Mèn....Mm về mà đội nón , che khăn nhìn hổng ra....
Printable View
Mèn....Mm về mà đội nón , che khăn nhìn hổng ra....
Tổng chào toàn khách-sổ.
Chào riêng LH bà chủ sổ (kiêm mẹ bề trên tương lai) và chào làm quen ông/bà HoangVan.
Bữa nay, December 5th, phòng thu Foo Fighters tại thành phố thiên thần Los Angeles sẽ có buổi chung kết tuyển chọn tài năng với Roger Taylor là chánh chủ khảo cuộc thi. Mà Roger taylor là ai dzậy cà ? A Trân chắc còn nhớ chớ người khác hẳn là quên dzồi.
Roger Taylor là tay trống kiêm nhà soạn nhạc của Queen, tứ nhơn bang thời danh thập niên 80-90.
Sau khi Freddie Mercury, linh hồn của ban nhạc bị HIV quất sụm, do hổng ai đủ tư cách trám vừa cái lỗ hổng khổng lồ này nên Queen band ển ển xìu xìu y chang... "những con chim ẩn mình chờ chết" (the thorn bird) - cho dù túi chúng bạc đã khẳm và danh vọng hào quang cũ vẫn còn lấp lánh sáng -
Theo dõi thì biết được, rằng...
. Guitar leader Brian May vòng dzìa trường ôm luận án mần tiếp và lấy xong cái Ph.D of biology.
. Bassist John Deacon, người trẻ nhứt bọn, tỉnh bơ giải nghệ cái rụp.
. Drummer Roger Taylor cũng tính về trường nha học tiếp nhưng rồi sâu răng mẻ răng tùm lum (vì đâu ố hay sao răng rụng xuống sàn...) nên học hết nổi.
Hè năm nay, Roger đang múa dùi trống chờ thời (... đã qua dzồi chưa thèm trở lợi) thì thánh thần chúa đi ngang soi trí sáng, cu Rô mới nảy ý kiến mần màn kỷ niệm 40 năm Queen band thiệt xôm tụ bằng cái "Queen Tribute World Tour".
Nhưng xui cái ... John tuy còn sung sức mà nhứt định lắc. Roger và Brian thì máy móc đã trật duộc tùm lum, phin lược khúc thẳng khúc nhăn, có cố gắng gồng cũng chẳng được lâu, chưa chừng dám còn đứt chến sớm. Thế là cu Rô bèn dán cái thông tri trên nét mần màn tuyển chọn nhơn tài trong chương trình thi có tên gọi là Queen Extravaganza (queenextravaganza.com) kêu gọi các tài năng triển vọng ghi danh tham dự.
Chương trình chia làm 3 vòng :
-Vòng 1 (19 Sept - 7 Nov). Các thí sanh gởi clip nhạc về cho ban giám khảo coi giò coi cẳng chọn trước và loại bớt - chỉ giữ lại những thí sanh có đường tương chao.
-Vòng 2 (14 Nov - 28 Nov). Clip nhạc của các thí sanh lọt qua vòng 1 được dán lên nét cho netters chấm, và rồi cộng với điểm của ban giám khảo để ra kết quả danh sách thí sanh vào chung kết.
-Vòng 3 : Tổ chức ngày hôm nay tại phòng thu âm, trước hội đồng giám khảo với Roger là kép chánh. Kết quả sẽ công bố sau đó.
Nghe nói ban giám khảo sẽ chọn ra 3 ca sĩ (vocals) và một ban nhạc 5 người, phân chia ra sao tui hổng rõ lắm.
Tính ra đã có tổng cộng 26 finalist, tranh tài live bữa nay.
Ai tò mò muốn nghe và biết thêm thì click dzô đây :
http://www.queenextravaganza.com/auditions/
Vào click trong trỏng nghe tới lui, tui chọn như sau :
- nhóm vocals : 8 finalist, 3 thị mẹt và 5 đực rựa. Thị mẹt dĩ nhiên là tui sổ tẹc liền một khi (nghe nói ban tổ chức có ý mời Lady Gaga tham dự show tour này đó nha), 5 tên đực dzựa tui chọn 3 tên có triển vọng : Marc Martel, Scan Slanter và David Martel (hai cu nhà họ Mạc là anh em ruột)
- nhóm guitar : Yler Warren và Steve Zukosky.
- nhóm drums : Billy Arico và Nico Saavedie (spelling)
- nhóm keyboard : Marc Willaest và Brandon Etharidge.
Nói nào ngay....
. Hát nghe dễ nên chọn cũng dễ.
Marc Martel là giọng hát hàng đầu trong đám. Âm vực âm sắc vượt trội, hơi khoẻ và dài. Thằng nhỏ để thêm hàng ria mép và lên đồ dám y chang Freddie Mercury hổng khác. Nghe nói ban nhạc Downhere của nó có 4 đứa, chuyên hát nhạc "đạo-vào-đời", thành lập đã 10 năm nay.
. Guitar tui mù, guitar điện tui bí, nghe theo cảm tánh, chọn ra hai tên chỉ vì clip của chúng ít echo hơn đứa khác.
. Drums tui cũng chọn theo cảm tánh y chang. Của đáng tội hồi đầu thấy Nico đi một đường múa dùi lả lướt nhưng sau nghe lợi thì chuyển hướng sang Billy.
. Tới keyboard tui nghiêng về Marc Willaest, tui nghĩ tên ni có căn bản classic đàng hoàng, có đoạn nó phăng te nghe rất tới, nhưng hổng rõ nhạc rock có cần thiết tới vụ căn bản này hay không, chưa kể là dáng dấp của nó sạch quá hổng fit với Rock. Bề ngoài của Brandon chắc là hạp hơn.
Nhưng... những clip của vòng 2 là những clip tự biên tự diễn, nhạc cụ, âm thanh ánh sáng tùy thuộc vào khả năng kinh tế của người biểu diễn clip nhạc, thành cách nào đó đã ảnh hưởng cảm quan của khán giả hổng ít (thì tui nè chớ ai nữa).
Chờ tới vòng final chắc là mới có chuyện công bình vì chơi live và chơi trong cùng một phòng thu với điều kiện âm thanh hoàn chỉnh hơn.
Wait and See.
Tui cũng đang nôn quá xá đặng chờ kết quả. Ai biết sớm báo dùm cái tui mang ơn.
Thanh kìu vé ry mút chồ.
Ngô-thị Đông-Lai, ký tên đóng dấu.
-------------------------------------
2011/12/08.
Viết tiếp....
Winners are .....
Sáng giờ tui căn me chờ kết quả. Kết quả mới được thông báo như sau :
- VOCALS : Jennifer Espinoza (San Antonio, TX) & Marc Martel (Montreal, QC / Nashville,TN)
- GUITAR : Tristan Avakian (Toronto, ON) & Brian Gresh (Tulsa, OK)
- DRUMS : Tyler Warren (Camden, TN)
- BASS : Francois-Olivier Doyon (Quebec City, QC)
Thế nghĩa là trong 26 thí sanh đã chọn ra 6 vị. Nhóm keyboard không có ai (hoặc tên chưa được công bố)
Tui chọn đúng Marc Martel cho vocal (sooo evident). Tới Tyler Warren, tui chấm nó cho guitar thì thằng nhỏ chạy tuốt qua drums. Tyler chơi cả guitar lẫn drums thành có thể được ưu tiên chăng (trong trường hợp cần người trám chỗ vào giờ chót).
Nghe nói sẽ chọn tới 8 lận, bi giờ lại chỉ còn 6, thành có thể hai tên sẽ được công bố kiểu vớt vát sau coi như trừ bị hổng chừng.
40 years Queen Tribute World Tour sẽ chuẩn bị trình diễn năm 2012. Dà, hồi chúng ghé thành phố nhà dĩ nhiên là tui sẽ mua vé đi nghe là cái cẳng.
*
BS Trần Văn Tích.
Ờ... bên kia người ta đang gây nhau, ghé vào đọc thấy ông Trần văn Tích thinh không bị lôi ngay vào coi như làm chứng chuyện "người thiệt việc thiệt". Thương ông quá xá !
BS Trần văn Tích là người đầy đủ tư cách cả trong y học lẫn văn học.
Ông và bà được con bảo lãnh sang Đức trong cuối thập niên 90, khi ấy ông đã lớn tuổi, gia đình con cái tất cả đều đã trường thành và có sự nghiệp. Đây là lý do phải học để thi lại bằng hành nghề đã không còn cần thiết nữa, nhứt là phải học tiếng đức là một thứ tiếng hổng dễ ăn.
Bà Tích (mà tui biết) ăn nói chừng mực nhũn nhặn, thành hổng hiểu việc bà "phân biệt" tị nạn đi ghe và tị nạn đi máy bay là từ đâu dza, và tin tức này chánh xác bao nhiêu phần trăm nữa lận ? Tui nghĩ và tin là... do nghe đi nói lại đã thường gây sai lạc, rồi cái sai lạc chút xíu ấy to dần lên với số lần nghe và nói.
Dà bữa nay nghe chuyện về ông bà Tích tui thiệt sự ngạc nhiên ! Có thể như vậy sao chời..... !
*
Dán Một Bài
1-Hái lá.
Đây là chiệng mổ xẻ xứ mỹ. Bữa hổm đài truyền hình ABC loan tin, có tên surgeon ngớ ngẩn kia, lá lách hổng cắt, lại thiến béng lá gan. Kết quả : bịnh nhơn chết luôn trên bàn mổ. Thành mới có chiệng để bàn.
Cơ thể con người có tới 4 thứ lá lận : lá gan, lá lách, lá phổi và lá mía pancreas. Cũng may chỉ có 4 thôi, chớ nhiều thêm là kẹt dữ. Phái đẹp tuy yếu xìu (nhưng nói khoẻ) còn được thêm cái lá đặc trưng tiêu biểu : Lá đa.
Báo chí nói người bịnh và vợ đi Florida rồi đau bụng trái, mang vô nhà thương investigation. Bịnh nhơn chắc tới số, nên đụng chuyên gia Thomas Shakhnovsky, 14 năm kinh nghiệm, nguyên thiếu tá quân y trừ bị huê kỳ. Bun-shit (BS) Shakhnosky thông báo việc lá lách dính chấu, hemoperitoneal máu chảy ra tới màng bụng làm bụng sanh đau, hổng chờ về Alabama đặng đâu, phải mổ liền ở Florida mới cứu kịp. Surgeon biểu vậy mà head surgeon bịnh viện cũng biểu vậy luôn. Sau khi gặp gỡ giữa BS bịnh nhơn cùng gia đình, các câu hỏi đều được trả lời tường tận, người bịnh ký giấy bằng lòng phẫu thuật và chấp nhận rủi ro nếu có. Cuộc mổ lên chương trình.
Chết trên bàn mổ vì biến chứng còn cãi cọ phân bua, chớ cắt lộn lá này qua lá kia là coi như khỏi ! Nghe chiệng hiểu hổng ra, sao có thể lầm xa dữ dậy : Lá gan nằm bên phải cơ thể, lá lách bên trái, vậy mà lộn thì lộn làm sao ? Cũng hiểu hổng ra việc nguyên team mổ đứng phụ trợ quanh BS nọ, hổng ai biết đang xảy ra chiệng gì mới là lạ. Mạch máu lớn trong ổ bụng bị cắt dẫn tới việc chết liền trên bàn mổ do mất quá nhiều máu. BS bào chữa với vợ nạn nhơn, rằng lá lách chồng bà bịnh dữ lắm nên trương phình quá khổ.
Nhưng cái bị cắt là lá gan, lá lách vẫn còn nguyên xi trong ổ bụng - với 1 cái cyst, chính cái cyst nọ đã sanh đau - Trời xuống cũng hổng cứu nổi BS, hổng cứu vãn được tiếng tăm nhà thương. Chuyện rút bằng và bảo hiểm đền sạch gạch có mà chạy đằng trời. Rồi... giả như bằng chỉ rút tạm thời thì sau đó hẳn hổng hãng nào dám bảo hiểm ráo nữa, thành khỏi tìm ra chỗ làm, ngay cả có chỗ thì bảo đảm bịnh nhơn cũng sẽ thiếu vắng.
Surgeon tốt nghiệp năm 2001, với title D.O, doctor of osteopathic medecine.
Osteopathic medecine được quảng cáo thế này : Chương trình đào tạo DO y chang MD nhưng "hoành tráng" hơn ở khoảng DO ngoài chần đoán trị liệu, còn cả hướng dẫn phòng ngừa trong nghĩa holistic health. Khác với focus của MD (chỉ chẩn đoán và điều trị 1 bộ phận) focus của DO nhìn vào ảnh hưởng qua lợi giữa các bộ phận cơ thể với nhau. Địa bàn hoạt động của DO do đó rất rộng, bao gồm đám cơ-khớp-cột sống. DO mằn nắn chúng hầu chấn chỉnh hoạt động đám cơ xương, hệ thống khung nền của cơ thể. "one size fits all" vậy, nên công việc của DO thường khi hài lòng đám thân chủ.
DO y hình cũng có specialities thì phải, thạnh hành nhứt là surgery. Hổng rõ đám surgeons nớ được đào tạo thế nào, trong osteopathic medecine university, hay trong medical school chung với đám MD đồng sự (?)
Khác với DO "nắn khung" từ trên xuống dưới, "khung nắn" của chiropathy giới hạn ở cột sống và chỉ cột sống thôi, bởi cột sống là hệ thống dẫn truyền thần kinh, ra vào từ headquarter não bộ. Tiếng việt mơ hồ của chiro là chỉnh xương, mà thiệt ra hổng dính líu chi tới xương ráo chọi ! Chiro vãn hồi trật tự đám cơ xương khớp bị trật bản lề, do đường dẫn truyền thần kinh đã trật nhịp vì "đè-ép và nghẹt-nghẽn".
Đất mẽo tiến bộ hơn đất cà, y hình đã cho D.O mổ những case lớn thì phải. Cà hổng có, chưa có đại học đào tạo DO. Gần đây mới chỉ có trường đào tạo DC thôi.
Y tế xứ cà universal do chánh phủ đảm trách, DO đào tạo từ mỹ về (vs từ mỹ sang) giả như có xin được chỗ training để lấy equivalence cũng sẽ không kiếm ra việc (cả bịnh viện lẫn phòng mạch tư) vì không được, chưa được public healthcare công nhận - dân cà nghèo nên kẹo, tiền túi móc đâu ra - Đây là lý do tại đất cà, DO kiếm lõ mắt hổng ra nửa trự. Hổng rõ từ đó dến này đã có thay đổi gì chưa với đám DO nọ.
Còn đi thày mằn chiro phải xuất tiền túi. Tuy public healthcare đã nhận cover chút chút rồi nhưng rất giới hạn - và cần MD giới thiệu -
Laparotomy là khui ổ bụng. Khui tức mở rộng trong "ý đồ" explore (operation exploratrice), ngó nhìn tìm kiếm vì chưa biết chắc. Biết rõ bịnh ở lá lách rồi (thiếu lá lách vẫn sống phây phây) thì ta hái nó bằng kỹ thuật nội soi laparoscopy cho gọn ghẽ.
Kỹ thuật máy móc giúp y học tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị từ vài thập niên nay. Laparo dùng máy nội soi (endoscopy) tiến tới chỗ mổ, rồi "bẻ dần và hút" từ từ ra. Lá lách nhỏ hìu nên thời gian bẻ hút cũng lẹ. Endoscopy chiếu ống kiếng màn hình mần màn thị sát hướng dẫn, BS mổ làm mình ên, team nội soi đứng xung quanh chầu rìa, cần chi BS la tướng lên cho cho chúng biết !
Surgeon hổng dè mình hái lộn lá - hay biết mà lấp liếm chạy tội ? Nghe nói cũng lộn lẻ tẻ vài bận rồi nhưng hổng tới nỗi. Năm 2023, BS thò kềm bẻ một phần lá mía của người bịnh thay vì nang thượng thận adrenal trái, và đã có điều đình ngoài toà để nội vụ êm re, cho tới lần này : Hái lộn nguyên cái lá gan tổ chảng nọ.
Bịnh nhơn ngủm rồi, BS mới "hoành tráng tuyên ngôn 2 tháng 9" hậu chẩn, cho bọn chầu rìa tại phòng mổ và cho gia đình người bịnh sau đó, rằng trời ơi tui tiền chẩn trúng ngay chóc, lá lách viêm tới trương phình, từ ổ bụng trái lấn luôn sang phải, complication là điều khó tránh.
Chiệng lộn này hẳn tốn thời gian, bởi lá này bự gấp 4 lần lá kia, và nó có cái tỉnh mạch cửa (veine porte, veina portae) to đùng, cắt béng dĩ nhiên là máu chảy ồ ạt, tìm kẹp veine sao nổi vì máu tràn ngập ổ bụng rồi. Và người bịnh chết ngay trên bàn mổ. Nhưng complication là rủi ro phải chịu khi ký giấy - trừ phi rủi ro vì negligence !
Dè đâu hồi pathologist đọc mẫu nghiệm chỉ thấy toàn tế bào gan thôi, tế bào lá lách thiếu vắng hẳn. Giảo nghiệm tử thi thì lá lách vẫn nguyên con trong ổ bụng trái, mặt lá có cái cyst nhỏ với tí máu tụ ở vỏ ngoài, hổng đáng kể nên không đáng cắt !
Tới đây y đức ethic code (lại code) ló ra sanh rối rắm vấn đề. Luật pháp ở Florida dạy rằng, kiện thưa chi cũng phải chờ đủ 9 tháng, là thời gian thu thập dữ liệu mở hồ sơ. Trong 9 tháng nọ, BS vẫn được quyền tiếp tục hành nghiệp, chữa trị và nội soi tiếp. Rút bằng xộ khám hậu xét. Gia đình nạn nhơn ức lòng, ra trước thông tin báo chí thất thanh warning. Đám điều hành bịnh viện cũng la theo, đẩy luôn kép BS ra khỏi hội đồng y học bịnh viện. Tên tuổi kép chừ cả thế giới biết rồi, tấm bằng lận lưng coi như tờ giấy lộn, hổng cà ra tiền đặng nữa. Danh tiếng nhà thương tổn hại nặng nề và tiền bảo hiểm sẽ vọt tới đỉnh thiên hà, trừ phi có phép lạ.
Lần này bảo đảm mất bằng vĩnh viễn và vào ấp đếm lịch ít lâu về tội negligence. Head surgeon sẽ liên luỵ Và... teng teng teng tèng... trong khi chờ đợi, BS đã nạp đơn xin xuất ngũ và đã được chấp thuận - bởi nếu bị sa thải, sẽ mất hết các quyền lợi tích lũy được suốt thời gian ở trong quân đội -
*
Sau đây kể ra một chiệng giúp vui mới xảy ra tại đất Cái-mông.
BS (bun shịt) Stephan Prosbt, 46 tuổi, trưởng khu nucleare medecine của Jewish general hospital, mới dính chấu tội thuần phong mỹ tục (moeurs - từ moeurs có moral và lùm xùm những chữ cùng gốc khác). Thằng nọ mặt mũi ngó sáng láng nhưng hổng biết đớp cái chi mà ngu đột xuất dữ dậy ! Nó và em đào ruột 31 tuổi của nó bị lôi ra trước toà về tội bề hội đồng một em gái "tuy hết gin nhưng vẫn còn ngây thơ vô số tội". Báo chí nhào vô làm màn điều tra tăng số bán - chiệng tonton sến nhớt nay cũng hết hấp dẫn độc giả như trước -
Nghe nói đào ruột (ĐR) thường ra vô mấy cái websites ái tình ngoại khổ, hành nghề tú bà kiếm mối cho kép nhà. Vớt được em nào, ĐR mang tới penthouse của BS mần màn hưởng lộc chung, theo kiểu tay ba ménage à trois. Em gái hết gin (HG - nhưng vẫn còn ngây thơ nọ) nghe nói vốn hoạt động trong ngành nghệ thuật (tội nghiệp đám nghệ thuật) tuy có đôi có cặp rồi, nhưng vẫn tò mò màn trải nghiệm "đồng tánh". Và HG được thằng bồ cho phép cho hành sự. ĐR và HG đụng nhau trong web, tìm hiểu yêu cầu đòi hỏi một chập, xong ngã ngũ với nhau (chỉ đồng tánh thôi, dị tánh ra chơi chỗ khác). Rồi HG, theo đúng chương trình nghị sự, mò tới penthouse của thằng sến ngu nọ.
Make the long story short để khỏi mang tiếng dài dòng chiệng heo : Em HG giao hẹn chỉ đồng tánh, vậy mà... kép sến "thông minh nhưng ngu đột xuất" nọ hổng chịu hiểu dùm. Kép pha nước trộn MDMA cho HG uống giải khát - MDMA là một loại ectasy làm cơ thể hổng cử động được nhưng tinh thần vẫn nguyên si, được xử dụng trong psychotherapy - Hổng biết thằng nọ lấy thuốc từ đâu ra. Trước toà nó khai luôn luôn cân đo đong đếm cẩn thận đúng liều lượng mỗi bận, làm màn security đúng điệu. Nghe nói nó còn phởn tới cỡ hổng khảo mà khai, rằng màn ménage à trois xỉn xỉn cũng đã hơn 40 lần rồi.
Em HG được thả cho về, tâm hồn ngây thơ trong trắng tổn thương cùng cực - đã "lỗi hẹn" với bồ ruột chiệng dị tánh - HG quay phôn thú tội với bồ. Thằng nọ đưa HG vô liền bịnh viện khám nghiệm, máu thử ra có chất MDMA. Tội bề hội đồng đáo tụng đình, nhuộm sắc màu xã hội nhơn văn luân lý đạo đức, được truyền thông báo giới bu vô - chiệng tonton sến nhớt đất mỷ nay đã hổng còn hấp dẫn độc giả cà như trước -
Gia đình nhà khỉ cũng bàn vậy, nhưng chừng mực. Tui nói chắc sẽ bị phạt vạ nhưng không treo bằng, bởi theo đúng deontology code, thằng ngu nọ hổng date bịnh nhơn, chuyện bề hổng xảy tại chỗ hành nghề (bịnh viện, phòng mạch), cũng hổng chết hổng bị thương chi ráo, chỉ tổn hại tâm lý chút đỉnh, thành hổng tới nỗi ! So với chiệng lộn lá bên Florida thiệt là hổng thấm vào đâu - luật lệ "9 month free kill" hổng rõ thực tế thế nào -
Nhưng... cà khác mẽo, quê điên canadian-quebec còn khác dữ nữa. Chiệng vừa bùng ra, Jewish general hospital tạm thời ngưng liền chức vụ, cả hành chánh lẫn hành nghiệp, cho tới khi có án toà. Y sĩ đoàn cũng giữ tạm bằng hành nghề với lý do chánh đáng : xài drug để hiếp dâm là một nguy hiểm public. Ghế associate professor đại học của nó có thể tiêu luôn. Tuy hội đồng khoa bịnh viện hổng tiết lộ chi với truyền thông, nhưng bảo đảm nó sẽ ký giấy từ nhiệm đúng thủ tục, cả hành chánh lẫn hành nghiệp.
Tuần trước đây toà tuyên bố chúng phạm tội bề hội đồng (bởi nếu có đồng thuận như chúng khai thì cho MDMA làm chi), án phạt sẽ tiếp theo sau đó. Tương lai thằng pervert nọ tối thui hơn đêm trừ tịch, trừ phi nó bỏ xứ sang 3rd world sanh sống làm ăn (phi châu hay VN chẳng hạn). Em tú bà đào ruột kia nghe nói từ đông âu sang, chưa kịp có thẻ thường trú lận lưng nữa lận. Phạm tội là vào tù, tù xong sẽ bị trục xuất dìa xứ. Khổ thân cho cả hai đứa nó, tương lai chừ mù mịt y chang đêm trừ tịch, đã không trăng sao lại còn điện cúp !
2-Thơ phổ nhạc.
https://cothommagazine.com/wp/wp-con...en-hinhbia.jpg
Hồi dượng hai bưng về cây gui-ta thùng, made in spain, cho thằng cháu vợ, anh hai buông liền mandoline banjo, ôm cứng cây spanish guitare và quyển Carulli căn bản, chăm chỉ sự nghiệp tây ban cầm sớm tối không xao lãng. Khi này tối tối tía bớt nghe cổ nhạc bắc phần trung phần hẳn lợi, day sang nghe "chương trình tao đàn, tiếng nói thơ văn miền tự do, do Đình hùng phụ trách". Tía mê mẩn tiếng sáo Tô Kiều Ngân và giọng ngâm Hồ điệp. Nhưng con gái tía, thơ và nhạc có nghe cũng chỉ vậy vậy, hổng ráo riết thấm nhuần như các sự tích điển cố dì hai liệt kê trong những bức thư nặng tánh giáo dục cưỡng bách (chồng và gia đình chồng). Viết xong dán tem mang bỏ thùng thư ngoài đầu đường (ngã tư Tôn đản- Hoàng Diêu) rồi lãnh lương, để dành cho đám bài bạc vay... tính lãi !
Dù là guitar classic nhưng thỉnh thoảng anh hai còn chơi cả flamenco. Classic bài bản thong thả nhẹ nhàng, flamenco dồn dập tiết tấu nóng bỏng. Classic buồn ngủ còn flamenco đổ mồ hôi. Cũng bởi con nít hổng biết, chưa biết chi về nhạc. Mãi cho tới khi anh hai chơi thêm nhạc việt nam. Hổng rõ đây là những bản nhạc việt đã được thày bà viết lại cho tây ban cầm hay do chính "mầm non" tự-biên tự-diển. Hay dở thế nào con nít cũng mù tịt luôn, nhưng nhờ thế mới được theo anh hai bát phố hầu như mỗi sáng chúa nhựt.
*
Lê lợi hẳn là con đường sanh hoạt chánh của trung tâm thành phố sài gòn. Bên trái (gần Tạ thu thâu) là những kiosque, bán vải may quần áo đờn ông, dụng cụ linh tinh (thể thao âm nhạc). Có nhà sách Khai trí to đùng, 2-3 tầng với nhiều khu, chia theo thể loại, ngôn ngữ - có dạo, sau khi anh hai ra nước ngoài, tủ sách gia đình đình trệ số lượng, tui mang lunch, bắt bus ra đây ăn lén và đọc sách chùa, thành vẫn nhớ ơn bác Trương đã mở lượng hải hà ngó lơ cho học trò nghèo khai trí sáng.
Nhưng lề đường phải Lê lợi, gần hàm nghi, mới là chổ lui tới của anh hai (rạp Vĩnh Lợi và những kiosques chuyên trị âm nhạc : sách nhạc bài nhạc, dây đờn, tuner, mediator... ) Các bản nhạc việt hầu hết của nhà xuất bản Tinh hoa miền nam, in rồi gập đôi lợi theo chiều ngang một tờ giấy khổ lớn. Mặt bìa trước offset 4 màu, có hình vẽ theo chủ đề, tựa bản nhạc, tên tác giả (nhạc sĩ và tên người đặt lời). Hai trang trong là nhạc. Bìa sau ít quan trọng hơn, thường khi là danh sách những tác phẩm khác của cùng tác giả.
Sách vở biểu chủ nhơn nhà xuất bản Tinh hoa họ Tăng gốc minh hương, lập nghiệp tại huế. Thoạt tiên mở tiệm bán sách, sau in các bản nhạc rời, khấm khá lên rồi thành lập nhà xuất bản. Sách cũng nói ông tánh tình rộng rãi xởi lởi, tiền tác quyền rất hậu hĩnh cho dù khi ấy cạnh tranh ấn loát không có nhiều. Nhà Tinh hoa lập thêm chi nhánh ở miền bắc và miền nam. Khi đất nước chia đôi, nhánh bắc không còn. Vài năm sau vì sức khoẻ, nhánh trung (...ương) cũng đóng vĩnh viễn, chỉ còn lại nhánh miền nam với tên bảng hiệu Tinh hoa miền nam THMN, do nhạc sĩ Lê Mộng Bảo quản trị. Người phụ trách vẽ bìa nhạc cho THMN là họa sĩ Duy Liêm, nét cọ giản dị, thoạt đầu trừu tượng abstract sau nghiêng dần sang lập thể cubism - xin đừng hỏi abstract cubism giống nhau khác nhau chỗ nào heng, bị khúc ni tui chưa học tới -
Chúa nhựt cuối tuần, theo anh hai đi dọc Lê lợi, ghé mấy kiosques bán nhạc. Kiosque vuông vắn diện tích chừng sải tay là cùng, các bản nhạc được xếp theo hàng dọc kề cận nhau, với tựa đề ló ra chút nẹo cho khách mua chọn lựa. Bản nào cũng là tranh Duy Liêm ráo nạo, nét vẽ tương tự hổng sai sẩy.
Thời gian đầu ngó bộ còn thanh bình thạnh trị, thơ và nhạc êm ả xuôi dòng, tương lai trước mặt một màu tươi sáng. Tuy hội họa VN trở mình theo hướng đi thời đại mới, nhưng các họa sĩ y hình còn nặng khuynh hướng bảo thủ thiên kiến, coi đám trừu tượng lập thể là bắt chước thiếu sáng tạo hài hòa. Thị nô ngó tranh trừu tượng thấy kỳ cục lạ lùng ngộ nghĩnh hiểu hổng ra - có hỏi cũng nghe trả lời : nghệ thuật là cảm nhận chớ hổng lý luận, thành cũng như không.
Rồi bản nhạc "Tình quê hương" của nhà xuất bản Tinh Hoa lù lù xuất hiện.
https://thanhthuy.me/wp-content/uplo...-que-huong.jpg
Tình Quê Hương là thơ Phan lạc tuyên do Đan thọ phổ nhạc và Duy liêm vẽ tranh bìa.
Cái đáng nói ở đây là... hình vẽ bìa trước bản nhạc luôn luôn là một tác phẩm hội họa nghệ thuật thứ thiệt và thứ dữ. Chỉ khoảng trên dưới một đồng là đã có trong tay một bức tranh giấy nhỏ và nhẹ, cùng một bản nhạc hổng chừng lớn và nặng cân - say lòng người chơi nhạc, người nghe nhạc - và say mắt đứa ngó bìa nhạc, vì cỏn chưa thể hiểu gì – Hình vẽ là hồi đầu, sau này có lẽ để giảm chi phí và thích hạp thị hiếu, tranh bìa trước đã nhường chỗ cho những hình chụp theo chủ đề, hoặc hình nghệ sĩ (tác giả, hay ca sĩ...) -
- Về thi sĩ : Dòng họ Phan đông đúc, gốc gác Nam định, nổi tiếng văn học. Sau hiệp định Geveve, một nhánh di cư vào nam. Nhà văn nhà báo Phan lạc Phúc (của mình) có thể là anh em họ gần xa với nhà thơ Phan lạc Tuyên hổng chừng. Phan lạc Tuyên là đại uý tâm lý chiến VNCH. Khi pháp rút, đất nước tam thời chia đôi ở sông Bến hải, vĩ tuyến 17, ông là người đã tiếp thu quân khu 5 trung phần, rồi được đề bạt vào ghế tỉnh trường, coi cả hành chánh lẫn quân sự, khi mới 30 ngoài, nghĩa là rất được trọng dụng, và sẽ là vị tỉnh trưởng trẻ tuổi nhứt của nền đệ nhất cộng hòa khi ấy. Chẳng may xảy chánh biến 11 November, đám lãnh đạo cao cấp trốn được ra ngoại quốc, Phan lạc Tuyên do có dính líu mà vì kẹt lợi nên đành phải vượt tuyến ra bắc. Thi sĩ hổng phải là người phía bên kia, cũng hổng phản tỉnh chi ráo, được "họ" để yên với mục đích tuyên truyền, rồi buộc phải sống còn bằng các sanh hoạt nghệ thuật nhỏ. Tại bắc hiện nay, dòng họ Phan lạc vẫn còn, đây là những người không di cư vào nam năm 54, và... trong số ấy, có thể cả đám con cháu thi sĩ nữa - giả như ông sanh con đẻ cái sau này -
- Về nhạc sĩ : Đan Thọ cũng bắc di cư 54. nú tui chưa gặp bao giờ, chỉ biết ông kéo vĩ cầm trong dàn nhạc Tiếng tơ đồng của Hoàng Trọng. Nhưng con trai ông, anh Đ.T thì gặp hoài trong câu lạc bộ thể thao cercle sportif Tao đàn. Hồi anh hai chỉ mới có Lambretta thì anh T. đã ngon lành lái chiếc Triumph made in ăng-lê, hào huy phong nhụy gì kể. Anh T có một cô em gái sắc nước hương trời, nú tui dòm còn mê mẩn huống chi bọn đực rựa (dĩ nhiên trong số ấy hẳn phải có anh hai).
- Về họa sĩ thì tui có gặp 1 lần, chỉ là tình cờ. Hồi mở hãng xuất cảng hàng hóa VN sang pháp, mỗi 2 tháng tía phải về Bình dương đặt tranh sơn mài tại tiệm Thành Lễ. Tiệm Thành lễ khi ấy còn nhỏ hìu, trụ trì tại một ngã tư đường ngay trung tâm thị xã. Sau này kinh doanh phất lên, Thành Lễ có trụ sở ở trung tâm sài gòn, nhắm vô khách ngoại quốc, với một phòng trưng bày bề thế trên đường Tự do, gần bến tàu.
Hoạ sĩ Duy Liêm vẽ bìa nhạc cho Tinh Hoa và vẽ tranh làm sơn mài cho Thành lễ. Tranh cho nhạc đường nét lập thể màu sắc giản dị bao nhiêu, thì tranh sơn mài đường nét tinh tế, màu sắc óng chuốt bấy nhiêu. Và rất được ưa chuộng. Vẽ xong bức tranh, Duy Liêm còn lo luôn phần kỹ thuật mỹ nghiệp cho bức họa của mình, khi tranh được sang qua "mộc bản" (hy vọng nhớ đúng term này) nghĩa là cọp dê, phóng lớn lên gỗ, và giao qua cho thợ chế biến thành sơn mài, theo đúng màu sắc và tỷ lệ nguyên thủy của bức tranh. Tranh sơn mài là tranh hiện thực realist, có sao vẽ vậy người ơi, hổng siêu thực, trừu tượng lập thể chi ráo!
Một kỳ hè, theo tía lên Lái thiêu đặt đồ gốm và Bình dương đặt sơn mài, tới hãng Thành lễ, tía chỉ vô ông kia rồi nói : họa sĩ của hai anh em con đó. Xong day sang ổng cười cười "con gái tui chê anh vẽ xấu thua cả nó". Ông họa sĩ hỏi tranh nào vậy bác, tía nói tranh tình quê hương. Hoạ sĩ mới day qua tui xoa đầu : biết là xấu chớ nên đâu dám ký tên vào. Trời thần ơi, thiệt là quê xệ!
- Về bài hát tình quê hương : Mở bản nhạc ra, ngay trên khóa nhạc đầu là một hàng chữ tuy ngắn nhưng khó hiểu với con nít ranh : Tango Habanera. Anh hai biểu đây là thể điệu nhạc sĩ chọn cho đứa con tinh thần của mình, tango là tango, cấm chỉ thay đổi sang điệu khác (triệt để cấm, tự do trong khuôn khổ cũng không luôn). Hồi nớ nghe vậy biết vậy mà hổng hiểu thành cũng hổng thắc mắc. Mãi sau này mới hiểu thế nào là tango. Còn habanera thì tui chỉ mới hiểu ra... tuần trước.
Sách vở biểu đi sau tango thường khi còn thêm vào những terms phụ khác. Tui ráng đọc nhưng rắc rối mè dòng lô thành hổng thấu đáo, chỉ biết nhạc tango để hát để khiêu vũ, phát xuất từ đất Argentina. Tango là anh em thúc bá với samba Brazil. Samba ồn ào náo nhiệt nhiêu thì tango thắm thiết tình tứ nhiêu, nên tango còn là nhạc cua đào. Tango habanera là tango có hình thức folk music, folk dance của xứ Cuba. Trong tango argentina, nhịp thay đổi theo thuở theo thì, fantasy on-off tùy ý người chơi nhạc hát nhạc và vũ công trình diễn. Nhịp trong tango habanera, trái lợi, giữ cố định, không thay đổi suốt từ dòng nhạc đầu tới dòng nhạc cuối.
Nói như vậy thì có lẽ tango argentina là điệu tango sắc màu, cốt phô trương chào hàng lộ liễu (... ỏng ẹo màu mè thứ thiệt thứ dữ). Đầu bên kia là tango habanera, sắn khoai cục mịch đồng ruộng quê mùa. Thảo nào... nhạc sĩ Đan thọ (và có thể cả thi sĩ Phan lạc Tuyên hổng chừng) đã chọn habanera cho sáng tác của mình, bởi cái tình cho quê hương là tình lương thiện thiệt thà. Hoa lá cành chỉ dùng cho loại tình với "ý đồ lợi dụng", hổng cách chi là tình quê hương đặng, sao mà trong sạch ngạt ngào như tình quê hương.
*
Nhờ cây guitare thinh không tủ sách gia đình đầy nhạc việt. Hồi thằng tư con dì tư (em má) lên SG, vào ở chung nhà đi học, rồi nó cũng tập tành guitar, nhưng đốt giai đoạn, hổng carulli chi cho tốn thì giờ. Tư thẳng đường học nốt nhạc, học bấm gam để đệm liền cho bạn bè ca giải trí giữa giờ. Lúc anh hai ra ngoại quốc thì tư đương nhiên sở hữu luôn cây đờn. Anh hai trở về, nhưng hổng ôm đờn nữa, mà mê mải với sách vở văn chương, bị khi này anh đang yêu em gái văn khoa. Cây đờn thành vật bất ly thân của tư, tới độ khi rời nhà đi ở trọ chung với bè bạn cho tiện việc di chuyển, tía còn cho phép nó mang luôn cây đờn theo.
Rồi chiến tranh leo thang khốc liệt, Tư thuộc hạn tuổi đôn quân, đậu rớt chi cũng vô lính ráo, cây guitare được trả về. Tía mang đờn máng lên giá, bởi khi ấy cả hai anh (anh hai và anh tư) đã không còn. Thằng tư nhà dì sau cũng mất tích trên đoạn đường lui quân "di tản chiến thuật", tháng ba 75. Cây đờn thành vô chủ, được tía bỏ vô thùng đờn cất vào kho chứa vật dụng gia đình.
Hồi sang đoàn tụ, tía mang theo cây đờn gia bảo, kỷ vật gia đình. Truyền nhơn kế tiếp là thằng bánh tí, nhưng bánh tí lại học violin - sau này chơi thêm bass (gui-ta điện) trong ban nhạc nhà trường - Cây guitare được tía mang treo lên tường phòng nó, rồi tường nhà nó.
Mãi tới khi tía má cùng ra đi, cả hai chưa hề có dịp nghe lợi bản Recuerdos de la Alhambra như đã hằng ao ước!
Ma Đàm à , phố xá có .....nguy cơ tiềm ẩn ....bốc cháy bất cứ lúc nào ....thôi để an toàn.... tránh càng xa càng tốt
Quote ở dưới
Angie ơi ! Vai vế của Angie chỉ mới tới là học trò cũ của cô cháu gái của BS TVT . Đâu có thân thích gì và đâu có tư cách đi lôi chuyện tư ẩn của gia đình người ta ra tám như vậy . Để chứng minh một luận điểm của mình : nước Mỹ dễ sống hơn nước Đức ? hay tiếng Mỹ dễ học hơn tiếng Đức ?... Cách Angie nói chuyện nghe xốc hàng nặng lắm đó . Nếu những người bị Angie nói tới vô tình ghé mắt xem thì người ta sẽ nghĩ sao ?
Chứng minh thế giới không phải vướn địa đàng.
2011/12/09.
*
Cám ơn bác HDZ đã nhắc dùm.
Dà, tui nghĩ đã có hiểu lầm khi đọc và viết trong phố nên mới có chuyện hổng dzui.
Bữa nay đọc lợi entry của Angie mới biết ông bà Tích qua Đức năm 1984. Chời ơi chời... sao tui cứ yên trí ông bà rời SG trễ lắm cà.
Dà sau khi SG sụp đổ thì ông Tích vào rừng học tập một thời gian rồi được thả cho dzìa và cho đi mần trở lợi, vì khi ấy BS đã vượt biên gần hết, thiếu dữ lắm ! Trong tình huống thiếu hụt thuốc men trầm trọng và để nín thở qua sông, ông Tích với vốn liếng hán tự bèn nhận lời mần màn nghiên cứu thuốc nam để áp dụng trong trị liệu. Đây là lý do vì sao những cuốn sách y học dân tộc của ông ra đời.
Nghe nói con ông thi vào y khoa, cho dù điểm cao, đã bị loại vì lý lịch gia đình. Và dĩ nhiên là BS Tích chống cộng tới tận tủy (nói tận tủy dzậy có đúng hôn ta ?)
Angie vốn trực tánh nên chừng bực mình cái là viết rất khó hiểu, đọc muốn thắng khói luôn nha Angie (mà chưa chắc đã thông những chi tiết trong trỏng). Cũng như Thoa nói (chào làm quen với Thoa) Angie muốn chỉ ra việc xứ Đức khó khăn nên không dễ dàng chấp nhận các BS ngoại quốc cho dù họ giỏi và kinh nghiệm đầy mình. Có phải ý của Angie là như thế không ?
Dà, chắc cũng đúng phần nào, nhưng qua xứ người, hổng ai biết ai dzáo thành hổng có màn ngoại lệ. Vậy dzồi "trong lệ" (tiếng hán việt của trong là chi ?) Thưa... mỗi quốc gia đều có những ngành riêng với luật lệ riêng của mỗi ngành. Trong y học, luật lệ ni do y sĩ đoàn nắm giữ. Y sĩ đoàn độc lập với chánh quyền, do tập thể BS bầu ra với nhiệm kỳ ấn định dài ngắn tùy nước tùy vùng. Chỗ tui ở y hình là 4 năm. Y sĩ đoàn có trách nhiệm trong vụ cấp bằng hành nghề cho BS - và sau đó rút bằng của chúng -
Vì hổng biết ai vào với ai nên mới có chuyện khi sang xứ người, bắt buộc ta phải trình bắng cấp chuyên môn và thi bằng tương đương trước, đậu rồi mới xin (và có chỗ còn bắt thi nữa) bằng hành nghề kiếm sống.
Thi bằng tiếng anh tiếng pháp còn xoay sở nổi chớ bằng những tiếng khác ngó bộ hổng dễ ăn, chưa kể là có nơi khó khăn, đám y sĩ đoàn còn bắt ta phải thi luôn cái bằng ngoại ngữ, phải đậu mới cấp bằng hành nghề.
Chuyện ông surgeon nào đó sang Đức vào bịnh viện mổ rồi mà vẫn bị ép hỗng cho đi mần thì... Angie đừng tin chăm phần dầu hén. Tui nói vậy là vì... vào phòng mổ cũng có nhiều hạng : vào để mổ, vào để vịn và vào để dự khán.
Tại Âu mỹ, bảo hiểm mắc lắm cà nên hổng có màn được phép đụng vào người bịnh (cả thợ chánh lẫn thợ vịn) khi chưa có tờ giấy bảo hiểm lận lưng. Rờ nó rồi nó kiện sặc gạch cả thày (thợ chánh) lẫn trò (thợ vịn) là có đường tương chao. Y sĩ đoàn có thể nhảy dzô đòi bằng hành nghề lợi là một chuyện, chuyện khác là dzô tù vì hổng có tiền chung (bị bịnh nhơn kiện xong thì bị nhà thương kiện tiếp đặng đòi bồi thường thiệt hại)
Tóm lợi là... hãng bảo hiểm từ chối ta nếu ta thiếu bằng hành nghề. Nhà thương từ chối ta cho dù ta có bằng hành nghề nhưng hổng có bảo hiểm ! Vậy dzồi... ông surgeon nớ vào phòng mổ mần gì thì thiệt hổng biết !
Tui nghĩ... chuyện Angie kể về viêc nghỉ hưu đi học ở mỹ lãnh học bổng là việc có thiệt (ở Đức cũng có luôn). Chuyện ông Triển kể về việc phải đủ diều kiện mới trở lại nghề được ở Dức là việc có thiệt (và chắc chắn ở tây âu và bắc mỹ có luôn). Rồi tại sao cãi thì tui thiệt hiểu hổng dza ? Tui nghĩ có lẽ hiểu lầm nhau.
Thôi Angie và ông Triển bỏ qua chuyện này đi nha.
Cũng tại dính tới ông Tích nên tui mới dài mỏ nói leo, chớ hổng có ý phân giải hoà giải chi dzáo. Nghề ni tui hổng thích hạp và không hề có ý xin bằng cấp hành nghề trong phố.
Vụ ni chấm dứt ở đây luôn hén cho dzui nhà dzui cửa.
Trân trọng.
Mã Thị Ngô, viện trưởng Hồng Đăng viện.
Ký tên và đóng dấu.
*
Dán một bài, Hai Thành
Hồi ở Lý thái tổ.... bên này sát kiểng chùa của thày Tự Đức, bên kia chung vách với nhà cô ba. Tui chưa được đi học, thành ở không rảnh rang rất mực.
Tuy sát vách vậy nhưng tui lại chỉ thân với hai Thành thôi. Tuổi hai Thành (bên kia) nằm giữa anh hai và chị ba (bên này) nghĩa là trên tui rất xa.
Đám cousins hai nhà chơi với nhau nhưng chừa tui ra - chúng chê tui mà tui cũng chê chúng. Tui "với" cao hơn, theo anh hai nghe nhạc, theo hai Thành nghe thơ -
Lúc anh hai miệt mài học chữ và chăm chỉ luyện ngón tremolo (Recuerdos de la Alhambra) thì Hai lo làm thơ. Hai thành lập thi văn đoàn, dùng tên thiệt làm bút hiệu : Nhà thơ Vũ Thành. Chị ba nói nên đổi bút hiệu để đừng trùng lập với nhạc sĩ Vũ Thành rất nổi tiếng khi ấy. Nhưng anh hai nói ra, biểu dùng tên thiệt thì có sao, nhạc sĩ với thi sĩ là hai lãnh vực hoàn toàn độc lập, trùng sao đăng mà trùng.
Trong gia đình, tài năng của hai bị lơ là quá khổ. Cô dượng ba đã hổng khuyến khích mà còn chèn ép nhơn tài rất mực, tới nỗi thi sĩ thường khi phải âm thầm làm thơ, rồi lén lút gởi đăng báo với một bút danh khác. Hồn thơ lai láng của Hai chỉ "tiếp cận" được chị sáu út và má của út. Má nghe tía warning hoài, rằng chớ vẽ đường cho hưu chạy, cô ba biết đặng, rồi tội sẽ sanh ra.
Lâu lâu làm xong bài thơ, Hai đọc cho chị út nghe lấy khí thế. Tui chịu khó nghe thơ hai, bị vì hai chiều tui rất mực. Hai dắt chiếc xe máy đạp ra, chở tui đi chơi, cho phép tui đứng thẳng ở porte-bagage yên sau, mắt dòm ra trước, hai tay ôm vai bá cổ hai. Đứng vậy để tránh chiệng ngủ gục - đi xe máy với tía phải ngồi nên gục hoài - Rồi trong khi đạp lòng vòng vậy thì hai đọc thơ giúp vui fan ruột - dù con nọ thiệt sự hổng hiểu gì -
Thơ Hai hay dở ra sao tui hổng tường, nhưng y hình có dậy tăm dậy tiếng một dạo. Nói nào ngay, má ưng nghe thơ của hai Thành hơn là nghe ngón tremolo của thằng con ruột. Má biểu cứ tremolo miết nhức cả đầu, hổng cách chi nhớ nổi cuốn truyện đọc dở dang tới đâu, tình tiết xáo trộn hết còn thứ tự lớp lang.
Hai Thành lửng lơ miết với nàng thơ, đầu óc lúc nào cũng để tận đẩu đâu làm cô dượng ba lên ruột. Rồi để cứu vãn tình hình, cô dượng mới cậy nhờ mai mối tìm vợ cho Hai, một cô gái bắc tên Lan. Lập gia đình xong, Hai bẻ bút mang thơ bỏ hộc tủ khóa lợi, bương chải chiệng áo cơm, rồi day sang ngành xây cất. Cô Lan tà tà sanh một hơi 4 đứa cháu nội, đẹp lòng cả chồng lẫn cha mẹ chồng. Rồi cô tỉnh bơ mình ên nín thinh "dẹp tiệm" thiếu giấy phép, gọn lẹ tới hổng thèm thông tri bố cáo với gia đình chồng !
Thời mỹ đổ quân vào VN, Hai trúng mối thầu, cung cấp vật liệu cho hãng RMK, tiền bạc tuôn vô như nước ngoài đập.. Ăn nên làm ra, hai mua miếng đất trống xây cái villa lớn, xây riêng cho vợ cái sân thượng to đùng làm vườn trồng lan. Hoa lan nở quanh năm, đủ loại hổng thiếu, giò nào giò nấy mạnh mẽ trĩu hoa. Mỗi lần có việc bán buôn, phải lên Bảo lộc đặt trà, y phép tía bưng dìa ít lan mang cho Hai lấy thảo. Tía nói nhờ vậy mà phân biệt được các giống lan (địa lan, thổ lan, phong lan...), chỉ cho qúi nữ, nhưng con nọ chậm tiêu, nhớ trước quên sau, chỉ biết trồng lan dễ òm chớ hổng nhiêu khê như trồng các loại hoa kiểng khác.
Rồi Hai về hưu sớm hưởng nhàn. Ở không cà ruồng một chập Hai mở hộc tủ lôi thơ ra phủi bụi, toan tính nối lợi duyên tình dang dở. Nhưng thơ văn vốn dị ứng rất mực với phú qúi bạc tiền. Muốn làm thơ hay, điều kiện đầu tiên là phải nghèo, hổng nghèo sơ sơ heng, nhưng nghèo rớt mồng tơi lận - rồi mồng tơi ở đâu ra mà rơi rớt thì... tui chưa học tới - Hai đực ra, ngồi tới táo bón mà cũng hổng rặn ra nổi nửa câu thơ. Hồn thơ chắp cánh đi luôn hổng thèm nói câu giã từ. Sau cùng rồi, Hai đành chịu phép gác bút, dở dang giấc mộng ban đầu. Hai cạn hứng thơ, còn má thì day sang mê cải lương vọng cổ.
Bên này, hồi nghe tin Hai mất, tui vô nét kiếm ráo riết hổng ra thi sĩ Vũ thành. Thơ hổng ra mà tên cũng hổng ra luôn. Anh hai chị ba anh tư hổng còn để hỏi. Hỏi chị năm cũng như không, chị năm hổng lý chi tới thơ thẩn, chị còn mắc đậu chến các-tê và lắm bầu cua cá cọp.
Rồi tuần trước... chúa thương, thinh không tên Hai lừ lừ xuất hiện trình diện trong website kia : https://poem.tkaraoke.com/10539/vu_thanh/
Nhưng duy nhứt chỉ có 3 bài thơ học trò, cả ba đều mơ màng tình cảm lứa đôi, thi văn đoàn đúng điệu.
Và một trong ba bài nớ, "Ngày xuân hong tóc", đọc tới câu cuối y chang như nhai cơm trúng sạn, sạn to đùng mới mẻ răng viêm nướu luôn.
Trời thần ơi, thơ với thẩn, dzô dziêng bắt ớn ! - só ri hai, tối nay đừng dìa kéo chơn sáu út heng, chị út nghĩ chi nói nấy bởi chị lương thiện thiệt thà và... vô (số) tội - Tui mang đoạn thơ cuối của dzô mần màn "bình lựng" lấy khí thế.
Đại khái là... hai thành làm thơ tán gái, một cô tóc dài, lối xóm hổng chừng, bởi y hình chúng đã quen biết nhau từ hồi còn bận quần thủng đít lận.
Thoạt đầu nghe nói mùa xuân, yên trí tóc nàng ướt vì mưa. Má kể mùa xuân ngoài bắc ưa có mưa, kêu bằng mưa xuân. Mưa xuân thường là mưa phùn, những hạt bụi nước lất phất, rất thơ và rất mộng... thà làm hạt mưa rơi, ướt tóc em buông dài... Nhưng đây là chiệng trong nam, miền nam mưa nắng hai mùa, hổng xuân hạ thu đông chi ráo. Lối xóm mới gội đầu bồ kết xong, rồi ra hàng hiên hong tóc, cho hai lấy hứng dệt thơ.
Tui hồ nghi thi sĩ cousin lẻo mép xạo sự tán gái, chớ đâu mà ẻo lả nhi nữ tầm thường quá độ tới dzậy.
Trời thần ơi, Hai thầm thì tới lui lời tình ái ghét thương xong, rồi còn doạ khóc nữa nha trời. Thiệt là hổng giống ai !
- chừ Hai ngủm rồi chớ không dám bị chị út nhéo tai, đọc kinh cho nghe điếc óc, chiệng nam nhí tri trí, mã thượng anh hùng (... xa lộ thủ đức).
Bài thơ thất ngôn bảy chữ, 5 đoạn, mỗi đoạn 4 câu.
Ý thơ nghe rất quen, (xin lỗi hai nếu chị út lầm lẫn) rất "xuân-diệu, huy-cận" của trường phái thơ mới thời đệ nhị thế chiến - thảo nào... anh hai bỏ thì giờ luyện ngón tremolo chớ hổng đọc thơ Vũ Thành. Anh biểu thơ vũ thành chỉ hạp với má và với chị ba thôi -
Và... teng teng teng tèng... bài thơ Ngày xuân hong tóc ở đây hẳn đã... nhứt định đã... sai câu thơ cuối.
Một sớm xuân về anh sẽ sang
Mang theo trời đẹp áo em vàng
Và mang theo cả trầu cau nữa
Em đón cho hồn tôi nát tan.
Thi sĩ tưởng tượng màn "và mang theo cả trầu cau nữa", rồi kết thúc dô duyên lãng nhách "em đón cho hồn tôi nát tan". Vậy là sao ?
Hai tính chuyện cau trầu đi hỏi vợ, nhưng mong nàng cứ từ chối, đừng thèm đón nhận Trời ạ, theo hổng tới, hiểu hổng ra !
Sau cùng thì... bảo đảm Hai hổng ngu hay lươn lẹo chi ráo. Hai chỉ đang tưởng tượng (chỉ tưởng tượng thôi nha, cô ba biết được là tiêu tùng) chuyện cưới xin, cầu xin mong ước được nàng chấp nhận. Tam sao đã thất bổn, bài thơ chép tới chép lui nên lạc chữ lạc câu. Và hẳn là... nhứt định là... câu nọ hổng phải, hổng thể là câu cuối. Còn như là câu cuối thiệt, thì trước đó đã còn thiếu một khúc nữa là cái cẳng.
Suy tới nghĩ lui một chập, tui hồ nghi câu thơ kết thúc bài thơ Ngày xuân hong tóc nọ, bị sai lạc hai chữ.
Thay vì "em nhận để hồn tôi nát tan" thì đúng ra phải là... "em nhận kẻo hồn anh nát tan", diễn dịch như là "em ơi nhận dùm đi, nhận trầu cau anh mang tới đi, hổng thôi hồn anh sẽ tan nát". Thơ văn học trò vốn hồn nhiên giản dị chớ đâu mà màu mè nghịch lý màn tình cảm xã hội tiểu thuyết bà Tùng Long cho được ! Để mơi kia mốt nọ có dịp gặp Hai sẽ nắm áo hỏi cho ra heng.
Kể lòng vòng tiền đề vậy để tiến thẳng vô kết luận : Chiệng "nhạc sai tông, thơ sai chữ" là việc nên tránh, nếu không vì lòng tôn trọng tác giả (nhạc sĩ, thi sĩ) thì cũng nên làm phước, vì lòng bác ái với tha nhơn. Tha nhơn ở đây là qúi thính giả độc giả khó tánh (ai còn hỏi). Nghe nhạc sai nốt, nghe thơ sai lời, y phép... lộn máu lên đầu, ức còn hơn bò đá !
Khổ cái... văn thơ nét vốn là chiệng chợ trời. Hàng họ chưng ra búa xua câu khách thập phương hổng chọn hổng lựa - lắm khi còn hổng thèm đọc nữa lận - Sai chữ tha hồ hổng sao, miễn đừng sai tên tác giả là coi như... đạt !
Mà rồi chợ trời hổng chỉ họp trong nét, ngoài đời cũng họp y chang thôi. Nghe nói mấy năm trước, nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 đã than phiền việc ca sĩ Mister Sến cứ thong thả cải biên cải biến dòng nhạc của tác giả tới sanh sốt ruột. Ông nói với nó "Con ơi, con tha làm phước, đừng hát nhạc của bố nữa" ! Kép sến thượng thừa nhảy nhỏm la làng đáp lễ : "Ủa, vậy chớ hồi đó ai đã năn nỉ, rằng con ơi hát dùm bố chút đi con".
Trời thần ơi... megalomania nhớt vốn là gen trong máu của đám sến, tới độ nhày nhụa rịn tùm lum ra ngoài. Phải nhớt vậy để máy chạy trơn tru
Chừ nghe nói dầu nhớt máy đã cạn láng rồi, máy xe xà xục cà tạc đề hổng nổ. Tương lai sến nhớt hổng biết rồi sẽ trôi dạt dìa đâu ???
*
Dán bài - La Alhambra
Đất Spain ngó chừng hổng rộng như đất các hàng xóm chung quanh, nhưng Spain có một quá khứ lịch sử vàng son trong suốt hơn 3 thế kỷ dài 11-14, nhờ phát triển hàng hải. Cùng với Portugal, Spain đã đứng trên điểm hoàng đạo rất lâu, và là hai xứ cực thịnh ở giai đoạn khởi đầu thể chế 'thực dân đế quốc' của đám vương triều châu âu khi mở mang tìm kiếm và khai thác thuộc địa. Vào cuối thế kỷ thứ 5, đế quốc la mã diệt vong, đám giặc cỏ du mục Visigoth tràn vào chiếm đóng và định cư tại Spain, họ hoà nhập với đám thổ dân địa phương, dần dà dzăng minh hơn, từ bỏ đa (tà) thần và cải đạo theo ki tô giáo. Đất Spain từ từ thành vương quốc Spain với các dòng họ dựng nghiệp xưng đế tuần tự trị vì.
Sau thời La mã, âu châu bước vào thời trung cổ với thể chế chánh trị "phong tước kiến điền". Mối giao hảo quân thần thời đó là "có qua có lại", và giao ước miệng, hổng giấy tờ văn bản như lề lối văn minh hiện nay. Suốt thời trung cố tại đất Spain, vua ở tuốt kinh đô xa vời, các lãnh vương địa phương cai quản đất đai phụ cận từng vùng và hàng năm phải cân đai áo mão về kinh mần màn chư hầu triều cống cho trọn đạo.Tại cực nam đất Spain khi ấy là những bộ tộc du mục phương xa, đất lành chim đậu, tới và định cư lại, trong số ấy là đám Visigoth và dân ả rập từ Trung đông lần sang, luôn cả đám do thái giết chúa. Các sắc dân sống cận kề, màn ăn buôn bán thuận thảo.
Thế kỷ thứ 7, tại Ả rập Saoudite (spelling) ngài Mahomet nguyên là tiểu thương, buôn bán lương thiện lại thiệt thà nhơn đức nên nghèo. Rổi ngài bèn khăn gói gió đưa về luôn dinh một bà goá tuy lớn tuổi nhưng hết sức giàu có. Lấy dzợ triệu phú dzồi không còn phải lo sanh kế, tâm hồn đức ngài càng thêm ôn nhu thánh thiện, ngày đêm hướng về thượng đế mà chăm chỉ tha thiết nguyện cầu. Đụng đứa biết điều dzậy thượng đế hẳn đẹp lòng. Một tối đẹp trời, thượng đế bèn sai thiên sứ Gabriel xuống bỏ nhỏ, giao trách nhiệm dẫn dắt đám nhơn loại ả rập tội lỗi để chúng sớm nhìn ra tâm lý, xí lộn.. chơn lý con người.
Chuyện Gabriel bỏ nhỏ với Mahomed trong đạo hồi hẳn quan trọng ngang cơ chuyện Gabiel báo tin cùng Đức Mẹ trong đạo chúa, rằng project Trời thảo chương cho nhơn loại đã đặt ông tổ Adam là tiên tri đầu tiên, đi miết xuống tới Jesus tiên tri áp chót, và Mahomed là tiên tri cuối cùng. Sau Mahomed hổng còn thêm ai nữa heng, đứa nào nhảy ra xưng danh tiên tri (kiểu giáo chủ khai sáng đạo Mormon kia kìa) hiển nhiên là đứa láo lếu !
Mahomed nghe Gabriel truyền âm nhập mật thì quýnh quáng hết hồn và ngất đi, chừng tỉnh lợi thần trí bỗng rực rỡ chói lòa, rồi đức ngài mới khai sáng đạo hồi, soạn kinh koran và thảo trình bốn giáo luật charia nhằm hoàng dương đạo pháp. Đạo hồi có lẽ đáp ứng được khát vọng tâm lý, xí lộn chơn lý (bao gồm... chánh trị, nhơn văn, thị dục, ái dục v.v...) của các sắc dân trung đông thời đó, nên hồi giáo phát triển mạnh hổng ngờ.
Trung đông vốn là giao điểm của 3 đại lục Á Âu và Phi châu, liên kết với nhau bằng trục lộ có tên Con đường tơ lụa silk road, nơi các thương gia qua lại trao đổi hàng hóa mần màn mậu dịch. Từ Trung đông, hồi giáo theo đám hàng hóa tiến sang Tiểu Á, tràn xuống phi châu rồi băng qua eo biển Gibralta để tiến vào âu châu (thay vì từ Tiểu Á đi ngược lên để sang âu châu lòng vòng lâu lắc).
Ả Rập Saoudite do vua ả rập trị vị và giáo chủ hồi giáo lãnh đạo, dần dà thành một vương triều hồi giáo thiệt thọ, rồi vương quốc ả rập hồi giáo ấy mới mang quân chinh phạt láng giềng, nới rộng lãnh thổ. Và dĩ nhiên chuyện kế thừa dẫn đến chiến tranh, ngai vàng luân phiên đổi chủ. Đâu đó y hình vào thế kỷ 7-8, bộ tộc Moor là sắc dân sống rải rác xung quanh địa trung hải, nhưng nhiều nhứt là ở bắc phi. Có thể do thất sủng, thua trận, hay vì ngán ngẫm việc gươm đao sao đó, tiểu vương Moor bèn bầu đoàn thê tử từ bắc Morocco vượt Gibralta tiến sang nam Spain dựng nghiệp, thành lập vương triều Moor, thần phục trở thành chư hầu của vua Spain. Vua Moor cai trị vùng nam Spain rất tới, dân hồi dân jew và dân chúa chung sống hòa bình, tự do hành đạo giảng đạo, kinh tế nam Spain thịnh vượng quá thể. Thành quách La Alhambra nổi tiếng với kiến trúc điêu khắc nặng ảnh hưởng văn hóa ả rập được xây dựng dưới triều đại Moor. Nhưng ảnh hưởng và dzăng minh hồi giáo không dừng lợi ở nam Spain, nó còn theo đám thương nhân đi dọc bờ Địa trung Hải lần ngược hướng đông bắc để vào tới đất Catalane (quê hương của Pablo Casals) gần sát tới biên giới phía nam xứ pháp.
Hồi giáo càng lớn mạnh thì việc chinh phục lãnh thổ đất đai càng quyết liệt, và hiểm họa hồi giáo nuốt gọn âu châu càng cao. Các vương triều âu châu sốt vó tìm cách ngăn ngửa làn sóng xâm lược hồi giáo. Và khởi đầu các cuộc 'thánh chiến' suốt từ đó cho mãi tới bây giờ chưa dứt !
Thế kỷ 13 tại kinh đô Spain, nữ hoàng Isabella nối nghiệp tiên đế trị vì con dân đất nước.
Nguyên Isabella chỉ là dòng con thứ. Lúc vua cha băng hà, công chúa cùng mẹ và em trai bị anh cả dòng chánh phe lờ hà hiếp, sống khổ cực nghèo hèn. Rồi buồn cho số kiếp, nàng bèn đọc kinh thánh giải khuây. Chẳng may hoàng tử em của nàng thinh không lăn ra chết vì dịch hạch - nhưng sau có hồ nghi chết do vua anh đầu độc hổng chừng - Rồi vua anh cũng lăn ra chết nốt khi chưa kịp rặn nổi mụn con nối dõi. Triều thần mới hè nhau xúm lợi khiêng công chúa Isabella đặt vào ngôi cửu ngũ - Trước đó isabelle cũng đã trần ai khoai củ lắm mới kết hôn được với người trong mộng, hoàng tử Ferdinand xứ Aragon. Trước nhứt vua anh muốn đưa cô em vào làm dâu các vương triều âu châu khác để kết tình hoà hiếu, sau nữa đôi trai gái ấy lại có họ rất gần (cùng ông nội ông ngoại chi đó) phải chờ toà thánh phê chuẩn và chấp thuận -
Isabella lên ngôi bên này thì chồng nàng củng thừa kế ngai vàng bên kia, đất đai nếu nhập lại hẳn dài và rộng. Thời gian này Spain và Portugal là hai đế quốc hùng mạnh vượt trội về hàng hải. Và chúng đổ ra biển tìm kiếm đất đai nhằm nới rộng lãnh thổ và khai thác tài nguyên. Isabella là người đã thu Christopher Colombus về dưới trướng, sai dong buồm lần sang trung hoa - qua bển bằng đường biển đỡ hao giờ hơn bằng đường bộ tơ lụa silk road - Và bingo... Colombus tìm ra châu mỹ cuối thế kỷ 14.
Hai đám nha (tây ban nha và bồ đào nha) ra sức thi nhau sang tân thế giới cắm cờ cắm cọc giành đất giành đai. Theo sau các nhà mạo hiểm đất Nha ấy là những tu sĩ sẵn sàng bỏ mình để rao giảng tin mừng cứu chuộc. 'Nha chúng' choảng nhau lỗ đầu phun máu tùm lum, và lôi nhau sang toà thánh nhờ phân xử. Toà thánh dĩ nhiên buộc phải tìm giải pháp ổn thoả để đám tu sĩ yên tâm mà giảng đạo, và việc phân chia đất đai mới dựa vào mốc một kinh tuyến vĩ tuyến trên bản đồ (bằng cách thảy đồng xu úp ngửa). Đây là lý do vì sao tại nam mỹ, xứ nói tiếng bồ xứ lại nói tiếng 'spanish' !
Isabella cùng chồng trên ngôi cửu ngũ cai trị trăm dân (thiệt ra hàng triệu lận) và... siêng năng đi lễ cùng đọc sách thánh.
Một bữa bà nhảy dựng khi hay tin hổng xa đó lắm, đế quốc thổ hồi giáo thành hình, hùng mạnh và thiện chiến. Trong khi ấy tại đất miệt nam ngay dưới chơn, chình ình một tên chư hầu hồi giáo, tuy ngoài mặt phục tòng nhưng chỉ chờ thời cơ là tạo phản. Nguy quá xá nguy !
Isabella, có chồng giúp sức, mang quân chinh nam, mần màn 'reconquista' nghĩa là 'tái chiếm' đất đai mà bộ tộc Moor đã 'chụp giựt' của Spain hơn 7 thế kỷ trước. Chuyện tái chiếm dĩ nhiên là tốn thời gian, có kháng cự và đổ máu, rồi có điều đình hoà ước thỏa thuận (tạm thời) và sau đó lại uýnh tiếp kháng tiếp.
Năm 1492, Reconquista hoàn toàn xong. Hai năm sau đó 1494 Colombus đóng cờ spain trên lục địa châu mỹ. Spain và nữ hoàng xứ Spain tiếng dậy như cồn, được thần dân trong nước và cả thế giới ngưỡng phục. Thừa thắng xông lên, Isabella mần màn nhổ cỏ tận gốc, ngăn ngừa hậu hoạn, nữ hoàng Isabella xuống chiếu lệnh, buộc đám do thái và ả rập phải cải đạo theo thiên chúa giáo, nếu không sẽ bị đẩy ra khỏi xứ. Rồi tiện thể được đà, phá hủy luôn các mosques và synagogues cho gọn - Nhưng tới mosque ở Cordoba, Alhambra thì chùn tay, tiếc rẻ hổng nỡ vì nó quá đẹp, rồi thay đồi sơ sài để biến nó thành nhà thờ Sta Maria -
Dân do thái và ả rập hồi giáo bị hà hiếp ép uổng cấm đoán bằng những đạo luật rất hà khắc, buộc họ phải ép lòng bỏ xứ ra đi hàng loạt. Việc 'mass-exodus' nớ để lại một nước Spain hoang vắng đìu hiu, kinh tế suy sụp hổng cách chi ngóc đầu lên đặng. Mấy năm sau, ngó bộ hổng xong, vương triều Spain đành phải sửa sai, hủy bỏ đạo luật cũ, cho phép dân do thái và ả rập về lại, trả quyền công dân cùng tài sản đất đai cho họ. Nhưng than ôi, tổn thất nhơn lực vật lực đã quá cao, chánh trị xã hội không thể trở lại như trước !
Triều đại Isabella là một trang sử tuy huy hoàng nhưng đẫm máu và nước mắt của đế quốc Tây ban nha.
*
Recuerdos de la Alhambra.
Guitare...
Tiếng dziệc là tây ban cầm, nghĩa là cây đờn xứ tây ban nha. Guitare tới xứ mình từ hồi nào và tại sao gọi thế thì thiệt hổng tường, và dễ sanh lẫn lộn. Tui vẫn yên trí guitare là nhạc cụ riêng của xứ Spain - như cây đờn bầu của mình vậy - Dè đâu bé cái lầm !
Guitare xuất xứ thời cổ đại, tại cái nôi văn minh ả rập cũ, cả hàng ngàn năm trước công nguyên, và đã theo vó ngựa viễn chinh ả rập sang tới âu châu. Guitare là chữ ghép của gui (nghĩa là nhạc) với tare (nghĩa là dây). Hình dáng kích thước cây guitare thay đổi dần theo thời gian. Số dây cũng thay đổi, rồi dừng lại và cố dịnh ở năm dây trong một khoảng thời gian dài. Tại Spain năm 1784, nó được Gaetano Vinacci cải biến và cải tiến, cho thêm vào dây thứ sáu, để hoàn chỉnh cây đờn như hiện nay. Rồi từ đó, để phân biệt, ta gọi cây guitare 6 dây nớ là spanish guitare. Có lẽ tây ban cầm là phiên dịch từ tên này.
Có nhạc cụ nào ta ôm gọn vào tay mà hổng thắc thỏm, rằng lạng quạng nó có thể lọt rớt bất tử ? Thưa... cây ghi ta chớ chi. Cùng với mandoline và banjo, guitare thuộc nhóm đờn dây để khảy - nhưng guitare còn để móc nữa cà - Guitare được trời ưu đãi nên khổ người gọn gàng suông sẻ, em tỉnh bơ rơi gọn vào lòng đối phương, để chàng một tay đỡ vai đỡ cổ, tay kia ve vuốt dịu dàng. Ngó thế của guitarist ngồi ôm nhạc cụ, người ta dễ tưởng tượng tới một tình yêu mang rất nhiều say đắm. Vậy hổng lãng mạn tình tứ sao ! Trái lợi, mandoline và banjo nhỏ hìu, ẵm gọn trong hai tay, nhưng ôm chúng hồi hộp thấy bà, y chang trẻ sơ sanh quấn tã, lạng quạng dám rớt cái độp. Chưa kể là hồi o oe, tiếng của chúng là thứ tiếng thiếu cảm xúc - xưa rày tiếng khóc hài nhi vốn là tiếng khóc khô không lệ !
Giữa thế kỷ 19, ký giả cờ hoa Washington Irving theo dấu chơn viễn du của Christopher Columbus, ghé Alhambra cốt tìm kiếm lục lọi tài liệu về nhà hàng hải, rồi viết sách "Tales of Alhambra", dịch sang spanish là "Recuerdos de la Alhambra", được Tarrega dùng làm tựa tấu khúc viết cho tây ban cầm, Recuerdos de la Alambra
Dòng nhạc tây ban cầm chia ra nhiều nhánh, hai nhánh chính là cổ điển và flamenco. Tây ban cầm xử dụng một số kỹ thuật riêng, đáng kể nhứt là ngón tremolo, tiếng việt là kỹ thuật reo giây. Reo dây nghe nói xuất xứ từ cách chơi mandoline hay banjo. Kỹ thuật reo giây dùng ngón tay móc - hổng khảy hổng búng nhưng móc - và móc liên tục vào cùng một nốt, âm thanh tạo ra sẽ dzéo dzắt dzô cùng.
So với các loại nhạc cụ khác, sáng tác gia viết nhạc cho guitare ngó bộ hổng nhiều, trong đó Francisco Terrega hẳn phải là người nổi tiếng nhứt. Và tấu khúc được trình diễn nhiều nhứt của ông chắn chắn phải là Recuerdos de la Alhambra, kỷ niệm ở Alhambra, về Alhambra .Tarrega là một trong những sáng tác gia nổi tiếng nhứt của thế kỷ 19 và mãi cho tới bây giờ, là cao thủ danh trấn giang hồ về giai điệu và kỹ thuật, cả trong trước tác lẫn trình diễn.
.
Nghe nói... thời nhỏ,Tarrega bị tai nạn nên thị lực giảm rồi sanh nhút nhát, tới lớn cứ vẫn ngần ngại mỗi khi phải xuất hiện trước đám đông. Các buổi trình diễn của ông thường giới hạn tại những thính phòng nhỏ. Tarrega có giao tình gắn bó platonic với một bà goá, đẹp xấu hổng biết, nhưng trẻ và giàu có. Cô này trước tiên ghi tên thụ giáo Tarrega, sau thành luôn mạnh thường quân, bảo trợ nhạc sĩ. Cô bưng ông và toàn gia đình vợ con ông về villa của mình ở Barcelonna để thày thong thả trước tác - rất nhiều tác phẩm của Tarrega đã được viết trong thời gian này - Nhơn chuyến thăm viếng Granada, hai thày trò tới cổ thành Alhambra. Nghe nói họ đủng đỉnh đi dạo, rồi ngồi xuống một băng ghế ngó lên cổ thành, đang một màu đỏ rực trong ráng chiều. Tarrega về thai nghén bản nhạc, làm quà sanh nhựt tặng nàng như một lời tri ân (as a humble gift for your birthday...) Khi ấy cơm đang rất lành và canh đang rất ngọt.
Nhưng dzồi...yêu nhau lắm hẳn cắn nhau đau, too close for comfort có lẽ - đời vốn vẫn thế - giao tình giữa Tarrega và ân nhơn sanh trục trặc rối nùi, tới độ... một ngày đẹp trời, cô học trò tống cổ thày cùng gia đình ra khỏi villa ngay tắp lự. Khi này Tarrega đã nổi tiếng lắm dzồi. Đây là lý do vì sao lúc bản nhạc đưa sang nhà xuất bản, tấu khúc lại được đề tặng một người khác - ông bầu show đã tổ chức những buổi lưu diễn cho Tarrega tại âu châu.
Theo dòng lịch sử...
Tại đất trung đông, Ả Rập Saoudite do vua ả rập trị vị và giáo chủ hồi giáo lãnh đạo. Chuyện kế thừa dẫn đến chiến tranh, ngai vàng luân phiên đổi chủ. Sau công nguyên (AD), đám ả rập hồi giáo hùng mạnh lên, rồi nảy sanh khuynh hướng bành trướng lãnh thổ.
Đâu đó y hình vào thế kỷ 7-8, bộ tộc Moor là sắc dân sống rải rác xung quanh địa trung hải, nhưng nhiều nhứt ở bắc phi. Có thể do thất sủng, thua trận, hoặc ngán ngẫm việc gươm đao, tiểu vương Moor và bầu đoàn thê tử từ bắc Morocco vượt eo biển Gibralta tiến sang nam Spain dựng nghiệp, thành lập vương triều Moor, thần phục rồi thành chư hầu của vua Spain.
Bộ tộc Moor cai trị lãnh địa của họ tại nam Spain suốt mấy trăm trăm năm dài, dân Hồi dân Jew và dân Chúa chung sống hòa bình, tự do hành đạo giảng đạo Kinh tế nam Spain thịnh vượng quá thể. Thành quách La Alhambra tại Granada nổi tiếng với kiến trúc điêu khắc nặng ảnh hưởng văn hóa ả rập được xây dựng dưới triều đại Moor. Nhưng ảnh hưởng và dzăng minh hồi giáo không dừng lợi ở nam Spain, nó còn theo đám thương nhân đi dọc bờ Địa trung Hải lần ngược hướng đông bắc để vào tới đất Catalane (quê hương của Pablo Casals) sát tới biên giới phía nam xứ pháp.
Thế kỷ 13 tại kinh đô Spain, nữ hoàng Isabella nối nghiệp tiên đế, cùng chồng lên ngôi cửu ngũ. Một bữa bà nhảy dựng khi hay tin hổng xa đó lắm, đế quốc thổ hồi giáo thành hình, hùng mạnh và thiện chiến. Trong khi ấy tại miệt nam ngay dưới chơn, chình ình một tên chư hầu hồi giáo, tuy ngoài mặt phục tòng nhưng hẳn chỉ chờ thời cơ tạo phản, nguy quá xá nguy !
Isabella và chồng mang quân chinh nam, 'reconquista' tái chiếm lại đất đai bộ tộc Moor đã 'chụp giựt' của Spain hơn 7 thế kỷ trước. Năm 1492, Reconquista hoàn tất, Isabella phái Christopher Colombus dong buồm ra khơi tìm đất đai mới. Hai năm sau 1494, Colombus khám phá ra châu mỹ, đóng cờ dành chủ quyền lãnh thổ cho vương triều đất Spain.
Nữ hoàng Spain tiếng dậy như cồn, được thần dân trong nước và cả thế giới ngưỡng phục. Thừa thắng xông lên, bà quyết định nhổ cỏ tận gốc ngăn ngừa hậu hoạn, Isabella hạ chiếu chỉ, buộc đám do thái và ả rập tại nam Spain phải cải đạo theo thiên chúa giáo, nếu không sẽ bị đuổi khỏi xứ. Rồi tiện thể được đà, gọn lẹ cho giựt sập luôn các mosques và synagogues tại nam Spain - Nhưng tới đền hồi giáo ở Cordoba Alhambra thì chùn tay, tiếc rẻ hổng nỡ vì thấy quá đẹp, bà quyết định giữ lại, thay đổi sơ sài kiến trúc và biến nó thành thánh đường Sta Maria –
Chút kỷ niệm xưa...
Hồi dọn về con hẻm ở Lý thái tổ, anh hai đã vào trung học. Tối tối anh hai qua chùa phụ giúp thày Tự Đức. Thày mở lớp kèm học miển phí cho đám lối xóm con nhà nghèo hiếu học. Lớp học mở trong hậu liêu, sau giờ cơm tối, đèn đóm lờ mờ. Khi nớ điện chưa phổ cập, phải dùng đèn dầu, đốt ba bốn ngọn cũng chưa soi đủ hết 4 góc bảng nữa lận. Bảng là một miếng liếp ván được chế biến rồi sơn đen - "bảng đen phấn trắng" là vậy. Sau này với thời gian, màu đen thay bằng màu xanh lục dòm thoáng mát hơn - Rồi để "khắc phục khó khăn", thày Tự Đức nhịn ăn nhịn mặc, cộng thêm công quả phụ huynh học trò góp vào, sắm được ngọn đèn măng-sông. Lớp học bỗng dưng khởi sắc.
Cách nào đó hổng hiểu, anh hai được thày truyền thụ ngón mandoline. Đờn địch ở tu sĩ công giáo là thường, ở tu sĩ phật giáo y hình hiếm thấy. Sau tía còn mang về cho anh cái banzo cũ. Tui hổng khoái mandoline, cũng hổng khoái banzo. Tiếng của chúng chán phèo, lạt lẽo vô vị buồn nản thấy bà, nghe rồi chỉ muốn đu liếp cửa leo dzìa, xoa chơn dzô giường trùm mền đi ngủ. Nhưng... đây là vốn liếng khởi đầu đã đưa anh hai vào con đường âm nhạc lâu dài sau đó.
Rồi dượng hai mang về cho thằng cháu vợ cây guitare. Có guitare anh hai y chang cá ong ra biển. Thày Tự Đức mù tịt guitare nên anh hai phải mò mẫm mình ên. Tiền tía má cho ăn sáng dằn bụng để dành đặng mua sách nhạc, cả nhạc lý lẫn bài tập. Thời đó hổng có photocopy nha, sách nhạc được đám con nhà nghèo chuyền nhau mượn qua mượn lợi, rồi nếu thích cứ việc gò lưng ghi chép để dành. Mấy chục năm dzồi, chừ tui vẫn còn nhớ cuốn Carulli giấy đã ngả vàng vì tuổi thọ, bìa chữ đen sờn nát, trong trỏng là những bài tập. Cuốn sách lúc mua đã quá xá cũ, được anh hai gối đầu giường, tụng niệm sớm tối. Rồi thày Tự Đức kiếm ra cho anh một ông thày dạy guitare. Trước tiên anh học classic, sau mới qua flamenco.
Lúc này tui chưa đi học, bàn ngày mải mê bắn bi đánh bông vụ với trẻ lối xóm, bàn đêm lăn ra ngủ, ngay khi anh chưa kịp kéo đờn ra khỏi thùng nữa cà. Má rất ghét nghe đờn (tửng tửng chẳng đâu vào đâu). Buổi tối bà có thói quen chong đèn may vá, đọc Nửa Chừng Xuân hay Đoạn tuyệt, nay sanh chia trí vì tiếng đờn (bài tập) của thằng con, chữ nghĩa lộn tùng phèo, hổng còn nhớ cô Mai cô Loan đang làm chi nói chi trong trang truyện !
Rồi tranh chấp mỗi ngày mỗi tiếp diễn, hai mẹ con cùng làu bàu về nhau tới nỗi tía phải xăn tay áo giải quyết. Tía biểu anh hai ra hàng hiên sau nhà tập đờn, vừa mát vừa yên - từ hiên Lý Thái Tổ sang tới luôn hiên Bùi Viện - Xui cái, hiên sau kế sàn nước lối xóm, môi trường muỗi mòng phát triển thuận lợi. Tối trời, muỗi túa ra nghe recital, nhạc sĩ vừa uýnh đờn vừa đập muỗi. Bữa nào xui xẻo bận xà loỏng, muỗi đột kích luôn cả bình cà phê, thò tay gãi mệt xỉu vẫn hổng đã, chưa đã... ngứa ! Rồi để bảo vệ công suất bình và phin lọc, nhạc sĩ bận quần dài túm ống và chơi luôn đôi vớ, dzồi dùng chiêu song thủ hổ bác, vừa uýnh đờn vừa đập muỗi lia chia. Mùa nào có nỗi khổ riêng của mùa nấy. Mùa mưa hương đồng nội toả ít, bù lợi muỗi nhiều; mùa nắng hương nồng nặc nhưng muỗi ít hằn lợi !
Ai nói dzậy cà, khó nghèo là môi trường huấn nhục tới nơi tới chốn. Có lẽ ngoài cây guitare ra, anh hổng còn chi khác để vui chơi. Anh chăm chỉ học chữ và chăm chỉ tập đờn. Bữa nào cũng dzậy, sau một đêm vừa tập đờn vừa đập muỗi, nhạc sĩ mầm non đạp xe máy ra đi khi trời hừng sáng, cặp-táp ràng dây thung ở porte-bagage, còn đờn trong thùng đeo lủng lẳng trên lưng. Học chữ xong thì anh đi học đờn rồi mới dzìa. Thày đờn của anh là người quen biết của thày Tự Đức, nhận dạy anh hai với học phí tượng trưng. Y hình... thày cũng kết cây đờn của anh hai dữ lắm, gạ mua gạ đổi (các thêm tiền) nhưng hổng xong. Khi mô thày có concert thì anh hai phải ép lòng mang người yêu cho thày xài đỡ.
Nói ngay tui chưa hiểu chi, thấy tiếng guitare nghe dễ chịu hơn tiếng mandoline và banzo. Sau này, thỉnh thoảng anh hai còn chơi cả hạ uy cầm, nghĩa là cây guitare cải biến, đặt nằm ngang, chơi bằng móng sắt và với một thanh sắt nhỏ rà tới rà lui trên cần đờn, thay vì bấm phím. Tiếng hạ uy cầm thoạt nghe réo rắt, nhưng nó cứ một giọng đều đều, nghe một chập sanh ớn ợn.
Tiếng đờn của anh hai hổng chỉ làm má lên ruột chia trí, nhưng y hình cả nhà ai cũng phàn nàn, nghe nó kháng chiến trường kỳ sát lỗ tai thiệt cũng khổ. Nhưng rồi... cách nào đó, hoặc lỗ tai đã quen nên hết còn chú ý, hoặc mầm non từ từ hết non, ngón đờn dần dà upgrade. Rồi... cả nhà hổng ai đế ý tới nó nữa.
Khi về Bến vân Đồn, tui đã đi học. Nhà cơi tầng, phía dưới bán buôn và phía trên để ở, anh hai có chỗ thong thả tập đờn, ngón song thủ hổ bác lùi vào dĩ dzãng. Anh chơi gì ngoài những bài tập trong Carulli thì em út mù tịt. Trừ giờ tập đọc tập viết với tía má, tui y chang gió hoang đồng nội. Mãi cho tới bữa má liệt giường liệt chiếu phải vào ra bịnh viện hà rằm. Suốt nửa năm dài nớ, trong tuần tui được má giao cho anh hai trông chừng sau giờ học, cuối tuần chị ba dẩn tui sang Khánh Hội gởi ở nhà dì hai.
Hồi mua lại căn phố của ông bà tám ốc phía sau, tía biểu : thằng hai nay đã lớn, con dọn đồ sang gác nhà ông Tám thong thả học hành. Đây là thời gian anh hai thu mình lợi trong thế giới riêng - chỉ lên nhà trên vào giờ cơm và lúc có khách - và thay thế tía má giáo dục đám em. Anh lớn hơn tui gần con giáp rưỡi - má sanh tui vào giờ thứ hai mươi lăm - má nói thằng hai lập gia đình sớm dám có con bằng em nó hổng chừng -
Và tui sợ anh hai hơn sợ tía má nữa lận ! Thời gian ở với anh hai trên căn gác, tui rầu rĩ héo hon y chang tội phạm đang thọ khổ hình. Anh hai vốn rất tận tâm với "nghề nghiệp", anh mở sách có những bài tập đọc dài ngoằng bắt tui viết theo, mỗi bữa 5- 6 trang giấy là ít. Kế đó học cửu chương làm toán, cộng trừ nhơn chia, số chẵn lẻ đơn kép, những trang bài tập lê thê loòng thoòng. Rồi... trong khi chờ đợi, anh thong thả lôi đờn ra tập.
Học hành chắc cũng là duyên nghiệp. Cousin Don nhà dì Hai học ít chơi nhiều, bài vở xếp xó cho chó gậm, chừng tới bữa nộp thì quýnh đít. Từ Khánh Hội, Don đạp xe máy qua Vĩnh Hội nhờ anh hai chỉ dùm cho lẹ. Thường anh hai dạy tui và Don cùng lượt. Tui lẹ làng làm sớm nghỉ sớm, rồi ở không cũng buồn mà hổng dám phá ngang vì sợ, mình ên entertain bằng cách ngó Don học, và ngấm luôn bài vở của Don hồi nào hổng hay. Để em bận bịu đừng nghịch ngầm nữa, anh hai dạy luôn tui chương trình trung học của Don. Chừng má khỏi bịnh, qúi nữ đã thông thái hơn nhiều bực. Lúc anh hai bắt đầu chơi Tarrega thì qúi nữ đã lớn dọng dọng!
*
Recuerdos de la Alhambra là một bài thơ viết theo thể "ngũ ngôn tứ tuyệt" gồm hai đoạn A và B, mỗi đoan 4 câu năm nốt. Đoạn A ở cung La thứ (A minor) và đoạn B cung La trưởng (A major). Mỗi đoạn được chơi hai lần, AA BB, trước khi vào kết thúc C.
"Hơi thơ" trôi liên tục nhịp nhàng bằng ngón tremolo nổi tiếng.
Tarrega hổng phải là cha đẻ của kỹ thuật tremolo, nhưng cách nào đó, ngón này được ông xử dụng trong các tác phẩm của mình và biến nó thành một trong những kỹ thuật kinh điển của dòng nhạc tây ban cầm cổ diển đương đại.
Trong Recuerdos de la Alhambra, kỹ thuật tremolo được xử dụng liên tục, suốt từ nốt nhạc đầu tới nốt nhạc cuối. Có lời giải thích của một nhóm thày bàn hồi nẳm, rằng ngón tremolo này chính là tiếng nước phông tên chảy, vì Alhambra có rất nhiều phông tên nước khắp mọi nơi. Dĩ nhiên nói khơi khơi vậy, ai thích cứ việc lập lợi nếu tin... chớ thiệt sự thì hổng căn cơ xứ sở chi ráo.
Vậy rồi ai chơi Recuerdos de la Alhambra hay nhứt ? Thưa... một guitarist trẻ xứ củ sâm, cô Kyuhee Park (họ hàng với tổng thống Phác Chánh Hy hổng chừng) Thoạt đầu thấy chỉ vậy vậy, nhưng nghe một chập rồi so sánh với các guitarist khác, mới nhận ra ngón tremolo của cô Phác xuất sắc hổng ngờ.
Tiếng giây reo trong trẻo rõ ràng, cả trường độ lẫn nuances, nốt nào nốt ấy đâu vô đó dứt khoát đàng hoàng, hổng nhèo nhẹo giựt cục cà lăm, cũng hổng làm màn táo bón nhăn nhó, màu mè mụ mị cốt che lấp khuyết điểm kỹ thuật.
Xin thành khẩn khai báo rằng... đó giờ tui vốn yếu nhơn đức tin với phái "tuy đẹp nhưng lại rất yếu"- và... nói khoẻ - Đám nọ làm chi cũng hổng nên hồn (trừ... làm đẹp và làm mẹ). Cứ ngó chúng lăng xăng y phép sanh rét mướt rồi tự thương thân, vì đã bị buộc phải đứng chung hàng ngũ ! Kỳ thị phái tánh hử, hẳn là vậy rồi. Tim óc đờn bà luôn chứa đầy những bất ngờ khó hiểu khó đoán và khó căn. Đứng kế chúng hồi hộp thấy bà, hổng biết lúc mô tarzan sẽ nổi giận. Dà... tui chỉ lập lợi lời ‘tướng công và đồng bọn’ thôi.
Chừ thì nhận ra quá trễ một điều, rằng trong cái mớ bòng bong lạ lùng hổ lốn ấy, thỉnh thoảng đã vẫn nứt ra vài "kỳ hoa dị thảo" ! Và cô Phác là một ngoại lệ đứng đầu. Bàn tay ngón tay cô ngắn và nhỏ, chạy nốt trên cần đờn hẳn phải khó khăn hơn những bàn tay to dài, dềnh dàng chuối nải. Bất ngờ lý thú chớ sao ! Còn Interpretation dòng nhạc của cô thì khỏi chỗ chê !
Ngó và nghe cô Phác chơi một chập, thinh không tui sanh lòng tiếc rẻ cho mình. Ôi phải chi biết cô nghe cô sớm hơn, dám tui cũng học guitare. Chừ thì mọi việc coi như đã quá trễ !
https://www.youtube.com/watch?v=CzNVrr3oHLM
La Doctora, vừa mới bị kẹp ngón tay giữa và bị rì phơ pân qua index và ring phinh gờ vì bỏ chai nước 5 gallon vô cooler ngay sau lưng một tên pot belly pich mũi lõ.
Đang tính kể chuyện vui nhưng nổi. Đại Khái có ông học chưa xong trường thuốc thì sập tiệm, bỏ đi nuôi cá dĩa là cá cảnh mắc tiền, qua đây 87-88 gì đó làm tech phòng mổ đếm bômg băng, chán quá học lại từ đầu, ra làm bác sĩ, có contract với US navy gì đó lung tung beng. Vậy thôi.
Anh đó đi học trường trung học y tế để làm y sĩ/y tá gì đó, tương đương physician asistant nếu là y sĩ theo trí nhớ của tui. Còn ông lang vườn huấn luyện y tá ở Bình Dân thì không rõ các chị đó học theo trung cấp nào. Chỉ thấy ổng quay rô nê ô một đống bài để phát cho các chị.Quote:
Nghe nói con ông thi vào y khoa, cho dù điểm cao, đã bị loại vì lý lịch gia đình. Và dĩ nhiên là BS Tích chống cộng tới tận tủy (nói tận tủy dzậy có đúng hôn ta ?)
I.
Dec 8th là ngày lễ Immaculate Conception của Đức Mẹ Maria. Đây là ngày lễ trọng của giáo hội công giáo La mã.
Tui còn đang lúng túng chưa biết tiếng dziệc là chi, dzồi được chúa thánh thần soi sáng trong phố (Thank you CucGach). Term tiếng việt của nó là Lễ đức mẹ vô nhiễm nguyên tội.
Chuyện vô nhiễm nguyên tội của đức Maria là chuyện dài nhân dân tự vệ, đã gây tranh cãi rất nhiều ngay trong giáo hội la mã, trầm trọng tới nỗi sanh cả án mạng (ai tò mò muốn biết thêm chi tiết chịu khó vào cột google dựa đỡ hén).
Vậy dzồi vô nhiễm nguyên tội là cái chi ? Thế là có dịp cho tui đăng đàn giảng đạo chớ chi nữa (ú hu bác HDZ, ra nghe nè bác)
Lề mề như dzầy...
Cựu ước là sách gối đầu giường của 3 tôn giáo lớn : Do thái giáo, thiên chúa giáo và Hồi giáo. Tín hữu của cả ba đạo ni đều đọc cựu ước dưới các tên gọi khác nhau. Cựu ước kể chuyện từ tạo thiên lập địa - do các tiên tri được lệnh của Trời mà thuật lợi, sai trúng thế nào thiệt... hổng biết !
Chuyện tạo thiên lập địa được kể thế này trong sách Sáng Thế Ký Genesis :
.... Trời tạo vụ trụ vạn vật đất trời (hổng viết hoa) trong 5 bữa liên tiếp. Tới bữa thứ 6 Trời mới tạo con người. Chi tiết con người được tạo ra theo hình ảnh Trời thiệt hổng dám chắc, có thể trong đám tiên tri nớ có ông hơi "chảnh" nên cương đại vậy cho loài người phởn chút xíu chăng ?
Thoạt tiên Trời tạo con người... a hèm... theo đúng hình ảnh của mình, bằng cách dùng đất sét mà nặn nên nó, rồi phà hơi vào đậng ban cho nó sự sống. Kế đó thấy nó mình ên lủi thủi bắt tội nên mới rút xương sườn cụt bên trái của nó mà nặn cho nó một người bạn chơi chung.
Tới đây y hình cả hai đứa nó chưa có tên riêng thì phải (nên chúng kêu nhau bằng... Ấy ơi) Dzồi Trời ký giao kèo, cho chúng dzô trong vườn địa đàng ở không vui chơi, sướng gần chết - còn Trời thì sau màn lao động hộc xì dầu, mới nghỉ ngơi suốt ngày thứ 7 -
Sướng gần chết ha ? Làm gì có vậy bao giờ. Thinh không Trời cắc cớ thử lòng người và loài người phạm tội. Tội lỗi ni làm loài người mất lòng Trời, thế là Trời bèn mang bản giao kèo ra xé cái rột. Vụ ni được sách Sáng Thế Kỷ lể lể như dzầy, trong bài đọc 1 ở buồi lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội vừa qua :
Hồi con người cãi lời Trời, Trời mới kêu nó hỏi : "Ắy ơi, ấy ở đâu dzậy?"
Loài người lên tiếng : "Ấy ở trong vườn và nghe Trời nói chớ, nhưng Ắy phải tránh né hổng chường mặt ra, Ấy mắc cở vì đang... trần như nhộng".
Trời bèn nói : "Chuyện trần như nhộng ai nói cho Ấy biết ? Tui đã dặn chừng đừng có ăn cái trái nọ, bộ Ấy đã ăn à?"
Loài người bèn cáo nài : "Chời ơi chời, thì cái đứa bạn gái Trời cho, nó xúi Ắy ăn chớ ai nữa, huhu..."
Trời mới kêu bạn gái mà hỏi : "Chuyện này nó ra làm sao ?"
Bạn gái loanh quanh chối tội, đổ thừa cho con rắn : "Trời ơi, Gái bị con rắn lừa Trời à, huhu huhu...'
Gái lăn ra đất làm mình làm mẩy tới nỗi Trời hết thấy đường, đành phải ngó lơ nó đi mà xoay qua con rắn :
"Ngươi đã làm ra tội tày đình nên từ rày sắp tới ngươi sẽ bị nguyền rủa trong tất cả các loài động vật. Ngươi phải bò bằng bụng (té ra hồi nẳm rắn biết đi) và ăn bụi đất suốt đời. Sẽ có mối thù hổng đội trời chung giữa Gái và ngươi, giữa con cháu của Gái và con cháu ngươi. Hậu duệ của Gái sẽ đạp lên đầu ngươi, và ngươi sẽ chết dưới gót chơn của... nàng !
Loài người (bây giờ kêu bằng đờn ông, tức Adam) mới kêu Gái ấy là Eva, nghĩa là người trần, và nàng là tổ mẫu của toàn thể nhơn loại.
*
II.
Còn bài phúc âm của thánh Lucas như dzầy :
(nhắc lợi cho nhớ, rằng Lucas là môn sanh của thánh Paul tông đồ. Thiệt ra 12 môn đệ đầu tiên của Jesus không có Paul trong trỏng, ông chỉ vào đạo và hoặc ông hoặc Mathias đã được coi như thế chỗ Judas sau khi Jesus tử nạn trên thập giá)
Thiên sứ Gabriel được Trời gởi tới làng Nazareth thuộc xứ Galilea để gặp một thiếu nữ trong trắng đức hạnh tên là Maria, đã hứa hôn với chàng thợ mộc nghèo Joseph thuộc dòng dõi vua David.
Thiên sứ vào nhà cô và cất tiếng chào mừng "Kính mừng Maria đầy ơn phước, Thượng đê ở cùng cô".
Maria nghe rồi thất kinh, hổng biết sự thể thế nào. Thiên sứ bèn trấn an : Đừng lo sợ gì dzáo Maria à, vì cô đã được ân sủng của Trời. Cô sẽ hoài thai và sanh hạ một bé trai, đật tên là Jesus. Bánh tí sẽ lớn và sẽ được gọi là con đấng toàn năng. Trời sẽ cho bánh tí ngai vàng của David, và bánh tí sẽ cai trị vương triều Jacob tới muôn thuở muôn đời.
Maria nói với Thiên sứ "Sao được nà, bị tôi còn trong trắng trinh nguyên".
Thiên sứ trả lời "Nhằm nhò chi ba cái lẻ tẻ. Thánh Linh của Trời sẽ ngự trong cô, và quyền năng của Người sẽ bao trùm lấy cô. Bánh tí nhà cô cũng sẽ là thánh và là con Trời. Dòm chi cho xa, ngó bà chị họ Elizabeth của cô kìa, Elizabeth đã có bầu 6 tháng rồi đó nha, cho dù bà đực ra từ lâu và được coi như máy đã tắt. Với Trời thì đó là chuyện nhỏ (... như con thỏ)
Maria bèn cúi đầu lãnh ý " tôi là tôi tớ Trời, tôi xin vâng lời Người"
Rồi thiên sứ tạ từ Maria mà đi.
*
Nhắn tin chúa Thánh Linh.
Sáng mơi có tiện ghé ngang, chúa Thánh Linh mần ơn dẫn HoangVan theo, biểu ổng/cổ đốt dùm con ngọn nến vọng giáng sanh thứ ba hén, đậng con thấy đường mà dziết tiếp. Lóng rày mắt mũi kèm nhèm, hai tròng mắt ngày càng lu vì... cataract.
Thanh-kìu vé-ri mút-chồ.
(còn tiếp)
http://img844.imageshack.us/img844/1...ntcandle03.jpg
tuần thứ 3 mùa Vọng .. đốt thêm một ngọn nến với chị Ngô
@};-
... tôi là tiếng người kêu từ nơi hoang dã :.. " hãy dọn phẳng lối đi của Ngài " ... (John 1:23)
Hồi hôm căn me, chờ HoangVan đốt nến cho tui thấy đường dziếc tiếp. Chờ hoài hổng thấy nến sáng chi dzáo, tính kiếm hộp quẹt thì... teng teng teng tèng... chúa Thánh Linh đi ngang, mà đi mình ên. Tui le te chạy theo níu áo : Ủa rồi HoangVan đâu ? Chúa Thánh Linh biểu : Ờ, HoangVan còn mắc trải bông và ôm bông chờ ca sĩ bên kia nên hổng rảnh. Nhưng Ngô phu nhơn đứng đó hén, chuyện nhỏ hơn con thỏ. Trước sau chi ngọn nến nớ cũng sẽ sáng nội trong bữa nay thôi mà. Yên trí đi !
Sáng nay tui dzô phố thì nến cháy thiệt, 3 ngọn sáng trưng. Hallelujah... Cám ơn HoangVan (y hình HV là ông nhưng tui hổng chắc lắm, để chừng gặp chúa Thánh Linh sẽ hỏi cho dza).
À... trong tinh thần đốt nến vọng Giáng Sanh, bữa nay tui xin mở cái ngoặc (nhỏ mà dài) đặng nói dzìa mấy ngọn nến ni cho ai chưa biết nghe chơi lấy thảo hén.
Như dzầy :
Mùa Vọng là mùa trông đợi. Vọng nhắm được thì kêu là hy vọng. Vọng lâu quá sốt dzuột có tên là hoài vọng. Vọng miết hổng tới và chán nản hổng thèm vọng nữa kêu bằng thất vọng và tuyệt vọng.
Thiên chúa giáo có hai mùa vọng quan trọng ngang ngửa nhau : Vọng giáng sanh chờ đấng cứu thế tới, và vọng phục sanh chờ chúa sống lợi - đặng níu áo níu quần sống theo. Sống ở đây phải hiểu theo khía cạnh tôn giáo, tức là chết cùng với dục vọng tội lỗi và tái sanh với ánh sáng phục sanh. Voilà
Vọng như vậy nên phải tỉnh táo và sừa soạn lên đồ cho kịp giờ kịp giấc hén. Nên dzồi mùa vọng là mùa canh thức dọn lòng cầu nguyện đặng đón chờ. Chờ chi à ? Thì chờ giáng sanh và chờ phục sanh chớ chờ chi nữa, trời !
Tinh thần vọng giáng sanh khác vọng phục sanh chút nẹo. Cũng chờ, nhưng Giáng sanh chờ trong hoan hỉ, được ăn uống đớp hít shopping thả giàn, nên ta mới tà tà đốt nến vọng giáng sanh. Phục sanh chờ trong buồn khổ, phải ăn chay nằm đất, hãm mình thống hối tội lỗi và ẩn thân trong bóng tối u sầu - đèn điện cúp tối thui, buồn rầu hơn chấu cắn !
Vì vọng giáng sanh kéo dài 4 tuần nên ta có 4 ngọn nến tượng trưng, xếp quây với nhau, mỗi tuần đốt thêm 1 ngọn. Rồi để hoa lá cánh xôm tụ cho cảnh trí giáng sanh thêm sắc màu, người ta bèn xếp chúng trong tràng hoa couronne.
Couronne vọng giáng sanh thường kết bằng lá xanh, lá tùng bách hay trái của chúng - vì tùng bách xanh tốt quanh năm, tượng trưng niềm bất tử - hoặc xôm hơn dùng lá và hạt houx, "Christmas Holly" Ilex aquafolium, vừa đẹp vừa sang (hình dán trên kia)
Nến vọng giáng sanh cùng màu với áo lễ thày tế tự (thày cả) bận trong 4 chúa nhựt vọng giáng sanh.
Bốn ngọn nến vọng giáng sanh ấy thì 3 ngọn là màu tím, tượng trưng sự canh thức, và 1 ngọn màu hồng, tượng trưng niềm hoan lạc.
Trong couronne thường khi còn có một ngọn nến bự, đặt ngay trung tâm, kêu là nến giáng sanh (khác với nến vọng giáng sanh hén) Christ Candle.
4 ngọn nến vọng giáng sanh có tên riêng với ý nghĩa riêng, kể ra như sau :
- Tuần thứ nhứt : "Prophecy Candle" - nến tiên tri. Tưởng nhớ Isaiah, người đã tiên tri về chúa giáng thế. Đây là nến của hy vọng và ngóng đợi (đấng cứu chuộc).
- Tuần thứ nhì : "Bethlehem Candle" - nến Bethlehem. Tượng trưng máng cỏ Bethlehem nghèo hèn, hay cách khác, tình yêu của Trời dành cho nhơn loại (đơn sơ nhưng sâu đậm).
- Tuần thứ ba : "Shepherds Candle" - nến mục đồng. Đây là ngọn nến hồng, mang ý nghĩa hoan lạc.
- Tuần thứ tư và cuối cùng : "Angels Candle" - nến thiên thần. Tượng trưng niềm an bình trần thế.
Nến giáng sanh được đốt lên vào đêm Noël để loan báo tin mừng chúa đã giàng trần. Nến giáng sanh bự hơn nến vọng giáng sanh và bao giờ cũng màu trắng, tượng trưng cho đấng cứu thế thánh thiện và tinh tuyền - Nến giáng sanh đốt xong ngưởi ta hỉ hả khai tiệc đêm giáng sanh kêu bằng Réveillon.
Cùng với thời gian, màu nến vọng giáng sanh thay đổi. Nó có thể không phải là màu tím nhưng trắng đỏ vàng xanh ... tùy gu tùy taste - rồi ngọn nến hồng của tuần thứ ba do đó sẽ được chọn khác màu đi - Cũng có khi cả 4 ngọn được chọn cùng màu. Chọn vậy có lẽ để giản dị hoá màu sắc mấy cây nến, nhưng cũng có thể vì sự cẩn trọng của người thắp nến (bác HoangVan ới ời), muốn nhơn loại trường kỳ canh thức đủ 4 tuần cho đẹp lòng chúa Trời - đốt nến hồng hay nến khác màu lỡ chúng dzui quá quên khuấy dzồi đổ đốn dza !
(còn tiếp)
Vào đây đọc một lèo từ trang đầu đến trang này, ngày mai sẽ đọc lại. Các chị và anh Hoàng Vân cùng cô Ngô viết nhiều bài hay quá. cho Góc cám ơn tất cả.
Góc (viết theo cô Ngô thì như vầy : mấy bữa nay cứ chần chờ chưa mở sổ tay của chị Lan Huệ, thời may có Chúa Thánh Linh đi qua, thấy nó đứng thập thò, Chúa Thánh Linh biểu : bước vô đi con, bao nhiêu ngọn nến đã được thắp lên trong đó, dư sức soi cho con đọc. rồi mà coi bộ không hiểu thì cứ nhắm đại ai đó níu áo, người nào trong này cũng đáng bậc thượng thừa cho con học hỏi hết)
Mến chào Mme Ngô (hông biết kêu vậy được không hay là phải kêu tên mới?)
Mến chào tất cả quý khách,
Sổ tay LH ở phố Rùm 4 may mắn hết sức, được nhiều khách quý đến thăm, ngoài ra còn có duyên được PhPhuongVy và anh Hoàng Vân dệt hai bài thơ hay tuyệt, kế đến là Mme Ngô viết những bài công phu, đặc biệt những bài về tôn giáo, đúng mùa hợp cảnh và hết sức cảm động. LH mời các bạn và Góc nhớ ghé chơi thường xuyên.
- Hello Góc.
Góc vẫn comme ci comme çà ha. Vẩn mần chổ cũ, cái công sở ở ngay metro Militaire gì đó ha (phải Militaire hôn, ngay chơn tháp Effel). Khúc nớ có một tiệm cà phê nổi tiếng lắm cà (tên chi quên dzồi) Kép tui mới bên bển dzìa, chả nói "chời ơi chời hổng lạnh nhưng ẩm ướt tới buốt giá con tim luôn".
Ừa, lóng ni tui thủ thành ở đây, hết dám đi xa bị sợ lạc !
- Hello LH.
Hổm nay tui lôi kim đan và mớ len dzìa thủ sẵn, chờ chị Vy, chị TK chị Ngô đồng mở lớp là xin ghi danh nhập học liền một khi. Nhưng... y hình ba bà nớ chỉ mới hắng giọng thị uy thôi, chưa biết khi mô họ mới mần thiệt nữa lận. Đan len hẳn là một hobby qúi phái cho những đứa ăn xong rồi buồn miệng mà hổng dám mở máy tán, sợ sái quai hàm !
Ừa nói chuyện thánh kinh cho hết rồi nói tiếp chuyện nhạc Queen, xong sẽ bắt qua chuyện thời sự monoclonal antibody nóng hổi (vừa thổi vừa nghe..)
* * *
Immaculate Conception.
(tiếp theo).
*
III
Thánh kinh nói về hai conception liên quan (và chỉ liên quan) tới Đức mẹ. Virginal Conception và Immaculate Conception.
Vậy dzồi chúng khác nhau thế nào ?
Conception theo nghĩa thông thường là... linh tinh đối ẩm. Nhưng chuyện đối ẩm của Đức Maria đương nhiên hổng có. Bà thụ thai bằng phép chúa thánh thần.
Lý do : conception của đức Maria phải đi ra ngoài lề lối thường tình là vì bà đã được Trời chọn lựa để thi hành một sứ mệnh thiêng liêng : Làm mẹ thiên chúa.
Việc thụ thai của bà do đó có tên là Virginal Conception.
Tuy thiên chúa giáo chia ra nhiều nhánh (công giáo, tin lành, chính thống..) nhưng nhánh nào cũng công nhận Đức Mẹ thụ thai bằng quyền phép chúa thánh linh, do đó bà còn đồng trinh. Việc đồng trinh của Đức Maria là một tín điều và "thiên luật", nghĩa là truyền từ Trời qua miệng các tiên tri, được ghi chép đàng hoàng trong cựu ước (đặc biệt là tiên tri Isaiah, biểu tượng của ngọn nến vọng giáng sanh thứ hai đã nói trên kia). Các tiên tri cho biết đấng cứu thế Messiah sẽ xuống trần để cứu rỗi nhơn loại. Nhơn loại ở đây là đám con cháu đùm đề của nhị vị Adam - Eve, thuỷ tổ loài người và là dân... do thái !
Do cùng đọc cựu ước, Hồi giáo tin Đức Jesus là tiên tri của Trời. Giáo chủ Mahomed đạo Hồi cũng là tiên tri luôn (vị tiên tri cuối cùng), so vai vế ngang hàng với Jesus - còn bằng như dưới cơ thì chỉ dưới tí đỉnh do lỡ sanh sau đẻ muộn -
Tuy Hồi giáo tin việc đồng trinh của thánh nữ Maria, nhưng "vấn nạn" đồng trinh chẳng ai thèm thắc mắc do Jesus không phải là giáo chủ của họ.
Do Thái giáo thì... tới nay, vẫn còn chờ đấng cứu thế (tuy chưa tới nhưng nhứt định sẽ tới).
Tội tổ tông do Adam cùng Eve đã cả gan cãi Trời mà đớp trái cấm, và tội này đã hủy bỏ giao ước đầu tiên giữa Thượng đế với loài người.
Trái cấm tượng trưng dục vọng yếu hèn của nhơn loại và con rắn là biểu tượng của Satan tức tội lỗi.
Loài người đang hồn nhiên thánh thiện hết ý (tới độ hổng bận áo quần mà chẳng hề... lạnh mỏ ác). Nhưng tội lỗi làm con người ngó lại mình, thấy mình "trần như nhộng" rồi sanh mắc cở. Và con người phải kiếm lá che thân cho bớt hổ ngươi.
Khổ sở vậy chừng chưa đủ, loài người còn bị Trời đuổi khỏi vườn địa đàng, đờn ông phải làm lụng cực khổ mới có miếng ăn (để nuôi vợ nuôi con), đờn bà phải sanh nở đau đớn (và... bị chồng nạt nộ) v.v và v.v.
Tóm lợi, miếng ăn là miếng tồi tàn, miếng táo vừa tàn vừa tội, chỉ lỡ cắn miệng vào thôi mà vũ trụ dưới chơn hoàn toàn sụp đổ !
Nhưng...
Trừng phạt loài người đã điếu xong thì Trời sanh lòng thương xót, mới hứa ban cho tổ phụ Abraham và Jacob (con cháu mấy đời Adam tui quên dzồi) đấng cứu tinh. Để nhận lãnh ơn cứu độ này, một giao ước mới được thông qua và ký kết đàng hoàng.
Trong Do Thái Giáo, giao ước mới được ký bằng lễ cắt bì của hài nhi ở ngày thứ 8 sau khi lọt lòng mẹ. Còn trong thiên chúa giáo giao ước được ký bằng phép rửa.
*
Immaculate Conception ở đây là chuyện chào đời của đức Maria. Tuy cùng là việc thụ thai nhưng nội dung vấn đề hoàn toàn khác hẳn, và đã gây tranh cãi suốt mấy thế kỷ dài tại âu châu thời Trung Cổ.
(còn tiếp)
Attachment 275
Dạ thưa chị Ngô, PV đang chờ chỉnh xong máy hình sẽ mở cửa tiệm len sợi trong nay mai.
Bất cứ lúc nào chị Ngô muốn đổi lại thành Mme Ngô, xin cho PV hay.
Cảm ơn chị Ngô về những bài viết thật xuất sắc.
Chào Lan Huệ và chào các bạn.
PV
...
Việc thụ thai của Maria bằng phép chúa Thánh Linh gọi là Virginal Conception
Immaculate Conception ở đây là chuyện thụ thai của bà Anna. Tuy cùng là bầu bì có con nhưng nội dung hoàn toàn khác hẳn, và đã gây tranh cãi suốt mấy thế kỷ tại âu châu thời Trung Cổ.
...
Ông Joachim và bà Anna lấy nhau cũng lâu, dzồi mới sanh được cô thị mẹt tên Maria. Maria đức hạnh đoan trang nên được Trời chọn để làm mẹ thiên chúa, Cô được thiên sứ Gabriel tới tận nhà báo tin và chúc mừng. Đây là lúc cô hoài thai (bằng quyền năng chúa Thánh linh) và lễ báo tin này được giáo hội công giáo kỷ niệm vào cuối tháng 3, cốt để cô kịp thời sanh Jesus 9 tháng sau đó tức tháng 12.
Tương tự như thế, 8 decembre được chọn đặng kính lễ Immaculate Conception - tức ngày bà Anna hoài thai Maria - và 8 Septembre là ngày sanh của đức mẹ.
Thai kỳ của đức Jesus phải chọn đủ 9 tháng mang ý nghĩa... vì Trời nhập thể làm người nên Trời cũng phải mang tánh xác thịt y chang. Còn Thai kỳ của Maria 9 tháng vì cô là hoàn toàn là người trần thế.
Thiên chúa giáo tôn kính đức Maria cách riêng, nhứt là nhánh công giáo la mã. Lễ Đức mẹ vô nhiễm nguyên tội là lễ trọng và chỉ có trong lịch mục vụ của công giáo mà thôi.
Vậy dzồi Immaculate Conception là chi ? Thế là rối bung lên !
Khi được Trời chọn dĩ nhiên Maria phải trinh sạch. Trinh hàm nghĩa trong trắng thể xác, và sạch hàm nghĩa trong trắng tâm hồn. Đại khái là bà không hề, chưa hề bị dính tội lỗi. Nhưng còn tội tổ tông thì sao ?
Đó, đó mới là cái mấu chốt sanh cãi cọ triền miên trong suốt 4-5 thế kỷ !
Sự việc trở thành "vấn nạn" là vì đã hổng có chứng cớ rõ ràng trong thánh kinh (mà thánh kinh vốn là... lời chúa phán truyền qua các tiên tri). Thánh kinh kể mười mươi việc tổ phụ và tổ mẫu loài người (Adam & Eva) phạm tội rồi thất sủng lộc Trời. Hậu quả của nó truyền tới muôn đời muôn kiếp, cứ sanh ra là a-lê-hấp trán loài người đã ịn chình ình cái tội. Và tội ấy cần được "cắt bỏ" (do thái giáo) hay "rửa sạch" (thiên chúa giáo).
Từ thuở hồng hoang ấy và mãi tới nay, chuyện "cắt bỏ" chỉ thấy ở bé trai mà thôi vì chúng là chủ gia đình. Và theo đúng truyền thống, chuyện "rửa sạch" cũng đã chỉ áp dụng cho nam giới trong một thời gian rất dài, mãi tới khi nữ giới được giáo hội cho... bình đẳng (phần hồn) !
Vậy thì... hồi được thiên sứ báo tin, trên trán Maria chắc chắn tội tổ tông hổng thấy. Cô phải trinh sạch hoàn toàn để xứng đáng đón nhận thiên chúa ngự dzô. Nhưng cái tội ấy đã được xoá hồi nào ? Chưa kể là theo đúng bài bản, Maria không hề chịu phép rửa !
*
IV.
Lễ kính đức mẹ vô nhiễm nguyên tội đã có từ lâu đời lắm dzồi, và có lẽ do thói quen nên hổng ai ngó dzô mà thắc mắc dzáo chọi. Mãi cho tới khi các nhà tư tưởng, triết học và thần học (vừa to vừa tối) lôi thánh kinh ra soi dưới kiếng lúp mà cãi cọ thì chuyện vô nhiễm nguyên tội của đức mẹ được mang lên bàn mổ. Và tội nguyên ở đây là tội đầu tức tội tổ tông đó vậy.
Sự thể diễn tiến như sau :
Việc tôn vinh đức Maria không vướng tội tổ tông tuy được tín hữu công giáo cử hành nhưng thiệt ra không chánh thức, chưa chánh thức. Rồi các nhà thần học của giáo hội mới xúm lợi bàn bạc.
Bàn dzằng... bao lâu chưa có sắc lệnh toà thánh thì lễ vô nhiễm nguyên tội không nên rầm rộ làm, bị vì làm thế là... trái luật.
Kế đó các nhà thần học ấy mới lôi thánh kinh quét kỹ lưỡng đậng lý giải cho ra, rồi họ chia phe, lý luận triết học đậng binh chống.
Phe binh nói như dzầy :
Theo thánh ý chúa, Đức Maria đã được tuyển ngay từ lúc bà Anna hoài thai (hồi đang uống cà phê với Joachim). Vụ tội tổ tông thì Maria không bị vướng vì bà được chọn là mẹ Trời. Trời là đấng toàn năng nên mẹ Trời cũng phải xuất chúng mới xứng chớ bộ.
Thì sách Sáng thế ký có nói me mé vụ này, lúc Trời nạt nộ con rắn, biểu tượng của tội lỗi nguyên thủy, rằng... Hậu duệ của Gái sẽ đạp lên đầu ngươi, và ngươi sẽ chết dưới gót chơn của... nàng !
Nàng ở đây chính là đức Maria hổng khác
(vậy nên sau này, Immaculate Conception hầu như là hình ảnh đức Maria đạp chơn lên đầu rắn, với các thiên thần bao quanh)
Hăng hái trong phe binh ấy có những tên tuổi thần học nặng ký như Bonaventure và John Duns Scotes thuộc chủng viện Phan Xi Cô (Bonaventure sau được giáo hội phong thánh)
Phe chống giải thích khác hẳn.
Rằng... phàm đã là người thì tội tổ tông phải có. Ngó chi xa, dòm ngay đức Jesus kìa, tuy Jesus là ngôi hai từ trời xuống và đương nhiên hổng dính dáng chi với tội nguyên thủy, nhưng vì là người nên cũng cứ bị ông John già lôi xuống sông mà rửa y chang đúng bài đúng bản
(khi rửa thì y hình Jesus đã 13. Theo tục lệ do thái, tuổi 13 là tuổi coi như sửa soạn thành niên của các bé trai).
Vậy thì Đức Maria sanh ra phải vướng tội đầu như mọi người, chỉ mãi tới khi được thiên sứ truyền tin thì tội này mới bị... delete, Maria nói với Gabriel " linh hôn tồi ngợi khen chúa, và thần trí tôi mừng vui trong chúa, đấng cứu chuộc tôi " Tội đã sạch ngay từ lúc được hoài thai thì còn cần chi cứu chuộc nữa, dỡn hoài !
Tóm lợi....
Trinh thì có đó nhưng sạch thì hổng chắc đâu.
Chưa kể là... bắt đức Maria phải sạch từ đầu xuống chơn, từ trong dza ngoài, từ lúc được hoài thai tới lúc chết thì quả là cứng ngắc, bị vì... hồi Joachim và Anna nhâm nhi cà phê với nhau, hẳn đôi lòng cùng hỉ hả, mà hỉ hả dzậy là coi như dục vọng dzồi !
Cây trái dục vọng do đó nếu có sâu cũng... hạp lẽ ! - chời ơi chời... té ra thời một ngàn lâu lắm ấy, đạo đức xã hội vẫn coi dâm dục là tội lỗi, bất kể dâm dục với ai, tía má ôi -
Trong phe chống có một tên tuổi nặng ký lô, thánh Thomas of Aquin. Ông là tư tưởng gia, triết gia, nhà thần học xuất sắc và là niềm tự hào của dòng tu Đa Minh (dominicain) trong thế ký 14th nói riêng, và của thiên chúa giáo nói chung.
*
V.
Rồi toà thánh la mã nhìn vấn đề như thế nào ?
Khi khởi sự, toà thánh chỉ nghe mà hổng có ý kiến. Rồi cuộc chiến lý luận leo thang, cả hai phe đều làm màn lobby quảng bá lập trường chánh sách.
Năm 1477, dức Giáo hoàng Sixtine IV quyết định mổ xẻ vấn đề dặng rộng đường dư luận.
Chiến sự càng gắt gao hơn
Chiến tranh không chỉ ở thánh đường tu viện, nó còn chạy luôn vào phân khoa triết, nơi giảng dạy của các tư tưởng gia, triết gia kiêm thần học cao cấp. Trường đại học Paris đã là chỗ tranh luận tới trời thảm đất sầu của các tu sĩ dòng Phan xi cô và Đa minh đã làm tê liệt các hoạt động của trường, và có lúc đại học phải đóng cửa bộ môn triết trong hơn 2 năm đặng tránh sóng gió.
Nhưng rồi phe binh đã từ từ thắng thế và thắng to.
(họ lý luận rằng, khi đức Maria biểu "thần trí tôi mừng vui trong đấng cứu chuộc tôi" không hàm nghĩa là cô đã được cứu chuộc khỏi tội tổ tông kể từ lúc ấy - tức lúc truyền tin - Vì loài người vốn yếu hèn nên dễ bị cám dỗ, thành ra chuyện cứu chuộc lúc nào cũng cần thiết để con người đừng sa ngã phạm tội. Ở đây, ý niệm cứu chuộc hoàn toàn hàm nghĩa tương lai. Vì Maria luôn luôn có đấng cứu chuộc bên cạnh nên bà đã và sẽ không bao giờ vướng tội, tội tổ tông đã không mà tội lỗi riêng cũng không luôn. Đức Maria trinh sạch trăm phần dầu và trinh sạch đúng nghĩa, amen)
Năm 1854, đức giáo hoàng Pius IX ra "thánh lệnh", chánh thức công nhận việc Vô nhiễm nguyên tội của đức mẹ, nâng sự việc lên thành tín điều hội thánh, chấm dứt cuộc chiến ngôn ngữ kéo dài mấy thế kỷ.
Vị trí của Đức Maria trong giáo hội công giáo rất lớn, bà không chỉ được tuyên xưng vô nhiễm mà còn được tôn vinh đã đồng công cứu chuộc nhơn loại.
(Dzồi... thừa thắng xông lên từ việc vô nhiễm này, hội thánh la mã để bà, cùng với con là đức Jesus, lên trời "cả hồn lẫn xác" !)
Việc tuyên xưng tín điều vô nhiễm đã để lại một vết nhơ trong giáo sử :
Sau khi thánh lệnh của đức Pius ban ra, 1854, chuyện cãi cọ tưởng như kết thúc.
Thấy vậy mà hổng có vậy.
Marie Dominique Auguste Sibour, tổng giám phục giáo phận Paris đành chịu phép tuân theo cho dù trước đó ông đã kịch liệt chống đối. Nhưng cha Jean Louis Verger, tu sĩ trong giáo phận của ông còn ấm ức nên tiếp tục tử thủ, chống sát ván và chống tới cùng. Sibour buộc lòng phải lên tiếng quở phạt thuộc cấp.
Việc quở phạt này làm Verger điên tiết, Feb 15th 1857, tiện trong tay cầm con dao rọc giấy (và bị satan xúi dục) Veger bèn lụi đấng bề trên bỏ mạng sa trường.
Tuy phép đạo tha thứ Verger nhưng phép đời hổng tha, ông bị điệu ra pháp trường đền tội, Jan 30th 1858.
*
Vi.
Dzồi các nhánh thiên chúa giáo khác nghĩ thế nào về Immaculate Conception ?
Dà...tuy công nhận Virginal, nhưng họ phe lờ Immaculate. Phần họ hổng tin (chẳng những hổng tin việc Maria không vướng tội nguyên mà còn hổng tin luôn chuyện bà được xóa tội ngay bữa thiên sứ Gabriel truyền tin), phần khác - có thể là phần chánh - việc conception có immaculate hay không cũng hổng ảnh hưởng chi tới niềm tin của họ vào đấng cứu thế.
Đức trinh nữ Maria lên trời cả hồn lẫn xác hổng được họ đếm xỉa tới. Chỗ đứng của bà trong việc cứu chuộc rất khiêm nhường tới mờ nhạt.
Chẳng dziêng gì thánh Maria, ngay cả các ông thánh bà thánh khác cũng không được tôn kính y chang. Vào các giáo đường không thuộc phái công giáo la mã, tượng ảnh các thánh hổng có, mà cũng hổng nghe giáo hữu đọc kinh cầu nguyện họ - trừ chánh thống giáo Orthodox rất chịu khó chưng hình Đức Mẹ nhưng hổng cầu -
Vậy chớ ...
Tín hữu công giáo nghĩ sao về hai conceptions này (virginal và immaculate) ?
Dà... Tín hữu nớ là tui đó nha, người khác tui hổng biết.
Y hình tín hữu hổng thắc mắc về mầu nhiệm đồng trinh và mầu nhiệm vô nhiễm. Ai sao ta dzậy, thắc mắc mần chi cho dzắc dzối thêm dza, chưa kể là ta bận túi bụi hạt sen, đâu rảnh rang đặng tán chuyện vá trời lấp biển. Hội thánh biểu là tín điều thì cứ thong thả tin luôn cho phần hồn nhẹ nhàng việc sổ sách.
Nhưng...
Già thêm chút xíu, hưỡn thêm chút xíu, học thêm tùm lum (khoa học) chút xíu, dzồi... teng teng teng tèng... thắc mắc của ta bỗng hiện ra cả đống. Rồi ta cắp đít đi học giáo lý từ đầu. Rồi ta đeo theo chúa thánh linh và thỉnh thoảng được thánh thần chúa thương xót, chiếu đèn pin mần màn soi trí sáng chút đỉnh. (Hallelujah)
Mọi thắc mắc về tôn giáo sau cùng đã được tui giải thích, giải tỏa và giải quyết như sau :
- Tui tin vào lẽ mầu nhiệm của đất trời, trong đó mầu nhiệm sự sống con người là một.
- Mầu nhiệm ấy không thể tự nhiên mà có nhưng phải được tạo ra.
- "tác giả" có tên gọi khác nhau (tùy gu tùy taste) đấng tạo hóa, đấng toàn năng, thượng đế, Ja-vê. A-la, Trời... Tên nào cũng mang 1 ý nghĩa duy nhứt : "chân thiện mỹ".
- Tôn giáo là con đường dẫn dắt loài người tìm về "chân thiện mỹ" ấy. và đường nào cũng về la mã dzáo chọi, vì Chân thiện mỹ chỉ có một. Tôn giáo là phương tiện, chân thiện mỹ mới là cứu cánh.
- Do các con đường đều dài bằng nhau và lồi lõm y chang nhau nên mức đến tùy ở vận tốc cá nhơn mà không ở điểm khởi hành.
- Tôn giáo phải được và nên được tự do. Hướng dẫn tôn giáo với bất kỳ chủ ý vụ lợi đều dễ đưa tới lầm lạc và do đó là một... tội ác !
Đại khái những việc chung chung của tôn giáo, tui mới chỉ nghĩ dza nhiêu đó, bữa nào nghĩ được thêm sẽ vào bổ túc sau.
*
VII.
Vậy thiên chúa giáo thì thế nào ?
Dà, sách gối đầu giường của thiên chúa giáo là thánh kinh nên tui chăm chỉ đọc nó mỗi bữa. Đọc thánh kinh là một chuyện nhưng hiểu thánh kinh là một chuyện hoàn toàn khác.
Cách đọc và giải thích thánh kinh khác nhau ở mỗi người nên mức độ tin vào thánh kinh của mỗi người cũng khác – và người ta đã rất cần tới cây đèn pin của chúa thánh linh đặng đừng chữ tác uýnh chữ tộ, rồi sai một ly đi một dặm, chừng lạc đường xa quá thì lăn ra đất cáo nài -
Thánh kinh là một cuốn sách "thần thoại", vừa lu vừa mờ, âm u rất mực.
Chuyện kể trong thánh kinh có thể là chuyện "thấy vậy và đúng vậy" nhưng cũng có thể là chuyện "thấy vậy mà hổng vậy".
Nên dzồi thánh kinh phải được đọc với tinh thần khoáng đạt nghĩa là hiểu xa ra ngoài con chữ - ngay cả bỏ bớt tiểu tiết nếu cần - thay vì đực ra xăm soi chữ nghĩa theo kiểu dùi đục chấm xì dầu.
Đọc sách thánh với xì dầu và dùi đục, thải sạn ra chắc chắn hổng kịp.
Nhai một mớ sỏi sạn lùng bùng trong miệng, hổng chết cũng bị thương, còn bằng như nhẹ lắm thì mẻ răng trầy nướu.
Dỡn hoài. Sách thánh là lời chúa, sao mà có sạn cho được !
Chời ơi chời, sạn là chuyện nhỏ, cả đá cục đá tảng to đùng nữa cà.
Thì lời chúa chớ, nhưng do người ghi lợi, mà người thì thường khi lơ đãng. Chưa kể là bữa nào Trời bận quá nên nói có hơi nhanh, người ghi hổng kịp, hoặc người hấp ha hấp hối (ly cà phê ở nhà nguội hết) nên ghi ẩu !
Nói về sách thánh như vậy bộ hổng sợ mất phép thông công sao ta ?
Dà... phép thông công hổng phải của Trời mà của người, đã được lòng Trời dzồi thì mắc mớ chi phải ngán người kia chớ !
Dà... nói tào lao cho vui rồi chừ phải nói thiệt.
Tui là tín hữu công giáo thuần thành. Cách tui đọc và hiểu sách thánh bây giờ đã khác hẳn cách tui đọc và hiểu sách thánh trước kia.
Rồi cứ đọc miết thì tui ngộ dza một điều : tôn giáo tiếng là nhiều nhưng thiệt ra chỉ có một, vì tôn giáo nào cũng dạy con người ăn ngay ở lành, thảo kính ông bà cha mẹ, công bình bác ái từ bi hỉ xả vời tha nhơn.
Thành ra sống đạo là sống cho hợp lẽ Trời, sống sao cho vừa lòng mình lẫn lòng người. Sống được vậy hẳn đã trần ai khoai củ thắng khói dzồi, lo chi nữa chuyện đời sau. Đời sau là chuyện tính sau, lo xa quá hổng nên, rất có hại cho sức khoẻ.
*
Xin thành khẩn khai báo dzằng, lóng rày do được chúa Thánh linh cố vấn, tui bỗng sanh dễ tánh quá cỡ thợ mộc.
Chúa nhựt cuối tuần thay vì dự lễ mi-sa, tui có thể tỉnh bơ vào nhà thờ tin lành-chính thống, vào chùa, vào synagogue hay vào cả mosque mần màn cầu nguyện.
Tui nghĩ cầu chỗ nào chúa cũng sẽ nghe dzáo, chưa chừng nghe còn rõ hơn.
Lời cầu của tui ở những chốn ấy hẳn phải là lời nhức nhối con tim, bị nó… “sai tông và lạc điệu” !
Xin hết.
Thưa La DoctoraQuote:
Trời bèn nói : "Chuyện trần như nhộng ai nói cho Ấy biết ? Tui đã dặn chừng đừng có ăn cái trái nọ, bộ Ấy đã ăn à?"
Loài người bèn cáo nài : "Chời ơi chời, thì cái đứa bạn gái Trời cho, nó xúi Ắy ăn chớ ai nữa, huhu..."
Trời mới kêu bạn gái mà hỏi : "Chuyện này nó ra làm sao ?"
Ông cụ nhà tui nói ổng có ông thầy nói là vì bà E và có đầu óc hiếu kỳ cho nên phạm tội tổ tông mà loài người mới tiến bộ. Óc hiếu kỳ đã giúp loài người làm chúa tể nhân loại chứ hổng phải như muôn thú khác tối ngày đi cà rỡn ăn ngủ rồi hổng làm gì hết. Loài người biết đi cày mỗi ngày bằng máy cày chứ bộ. Muôn thú có cái máy cày nào đâu.
Bửa nay nến hồng còn thắp, nên mình nghỉ xả hơi chuyện chúa mẹ đậng nghe Queen hén.
Như đã nòi, tay trống Roger Taylor đang sửa soạn mần màn kỷ niệm 40 ngày thành lập Queen band. Tứ quí của Queen thuộc dòng dõi hồng mao, trừ ca sĩ chánh Freddie Mercury có tổ tiên từ đất Ba Tư ngàn lẻ một đêm sang ấn độ định cư, rồi sang Anh năm Freddie 13-14 chi đó.
Queen nổi tiếng trong gần hai thập niên, với số lượng đĩa khổng lồ bán ra, hơn ba trăm triệu bản (hổng biết xài chữ bản ở đây có đúng hông nữa lận !). Rồi Freddie, linh hồn của ban nhạc bị đám HIV xúm lợi khiêng thẳng ra nghĩa địa hóng gió chiều. Cùng với cái chết của Freddie, Queen band lùi vào bóng tối.
Tưởng vậy mà thiệt hổng có vậy. Nhạc của Queen vẫn ăn khách và vẫn được hát om xòm, đáng kể nhứt là Bohemian Rhapsody, We Will Rock You và We Are The Champion vẫn nổi đình nổi đám tới nay.
Bên phố cũ, hồi tán láo về Queen, tui có dán dzô vài clip nhạc nổi tiếng của họ lượm được trong youtube. Nhưng các clip này đã bị delete do vi phạm bản quyền.
Tưởng vậy mà chưa chắc vậy, đã có một số vẫn thoát lưới kiểm duyệt Hallelujah...
Tháng 11 năm 1981, Queen tới Montreal trình diễn. Buổi trình diễn này đã được thu vào phim 35 mm (như điện ảnh vậy hén) và là show nhạc duy nhứt (the one and only) thu vào phim cho tới nay trong lịch sử ca nhạc. Phẩm chất âm thanh và ánh sáng rất tới, không hề suy suyển khi được chuyển sang DVD. Gằn đây nó còn được đưa vào Blue Ray để thoả mãn ước vọng của đám "tín đồ" Queen nói chung và Freddie nói riếng.
*
Sau đây là 3 "album" tui lượm ra được từ Youtube, ai muốn nghe chịu khó click vào. Album dán theo dạng autoplay, nghĩa là... liên tục.
Album 1 & 2 : Cho dù bản nhạc đã hiện ra (và sẽ chơi) nhưng bạn vẫn phải activate nút autoplay bằng cách click vào bản nhạc ấy ở list album, nằm sát bên tay phải của bạn. Album 3 thì khỏi vì autoplay đã activate sẵn dzồi.
Nhưng... Trước khi dzô món chánh, mời hàng phố mờ màn bằng món khai vị cái đã, bản nhạc có tên "We Will Rock You", là bài hát sôi động được chọn để khai mạc buổi trình diễn.
http://www.youtube.com/user/FreddieM.../1/TYyuhp-zWKM
Hí trường dang ồn ào thì... đèn điện tắt ngúm, im lậng như tờ. Dzồi... khói được phun ra từ hai cánh phải trái của sân khấu và hệ thống đèn đuốc thứ dữ được từ từ kéo lên, kích thích khán giả đang chờ đợi bên dưới. Một cảnh tượng khó quên (tiếng thời thượng bây giờ là... đầy ấn tượng)
Sau đây là món chánh.
- Album 1 :
http://www.youtube.com/user/FreddieM.../0/tQ4AFwItkt4
5 bài hát của album này đều rất nặng ký - Bohemian Rhapsody, Love of my life (... I love you till I die), Somebody to love, Save me và Crazy thing called love - tất cả đều từ Queen Rock Montreal Show đã nói ở trên.
- Album 2 :
http://www.youtube.com/user/FreddieM.../0/GBGszn6wK9w
Phần lớn từ solo album của Freddie, trong đó... teng teng teng tèng... bản "The Great Pretender" là bản tui ưa nhứt, bị nó là nhạc của The Platters (my favorite)
- Album 3 : duo với Montserrat Caballe (Angie... Caballe nè Angie)
http://www.youtube.com/watch?v=oqU_e8RQe7A&feature=BFa&list=PL2870F17B407 30066&lf=rellist
Caballe là giọng soprano nổi tiếng thế giới của xứ Tây ban nha.
Caballe gập Freddie Mercury đâu lối 85-86 chi đó và đã nảy nở một tình bạn lý tưởng thuần túy giữa Rock và Opera. Caballe yêu cầu Freddie viết một bản nhạc về nới chôn nhau cắt rún của bà : Barcelona.
Năm 1988 khi đuốc thế vận rời Seoul (hán thành) để chạy về Barcelona, Caballe và Freddie đã hát duo bản này. Nhưng... ở buổi lễ khai mạc Barcelona Games July 1992 , lúc đuốc thế vận được rước vào vận động trường và thắp lên thì Caballe phải solo, Freddie đã chết 8 tháng trước đó (Nov 24th 1991) !
Album này là các renditions khác nhau của hai bản duo nổi tiếng nhứt : "How can I go on" và "Barcelona".
Enjoy hàng phố ơi !
*
Dán bài.
Đờn ông đờn bà và gà chọi.
https://nld.mediacdn.vn/2017/photo-14-1484883904117.jpg
https://nld.mediacdn.vn/2017/photo-15-1484883904118.jpg
Bài phúc âm buổi lễ vừa qua đại khái như vầy : Phê rô nói với đức Jesus : tui đươc dạy rằng phải tha thứ cho tha nhơn 7 lần, trời thần ơi, 7 lần nhiều quá làm hổng nổi thày à, tui tự ý bớt xuống có đậng hôn ? Đức Jesus mới nói : Phê-rô ôi, nói gần nói xa chẳng qua nói thiệt, ông phải tha chẳng những bảy lần mà bảy mươi bảy lần lận, vì rằng nhơn loại sanh ra không phải để được tha nhơn phụng sự, nhưng là để phụng sự tha nhơn... bla bla bla - khúc sau tui quên dzồi -
Hồi tướng công về tới, tui nhắc lợi bài phúc âm với chút ít dị biệt cho phù hạp tình hình thời sự : Ông chồng được tha thứ bảy lần, nhưng bà vợ thì phải được bảy mươi bảy lần tổng cộng lận. Tướng công phun cả cơm ra ngoài, hỏi ai nói câu này vậy ? Tui nói đây là lời đức Jesus khuyên thánh Phê rô, và Phê rô nghe theo nên được giữ remote control cổng nhà trời. Chả lại hỏi có vậy à ? Tui nói quả là có vậy, vì vụ này đã được ghi chép đàng hoàng trong phúc âm.
Tướng công ngẫm nghỉ 1 chập rồi phán, vậy cũng có lý, đờn bà cần được tha thứ mười lần hơn, cũng bởi chúng phạm tội não nùng, lâu dài và thường trực. Nếu số lần tha thứ ngang ngửa cho cả hai phái thì bảo đảm... thiên đàng sẽ chỉ tuyền đờn ông thôi, do thánh phê rô đã buộc phải mời đám đờn bà rẽ sang hướng khác, cổng khác.
Nhưng... phái đẹp nghe sơ nô phụ đề thêm nè : Tội của đờn bà là tội lẻ tẻ nhỏ hìu nên tha cũng dễ. Còn cái đám lựu đạn kia kìa, chúng phạm cái đáng cái, tuyền tội trọng do cố ý không hà... Cái rồi chúng chờ tới phục sanh, hồi có màn giải tội tập thể thì ló vô đậng xin tha thứ cho lẹ và cho dễ. Bảy lần tha tội cho đờn ông còn quá tổ 77 lần cho đờn bà, thì cũng bởi nàng vốn nhẹ dạ yếu lòng nên mới lơ đãng phạm tội chớ bộ !
Sáng nay chả dòm gương thấy mặt vàng khè, hỏi vậy chớ hồi hôm bôi kem chi vô mật chả, tui nói bôi nước nghệ. Hỏi tại sao bôi nước nghệ, tui nói bôi nghệ cho săn da chắc thịt, cũng bởi nhà đạo đức luân lý kia mới đăng đàn, răn dạy đám đực rựa đồng bào bài học bác ái với vợ.Thánh phê rô biểu phải tha nàng 7 lần thì cũng chỉ là bác ái thụ động mà thôi - bị hổng tha là khỏi cơm nước cà phê bánh ngọt tráng miệng chi ráo nữa, tha vậy là tha cho chính mình -
Bác ái tích cực là nếu bị vợ tát 1 cái, còn phải chìa má xin tát thêm 76 cái khác, giả như vụ tát ni làm nàng đẹp dạ sướng lòng. Nên rồi... tối tối mới bôi nghệ chớ bộ !
Chuyện bôi nghệ có căn cơ xứ sở dình huỳnh, hổng nói dỡn, bị là kinh nghiệm học hỏi từ ông Năm gà lối xóm phía sau, và là một phần tuổi thơ tại đường Lê văn Duyệt...
Nhứt định là không nhớ SG đâu, chỉ nhớ kỷ niệm cũ lúc nhỏ sống nơi đó thôi.
......
Hồi ở Lê Dzăng Duyệt, phía sau nhà có miếng đất trống, rộng bể ngang nhưng rất nông, sâu lối chứng 4 thước là hết cỡ. Cái rồi... ông Năm quây dậu rào, mang gia đình tới cắm dùi dựng nhà ở.
Lâu quá xá tui hết còn nhớ ra ông mấy đứa con, nghe nói quê ông ở Bà Điểm, chiến tranh leo thang nên thiên cư lên sài gòn. Xóm nhỏ coi vậy mà hiền lành, hồi ông bà tỉnh rụi chiếm đất dựng nhà, cũng hổng ai nói năng thưa gởi chi ráo. Và ông năm chuyên nghiệp nuôi gà đá gà chọi. Lối xóm bèn tặng ông danh hiệu năm đá gà.Sớm mơi ra vườn sau ngó qua, thấy ông năm gà ngồi ngay hàng hiên đang vấn thuốc, hay miệng bập bập điếu thuôc vấn xong, và y chang chinh tướng, đứng giữa bày "quân kê" mần màn săm soi thanh sát.
Gà đá hay gà chọi tuyền là gà trống, được nuôi nấng dạy dỗ khác cách. Sớm mơi ông năm lần lượt mở từng chuồng để gà đi dạo cho bớt cuồng cẳng sau một đêm... ngủ đứng. Gà chọi cao lớn, mồng và nọng cổ đỏ gay, lông cánh mượt mà, đặc biệt cập chơn lêu khêu cứng cát bự, phía sau có cái cựa dũng mãnh, đươc người nuôi ra sức dũa mài như một vũ khí tập hậu để đá giò lái hầu dứt điểm chiến trận.
Năm gà phải xuống tận Bà Điểm đặng tìm giống tốt mua về, nuôi và huấn luyện từ khi còn trứng nước. Mỗi chú gà có khai sanh lý lịch gia cảnh đàng hoàng, được người bán giới thiệu cho người mua lựa chọn, y chang ngựa đua vậy. Gà đá chuồng nhà do đích thân chủ chuồng bao dàn từ A tới Z. Vô trại nuôi gà đá săm soi, lượm ra một con vừa ý vừa túi tiền, xong mang về vỗ cho lớn và huấn nghiệp cái kiểu... dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về, dạy xong chắc cũng trần ai khoai củ hổng dỡn. Còn đi mua gà nòi có tiếng tăm rồi, đã vừa mắc lại vừa hổng đã, chỉ mấy dân chơi gà mờ tức tay mơ nhưng có của mới làm vậy.
Mỗi bữa Năm gà ôm đám gà nâng niu, tỉa lông cắt cánh mần màn chỉnh trang nhan sắc, mào nọng chơn gà đuợc bôi nghệ cho săn chắc, mỏ và cựa được mài cho nhọn sắc thêm. Đại khái con gà là dũng sĩ xông pha trận mạc dương màu cờ sắc áo cho chủ.
Hổng biết thực phẩm nuôi gà đá có khác thức ăn của gà thường (gà mái nuôi lấy trừng và gà nuôi lấy thịt) hay không, nhưng màn huấn nghệ mới là chuyện thứ thiệt và thứ dữ. Hồi con gà vừa dọng dọng tới tuổi dậy thì, chơn cẳng bắt đầu cứng cát là a lê hấp được mang nhốt chưồng riêng đề phòng chuyện gây gỗ có thể sanh án mạng. Án mạng xảy ra hoài hà, cũng vì chủ chuồng thiếu đất dựng chuồng, buộc phải nhốt chung cặp đám gà cứ ngỡ còn non nớt, rồi sơ ý hổng dè chú gà con chưa tới tuổi training mà máu nóng đã cuồn cuộn chảy. Sớm mơi mở của chuồng ngó vô thì một con đang nằm bẹp thở hắt, còn con kia oai vệ xử dụng cú hồi mã thương dứt điểm bạn đồng chuồng !
Chuồng chật thiếu chỗ bay nhảy, thành thương tích nếu có cũng hổng trầm trọng tới nỗi mất mạng. Bại tướng được lôi ra cho sang nằm ổ khác, vết thương được rửa với nước pha rựợu xong lau khô bôi thuốc đỏ, và băng bó bằng vải mùng cuộn vòng y chang thương bệnh binh nhơn loại loài người. Mỗi bữa mỗi tháo mỗi thay, đâu lối vài bữa là lành - tía nói thịt gà hiền nên thương tích dễ liền lợi, còn thit người độc, lại thêm thích thò tay sờ gãi thăm dò nên dễ nhiễm trùng -
Nghệ là một thứ không thể thiếu trong "huấn nghệ" tức "hướng nghiệp". Nghệ được mài ra, vắt lấy nước bôi vô những chỗ da thiếu lông vũ (mào, nọng cổ, chơn, móng và cựa), bôi xong còn chà xát massage cho thấm vào để săn chắc thêm. Nghệ còn được dùng trong băng bó vết thương vì có tánh sát trùng. Năm gà mua thêm trụ sanh bột (tyfomycine) khi cần sẽ rắc vào những vết thương do cựa chém quá sâu trong thịt, đề phòng chuyện nhiễm độc nữa cà.
Con gà khi lớn đủ, liền được tập tành cách vờn cách đá cho quen. Năm gà o bế thể lực cho gà (kể ra trên kia rồi heng) rồi một bữa hai ba bận, dùng sợi dây có đầu cột vào cái que (tre hay gỗ) đầu kia tòng teng thức ăn (cào cào, trùng đất...) nhấp nhấp cho gà mổ vào. Sau đó từ từ thức ăn có thể được thay bằng một cái đầu gà (thiệt hay nhựa), mội lần mổ trúng và giựt xuống đất, gà được tưởng thưởng bằng thức ăn xịn, trùng đất hay lúa hột. Phương pháp nhử nhấp ngày càng thăng tiến đúng bài bản trường đấu, để gà xông pha chiến trận cho quen. Rồi thì... các chủ vườn nọ mới hẹn ngày ôm gà tranh tài cốt coi giò coi cẳng đám gà tập sự làm dũng sĩ.
Tổ chức đá gà dễ dàng hơn tổ chức đua ngựa. Chúa nhựt cuối tuần nhà Năm gà nhộn nhịp khách ôm gà tới tỷ thí cùng nhau. Nhưng đây chỉ là những buối đấu sơ khởi xã giao, cốt cho đám gá mới lớn sửa soạn tinh thần chiến trận. Không thấy bao giờ (hay có mà tui hổng biết) chuyện cá độ hơn thua tại trường gà sau nhà.
Dủng sĩ còn thơ uýnh lẹ xìu lẹ, thiệt sự hổng hào hứng chi ráo. Dũng sĩ trưởng thành có lẽ kinh nghiệm bài bản rồi nên cuộc chiến đậm sắc màu mãnh liệt phấn kích. Hai chủ vườn xách lồng gà và đồ nghề phụ trợ giữa hiệp đấu. Người coi (phần lớn là trẻ nít) bắt đầi bu lợi quây tròn, la hò cổ võ.
Hồi cửa lồng vừa mở cho hai dũng sĩ bước ra, có con hăng tiết xáp liền, có con đủng đà đủng đỉnh ngó chừng đối phương. Rồi chủ nhơn gà mới ôm chúng mần màn nắn bóp đập vỗ cho máu huyết lưu thông, xong mới cho xáp lá cà hiệp một, đấu nhàu một chập sơ sài gây khí thế sa trường, và đây chỉ mới chỉ là introduction thôi nha. Sau hiệp, hai chủ vườn ôm gà ra, và... teng teng teng tèng... ông năm gà khởi sự khich tướng cho gà nhà thêm hăng tiết (... vịt), ông ngậm 1 ngụm rượu, phun vô đầu cổ con gà, rồi vỗ rồi nắn chập nữa. Cũng có khi ông ôm con gà vào ngang hông, lấy tay cạy mỏ gà ra, rồi vớt nước (hay rượu ?) đổ vào họng cho gà, và đập vỗ vào nọng cổ cho nước xuống lẹ.
Sang hiệp nhì thì hai dũng sĩ đã hung hãn lắm rồi, vửa thả ra cái xấn xổ vô nhau, bao nhiêu ngón nghề dạy dỗ mang ra hết cốt để triệt hạ đối phương. Sau hiệp nhì thì cả hai dũng sĩ gà coi như đều hết sức, nên rồi chủ gà phải ráo riết màn giúp gà lấy sức lợi cho kịp thời. Thế là lại phun rượu, xoa bóp, cho nước... Lắm khi con gà mệt quá, rãi nhớt tràn ra mũi ra mỏ, sanh khò khè khó thở, ông năm mới rút khăn vắt vai xuống thấm lau hết đờm rãi, và nếu cần (vì đờm rãi sâu trong họng) còn kê luôn miệng vào hút thẳng ra dùm cho thằng con - hồi nớ mấy cái bơm hút mũi trẻ con chưa phát mình ra, bằng không dám đám gà đá cũng được cậy nhờ khỏi phiền hà nhơn loại –
Số hiệp trong một trận và thời lượng mỗi hiệp được ấn định trước (bị hồi đó nhỏ quá hổng để ý thành hổng rõ). Nhưng... cũng có những trận được thoả thuận "không chết không dzia" nghĩa là uýnh cho tới khi một trong hai dũng sĩ không bỏ mạng ngay sa trường thì cũng sau đó, vì thương tích đã quá nặng. Cũng không rõ như thế nào thì được trong tài xử huề nữa lận.
Hào hứng nhứt mà cũng não nuột nhứt là sau cuộc tranh tài. Gà thắng trận liền được chủ ôm ấp vỗ về nâng niu trìu mến, rồi được thưởng trùng đất. Ngó nó điệu đàng vờn qua vờn lợi, xong mổ gọn con trùng nuốt chửng xuống cái rột, thất kinh luôn. Gà bại trận cũng được chủ ôm ấp vỗ về, nhưng y chang gà nuốt giây thung, nằm xuội lơ, mắt lạc thần, thở thoi thóp - chờ thánh Phê rô xúc về, bỏ nồi cà ri đãi các bà các cô đã may mắn lọt cổng nhà trời do nói ít có lẽ - Có khi chủ vườn động mối thương tâm (vừa thua bạc, vừa mất gà), nhờ người trông chừng dùm thằng con giây phút lâm chung hầu tránh màn đau xót !
Thỉnh thoảng... trong vài trận dỏm, mới đá qua lại vài cú thì 1 con ù chạy khỏi đấu trường luôn, thế là vãn tuồng và vãn lẹ làm chủ nó ức lòng xổ nho xổ nhãn lia chia. Tía nói tối nay dám có đĩa gà xé phay trộn rau răm, còn không cũng tô cà ri ấn độ. Má biểu thịt gà đá vừa dai vừa hôi, ăn sao đặng, rồi than vãn không ngớt chuyện ác nhơn của đờn ông, nếu không tính chuyện bạo lực, thì cũng chỉ nghĩ tới miếng ăn miếng uống.
Vậy chớ đá gà so với cá ngựa có lẽ là giải trí lành mạnh nhiều lần hơn. Y hình chưa nghe có người tán gia bại sản vì cá độ gà, nhưng bán vợ đợ con đặng cá độ ngựa nghe rất thường. Chưa kể là đua ngựa có gian lận bán độ mua nài, đá gà nhứt định là không. Con gà chừng thả vô đấu trường là không làm chi đậng nữa, chỉ còn biết trông cậy phó thác gà nhà trong tay chúa từ nhơn !
http://img546.imageshack.us/img546/2151/advent04.jpg
tuần thứ 4 mùa Vọng .. đốt thêm một ngọn nến với chị Ngô
@};-
... hài nhi sinh ra sẽ là hài nhi thánh, và sẽ được gọi là Con của Đấng Tối Cao ... (Luke 1:35) ...
La Doctora bà Montserrat đúng là một prima donna ha, chịu chơi tới bến luôn. Tui chỉ coi bà đâu 2-3 lần, lúc nào cũng thấy nghiêm nghị như giáo sư thôi.
I.
Sớm mơi bữa chúa nhựt, trời còn tờ mờ, chúa Thánh Linh kéo cẳng uýnh thức tui dậy. Sau đây là đối thoại qua lợi, giữa người trần (tội lỗi) và người trời (thánh thiện).
Ngôn ngữ xử dụng : tiếng... dziệc nam !
- Bà Ngô vào phố giảng đạo tiếp đi, ông HoangVan đốt nến nãy giờ dzồi, tuần trước nghe bà cáo nài ổng ớn quá xá ớn !
- Thánh thần chúa ôi, mần ơn cho con ngủ thêm chút xíu. Hồi hôm con ho quá ngủ hổng đặng, con bị vai rút tấn công Thánh thần chúa à. Mà HoangVan đâu (té ra là ông thiệt) đậng con cám ơn ổng ba bốn năm sáu tiếng. Chắc lại đang trải bông ôm bông bên kia nữa hén.
- Làm gì có dzậy. Ổng vội vã tới hổng kịp uýnh răng súc miệng (quên cà bận xà loỏng bên trong nữa đó nha) chừ ổng đang ngồi nhà ăn sáng lai rai và uống trà xanh (trà xanh trị bá bịnh, ngừa chống ung thư rất tốt cho sức khoẻ… đã già). Ủa mà bà bị vai rút gì dzậy, HIV hở ? Chớ hổng phải bà hết xí oách vì mắc nghe Queen sao ? Thì tui mới thấy cu Fred của bà đang bỏ nhỏ với Mazda đây thôi nha.
- Ah... bộ hãng Mazda có chi nhánh cả ở trển nữa à ? Ngộ hén !
- Nahhhhhh, Mazda ở đây là Ahura Mazda, một tên khác của Trời trong tiếng ba tư cổ đại. Cu Fred ỉ ôi với Trời đặng xin giữ chỗ trước cho ông Zubin Mehta. Đừng hỏi chả là ai hén, muốn biết dzô cột google mà dựa.
- Bla bla bla….
Tình thiệt (đảo ngữ của… thiệt tình) tui đang bị cúm nặng.
Năm ngoái cúm ngan, năm nay cúm ngỗng. Con nào cũng độc địa dzáo nạo. Kép tui biểu tại tui có tuổi dzồi, hệ thống miễn nhiễm yếu dzồi nên dính cúm nhặm lẹ dài lâu !
Hồi hôm tui mới lết vào phố thì đụng ngay topic trị ung thư nên hổng cầm lòng đặng. Dzồi tui mới tằng hắng nói vớ vẩn vài câu thị uy thì bình ắc quy lăn dza hết điện ! Bị… cúm ngỗng độc còn hơn cộng sản nữa lận !
Dà, tính nói qua chuyện monoclonal antibody nhưng hổng dám vì mùa vọng giáng sanh vẫn còn. Thêm nữa ba cái khoa học y tế thường khi khó nói, lại hổng chi mấy... ăn khách. Bịnh tật đồng nghĩa với tiêu dên và tiêu lẹ hổng chừng.
Chời ơi chời, giáng sanh là mùa hy vọng, nghe chuyện bịnh tật thiệt sự có thể làm táo bón lo âu hồi hộp mất dzui.
Thôi để tui mần màn giảng đạo canh thức tiếp cho đúng thánh ý chúa ! Hallelujah. Amen !
(còn tiếp)
TB :
Ba cái smileys của phố mới lờ mờ hổng rõ gì dzáo. Hổng biết là cười hay mếu nữa lận. Tui dòm hoài mà không phân biệt nổi. Hồi phố cũ chúng rõ ràng lắm cà ! Tui ưng nhứt cái mặt cười mím chi cọp màu vàng. Có ai bị khủng hoảng giống tui hôn dzậy ?
:))
ờ .. smileys của phố .. chán thí bà nội .. :)
đây là cách trị cúm của tui nè chị Ngô:
ail gelule - 2
vitamine C croquable - 1000mg
advil (ibuprofene) gelule - 200mg
mỗi 4 tiếng, đánh 1 lần ... :)
còn để ngừa cảm cúm qua mùa đông, thì tỏi 1 ngày 2 viên tàng tàng là khỏe re .. :)
Nghe nói có truyện ông thần đèn ban cho một núi chích cân xúp khi đòi thuốc trị bách bệnh. (khi đòi một huge diamond, ông cấp cho một sân vận động baseball diamond, còn điều ước thứ ba là cái gì tui quên mất tiêu).
http://img4.myrecipes.com/i/recipes/...cauldron-l.jpg
.............
Thấy rồi, hẹn hò với minh tinh màn bạc.
http://static.freemoviedb.com/imgs/m...0ef/lassie.jpg
No Wishes Today
Walking along the beach, John tripped over a half-buried kerosene lantern. He rubbed its side and sure enough, a Genie materialized.
"I can't grant your wishes," explained the freed spirit, "Due to poor connectivity with the seventh dimension. But I'll give you three off-the-shelf gifts for releasing me: a potion to cure ill health, a very large diamond, and a dinner date with a famous movie star. By tomorrow afternoon, you will have received all these gifts."
When John returned home from work the next evening, he excitedly asked his mother if anything had been delivered. "Yes," she replied. "It's been an unusual day. At 2 pm, a 55 gallon drum of chicken soup arrived. About a half-hour later, a telegram came saying that a long-lost relative had left you a minor-league baseball stadium. Ten minutes ago, MGM called, inviting you to dinner with Lassie tonight."
... :)) ...
II.
Isaiah đã tiên tri về đấng cứu độ trong sách Sáng thế ký như sau
... Trời là đấng duy nhứt, Trời làm ra ánh sáng và bóng tối, tạo sự an bình và điều khốn khổ... Các tầng trời hãy lọc sương mai và các đám mây hãy mưa đấng chánh trực, đất hãy mở ra để dậy lên lời chúc tụng, và công lý hãy nở hạt mầm tươi tốt. Ý trời là như thế....
... Và rồi Trời sẽ báo cho bạn một tin mừng : Thiếu nữ ấy sẽ hoài thai và hạ sanh một bé trai, tên là Emmanuel, nghĩa là "Trời ở giữa chúng ta"...
Trời xuống trần mần màn cứu khổ cứu nạn cho loài người. Nhưng có lẽ vì là Trời nên cách xuống trần kể ra hơi... ngặt !
Có thể vì thuở hồng hoang ấy, dục vọng nảy sanh tội lỗi, nên dục vọng xác thịt, cho dù được Trời tán trợ, vẫn không thể thành ngoại lệ chăng ? Dzồi... đức Maria đã hoài thai bởi quyền phép chúa thánh linh để hoàn toàn trinh trắng.
Vụ trinh trắng ni đã sanh cãi cọ rất nhiều, bị vì nó vượt ra ngoài khuôn khổ trần tục. Một số các học giả kinh thánh, các nhà khoa học, xã hội và đạo đức học lại cho rằng, trinh trắng ý chỉ tâm hồn chớ hổng phải thân xác Đức Mẹ. Có lẽ phải hiểu trinh theo một nghĩa khác hơn, tương đối hơn chăng ?
(- cô Kiều của Nguyễn Du, trôi nổi biết bao năm trời nhưng khi gập lại Kim Trọng vẫn tỉnh bơ tuyên bố "chữ trinh còn lại chút này"... Rồi để giữ cái trinh còn lại chút nẹo ấy, Kiều nhứt định "mang tình cầm sắt đổi sang cầm kỳ" nghĩa là... Kim Kiều có xáp lợi cũng chỉ uýnh cờ tướng và chơi bài tứ sắc với nhau thôi, tuyệt đối hổng cà phê cà pháo gì dzáo -)
Nếu thai kỳ bắt buộc phải có màn cà phê đối ẩm trong dục vọng xác thịt thì... chuyện thần thoại nay đã thành có thiệt. Việc thụ thai trinh tuyền đã hết còn là một mầu nhiệm, bị vì nó xảy ra như cơm bữa trong phòng thí nghiệm với tên gọi "in vitro fertilisation".
Cũng cách giải thích ấy về đối ẩm đã giúp Bill Clinton thoát lưới pháp luật vì "bội thệ" - Tuy Monica có sexual intercourse với Bill nhưng do Bill hoàn toàn hổng đụng vào những vùng cấm địa của cơ thể Monica nên Bill hổng có "intercourse" với Monica. Bill đật tay vào kinh thánh thề thốt (nói thiệt) lúc bị lôi ra điều trần đâu thể là "bội thệ" Voilà -
Ngó chừng tui đã tào lao quá xa mất dzồi, só dzi bà con lối xóm !
*
III.
Vì Trời là đấng toàn năng, là alpha và omega (nghĩa là... vô thủy vô chung, term ni mới học được) nên Trời hổng có gia phả. Nhưng đức Jesus, trên nguyên tắc có mẹ là Maria và tía là Giu-se (Joseph) nên gia phả đã được thánh Matthew, tông đồ kiêm thánh sử, liệt kê dài thoòng...
... Đấng cứu thế là con cháu David và David là con cháu Abraham...
Chuyện cựu ước chỉ bắt đầu rõ ràng từ Abraham, trước đó thiệt sự mờ mịt thức mây. Rồi để dễ nhớ, cổ sử cựu ước được chia ra thành nhiều giai đoạn với thời gian dài ngắn khác nhau.
- Giai đoạn thứ nhứt : Từ Adam xuống tới Abraham. Tổng cộng 14 đời
Thuở tạo thiên lập địa nớ, không rõ thời gian được tính toán ra sao. Adam và Eva sanh một đống con, trai lẫn gái, và dĩ nhiên cái đám nớ chúng lấy lẫn nhau mần màn duy trì nòi giống. Thánh kinh chỉ kể ra tên của 3 đực rựa : Cain, Abel và Seth....
Tới mùa tế lễ đất trời, Cain giữ chơn trồng cấy, tánh tình mánh mung, lựa thóc xấu làm của lễ nên mích lòng Trời. Abel nuôi dê, vốn hiền lành chánh trực bèn lựa con chiên tốt mà dâng, nên được lòng Trời.
Miết dzồi Trời lôi Abel ra làm gương đậng quở phạt Cain. Cain sanh lòng đó kị ghen ghét em rồi gặp dịp giết quách xong bị Trời trừng phạt.
Giòng dõi loài người tiếp tục với Seth là thế hệ thứ hai. Hồi Seth được sanh ra thì Adam đã 130 tuổi, và ông Bàng Tổ Adam đã sống tì tì thêm 800 năm nữa. Khi chết ông mới 930 xuân sanh !
Các thế hệ sau Adam, ông bành ki nào cũng sống 8-9 trăm năm dzáo chọi và đều có hằng hà sa số vợ, đếm hổng hết trên đầu ngón tay. Dễ nể hông chời !
- Giai đoạn thứ nhì : Từ Abraham xuống tới David. Tổng cộng 14 đời.
Saul, vua đầu tiên của chủng tộc do thái đất Jerusalem, bị bịnh nhức đầu, mỗi lần nhức vậy mà nghe tiếng nhã nhạc trổi lên là y phép khỏi bịnh.
David thoạt tiên chỉ là trẻ mục đồng có ngón cithare xuất sắc (cithare y hinh là tiền thân của harpe sau này) và hát rất hay, được saul vời vào triều dzăng nghệ giúp dzui mần màn hạ hoả.
Hồi Saul bị kẻ thù bao vây, David nhảy vào giúp sức. Với tài bắn ná (dà, ná của David y chang cái ná bắn chim của trẻ nít dziệc-nam hén) David thắng đối thủ khổng lồ Goliath của địch quân, rồi dậy tăm dậy tiếng. Saul nảy lòng ganh tị và có ý hạ thủ khiến David phải xa chạy cao bay.
Sau khi Saul chết, David được đưa lên giữ ngai vàng, con cháu trở thành hoàng tộc kêu bằng "con cháu vua David".
- Giai đoạn thứ ba : Từ David xuống tới Jekonias. Tổng cộng 14 đời.
David băng hà, Salomon lên nối ngôi.
Salomon nổi tiếng về trí thông minh mẫn tiệp và đức khôn ngoan thông thái, trị vì trăm họ được cả lòng Trời lẫn lòng người.
Rồi có lẽ bình cà phê của ông vượt chỉ tiêu về cà phẩm lẫn lượng nên gia đạo có hơi đông : 700 bà vợ và 300 nàng hầu. Chời ơi chời... 1000 bà vây quanh, nghe 1000 cái miệng rỉ rả liên tục ngày đêm, sống cầm bằng như chết.
Mà chết thiệt ! Chỉ nội phân xử việc cãi cọ của các bà, Salomon hết còn thì giờ thờ phượng Trời và chăm sóc con dân, thề là hoàng triều suy sụp.
Đời Jekonias, do yếu thế nên bị láng giềng Babylone chèn ép, Nabuchodonosor II mang đám trí thức trí ngủ của Do thái về hết Babylone khởi sự kiép lưu đầy. Và việc lưu đầy trí thức do thái đã xảy ra 3 lần tổng cộng trong khoảng 50 năm (597-538 BC)
- Giai đoạn thứ tư : Sau lưu đày, từ Jekonias xuống tới Joseph 13 đời, kể thêm Jesus là đời thứ 14.
*
IV.
Kể ra thế để cắt nghĩa vì sao ông phó mộc nghèo sặc gạch Joseph lại được kể là dòng dõi vua David.
Vì Joseph chỉ là tía trong khai sanh, nên Jesus không được coi là người hoàng tộc.
Theo một số nhà nghiên cứu thánh kinh thì Joseph goá vợ, con ông trai gái đùm đề. Maria được hứa hôn với ông nhưng rồi lại được Trời giao phó sứ mệnh thiêng liêng khác.
Không rõ Joseph có được thánh thần chúa bỏ nhỏ không nữa lận, nhưng ông đã dang tay đón bà bầu Maria vào nhà và đã làm tròn bổn phận với cả hai mẹ con.
Có lẽ do đức bác ái và vâng lời này nên Joseph cũng thành thánh, thánh Giu-se, bổn mạng (protector) của dân lao động (công nhơn, thợ thuyền...).
Cuộc đời của thánh Giu-se hổng nghe thánh kinh nhắc tới. Có thể vì lớn tuổi hơn Maria nên ông qua đời sớm và tăm tích biệt luôn.
Khi bị hành hình trên thập giá, Jesus mới trối mẹ lại nhờ John chăm sóc.
(John là thánh tông đồ (y hình) trẻ nhứt bọn và cũng là 1 trong 4 vị thánh sử, tạm gọi là john nhỏ. Thoạt kỳ thủy John nhỏ là môn đồ của John già - tức ông John Baptist, người đi trước dọn đường cho đấng cứu thế - sau john nhỏ đi theo Jesus và trở thành 1 trong 12 tông đồ. John nhỏ là vị tông đồ duy nhứt không chết vì tuyên xưng đức tin, nhưng chết vì già. Sau John lên đường sang Constantinople rao giảng tin mừng cứu chuộc thì dẫn maria theo. Cả hai mẹ con (mẹ nuôi và con nuôi) đều mất tại Constantinople. Mộ của John tìm lại được ở đây)
Trong kinh thánh, thỉnh thoảng có những khúc nhắc tới "anh em" của đức Jesus, việc này được giải thích như là : Hoặc đây là một cách nói theo kiểu "tứ hải giai huynh đệ", tất cả đều là con Trời nên tất cả là anh em. Hoặc đây có thể là anh em cùng cha khác mẹ (trên nguyên tắc) với Jesus, đám con riêng của Joseph với đời vợ trước.
Ngay cả John trẻ cũng bị hồ nghi là em ruột của Jesus, chỉ vì dưới chơn thập giá, Jesus đã nói với John "này là mẹ con" dzồi quay qua Maria "đây là con mẹ". Nhưng trong gia phả, tía má của John trẻ là hai người hoàn toàn khác
Dzồi cũng từ những việc này, vô tình hay cố ý, đã này sanh những ngộ nhận, rằng có thể Jesus là con ruột Joseph, và sau Jesus, đức Maria và thánh Giu-se còn có thêm mấy mặt con nữa với nhau (mà hổng ai chịu coi mẹ, tới nỗi bà phải đi theo John sang tuốt Constantinople !)
http://waytoenliven.com/wp-content/u...ting-Cards.png
Merry Xmas chị Lan Huệ xinh đẹp & gia đình nhé .
chào hết khách của chị LH luôn nha .
http://www.kangaprint.com.au/images/...CardsKanga.jpg
mm mến chúc chị Lan Huệ cùng gia đình,
và các anh chị của "Sổ Tay Lan Huệ"một mùa lễ an vui và nhiều ơn lành
http://i1033.photobucket.com/albums/...-christmas.jpg
Chị LH cám ơn Lan Nguyễn, và Mờ Mờ với lời chúc đẹp của hai em. Chị cũng xin chúc Lan, Mờ, Mme Ngô, PhPhuongVy, chị Huệ Hương, chị Thụy Khanh, angie, Góc, Thoa, anh Hoàng Vân, anh NVHN, anh Hoài Vọng và tất cả quý khách của Sổ tay LH:
Merry Christmas and Happy New Year!
Chúc thêm Mme Ngô năm mới vạn sự an khang, viết nhiều, viết hay, viết thường xuyên. Mme Ngô kể chuyện Kinh Thánh lôi cuốn quá.
Chào chị Lan Huệ ,
Khép nép chào làm quen với Mme Ngô .
Chị Ngô cho phép tôi gọi là chị vì có lẽ tôi nhỏ / lớn hơn chị chút xíu thôi .
Tôi rất thán phục kiến thức quảng bác của chị qua các bài đăng từ phố xưa nhưng khớp quá nên không dám chào ( vì chị giỏi và lịch duyệt - biết đủ mọi chuyện ).
Tôi vẫn thường hỏi thăm chị Lan Huệ " Bao giờ Mme Ngô về phố mới ? " Khi thấy chị xuất hiện , tôi mừng quá , lui cui chạy qua phố cũ , kiếm bông đẹp để mừng chị . Loay quay tìm cái vừa ý thì ... trể tàu nên tôi nín thinh luôn . Mà linh tính tôi hay thật , thấy chào mừng người mới ntdl , tên dù viết tắt nhưng tôi đoán đúng liền .:)
Tôi vốn nhút nhát nên chỉ ghé vài nơi thôi dù tôi là độc giả thầm lặng , đọc rất nhiều bài .
Tôi còn mong một người nữa như đã từng mong gặp lại chị . Đó là cô Cội Thông Già . Bạn nào biết tin , nhắn cô ấy về chơi nhé .
Chúc cô chủ Lan Huệ , chị Ngô và quý khách một Giáng Sinh An Vui , Đầm Ấm .
V.
Theo sách sáng thế ký thì trời đất vạn vật cây cỏ được dựng lên trước con người. Adam được tạo ra, còn Eva chỉ là bản sao có sửa đổi chi tiết chút đỉnh cho... hoàn hảo .
Từ Adam xuống tới Jesus đâu đó khoảng hơn năm chục thế hệ, với tuổi thọ của mỗi thế hệ dài dằng dặc hàng mấy trăm năm. Rồi người ta cộng trừ nhơn chia tất cả để ra con số hơn 5 ngàn năm. Thế nghỉa là cho tới nay 2011, tuổi thọ của trái đất mới chỉ xấp xỉ hơn 7 ngàn năm thôi. Trẻ quá xá trẻ !
Nhưng chuyện của cựu ước là chuyện khó tin và dĩ nhiên hổng có thiệt.
Sự sống đã có từ rất lâu, và tuổi trái đất hẳn còn lâu hơn thế nữa, hàng chục ngàn năm là ít. Con người cũng không được tạo thành ngon ơ cái kiểu nặn đất sét phà hơi để ra hình ảnh nhơn loại bây giờ. Thủy tổ loài người có thể từ một loài hầu tiến hóa mà thành.
Đại khái... chuyện của cựu ước là chuyện truyền miệng được viết lợi với nhiều sai lạc và hư cấu.
Cụu ước đúng ra chỉ là những hình ảnh sơ sài phác họa các liên quan mầu nhiệm của con người và vũ trụ vạn vật. Chúa (God) của cựu ước khi này là một ông Trời nghiêm khắc tới độ ngật nghèo khó khăn, lâu lâu buồn tình mần màn quở phạt răn đe cho nhơn loại rởn tóc gáy mà dốc lòng thờ phượng kính mến Trời và đừng phạm tội nữa. Nhưng xác thịt vốn yếu hèn... nên người ta đã đang và sẽ phạm tội đều chi...
Răn đe hoài hổng xong, Trời bèn mặc tánh xác thịt xuống làm người... cho biết.
Và Trời trong Tân ước ngó bộ dễ gần gụi cảm thông với loài người hơn.
Dĩ nhiên đây là chuyện đọc và cắt nghĩa kinh thành theo cách của riêng tui.
Vì thánh kinh đầy những ẩn dụ bí mật tới tối hù, thường khi sanh nhiều thắc mắc. Nên dzồi đọc thánh kinh có lẽ cần nhiều cẩn trọng để... vừa nhai vừa nhả sạn, cốt sao cho sạn đừng gây chấn thương hàm miệng và đường ruột.
Cắt nghĩa thánh kinh cần rất nhiều "đèn cầy canh thức" để soi đường cho đừng đi lạc.
Nhưng... thánh kinh thiệt ra là, và chỉ nên là, cuốn sách để tra cứu, vì rằng đạo nào cũng dạy con người phải ăn ngay ở lành. Người sống đạo đúng mới là người hành đạo chơn chánh.
Nhưng đúng sai lại còn tùy góc đứng nhìn vào hay nhìn ra, nên dzồi tôn giáo là chuyện muôn đời không đoạn kết
Tui nghĩ dzậy đó, có ai hổng đồng ý với tui không ?
*
VI.
Chuyện sách thánh nặng nề đủ dzồi, bây giờ ta leo lề chạy ra ngoài chút đỉnh kêu bằng thay đổi không khí.
Dưới triều đại Nabuchodonosor II (604-562 BC) dân Hebrew trí thức bị đưa sang Babylone sống kiếp lưu đày đã là đề tài để năm 1840 Giuseppe Verdi viết ra vở tuồng Nabuco, trong đó có bài đồng ca bất hủ thương khóc nhớ về quê nhà của đám dân nô lệ do thái.
Năm một ngàn tám trăm lâu lắm ấy, xứ Ý đang bị vương triều Hapsburg xứ Áo thống trị. Và bản đồng ca này đã nghỉễm nhiên trở thành bài hát biểu tượng của dân "bị trị yêu nước" vùng lên chống thực dân, nó nổi tiếng và được hát nhiều còn hơn cả quốc ca ý nữa lận.
Vừa qua, bài hát này cũng đã nổi đình nổi đám chuyện bất bình của giới trí thức ý với đảng cầm quyền đương nhiệm của thủ tướng ý Sylvio Berlusconi do đã cắt bớt ngân sách tài trợ văn học nghệ thuật đất ý.
Sự việc kể ra như sau :
Ngày 12 tháng ba 2011, nhơn sanh nhựt thứ 150 của Nabucco, tại thủ đô Roma của Ý, tuồng Nabucco đã được hát với Ricardo Muti điều khiển dàn nhạc cùng sự tham dự đông đảo của giới chánh trị văn học xã hội ý, trong đó có Sylvio Berlusconi.
Thị trưởng Roma trong diễn văn khai mạc có nhắc tới chuyện cắt ngân sách này làm ngột ngạt bầu khí quyển nhạc viện. Sang tới màn III, lúc bản đồng ca được hát lên xong thì khán giả trong rạp đã la ó bis bis mở màn việc khai hỏa của Muti nhắm vào đảng cầm quyền.
Muti nói đại khái như dzầy : Nếu muốn có encore thì cũng phải có lý do chánh đáng, và bữa nay bài hát này đã có lý do thiệt chánh đáng để được hát thêm lần nữa.
Thế là vỗ tay huýt sáo vang dậy. Khán giả đã đồng loạt đứng lên để hát theo đám "nô lệ" trên sân khấu. Dzồi cả nhạc trưởng lẫn khán giả đều hô to : Viva italia, viva italia...
Việc này đã được báo chí tại ý và cả âu châu gọi là một hành động cao đẹp cho nghê thuật nói riêng và văn hóa nói chung.
Clip sau này thâu tại rap Metropolitain New-York.
Tại Met, chuyện phụ đề anh ngữ tuồng tích đã upgrade từ khoảng 10 năm nay. Phụ đề được chạy trên screen gắn sau lưng hàng ghế trước mặt (như trên phi cơ vậy hén) để khán giả theo dõi dễ dàng hơn.
Tại sao phải phụ đề hở ? Thì vì opera phần lớn đều viết bằng tiếng ý hoậc tiếng nước khác như pháp nga đức v.v.
Ngay cả khi viết bằng tiếng anh thì chuyện phụ đề cũng vẫn có như thường, vì rằng cách hát opera rất khó nghe lời cho ra.
Chuyện đổi màn đổi cảnh thêm thắt hoa lá cành cho một vở opera lại còn tùy khả năng của đạo diễn nghê thuật (trong đó ông choreographer chỉ dẫn điệu bộ cho nghệ sĩ và vũ công) cùng chi phí tài chánh cho vở kịch.
Lóng rày giá vé cá kèo rẻ nhứt tại Med cũng đã tròm trèm gần 200. Đau bụng hén !
http://www.youtube.com/watch?feature...&v=DzdDf9hKfJw
Oh mia patria si bella e perduta!
O membranza sì cara e fatal!
Merry Christmas & Happy New Year cùng tất cả qui dzị.
Chào làm quen riêng chị Huệ Hương (y hình mình quen dzồi mờ chị)
Bữa nay là ngày dzui mừng vì con Trời đã xuống trần... Hallelujah...
(hô khẩu hiệu y chang mỹ trắng hén)
Dzui chơi hổng quên bổn phận, và bổn phận của tui vẫn là... entertain quí độc giả trong chiều hướng lành mạnh (hallelujah thêm cái nữa..)
Mời hàng phố nghe nhạc, và nhạc ở đây là nhạc đạo (vào đời)
* * *
Mùa thu năm nay, Brazil có bão lớn. Cơn bão mang tên Jotta A.
Bão chẳng những hổng gây thiệt hại chi dzáo mà còn thổi sinh lực tràn đầy vào lòng các "nạn nhơn" dính bão. Dzồi bão lan qua các xứ láng giềng châu mỹ la tinh lân cận, và có thể thổi dạt tới bắc mỹ hổng chừng.
Bão Jotta A là một cậu bé con khoảng 11-12 tuổi chi đó (chưa kịp vào Google, thành tui kiếm hổng ra) thường hay hát lễ tại xứ đạo địa phương. Rồi cu Jo tham gia Kids Talent Show của truyền hình Brazil và gây bão. Cho tới nay, những clip dán trên Youtube của Jo hầu như là thánh ca, trình bày theo kiểu nhạc vào đời, vui tươi và sống động.
Hát là cầu nguyện hai lần....
Câu ni trong trường hợp ni đúng quá xá đúng. Tác giả hổng phải là tui ha, mà là thánh Augustino.
Thánh Augustino sống đâu đó trong thế kỷ thứ 4. Ông là triết gia kiêm thần học, cùng với thánh Paul đã có công mang thiên chúa giáo vào âu châu thời trung cổ. Augustino có vợ con và giảng dạy kiếm sống. Sau khi mẹ ông qua đời (bà có đạo thiên chúa giáo) Augustino rửa tội theo đạo mẹ, ông suy ngẫm các tác phẩm của thánh Paul để lợi rồi được ơn kêu gọi và vào dòng tu.
Vì là triết gia nên dĩ nhiên là ông phải trầm tư mặc tưởng về cuộc đời và con người, về chân thiện mỹ, về tự do (... phạm tội) và giải phóng (khỏi tội lỗi..) v.v ... Các suy nghĩ này được ông xếp thành hệ thống lý luận Augustinism, đật nền tảng cho thần học thiên chúa giáo.
Augustinism hẳn là bài bản cơ sở qui củ nên đã được giới tu sĩ thiên chúa giáo (phong trào Jansen và Reform...) lôi ra thong thả xài khi có bất đồng ý kiến (trong lý thuyết và thực hành) để sửa soạn màn ly khai sau đó.
Hồi ở tu viện và suy tùm lum (suy tư suy ngẩm suy tưởng...) thì thánh Augustino đã nhìn ra sức mạnh của lời cầu nguyện.
Hát là cầu nghuyện hai lần, vì cầu Trời bằng cách hát ngó bộ dễ nghe hơn nên hẳn là Trời thích hơn. Thế là thánh nhạc ra đời và khởi sắc.
*
Sau đây là vài clip nhạc cầu nguyện của Jotta A tui lượm được trong nét.
1. Oh Happy Day : Bài hát giáng sanh, mở màn xôm tụ lấy trớn.
http://www.youtube.com/watch?feature...&v=LLdXGl0HI34
2. Amazing Grace : Lấy ý từ lễ truyền tin ... Từ nay muôn loài sẽ khen tôi có phước vì đấng toàn năng đã làm cho tôi những việc trọng đại...
http://www.youtube.com/watch?v=DB0dp1zAfOc&feature=related
3. Agnus Dei : Chiên thiên chúa, nghĩa là đức Jesus. Hồi xưa trong những dịp lễ, người ta giết chiên để làm của lễ hiến tế cho Trời. Và trong tinh thần hiến tế ấy, Trời đã cho Ngôi hai xuống để chết cho nhơn loại, dùng chính máu thịt con Trời làm vật hiến tế. Trong thánh lễ, giáo dân đọc lời nguyện "Chiên thiên chúa" trước khi rước lễ là trong ý niệm này.
http://www.youtube.com/watch?v=1uoFq-Pzldg&feature=related
* * *
Nhắn tin Chúa Thánh Linh.
Chúa Thánh Linh... Chúa Thánh Linh... Bữa nay có người "mảng vui quên hết lời con dặn dò" nè Chúa. Hồi hôm con phải trông chừng một hơi 12 đứa con nít nên đâu có dzô check, yên trí sáng nay nến sáng tưng bừng, thì ngọn Christ Candle chớ ngọn nào nữa.
Kiếm mỏi mắt mới dza nến trắng đó nha, nói cho Chúa thương.
Thôi để đi mua miếng dzé số, thế nào cũng được... thưởng công. Chúa cho trúng đi, hễ trúng con hứa để di chúc : Chia cho người tội lỗi kia 10%. Phần còn lợi chia cho bà chủ sổ 10%, bà chú gánh PPVy 10%, chị Huệ Hương 10%, A Trân 10%, cô Pensee 10%, chị Thụy Khanh 10%, Chị Hướng Dương 10%, cô Bồng Lai 10%, cô Ngô đồng 10%... Thế là coi như sạch túi, nhẹ nhàng dzậy dzô thiên đàng cho dễ.
List ni còn dài lắm mà thiếu địa, hổng thôi chúa Thánh Linh cho trúng thêm hai ba bận nữa, đặng đừng có khiếu nại cáo nài, rằng... bên trong bên khinh (úi ya..)
Thanh kìu vé ri mút chồ trước ha Chúa !
Chúc mừng Giáng Sinh, chúc Mme ntdl sớm trúng sổ số, tuy nhiên nghe nói trúng wind thì dễ hơn trúng loto.
Madame nói về La Scala nghe nói ở đó có biểu diễn và truyền "hình" trực tiếp đến những rạp chiếu bóng trên thế giới và còn chiếu lại thêm mấy lần. Mới search ra thì có ở đường số 2 ở San Jose.
http://www.emergingpictures.com/titl...anni-la-scala/
Từ http://www.facebook.com/operaincinema?sk=wall
The Mets cũng chiếu trong các rạp AMC, Century này nọ. Mua vé coi phim trong costco 8 tì, đến AMCnó in cái vé 7 tì rưỡi, khác tính hăm mấy tì. Vẫn rẻ hơn đi coi live. Hôm bữa đi coi một show, thấy toàn khán giả người Nga. vô kể cho một bà người Nga thì bà nói ở đây họ không có gì làm nên đi coi vì đó là thói quen của họ thích đi xem nhạc opera. Và hôm đó Prima Donna cũnh là người Nga. Bà đó nói một lần đi coi chiếu bóng Salome live, hổng thích vì ống kính chiếu gần quá, thấy hết nếp nhăn trên mặt Salome.
http://www.metoperafamily.org/metope.../LiveinHD.aspx
I
Trong lịch mục vụ của giáo hội la mã có 3 "octave" nhằm lễ giáng sanh, phục sanh và lễ chúa thánh thần hiện xuống - chrismast, easter và Pentecost -
Octave trong âm nhạc chỉ khoảng cách giữa hai nốt cùng tên, kêu bằng bát độ, có tổng cộng 8 nốt.
Octave trong niên lịch công giáo kéo dài 8 ngày, với ngày thứ nhứt là ngày lễ được dùng làm tên gọi.
Thí dụ : Christmas Octave
- Christmas octave bắt đầu bằng ngày lễ giáng sanh December 25th.
- Octave week (tuần bát nhựt ?) là thời gian December 25th - Jan 1st.
- Octave day là ngày thứ tám Jan 1st, kết thúc octave week.
Tuần octave là tuần lễ cầu nguyện... tiếp ! - lễ xong dzồi mà vẫn cứ bắt cầu nguyện nữa, chời ơi chời ! - và mỗi ngày của tuần đều mang ý nghĩa riêng.
Octave day của giáng sanh (Jan 1st) được chọn làm ngày lễ kính đức Maria, mẹ thiên chúa, đồng thời là ngày đầu năm mới nên là dịp lễ trọng.
(Octave day y hình còn là dịp Jesus được tía má ẵm dzô đền thờ mần màn trình diện với Trời và... teng teng teng tèng... chịu phép cắt bì theo tục lệ do thái. Nói y hình bị tui hổng nhớ chắc, phải thành khẩn khai báo dzậy)
Chúa nhựt đầu tiên sau giáng sanh là lễ Thánh gia (Holly Family) và lễ ni nằm trong octave week.
Lễ thánh gia mang ý niệm thiêng liêng để nhắc nhở tín hữu công giáo bổn phận với gia đình (ông bà, cha mẹ, con cháu...) - và, dĩ nhiên, với Trời !
Đậc biệt năm nay 2011, giáng sanh nhằm ngày chúa nhựt, nên lễ thánh gia được dời sang ngày thứ sáu December 30th thay vì chúa nhựt Jan 1st.
Dà, lòng dòng dzậy cho các tín hữu công giáo tò mò trong mơ màng (kiểu bác HDz ha) biết thấu đáo thêm chút xíu, chớ với người ngoài đạo (công giáo) thì thiệt là vô bổ và chán ngắt !
II.
Nhạc Jotta A hát trên kia là nhạc “đạo vào đời”. Do bát nhựt giáng sanh vẫn còn nên tui mời bà con nghe nhạc đạo tiếp, và nhạc ở đây là “đạo trong đạo”, tức nhạc "trong luồng", nghĩa là nhạc hát trong giáo đường tu viện.
Ủa, vậy dzồi nhạc đạo vào đời hát ở đâu ?
Thưa đây là những bản thánh ca thay đổi sắc màu với cách hát, sao cho bắt mắt bắt tai, để lời cầu nguyện ấy dễ nghe dễ nhớ và từ đó dễ "thực hành".
Nhưng… thánh ca hát kiểu nớ hot quá xá hot, nghe đổ mồ hôi hột luôn, thành muốn cầm lòng cầm trí cầu nguyện ngó chừng cũng khó !
Nghệ thuật và văn hóa là chuyện qua lợi song phương, nên thánh ca nhún nhảy xập xình y hình rất bình thường ở các sắc tộc da màu, dân hải đảo và một phần châu mỹ la tinh.
Tại âu châu và nhứt là á châu, vụ ni chưa thịnh hành, nếu có cũng chỉ sương sương trong cộng đồng thanh thiếu niên vốn dĩ... căng tràn nhựa sống.
*
Sau đây là hai lời cầu nguyện ruột, tui đọc hầu như mỗi bữa.
1. Kinh lạy cha.
Theo tân ước thì... khi được các môn đệ hỏi "phải cầu nguyện ra sao", đức Jesus đã dạy cho họ kinh lạy cha này đây. Cha ở đây chính là Trời, hổng phải Jesus ha.
Cái thuở hồng hoang nớ, thánh kinh thoạt tiên được viết bằng tiếng hy lạp, rồi sau mới chuyển ngữ tùm lum các tiếng khác, trong đó có latin là ngôn ngữ của đế quốc la mã. Hai vị thánh sử của tân ước là Matthew và Lucas đều ghi lợi lời cầu nguyện này với ít nhiều dị biệt.
Nhắc thêm cho nhớ, trong 4 vị thánh sử (evangelist) thì chỉ có hai vị là tông đồ : Matthew và John (trẻ).
Hai vị kia chỉ là dây mơ rễ má : Lucas và Marcus (Lucas là đồ đệ của thánh Paul. Paul chỉ được coi là tông đồ mãi sau khi đức Jesus đã chết, Paul thế chỗ Judas đã treo cổ tự vẫn. Mark là đồ đệ thánh Peter, người cầm chỉa khóa nước trời, giáo hoàng tiên khởi của hội thánh)
Dị biệt ra sao ?
Thưa dị biệt khi xin được tha thứ : Thánh Matthew xin "tha nợ" (debts) còn thánh Marcus xin "tha tội" (sins).
Xin tha thứ xong dzồi, nhị vị thánh sử ấy xin tiếp cho đừng "sa chước cám dỗ".
Tới đây Marcus chắc là hết xí oách nên tịt ngòi, Matthew còn sung sức nên mần màn vớt vát "và cứu chúng con cho khỏi sự dữ".
Rồi hai ông đồng loạt kết thúc "A.a.a.a.men".
Lời cầu nguyện của Matthew có lẽ đầy đủ hơn nên, được đọc nhiều hơn - nghĩa là "đắt khách" hơn.
Sau này để dứt điểm vấn đề, toà thánh la mã (trong công đồng Vatican II thì phải) thay thế "debt" và "sin" bằng trespass. Trong bản latin không rõ trespass là gì, nhưng trong pháp ngữ nó là offense/offenser.
Cả trespass lẫn offense, xét về tầm vóc hậu quả ngó chừng dưới cơ debt và sin nhiều bực.
Thế nghĩa là... tuy chỉ làm "mích lòng" lối xóm thôi thì cũng cần phải sang nhà nó xin tha thứ (dám nó nhảy nhổm hết hồn, tưởng bị cà khịa tiếp)
Tinh thần ki tô giáo nằm gọn trong kinh lạy cha, là kinh được tín hửu thiên chúa giáo đọc nhiều nhứt, bất kể nhánh nào.
Mà tinh thần ấy là chi dzậy ?
Thưa xin mỗi ngày chỉ đủ ăn, đừng thiếu tới đói để còn sức "vực được đạo", đừng dư tới mất công mua freezer tủ lạnh cất, hoặc no tới bội thực - cốt tránh bịnh tật gần (bao tử đường ruột đầy hơi ợ chua...) và bịnh tật xa (cao mỡ cao máu cao đường, suy tim mạch, suy hô hấp...)
Sự việc “xin đủ ăn” chỉ là hiện tượng bề ngoài, bản chất bên trong của việc "xin đủ ăn" ni là không tham lam và tiết chế dục vọng.
Nhưng... "tha thứ để được thứ tha" mới là cốt lõi của "công bình và bác ái" trong đức tin ki tô giáo.
Công bình ngó chừng khó vì tiêu chuẩn của công bình trồi sụt theo mùa, theo hoàn cảnh và giai đoạn của đời sống xã hội. Bác ái y hình còn khó hơn nữa. Thương mình thôi là hết sức dzồi, nay biểu phải thương người y chang thì làm gì nổi - thà chết sướng hơn -
Sau cùng thì... Trời dạy toàn điều hay giỏi mà điều nào cũng khó, làm hổng đặng.
Có than cũng chỉ dám lén lén sau lưng, trước mặt vẫn dơ tay hô khẩu hiệu "nhứt trí" cho đẹp lòng Trời - mần màn lấy điểm đặng còn xin… trúng số !
Kinh lạy cha đã được rất nhiều nhạc sĩ phổ nhạc hát lai rai, nhưng nổi tiếng nhứt, được hát nhiều nhứt, là ... teng teng teng tèng... Nicolai Rimski-Korsakov (Ôi Rimski-Korsakov, hoàng tử của lòng...)
Clip nhạc kinh lạy cha sau đây của ông do Andrea Bocelli hát với Mormon Tabernacle Choir.
Nhắc cho nhớ nè nha : Mormon Tabernacle Choir là dàn hợp xướng có lẽ hùng hậu nhứt về cả phẩm lẫn lượng.
Hồi ở phố cũ lúc bàn về Danny Boy, tui có dán một clip nhạc của họ, bản Londonderry air
2. Panis angelicus : Bánh thiên thần.
Panis là bánh và angelicus là thiên thần, mang ý niệm thiêng liêng, là hình ảnh thiên chúa xuống từ trời và nhập thể để cứu chuộc giải thoát tội lỗi con người.
Trong thánh lễ, nghi thức dâng mình máu thánh nhằm nhắc nhỏ tín hữu mầu nhiệm này, kế tiếp là phần rước lễ communion. Rước lễ là nghi thức đón nhận thiên chúa (bánh thánh) vào lòng để hiệp thông với Trời. Bản Panis Angelicus - nếu có - sẽ được hát lên lúc này.
Panis Angelicus do thánh Thomas of Anquin viết ra. Ông thánh ni bà con biết rồi mà ha. Ông thuộc dòng Đa-minh ở thế kỷ 14, và là một trong những người chống lại việc Immaculate Conception (nếu muốn xin chịu khó đọc lại phần trước)
Tới năm một ngàn tám trăm lâu lắm, Panis Angelicus được nhạc sĩ pháp (gốc Bỉ) Cesar Frank đưa nhạc vào thì lời cầu nguyện này mới thực sự nổi tiếng, và trở nên bản thánh ca thông dụng trong thánh lễ, nhứt là vào dịp lễ trọng Corpus Christi tại các quốc gia thiên chúa giáo âu châu trong tháng 11. Corpus Christi tiếng dziệc mình kêu là Lễ Thánh Thể.
Sau đây là bản Panis Angelicus với tiếng hát thiên thần Elina Garanča.
Tui nghĩ... cho tới nay, không ai có thể hát bản ni hay hơn cô được nữa (Elina... ôi Elina.. tiếng hát làm tim tui thổn thức... )
http://www.youtube.com/watch?v=5U9gI...yer_detailpage
Panis angelicus
fit panis hominum;
Dat panis caelicus
figuris terminum:
O res mirabilis!
manducat Dominum
Pauper, servus, et humilis.
Te trina Deitas
unaque poscimus:
Sic nos tu visita,
sicut te colimus;
Per tuas semitas
duc nos quo tendimus,
Ad lucem quam inhabitas.
Amen.
(Tuyệt diệu thay, bánh thiên thần từ trời đã trở nên của ăn thật nuôi dưởng nhơn loài. Tôi tớ mọn hèn được Người ngự vào lòng viếng thăm.
Chúa Ba ngôi và là chúa Trời, xin Người hãy lên tiếng, dẫn dắt chúng con hướng tới nguồn ánh sáng của Người. Amen.)
* * *
TB.
Angie.
Bên tui nghe opera live miển phí, xuất xế chiều cuối tuần (chúa nhựt hay thứ bảy), phát từ Met trong la dô FM.
Giữa xuất, lúc giải lao, phóng viên vác microphone phỏng dzấn các nhơn vật tai mắt (ca nhạc sị, giám đốc điều hành, nghệ thuật, và cả khán giả...) hoặc hươu vượn lung tung chờ hát tiếp.
Opera nghe la dô chán mớ đời. Lý do : Hổng có phụ đề cho ta đọc thành hổng hiểu. Vở tuồng dài quá xá, ai mà nhớ hết cho đặng, trừ những đoạn nhạc đã nổi tiếng và trở thành kinh điển.
Nghe opera kiểu nớ, hoặc ta thiu thiu rồi... ngất đi, hoặc ta đứng lên mần chuyện nhà rồi... quên khuấy.
Đi coi broadcasting live trong rạp hát thì tui chưa từng. Tui nghĩ bỏ tiền mướn cái DVD dzìa nhà nằm kếnh ra ngó chừng thú vị hơn.
Lóng ni trong website classicaltv bên anh, các chương trình nhạc của âu châu rất nhiều. Mở cái account chuyển tiền dzô rồi tha hồ coi, đủ loại đủ kiểu hổng thiếu, giá biểu thay đổi từ 0.99 tới 4.99 tùy clip. Giá sẽ rẻ hơn nếu có membership. với programnote và những chi tiết vòng ngoài liên quan tới clip nhạc. Đây là những DVD hình ảnh đẹp và âm thanh hay. Lóng trước nó thả một vài clip cho mình coi chùa, lóng ni y hình nó đóng ráo !
Năm mới... năm me... tây.
Chúc toàn thể qúi khách 365 ngày mạnh khỏe dzui dzẻ, tiền túi nặng rủng rỉnh phải mang dzô bank nhờ giữ bớt hổng thôi... té xấp !
Dà hồi hôm trẻ nít rủ nhau đi ra ngoài countdown hết, còn hai con khỉ già ngồi ngó nhau buồn hiu, tui chun dzô kho tính mần màn kiểm kê tài sản, dzồi đụng trúng chai Crémant d"Alsace, mua đâu lối 15-17 năm trước mà quên, thôi thì khui luôn khề khà đón giao thừa. Khỉ đực hổng nhấp miệng dzô nên khỉ cái tà tà cạn láng tới... the very last drop.
Tui cai rượu cũng lâu quá xá dzồi... Rượu ngon hổng có bạn hiền, cái đứa kia hổng trà thì cà phê, nhứt định chê rượu, thành chán nó quá xá chán. Tui uống mình ên hoài cũng nản nên hổng uống nữa.
Chai rượu tối qua thiệt quá tuyệt từ A tới Z, chỉ phải tội nó brut chăm phần dầu, nên dzồi tui bèn uống nó với miếng bánh kem bơ cho trơn tru cái cần cổ. Mà dzồi nguyên chai rượu thì phải tới 5-6 miếng bánh lận nha. Thành bữa tiệc giao thừa của tui có phần hơi thặng dư năng lượng... chút xíu ! Y hình kép tui countdown mình ên, bị vì cạn 5-6 ly xong thì tui ngất đi nên hổng đếm điếc chi với chả đặng nữa !
Sáng nay còn đương mơ màng thì chúa thánh linh kéo chơn lôi dậy "Sơ Ngô... sơ Ngô... vào phố giảng đạo tiếp, bữa nay christmas octave day dzồi sơ à". Chừng tỉnh ngủ ngó lợi té ra hổng phải chúa mà là linh mục Ngô. Cha Ngô ngó sơ Ngô một hồi rồi khiêng sơ dzô phòng tắm nhúng đầu dưới vòi nước cho sơ tỉnh hẳn đậng còn sửa soạn đi lễ đầu năm.
Dà... như có nói dzồi, bữa nay là lễ kính đức Maria mẹ thiên chúa. Vì là ngày octave nên đức Maria mang con ra đền thờ nhờ thày tư tế lôi robinet của bé ra cắt chùi theo đúng luật do thái.
Nhưng bữa nay chấm dứt octave dzồi nên chuyện đạo nghĩa sơ cũng chỉ nói thêm bữa nay thôi rồi kế toán sổ sách.
Vậy dzồi chuyện đạo bữa nay là chuyện chi ?
Thưa lễ đức mẹ thì nói chuyện đức mẹ cho đúng điệu. Và chuyện đức mẹ ở đây là chuyện... teng teng teng tèng... Ave Maria.
*
Hồi đó giờ nghe Ave Maria là y phép người ta nghĩ tới bản của Shubert và bản của Bach-Gounod, là hai bài nổi tiếng nhứt và được hát nhiều nhứt. Thiệt ra Ave Maria có tới hàng chục bài - trong đó có bản (được coi là...) Caccini và bản Verdi -
Thiệt tình thì tui cũng chỉ biết duy nhứt có 3 bản Ave Maria (Shubert, Gounod, Caccini) này thôi, mãi sau này mới biết thêm hai bản khác, một của Pietro Mascagni và một của William Gomez, và cả hai bài ni đều rất tuyệt với tiếng hát thiên thần Elīna Garanča.
1. Pietro Mascagni
Ông sanh ngày December 7th 1863 tại Livorno và mất ngày August 2nd 1945 tại Rome.
Mascagni sáng tác nhiều nhưng trội nhứt là vở opera Cavalleria Rusticana viết xong năm 1890, đưa tác giả của nó lên đài danh vọng.
Không rõ đây là hên hay xui, nhưng Cavalleria Rusticana nổi tiếng tới nỗi tự nó đã làm lu mờ các tác phẩm khác của Mascagni sau đó.
Xui xẻo thêm cái nữa là năm 1929, sự việc ông vào La Scala nhận chức nhạc trưởng thay thế Toscanini - từ chức đặng phản đối chế độ phát xít ý - được văn nghệ giới (ý nói riêng và thế giới nói chung) phẩm bình, ông bị tai tiếng là hợp tác với độc tài quân phiệt, và việc này đã gây rất nhiều thiệt hại, cả tinh thần lẫn vật chất.
Bản Ave Maria của Mascagni thoạt tiên chỉ là một tấu khúc "giữa giờ" (intermezzo hay interlude) của vờ Cavalleria Rusticana. Rồi vì giai điệu truyền cảm thiết tha chạy thẳng vào lòng người, nó trở thành một bản nhạc quen thuộc và nổi tiếng, rồi được Pietrro Mazzoni đặt lời để trở thành ca khúc Ave Maria
http://www.youtube.com/watch?feature...&v=Yoo5uM-pDT4
Ave Maria, madre Santa,
Sorreggi il piè del misero che t'implora,
In sul cammin del rio dolor
E fede, e speme gl'infondi in cor.
O pietosa, tu che soffristi tanto,
Vedi, ah! Vedi il mio penar.
Nelle crudeli ambasce d'un infinito pianto,
Deh! Non m'abbandonar.
o madre mia, pietà. In preda al duol, Non mi lasciar,
O madre mia, pietà! In preda al duol,
Non mi lasciar, non mi lasciar.
2. William Gomez.
Chi tiết về Gomez hầu như mù mờ. Chỉ biết ông người đất Gibralta.
Gibralta là một rẻo đất nhỏ, thuộc địa của Spain trong một thời gian rất dài, sau này dân chúng nổi lên đòi tách rời khỏi Spain rồi nhập vào vương quốc Anh. Dân Gibralta do đó được coi là dân Anh (giống như Guadeloupe thuộc pháp, hay Puerto Rico thuộc mỹ vậy hén)
William Gomez là classical guitarist (y hình là... học trò của Narcisco Yepes) và sau thành nhà soạn nhạc.
Ông sanh năm 1939 và mất năm 2000 vì ung thư.
Bản Ave Maria sau của Gomez nghe nói được sáng tác trong thời gian ông bị bịnh nhưng không rõ đích xáx năm nào, lời dĩ nhiên là tiếng spanish.Xin nghe ở đây
(còn không thì click tiếp vào clip nhạc khúc có thiên thần Elina bận bustier trắng hén. Clip Mascagni thâu hình năm 2009, clip Gomez thâu hình năm 2007 với nhạc trưởng trẻ tuổi hào hoa xứ anh - sau trở thành phu quân của nàng - Bà con ngó thử để thấy thời gian làm tàn phai nhan sắc cỡ nào, chỉ 2 năm thôi mà thay đổi quá xá. Elina mới sanh con đầu lòng tháng september vừa qua, hiện đang hát tuồng Anna Bolenna tại MET)
Ave, Ave Maria
llena llena eres de gracia
bendita_eres tu entre todas las mujeres
y bendito_es el fruto de tu vientre Jesus.
Ave, Ave Maria
llena llena eres de gracia
bendita_eres tu entre todas las mujeres
y bendito_es el fruto de tu vientre Jesus.
Santa Santa Maria
Santa Maria madre de Dios
ruega por nosotros pecadores
ahora y_en la hora de nuestra muerte
Amen.
Xin chúc Mm và gia đình được mọi sự may mắn ....Mm à ....khúc đầu của Kinh Lạy Cha tui cũng chẳng được Thánh Linh soi sáng chữ nghĩa và đến câu cuối cùng ...xin cứu chúng con cho khỏi sự dữ thì tui hiểu là nếu lỡ bị ma quỉ ( sống ) cám dỗ thì mình cũng vẫn an toàn xa lộ