã có rất nhiều mộng đẹp (sau ly cà phê). Cái rồi ... đồng hổ lại điểm 7 tiếng báo thức.
- Phần 5 : final. Cảnh gia đình thường nhựt mỗi bữa, có êm đềm và có cãi cọ nhặng xị. đại khái những chuyện gia đình nào cũng có, và bao giờ cũng kết thúc trong vui tươi (với toàn dàn nhạc)

Nhạc Richard Strauss có theme và theme nó lui tới hoài, giúp người nghe mường tượng ra diễn tiến câu chuyện, thành dòng nhạc tuy đồ sộ vậy mà dễ nghe chớ hổng khắc khoải ấm ớ như Wagner Bartok.
Từ thập niên gần đây, nhạc Richard Strauss được chơi thường xuyên hơn, vậy chớ tui cũng mới chỉ nghe đây là lần đầu.
Thích chớ sao không, hay quá sức, nhưng rồi hổng biết chuyện thích nọ có kéo dài như dòng nhạc của các tác giả thời trước đó.

Xin giới thiệu giúp dzui bạn hiền LH và em Tò Mò, giúp dzui tiểu thơ tui (nay y hình đã... mất tiếng, đau cổ họng mãn tánh hổng chừng heng) cùng giúp dzui các fans nhạc cổ điển trong phố

1. Richard Strauss - Opus 24
http://www.youtube.com/watch?v=mu2M67IQ68Q


2. Richard Strauss- Opus 53
http://www.youtube.com/watch?v=ZtOr2...=RDZtOr2CblMws

*

TB :

O Xanh... chời ơi chời... O đừng sợ màn loãng mạch. Mạch của ai hổng biết chớ mạch này thì khó mà loãng đặng, đang nói dài nói dai mệt thấy tía mà có người nói dzô Lú mừng thấy bà vì được dịp ngỉ xả hơi uống miếng nước đậng có sức nói tiếp nữa.

BTW : Hổm nay theo lấy điểm với bà chủ quá thể đậng xin miếng giấy cho phép... ra riêng (nhưng tui vẫn vòng về thăm nom bà y chang heng).
Dà lau chùi phòng ốc kỹ lắm rôi, nhứt là phòng nghỉ kìa - xin thú tội trước bình minh là tui thường dzô trỏng tập... đứng, thành tùm lum tà la trong trỏng -
Trong khi chờ quyết định thì ... enjoy the sìnonia domestica bà ôi.
Mà bà nhớ trông nhà cẩn thận heng. Đứa mô vào lạng quạng bà kêu Tư kêu Năm và kếu plat. Nếu hổng xong thì bà để đó tui dzìa xử tội nó sau.