https://i.ibb.co/kxwX4KT/received-2416354321851549.jpg
Tường Vi (Tử Vi)
Viết cho bạn trước, tên hoa phần tiếp theo ở cuối.
Lần nào sang trang cũng một cảm giác mang mang, lưu luyến. Ngắm và đọc một lần nữa, nghĩ về những người bạn. Ngày mới đang lên, bắt đầu một cuối tuần nghỉ ngơi, thanh nhàn.
Hai hôm nay Leon vẫn còn ảnh hưởng của thuốc mê, cộng với phản ứng phụ của thuốc giảm đau, rồi bị đeo vào cổ cái chặn để Leon không thể liếm vào vết cắt, là một thử thách khó khăn cho bé con. Tội lắm. Bây giờ đã tạm ổn. Leon nhờ mẹ Xanh cảm ơn aunty Dulan nhiều hỉ. Thường, Leon tỏ lòng biết ơn là ngậm một món đồ chơi mà Leon thích nhất mang đến làm quà.
OLG Huế Thương mến, Xanh chia buồn cùng O và phân ưu cùng Sông Vàm và thân quyến. Xanh không nhớ SV có đến nhà Miền sinh hoạt ngày xưa không, càng ngày trí nhớ Xanh kém đi thật. Bài hát Lối Về Đất Mẹ, tâm tình lắm O ạ, Xanh đã nghe O hát.
À, chị Xanh vẫy tay chào Dung. Mong em và hai cháu luôn bình an, sức khỏe, nhất là Dung luôn ấm áp hạnh phúc với tình thương của hai cháu.
Lavender bên bếp của Dulan khiến Xanh nhớ bức ảnh của một cô bạn của Xanh với vườn Oải Hương tím, nàng ấy hiện đang sinh sống ở miền Nam nước Pháp. Xanh để hình cuối bài Dulan và bạn nhà Mây xem. Cô ấy tự mình may những chiếc đầm dài (khéo như Dulan), chụp hình ở những thắng cảnh ở Pháp và những nước Châu Âu khá là đặc biệt. Một cô nàng có đôi chân miên man.
Bộ tách trà cổ Dulan thừa hưởng của Nội hai bé Sóc đẹp và giá trị. Cầm trên tay là nâng niu cả một chiều dài thời gian. Hoa văn cũng làm Xanh liên tưởng tới bộ tách trà bông hồng nước Anh (Old Country Roses) của Royal Albert.
https://i.ibb.co/sQ3swYK/20220624-085737.jpg
Chai rượu nho màu xanh của McGuigan Winery ở Hunter Valley in Newcastle mấy tháng trước Xanh tới thử rượu và mua cùng mấy chai khác nữa. Xanh chỉ thích loại nhẹ, hậu ngọt dịu và kiểu chai thanh tú này. Nhớ hồi học College, làm project về dùng toán học, hệ phương trình, để design một chai rượu với dung tích 750ml. Hồi đó Xanh miệt mài vẽ thiết kế, rồi đo đạc, tính toán, khó nhất dung tích ở chỗ cong cong nối cổ chai với thân chai, kết quả điểm 100/100 vô cùng tự hào.
Bộ tách cổ của Royal Albert của Xanh may mắn sở hữu được, Dulan còn nhớ và nhắc, Xanh giữ trong tủ ngắm thỏa mắt, còn Xanh dùng hàng ngày bộ tách của Royal Doulton (hậu thân của Royal Albert), sản xuất sau này với kỹ thuật gốm sứ xương hiện đại hơn, giá đắt hơn nhưng làm sao quý bằng bộ cổ kia, quý là quý ở giá trị thời gian.
https://i.ibb.co/Nnq3CDW/received-877778866532745.jpg
Hôm nọ trong bài trò chuyện với các bạn, luôn đó nhắc đến tên hoa, mình định sẽ tách ra cho vào bài mới, mà hôm nay lười, thôi tiện tới đâu viết tới đó. Có ít bạn đã theo dõi phần Xanh viết và quan tâm. Xem như đây là hồi đáp của Xanh thay vì hồi âm thư trực tiếp nhé. Xanh mở ra hướng gợi ý để các bạn tự tìm hiểu và khám phá thêm cho riêng mình. Những gì Xanh chắc chắn thì Xanh nhận định, còn không Xanh chỉ đưa ra lý luận và giả thuyết. Không xác định dựa trên lý giải vô căn cứ, giải mã qua loa, đại để.
- Loài cây Tử Vi không như nhận định hay xác định là một loài hoa, hay chi thực vật, được du nhập vào Việt Nam gần đây với tên phiên âm từ chữ Hán.
Không đúng.
Tử Vi đã được di thực vào Việt Nam từ hơn 400 năm trước. Ở Trung Hoa, loài cây này có cây sống đến hơn ngàn năm tuổi thì khả năng Tử Vi đã tới Việt Nam lâu hơn rất nhiều con số 400 năm.
Vua Nguyễn khi cho khắc hoa lên Cao Đỉnh đã cho truyền khắc tên, hiệu và xứ sở. Cho thấy ở vào thời kỳ đó, người ta chỉ biết đến xứ sở của Tử Vi là ở Trung Hoa, nên việc gọi tên Tử Vi là theo tên của xứ sở của cây, mình hiểu sự hợp lý này. Hoàn toàn khác với việc ở thời đại này mà vẫn giữ cách đặt tên một loài hoa mới du nhập theo kiểu cổ xưa.
Mình đơn cử trường hợp hoa Dogwood (genus Cornus) được đặt tên Việt là Sơn Thù Du, theo cách gọi của người Trung Hoa, trong khi loài cây này là cây bản địa của Mỹ và một vài nước ở Châu Âu và Châu Á. Vì sao mình vẫn thích gọi theo tên tiếng Anh hơn là vì lẽ đó. Nếu Sơn Thù Du là tên Việt được đặt 400 năm trước, thì mình buộc phải chấp nhận. Mình mong đợi một viện hàn lâm Việt Nam, ở thời đại này, Việt hóa tên Việt của những loài cây mới trong hệ thống phân loại thực vật bằng những tên gọi mang bản sắc dân tộc Việt Nam hơn là tiếp tục vay mượn từ Hán ngữ. Ôn cố tri tân của mình nói hôm trước, ý là như vậy.
- Tên Tử Vi là Tường Vi, mình vẫn giữ suy nghĩ của mình, được cố ý đọc trại đi để tránh kiêng kỵ. Mà mình đồ chừng là từ kinh đô Huế mà ra. Người Huế cổ rất hay kiêng kỵ.
- Cho rằng tên Tường Vi từ tên Tử Vi do nghe nhầm đọc lộn, trước lên án hùng hồn người ta 'cầm nhầm' và 'giựt' luôn cái tên, mình phải biết chắc Tường Vi đó là Tường Vi gì đã chứ. Đúng không.
- Theo Hán ngữ, tên của các loài hoa hồng leo, hồng dại, là 蔷薇 (Qiáng Wèi), đọc theo Hán-Việt là Tường Vi. Tách ra từng chữ tương đương 蔷 (Tường), 薇 (Vi).
- Có rầt nhiều chữ trong tiếng Hán mang nghĩa khác nhau được đọc theo tiếng Việt là Tường, đâu phải chỉ duy nhất chữ 蔷 này đọc là Tường thôi. Đến đây đủ hiểu rồi phải không.
- 祥薇 cũng được đọc theo tiếng Hán-Việt là Tường Vi.
蔷薇 (Tường Vi)
và
祥薇 (Tường Vi)
Hai Tường Vi mang hai ý nghĩa khác nhau hoàn toàn.
祥薇 (Tường Vi), tiếng Hán đọc là Xiáng Wèi là điềm tốt, thịnh vượng, may mắn.
Đâu phải tất cả những người Việt trong nước còn lại đều thiếu kiến thức và trình độ, hay ai cũng đều 'đu' theo phong trào thời thượng mê muội. Tử Vi cũng từ Tiếng Hán, Tường Vi cũng từ tiếng Hán, nên chắc chắn là không cái chuyện nối giáo cho ngoại bang, cưỡng đoạt cái tên theo chỉ đạo của ngoại bang rồi.
Cả hai tên Tường Vi hay Tử Vi khi dùng mình thấy đều hợp lý. Nếu như dùng trong một ngữ cảnh nào đó trang trọng thì mình sẽ gọi theo tên gốc đã được khắc ở Cao Đỉnh, đã thành di tích lịch sử. Còn những lúc khác thì tùy ngẫu hứng mình thích gọi sao mình gọi vậy, và đối với mình cũng chỉ là một tên gọi hình thức thôi.
Điều này nữa, nói về Hoa Hồng thì người Trung Hoa đại lục gọi chung là Tường Vi, tên chi thực vật Rosa họ gọi là Tường Vi 蔷薇. Bởi thế mà ngay chính cả người bản địa cũng thấy khó phân biệt. Trong chi Rosa, trên thế giới có chừng 10,000 giống cây, căn cứ theo cách gọi của người Trung Hoa, thì 10 ngàn giống cây này gọi tên là Tường Vi 蔷薇 đều không sai.
Khi dịch sang Anh ngữ thì:
祥薇 (Tường Vi) cũng rose/hoa hồng,
玫瑰 (Mai Khôi) cũng là rose/hoa hồng
月季 (Nguyệt Quý) cũng là rose/hoa hồng
Người phương Tây dùng danh pháp thực vật để phân biệt chính xác từng loài, từng cây nào.
Người Việt gom chung gọi các loại hồng leo Tường Vi, Mai Khôi, Nguyệt Quế là Tường Vi, không có gì sai cả. Nhất là khi những loài hoa này khi lai giống thì đều mang sắc vẻ gần giống nhau, khó phân biệt.
Còn loài Tường Vi cổ (Rosa multiflora Thunb) được gọi là Dã Tường Vi, hay đơn giản là hoa hồng dại, 野蔷薇. Riêng loài Dã Tường Vi thôi cũng có rất nhiều giống cây khác nhau, trong tự nhiên, hay được lai tạo do thiên nhiên, hay lai tạo do trồng trọt v.v. Nếu người Việt chỉ mượn tên Tường Vi để đặt cho riêng một loài hay giống cây hồng leo, xuầt xứ từ Trung Hoa mà không theo hệ thống phân loại thực vật của Trung Hoa, thì theo mình, khi dùng thuật ngữ tiếng Việt gọi tên để phân biệt sẽ là Hồng Tường Vi, phân biệt với Hồng Mai Khôi, phân biệt với Hồng Nguyệt Quý v.v...
Về tên Bằng Lăng. Mình tìm thấy một ít bài với dẫn chứng giá trị từ trong sách địa chí cổ của nhà Nguyễn, từ trong sách tự điển của Bá Đa Lộc, trong tự điển của Huỳnh Tịnh Của, rằng Bàn Lăn là tên nguyên thủy được dân chúng đọc trại ra lâu ngày thành tên Bằng Lăng của ngày nay. Ai từng tìm đọc về Cù Lao Phố, Biên Hòa, Đồng Nai, Đình Tân Lân (thờ vua Minh Mạng & Đô đốc tướng quân Trần Thượng Xuyên, nhớ ơn công mở mang bờ cõi), chắc đều biết địa danh Tân Lân từ tên Bàn Lăn. Bàn Lăn là một loại cây mọc nhiều ở vùng này, đọc trại tên dần dần thành Bằng Lăng. Được ghi trong tự điển Huỳnh Tịnh Của.
Như vậy việc đọc trại tên trong dân gian là một điều bình thường, vô ý hoặc hữu ý đều có cả một chiều dài thời gian. Như tên Sài Gòn vậy, biết bao giả thuyết cho rằng được đọc trại từ một cái tên nào đó, Sè-Gòng, Thầy Ngòn v.v... khi đã đi vào máu vào tim vào hồn người dù cho có đổi sang Hồ Chí Minh hợp thức với quốc tế hẳn hòi thì hàng trăm năm sau nó vẫn là Sài Gòn.
https://i.ibb.co/ph1hpn4/FB-IMG-1660778536497.jpg
https://i.ibb.co/vqcZy0K/Screenshot-...8-Facebook.jpg
https://i.ibb.co/MNVC1PT/FB-IMG-1660778551725.jpg
