Quote:
Originally Posted by cuocsi
BỨC TƯỢNG “THƯƠNG TIẾC” ĐƯỢC ĐÚC LẠI BẰNG ĐỒNG…
Đầu năm 1971, ai có dịp đi ngang Nghĩa Trang Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa tọa lạc trên xa lộ Biên Hòa Sài Gòn bổng thấy mất bức tượng Thương Tiếc diễn tả người lính chiến trong tư thế ngồi nghỉ quen thuộc đã có từ ngày lễ Quốc Khánh năm 1966.
Người ta chưa tìm được câu trả lời thỏa đáng thì nhiều lời đồn đại nổi lên trong đó nhiều người quả quyết bức tượng đã được đem chôn vì quá linh thiêng. Trước đây có vài nhật báo ở Sài Gòn cũng đã chuẩn bị dư luận khá kỹ lưỡng bằng cách đăng tải những thiên phóng sự ly kỳ và rùng rợn về bức tượng nói trên như đêm khuya bức tượng xuống ngồi khóc bên các nấm mộ, đi mua bánh mì về cúng lễ những người đã nằm xuống vì cuộc chiến... Nay nếu bức tượng có được đem chôn để khỏi tác hại... thì độc giả thấy cũng không có gi là nghịch lý.
Trong lúc đó, không một lời cải chính về lý do mất tích của bức tượng nhưng vẫn âm thầm làm việc tại xưởng điêu khắc và cũng là nhà riêng tại khu Xóm Thơm đường Hoàng Hoa Thám Gia Định của điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu hì hục làm việc suốt trong năm 1971 với sự giúp đở phương tiện câu móc và chuyển vận của Công Binh, bức tượng bằng đồng đã được đặt trở lại trên bệ củ ngày nào.
Bức tượng đầu tiên được thực hiện bằng xi măng cốt sắt đã được mang về xưởng cưa điêu khắc giả Nguyễn Thanh Thu để làm mẫu hầu đúc lại một bức tượng khác bằng đồng như đã nói trên.
Theo điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu, ông phải mất cả năm trời cùng với 17 người thợ thuộc các ngành kỹ thuật chuyên môn như nấu đồng, hàn đồng và đắp khuôn mới hoàn thành được bức Thương Tiếc bằng đồng này.
Chính phủ qua Bộ Quốc Phòng ngoài một ngân khoản 7 triệu đồng cấp cho điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu đã cung cấp cho ông 6 tấn dư liệu tác xạ gồm vỏ đạn loại nhỏ và hai con rồng bằng đồng, mỗi một con rồng nặng một tấn, trước kia đặt tại Đài Kỷ Niệm Chiến Sĩ Trận Vong của Pháp ở công trường Duy Tân sau này nổi tiếng là công trường Hồ Con Rùa.
Tuy nhiên vì đồng vỏ đạn không được sạch, nên sau khi loại bỏ đồng dơ số đồng còn lại không đủ để đúc, ông phải mua thêm hai tấn đồng nữa. Với số đồng đó, bức tượng sau khi hoàn thành cân nặng đến 9 tấn và đo được 4 thước chiều cao. Chiều cao này cũng là chiều cao của bức tường cũ bằng xi măng, nhưng bức tượng bằng đồng nặng hơn bức tượng bằng xi măng đến 4 tấn.
Việc chính phủ chấp thuận cấp một ngân khoản 7 triệu đồng cho đúc lại bức tượng Thương Tiếc bằng đồng là một điểm son đậm nét trong cuộc đời nghệ sĩ của điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu.
Ngoài tính cách trường cứu được gia tăng, đồng còn làm tăng thêm giá trị nghệ thuật của bức tượng với những chi tiết trung thực đường nét sắc cạnh, do đó diễn tả được sâu sắc và trung thực hơn. Không ai không khỏi bùi ngùi khi nhìn bức tượng một người lính trong thế ngồi hoàn toàn yên nghỉ súng đặt ơ hờ trên đầu gối, đôi mắt u buồn thương tiếc nhìn xa. Vòng hoa chiến thắng còn đây nhưng bạn cũ cùng chiến đấu còn ở nơi nào hay tất cả đã trở về lòng đất mẹ nằm yên nghỉ dưới lớp đất thân yêu.
Điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu nguyên quán Gia Định, tốt nghiệp trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật năm 1958 về hội họa. Sau mấy năm làm giáo sư về hội họa, ông nhập ngũ khóa 13 Thủ Đức vào năm 1962 và được bổ dụng về ngành Quân Nhu sau khi mãn khóa. Đến năm 1969 đang khi mang cấp bậc Đại Úy, ông đã được biệt phái ngoại ngạch về Bộ Giáo Dục và là giáo sư của trường Trung Học Võ Trường Toản.
Điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu bắt đầu góp tên góp tuổi với làng điêu khắc sau khi ông đoạt giải nhất về bộ môn này trong cuộc triển lãm kỷ niệm ngày Quốc Khánh năm 1962 với bức tượng "Ngày về ". Bức tượng bằng thạch cao khoảng 8 tấc diễn tả ngày về Chiến Thắng của một người chiến binh với vòng hoa nơi ngực với vợ hiền đón mừng. Người vợ trong y phục bà ba đơn sơ, ngã vào ngực chồng tay níu lấy vòng hoa mỉm cười… trong lúc người chiến binh tay ghì chặt vợ mặt ngước nhìn trời như để cảm ơn Thượng Đế.
Tác phẩm đáng kể thứ hai của ông là bức tượng "Gian Khổ "cao 5 thước nói lên nỗi cực nhọc khó khăn của người lính Việt Nam Cộng Hòa trong các cuộc hành quân; ba bốn người lính cùng nâng đở một chiếc nón sắt, hứng từng dòng nước chảy ra từ khe suối. Bức tượng này sau ngày 1 tháng 11 năm 1963 được Trung Tướng Trần Văn Đôn mua về đặt tại Bộ Tổng Tư lệnh, với giá 250 ngàn đồng. Sau cuộc chỉnh lý, tướng Nguyễn Khánh cho đem dẹp ra phía sau và hầu như đã bị hủy hoại trong biến cố Tết Mậu Thân.
Năm 1967 cùng với phong trào dựng tượng nổi lên ở Sài Gòn, điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu đã thực hiện được hai tác phẩm: Chiến Sĩ Vô Danh cho ngành Quân Nhu (đặt ở ngã tư đại lộ Tổng Đốc Phương và Hùng Vương) và An Dương Vương cho ngành Công Binh (ngã sáu Nguyễn Tri Phương) .
Một tác phẩm nữa là bức tượng "Được Mùa "diễn tả một cô gái quê mộc mạc, ôm bó lúa và ngước mắt hãnh diện. Tác phẩm này được Phủ Tổng Thống định cho thực hiện với bề cao 9 thước bằng xi măng cốt sắt đặt trước dinh Độc Lập nhưng dự án này đã không thực hiện được.
Sau năm 1975 ông trở về nhà sau 8 năm đi học cải tạo, ông đã đào thoát qua ngã Kompongsom. Sau hai ngày lênh đênh trên biển, ngày 28/12/1987 ông đã đặt chân lên đảo Ko Kut (Thái Lan) cùng với bức tượng mẫu Thương Tiếc bằng thạch cao, cao 50cm đã được TT Nguyễn Văn Thiệu duyệt.
Ông lần lượt qua các trại tị nạn Leam Ngob, Panat Nikhom. Sau hai năm ở đảo ông được định cư tại Hoa Kỳ.
Với thính lực gần bằng không, ông thấy ngày càng bế tắc trong việc mưu sinh nơi xứ người.
Trong 15 năm sống ở Mỹ ông hy vọng từng ngày cộng đồng giúp ông phục dựng lại bức tượng Thương Tiếc, nhưng điều đó đã không bao giờ đến.
Không sống được bằng nghề điêu khắc, ông không biết làm gì khác.
Ông không tìm thấy niềm vui ở chốn này và lặng lẽ trở về Việt Nam.
Trong ba năm cuối đời, sức khỏe ông suy dần để rồi Ông đã ra đi vĩnh viễn vào ngày 6 Tháng Năm 2025 tại tư gia, cũng là xưởng sáng tác năm xưa ở Gò Vấp.
Giờ đây Ông nằm xuống và đã cởi bỏ oán thù.
“”Anh nằm xuống cho hận thù vào lãng quên” – Trịnh Công Sơn.
JACK LE
Nguồn share từ Viber group
(Ảnh sưu tầm được dán thêm)
—///—-Tháng 4 đọc bài Thơ Của Người Viết Văn Làm Lính Chiến, O Tax mang về, nghe anh lính BĐQ Cuốn Sĩ Sĩ hát Người Ở Lại Charlie với nhiều thương cảm.
Vẫy tay chào các anh Cuốc Sĩ, Hải Việt, Ngọc Hân, 5 Triển, các chị Ngô Đồng, Thu Vàng, cùng khách thầm lặng trong nhà Lính.
