Về hưu ở Mỹ

Lời trần tình đầu năm
T.Vấn

Thế là đã hết một năm nữa. Những con số điện tử trên tờ lịch đổi chỗ cho nhau nhanh đến chóng mặt. Thời gian cứ như bay như thổi. Bao nhiêu việc phải làm vẫn còn nguyên đó. Vậy mà cứ hẹn lần hẹn lữa. Thôi để ngày mai. Thôi để tháng tới. Thôi để năm tới. Thôi để… Cho đến khi không còn lần lữa được nữa. Nhìn những tờ lịch vơi dần như sinh lực của mình cũng đang vơi dần mà tôi bất giác rùng mình. Năm cùng tháng tận cũng có nghĩa là sức mỏn hơi tàn. Vậy mà có người bạn già vẫn còn chơi trống bỏi được. Tài thật. Nhưng mà có ích gì không khi cứ cố bám lấy cái mà mình không còn khả năng nắm giữ được nữa? Ngày vui đã qua mau, rồi thì ngày buồn cũng qua mau. Lâu rồi đời mình cũng… xong. Nhưng xong sao được khi còn bao nhiêu việc phải làm, còn bao nhiêu món nợ chưa trả hết? Chẳng lẽ bắt con cháu chúng è lưng ra gánh?

Thật lạ lùng! Việc của cả năm lại cứ dồn vào tháng cuối cùng. Việc của cả đời cũng cứ dồn vào lúc sắp sửa chào vĩnh biệt cuộc đời. Phải chi có được một cuộc đời khác dự trữ thì tuyệt vời biết mấy! Nhưng rồi tôi lại tự hỏi: liệu khi đã có một cuộc đời khác để dự trữ, người ta sẽ biết sử dụng nó một cách khôn ngoan hơn hay lại cứ chứng nào tật nấy, vung phí nó khi còn trẻ và chỉ chịu dừng tay khi nhìn lại quỹ thời gian sắp sửa cạn và khi chính mình không còn đủ sức để mà vung phí nữa? Cuộc trần ai chỉ biết chảy về phía trước. Nó không cho người ta có cơ hội để làm lại, dù chỉ một lần thứ hai. Vì thế, trong giây phút chuyển mùa của thời tiết, của năm tháng, mấy ai không bùi ngùi nhìn lại con đường đã đi qua, chép miệng thở dài, và mắt đăm đắm nhìn về phía trước, khoảng thời gian sắp tới mà sợ hãi những bất trắc, những vô định…Và sợ nhất là những khỏanh khắc vô nghĩa…

Tuổi Già & Kỷ Niệm
Yến Tuyết

“Người ta có một thời để yêu và một thời để chết,
một trăm năm để sống và một khoảnh khắc để lìa đời.
Thời gian trôi, thời gian trôi...”
-Erique Maria Remarque

Ý tưởng về cuộc đời được ghi trong cuốn sách của ông văn sĩ người Đức nói trên thật đúng bạn nhỉ.

Nếu bạn cũng đang ở trong hạn tuổi lục tuần, thất tuần… như tôi, có lẽ bạn hay nhìn lại quãng đời mình đã đi qua và ôm ấp những kỷ niệm của một thời quá khứ vì tuổi già đang tiến đến rất nhanh và cái chết thì cũng sẽ đến rất tình cờ.

Do đó, tuổi già hay đi đôi với kỷ niệm.

Nhiều khi tôi bắt gặp chính mình và người thân, bạn bè cùng thế hệ hoặc lớn tuổi hơn kể đi, kể lại một câu chuyện cũ nào đó, rất nhiều lần.

Ở trong gia đình tôi, khi bất cứ ai bắt đầu kể một chuyện gì mà mọi người đã nghe 2, 3 lần trước đó, thì chúng tôi “lịch sự” đưa mấy ngón tay lên (tùy theo lần kể) để báo hiệu là chuyện đó đã được kể đến lần thứ hai, thứ ba và xin người phát ngôn stop ngay kẻo thính giả phải đau khổ nghe lại.

Người kể chuyện dĩ nhiên bị mất hứng nhưng hình như không bị quê vì đã quá quen với sự nhắc nhở “tế nhị” này. Đối với những người như bố mẹ tôi thì chúng tôi chỉ dám nhìn nhau và đưa cả hai tay và hai chân cho nhau coi, chứng tỏ số lần kể về chuyện cũ của bố mẹ đã vượt lên 20 lần rồi!

Thế mới biết, càng về già thì người ta càng sống với kỷ niệm, nhất là thích nhắc nhở đến những kỷ niệm đẹp.

Nếu chúng ta có nhắc nhở nhiều lần đến kỷ niệm đẹp thì rất nên đáng được thông cảm và chấp nhận vì có làm hại ai đâu, mà chỉ khiến cho đời thêm dễ thương thôi, bạn nhỉ?

Còn nếu nhắc lại những kỷ niệm buồn thì cũng chỉ để nhắc nhở với chính minh là chúng ta đã vượt qua những khổ đau, để biết được giá trị của hạnh phúc.

Ai trong chúng ta mà không có kỷ niệm để kể lể bạn nhỉ. Bởi vậy nên có không biết bao nhiêu cuộc họp mặt giữa những bạn bè, đồng nghiệp, đồng đội cũ đã diễn ra, chỉ để gặp nhau cười, nói, vui, buồn, xúc động…nhắc mãi hoài không hết chuyện ngày xưa.

Phụ nữ thì gặp nhau là tíu tít về kỷ niệm về thời cắp sách đến trường Gia Long, Trưng Vương, Lê văn Duyệt, Nguyễn Bá Tòng ...trong những ngày mưa ướt át có lá me bay, hay những ngày nắng trong sáng có tiếng ve kêu vang trong hàng phượng đỏ.

Rồi, chúng ta nhắc lại cho nhau nghe về những hàng quà bánh trước cửa trường, về tình yêu của tuổi học trò, về ông giáo dạy sử địa khó tính hay bà giáo dạy việt văn dễ thương...

Chúng ta sẽ tâm sự về thời gian vất vả bán chợ trời hay làm đủ nghề để kiếm sống khi còn ở Việt nam những năm tháng sau tháng 4/75. Chúng ta nói về những ngày lênh đênh trên biển khơi, không biết tương lai đi về đâu. Về thời gian lang thang trong các trại tị nạn. Về những ngày tháng mới chân ướt, chân ráo đến Mỹ, bơ vơ, buồn bã vì cô đơn và nhớ nhà....

Kể về việc mình đã sống, đã làm việc, đã làm quen với phong tục, tâp quán, ngôn ngữ xa lạ như thế nào. Đã nuôi nấng con cái trong một xã hội chuộng vật chất, dù có tình cảm nhưng thật là xa lạ với những tình cảm mình được nuôi dưỡng từ tuổi thơ ở Việt Nam.

Đã có những nụ cười vui, xen lẫn những giòng nước mắt tủi thân, khi có dịp được chia xẻ kỷ niệm với bạn bè.

Tôi mới bắt được liên lạc lại với một cô bạn gái từ thời học đệ tam ở trung học, sau đó lên đến Đại học cũng học cùng trường nhưng khác ngành.

Như vậy tính đến nay, chúng tôi cũng đã biết nhau những hơn nửa thế kỷ rồi.

N. đi tu từ khi tốt nghiệp Đại học năm 1974 và hiện đang sống ở một cái đạo tràng thuộc vùng ngoại ô của tỉnh Bà Rịa, Vũng Tàu - Việt Nam.

Đó là một người phụ nữ trong sáng từ thể chất đến tâm hồn và cho đến nay, khi nói chuyện với nhan, chúng tôi vẫn tìm thấy những cảm nghĩ đồng điệu về đời sống.

Dĩ nhiên, chúng tôi nhắc nhau về kỷ niệm cũ và dễ thương của tuổi học ưò và sinh viên khi theo học trường Nguyễn bá Tòng và Vạn Hạnh.

Tôi kể cho N. nghe đời sống ở Mỹ của tôi, về những tất bật lo toan của cuộc sống của những ngày đã qua. Về hạnh phúc nhỏ nhoi có được ngày hôm nay vì con cái khôn lớn và có đời sống lương thiện.

Về mảnh vườn xinh xắn và êm ả của riêng minh mà tôi yêu thích, chẳng cần phải đi đến những chốn đông người để tìm vui những khi rảnh rỗi.

N. kể cho tôi nghe nơi N. ở có tiếng chuông, mõ sớm khuya. Có mấy chục cây ngọc lan N trồng chung quanh chùa, tỏa hương thơm dịu dàng quanh năm.

N. gởi tặng tôi mấy bó nhang trầm N. sản xuất để mưu sinh. Tôi nhận được nhang trầm ngay ngày Vu Lan vừa rồi và trong đêm rằm tháng 7 Âm lịch vừa qua, mùi trầm hương thoang thoảng bay cả ra ngoài hiên nhà, nơi có ánh trăng nhẹ nhàng đang rụng xuống.

N. cũng nói đến những đêm lắng nghe tiếng sóng vổ, vọng về từ các bãi biển vẫn còn hoang sơ nơi Nguyệt ở (May quá vì nó ở xa Bà Rịa, Vũng Tàu đến 60 cây số, nên chưa bị chính quyền hay các đại gia tham lam dòm ngó để tìm cách dành đất, bán cho Tàu lấy tiền!).

N. giúp tôi hiểu giáo lý của đạo Phật một cách rõ ràng hơn về “sinh, diệt, có, không” để tôi dễ dàng áp dụng ý niệm này vào đời sống thường ngày trong suy nghĩ, lời nói và việc làm.

N. hay giúp những người phật tử làm lễ phóng sinh và giúp tôi hiểu ý nghĩa hay ho của việc làm này trong việc tránh sát sanh những sinh vật vô tội.

Kỷ niệm đã là nhịp cầu nối hai chúng tôi lại với nhau, một cách êm ái và bền chặt.

Thế nhưng tôi hơi buồn vì biết tin N. mới bị bác sĩ cho biết là đang ở giai đoạn đầu của bệnh Alzheimer.

Hiện nay, theo tin tức y khoa thì nếu được định bệnh sớm, khoa học đang có được những loại thuốc làm chậm lại sư phát triển của bệnh Alzheimer, chứ chưa có thuốc chữa khỏi bệnh. Thế nhưng thuốc men trị bệnh này khá đắt, dù có mua được ở Việt Nam hay ở Mỹ,

Ít ra, tôi có một ít kinh nghiệm về bệnh Alzheimer khi nó xảy đến với bà chị ruột của tôi.

Thời gian vài năm đầu lúc mới bị bệnh, chị T. tôi dần dần không nhận ra người trong gia đình và hay quên đồ dùng của chị để ở đâu và nhất là quên cả ăn. Dù chị rất ít nói, nhưng nếu có nói ra thì những câu nói đã không còn có nghĩa nữa.

Thế nhưng, đôi khi tôi vẫn thấy hình như trong cái bộ óc mà những giây thần kinh đang từ từ bị hủy hoại đó, vẫn còn vương vấn lại một vài kỷ niệm của thời gian đẹp nhất của tuổi trẻ. Bởi vì thỉnh thoảng bỗng nhiên chị tôi ngồi hát khe khẽ mấy câu trong bài “Nắng chiều” của Lê Trọng Nguyễn: “Anh nhớ trước đây, dáng em gầy gầy. Dịu dàng nhìn anh đôi mắt long lanh”.

Thật tình, chị T tôi đã từng là người thiếu nữ xinh đẹp của xứ Huế trong bài hát ấy!

Đến thăm và cầm tay chị T., tôi nhìn người phụ nữ có một thời xuân sắc ấy mà thương cảm quá sức cho chị tôi, và thương cho tất cả những người đang bị chứng bệnh nan y này.

Chị T. tôi đã qua đời lúc 75 tuổi, sau 10 năm sống với bệnh Alzheimer.

Có thể nói gần đây ở Mỹ có rất nhiều người già sống thọ đến cả trăm tuổi nhưng số người có trí nhớ tốt đẹp rất hiếm hoi.

Phần đông những người cao niên đã hay đang trải qua thời gian bắt đầu nhận ra những triệu chứng thay đổi của tuổi già về tâm lý như thường quên điều này, điều nọ; vể thể lý thì không bệnh này cũng bệnh kia.

Lòng tôi luôn mang nỗi ưu tư về bạn bè, về những người thân trong gia đình không được may mắn mạnh khỏe vào những năm tháng sau cùng của một kiếp người.

Hôm qua, tôi mới gọi điện thọai hỏi thăm cô bạn thân hiện đang giúp chồng chiến đấu với căn bệnh ung thư. Cô kể cho tôi nghe về những phản ứng phụ do việc chữa trị bằng chemotherapy và radiation gây ra, tàn phá cơ thể của chồng.

Cô tâm sự về sự kiên nhẫn nhờ tình thương vô điều kiện dành cho việc chăm sóc người bệnh mỗi ngày.

Tuy nhiên, cô bạn tôi nói bên cạnh việc đối diện với những đau đớn về thể lý, xúc động của cả người bệnh và người chăm sóc về tâm lý, chính thời gian bị bệnh này là dịp để cô bạn tôi thấy được tình thương của gia đình, bạn bè và người quen dành cho mình.

Đã có những tấm thiệp gởi đến với lời ân cần của mọi người. Đã có những chậu hoa tươi đẹp cầu chúc sự bình an và niềm hy vọng. Đó những cú điện thoại hỏi thăm ân cần.

Cô bạn tôi nói rằng cô cảm động và được an ủi rất nhiều. Cô nghĩ rằng chính nhờ những sự hỗ trợ ấy mà cô có thêm nghị lực giúp chồng phấn đấu với căn bệnh hiểm nghèo của ông ấy.

Thật ra, bạn tôi cũng đã từng trải qua một căn bệnh ung thư khác trước người bạn đời vài năm nhưng may mắn thoát nạn,

Đặc biệt nhất, trên tất cả những thương yêu của mọi người, chính thời gian ở trước biên giới của tử sinh, cô bạn tôi thấy được tình yêu mà chồng dành cho mình. Những lo lắng, săn sóc từng li tùng tí trong việc dìu dắt, đi đứng, ăn uống, tắm rửa đã khiến cho cô có một cái nhìn khác về người đàn ông, trước kia, ít khi bày tỏ những cử chỉ hay lời nói yêu thương, mà người vợ bình thường vẫn mong đợi nhận được từ người chồng của mình.

Bây giờ đến lượt cô săn sóc chồng.

Đẹp thay những giọt nước mắt ứa ra khi thấy vợ, hay chồng mình có thể nuốt được một muỗng cháo nhỏ, nó như là liều thuốc mạnh mẽ nhất có thể giúp người thương của mình tiếp tục sống còn...

Tôi chỉ còn biết nhắc bạn tôi nhớ đến những kỷ niệm đẹp khi hai người mới yêu nhau để giúp cô cảm thấy mạnh mẽ hơn, chấp nhận hơn khi đang một mình đi trên con đường đầy thử thách tiếp nối của đời sống.

Ở những năm tháng cuối cùng của cuộc đời, chúng ta chỉ còn lại kỷ niệm và kỷ niệm...

“Xin đi lại từ đầu, chưa đi vội về sau”
-Phạm Duy

A dying man's letter

Dear Abby: Thank you for supporting the widow who started dating three months after her husband died. You were right when you told her, "The time to show respect for one's spouse is while that spouse is living."

Here is my story... .

My wife and I have had many good years together. We raised kids, lived through joyous good times and horrendous bad times. I am in my 18th month of chemo treatment for various cancers. I may live three months or five years. It doesn't matter how short or how long my life will be, but it's reasonable to assume that I will die before my wife does.

I have had a more rewarding and fruitful life than I probably deserve, for which I am grateful. But the day I die, my last thoughts will be regret that I shall leave her alone. So sad, to me, to know that after so many months of total concentration on my welfare ... her reward will be to be left alone.

Abby, she is not the kind of person who should be left alone. So I tell her now, and I want all my kids and friends to listen: "As soon as you possibly can, after throwing my ashes off the boat into the Pacific, wrap the memories of our life together around you -- and begin a new life. ... You've earned it."

-- "Mac" in Oregon


Dear Mac: Your sincerity rings true, leaving me speechless.

Write DearAbby.com or P.O. Box 69440, Los Angeles, CA 90069.

"Being able to be empty keeps us full."

Minimalist Living
Carl Phillips

Today we are in for a real treat! I am pleased to say we have the company of Joshua Becker from Becoming Minimalist who just happens to be one of the world’s premier simplicity and minimalist writers! Joshua’s site and books are read by, and inspire, hundreds of thousands of people all over the world for good reason, his methods and advice works.

Grab your coffee and get comfortable as in the following interview Joshua shares some amazing insights on his own journey and also ways you can make your own life simpler and more minimalist.

1) Hi Joshua, why don’t we start with you telling us a little about yourself, where in the world you’re based and also a little background on your blog, Becoming Minimalist (www.becomingminimalist.com)?

Currently, I live in Peoria, Arizona in the USA with my wife and two young kids (11 and 7). We’ve lived here for the past two years. Before living here, we lived in Vermont which is where the minimalist journey for us actually began.

The journey for us started on a Saturday morning in the springtime as I set out to clean my garage… this is after all, what so many of us do with our spare time: take care of the stuff we own. My son was 5 and playing alone in the backyard while I cleaned and organized everything I stored out in the garage.

I began commenting to my neighbour about my frustration over having to clean all morning rather than play with my son. She replied by saying, “That’s why my daughter is a minimalist. She keeps telling me I don’t need to own all this stuff.” I looked at everything piled up in my driveway and then I looked at my son alone in the backyard and made a life-changing realization: “Everything I owned was not bringing joy or meaning into my life. But worse than that, it was actually distracting me from the very things that did.”

We immediately began our journey of removing non-essential possessions from our life.

2) Where did the initial spark for Becoming Minimalist come from and what led to you wanting to share your story via the blog and your books?

Originally, I started the Becoming Minimalist blog as an online-journal. I just wanted to document the decisions we were making and the changes we were experiencing. Over time, more and more people began reading the website and finding inspiration in our story. Eventually, after pursuing minimalism for quite some time (18 months approximately), we changed the focus of the website after recognizing the need for the message of minimalism. Becoming Minimalist became a place to encourage others to live with less and provide practical advice to help them in their journey—that is when the bulk of growth began for the website.

There are some minimalist blogs that seek to help other minimalists live with even less. But my hope is to reach those outside the movement and help them recognize the practical benefits of living with less.

3) What have been some of the main challenges you have faced since trying to live a more minimalist life?

It’s interesting because the only barriers to minimalism are personal. There is no law or rule or person standing in the way of anybody choosing to live with less. Every barrier is on the inside: overcoming the passion to possess, the need to impress others with our possessions, or learning to reorient our thinking away from society’s consumer-driven tendencies. These are the only challenges.

Oh sure, there are perhaps some initial barriers of finding the time and energy to declutter our home and remove things we don’t need. We didn’t collect everything we own in one afternoon and it’s going to take longer than that to remove it all. But these are minor obstacles compared to the work that needs to happen on the inside.

4) Is there anything that you miss from your previous life?

No, not really. I don’t miss the constant stress and anxiety of needing more money. I don’t miss the burden of wanting to get rich or be paid more. I don’t miss wasting so much of my precious time managing and organizing and cleaning and repairing all the things that I owned… much less all the time spent researching and shopping for those things in the first place. I don’t miss any of that at all.

5) And what have been some of the major benefits including any surprising benefits?

The benefits of living with fewer possessions are entirely practical and life-giving. For starters, it costs far less to not buy stuff which allows some to get out of debt, some to start saving money, some to pursue a career they love, and others to financially support causes they believe in. Living with less results in far less time cleaning, organizing, and wasting time and energy maintaining stuff. It’s better for the environment. It results in more freedom, less stress, and less anxiety. In short, it provides opportunity to pursue our greatest passions… and find more life, joy, and meaning because of it.

6) What are two or three things readers can do today to start living more simply and minimalist lives?

Start easy. Find one lived-in area of your home (think living room, bedroom, bathroom, wardrobe). And remove the physical stuff that you know you don’t need there. You don’t have to remove everything—just remove the stuff that you know you don’t need: the clothes you don’t wear, the decorations you don’t even like anymore, the cd’s you don’t listen to, the toiletries that aren’t used anymore… just the easy stuff for starters. Put it all in a box out of sight. And start to notice the benefits of living with less in just this one area. Your home feels lighter like a burden has been lifted. Picking out clothes becomes easier, sitting in your living room is more relaxing, getting ready is easier with less clutter. These are the benefits of minimalism. Pick another area in your home and then another. Once you’ve worked through the major areas in your home, go back through from where you started and see if you can remove more.

7) What can readers expect from Becoming Minimalist over the coming period? Any new projects in flight that you can share details of?

We’re still hoping to inspire as many people as possible to embrace minimalism. We’ll be releasing a book, Clutterfree with Kids, soon (November) that I think parents will find super-helpful. And then there is another project that we’re targeting for 2014 that we aren’t quite ready to announce. But people will find it inspirational. In short, I’ll continue to sell books that tell people not to buy stuff. Hopefully this business model works out in the long run…

8) Great, thanks for taking the time to share some of your thoughts with us

You are welcome. Thanks for the opportunity.


https://www.becomingminimalist.com/1...ng-minimalist/

NHỮNG MÙA XUÂN MUỘN
Huyền Chiêu

Thời gian tựa cánh chim bay
Qua dần những tháng cùng ngày
(Cung Tiến)

Chỉ mới đây thôi, treo tấm lịch có in hình chú chó dễ thương lên vách rồi ngồi đếm từng ngày chờ con cháu về ăn tết, vậy mà bây giờ lại vứt chó đi rục rịch treo lợn lên .

Mau quá.

Ôi. Mình đã đi gần hết cuộc hành trình không có vé khứ hồi.

Mình được nhìn thấy nhiều lắm những ga lớn, ga xép, nhưng chỉ một lần duy nhất trong đời.

Không bao giờ trở lại.

Hồi nhỏ trên chuyến tàu, có chàng trai hỏi “bé xuống ga nào?”

Năm sau gặp lại , chàng hỏi “Cô xuống ga nào?”

Lần đầu được gọi “cô” mình sửng sốt , vội thu mình ôm cặp vào lòng, yên lặng làm nghiêm. Từ đó mình đi đứng nói cười khép nép.

Mình mới qua tuổi 25 nhưng đã quên thời gian, quên tuổi trẻ, quên mất mình là ai. Mình như người lạc trong sa mạc, cần một giọt nước để uống chứ bao nhiêu tuổi đâu có nghĩa lý gì. Và từ đó mình không tính tháng tính ngày.

Mình như kẻ vô hồn ngồi tiếp trên chuyến tàu bây giờ quá là bệ rạc, lê lết đi vào nơi vô định.

Một hôm cậu soát vé hỏi “Bác xuống ga nào?” Mình ngẩn người biết mình đã qua giờ ngọ.

Mình quên thời gian nhưng thời gian không quên mình. Thời gian ân cần tặng thêm cho mình mỗi năm vài sợi tóc trắng.

Và tặng thêm cho mình một đôi kính lão.

Thời gian bảo “từ nay mi có thể xa chồng , xa con chứ không được ly thân với cặp kính này” Cặp kính từ đó gắn liền với cuộc đời mình như cái niền kim cô trên đầu Tôn Hành Giả.

Khi cha mẹ lần lượt qua đời, mình như bị bỏ rơi trên con đường vạn dậm.

Mùa xuân cứ vô tư trở lại chẳng cần biết mình không còn mừng khi được tặng thêm một tuổi.

Tết. Lại ngậm ngùi nhớ cô Tám, dì Ba, chú Sáu, bác Hai, những hàng xóm thân quen đã lần lượt đi theo ông bà.

Nhớ lắm thuở bé, sáng mùng một chờ xem các cậu các chú áo quần, cà vạt tinh tươm, trịnh trọng đến từng nhà chúc tết. Những con người bình thường lam lủ suốt năm không mặc vào chiếc áo sơ mi, hôm nay sáng trưng, tươi vui, lịch sự như những nhà quý tộc.

Nhớ như in giọng nói, tiếng cười, dáng đi của từng người trong xóm /Nhớ cậu Năm xe ngựa mỗi buổi chiều dội nước chải bờm cho chú ngựa yêu. Nhớ dì Hai với gánh chè đậu ván đúng hai giờ chiều là đi ngang nhà mình.

Các cậu các dì đi đâu hết cả rồi.

Rồi những bệnh tật của tuổi già cũng bắt đầu lãng vãng.

Một hôm mình thảng thốt nghe tin người bạn cùng lớp xóm nhà thờ đã về nước chúa. Những đứa trẻ đến nhà vòng tay “Cháu chào bà”.

Nhớ ”Khúc Hát Thanh Xuân“:

Từ đó khi xuân tái hồi
Cho bùi ngùi thương nhớ tới xa xôi.
Nhớ tới câu thương yêu người
Một ngày tuổi mới đôi mươi.
(Phạm Duy)

Thật may mắn khi “bà” đã có chung thế kỷ với những nhạc sĩ của 20 năm miền Nam tự do. Nhưng Phạm Duy, Trúc Phương, Hoàng Trọng, Trịnh Công Sơn, Hoàng Thi Thơ, Lam Phương, Nhật Ngân…nhiều lắm những con người tài hoa, lãng mạn mà bà từng ngưởng mộ đi đâu cả rồi…

Lá đã rụng đầy. Lòng mình như cành khô trơ trụi.

“Xa nhau chưa mà lòng nghe quạnh vắng
Đường thênh thang gió lộng một mình ta
Rượu cạn ly uống say lòng còn giá
Lá trên cành một chiếc cuối bay xa”
(Tuấn Khanh)

Chuyến tàu đời mình vẫn mãi mê lao về phía trước. Ngoài kia, khu rừng mùa xuân vẫn thơm ngát hương đời mà sao người lữ khách bồi hồi thấy lòng se sắt…

“We are all dying. Everyday bring us closer to our last one.”

Tuổi già và những ngày cuối năm
Huy Phương

Không biết ông bạn già của tôi nghĩ gì khi vào cuối tháng Mười, lúc trời bắt đầu se sắt lạnh, nước Mỹ đổi giờ và trời hình như bắt đầu tối nhanh hơn. Từ lễ Thanksgiving trở đi, các trung tâm thương mãi đã sửa soạn giăng đèn kết hoa, đón mời khách mua, rộn ràng âm thanh và hình ảnh của những ngày lễ cuối năm. Trẻ em chắc phải hớn hở vui mừng, lòng hân hoan đón những ngày nghỉ sắp đến, quà cáp, ăn uống, sum họp. Những đôi vợ chồng trẻ lo lắng, sắp đặt những chuyến đi chơi xa hay trở về nhà bố mẹ lòng đầy phấn khởi nghĩ đến tương lai.

Riêng tôi, mỗi năm lúc bắt đầu nghe tiếng nhạc Giáng Sinh, nhìn những ánh đèn nhiều màu nhấp nháy trên những cành thông ngoài phố hay trong phòng khách, lòng bỗng xúc động lạ thường và một nỗi buồn xâm chiếm lấy tâm hồn. Khi tuổi trẻ nghĩ đến tương lai thì người già nhìn lui về quá khứ. Đã biết bao nhiêu mùa Giáng Sinh trôi qua, từ lúc cắp sách đến trường, tuổi biết yêu, rồi quê hương chiến trận đạn bom, rồi trại tù giá lạnh, rồi nước Mỹ mênh mông lạnh buồn làm chạnh lòng người xa xứ.

Nhìn lại tháng ngày qua, mới đó mà thấy đã thật xa, thăm thẳm dài, nhìn tương lai đàng trước, còn lại chẳng bao nhiêu, thấy chừng rất ngắn ngủi. Khi sống trong đau khổ, ta muốn kéo sợi chỉ thời gian nhanh hơn, khi hạnh phúc ta muốn giữ tháng ngày chậm lại. Nhưng ngày tháng vẫn trôi đi như những dòng nước không bao giờ trở lại như một nhà thơ đã nói: “Thời gian và con nước không chờ đợi ai.”

Ông bạn già của tôi có bao giờ nghĩ đến việc đi tìm lại một hình ảnh cố nhân không? Người thiếu nữ ngày xưa mà bạn thường mơ mộng, theo đuổi hay đã có một thời yêu thương. Có mấy người còn có cơ hội để gặp lại nhau, mà:

“Hai mươi bốn năm sau, tình cờ đất khách gặp nhau.
Đôi mái đầu đều bạc. Nếu chẳng quen lung đố có nhìn ra được.
Ôn chuyện củ mà thôi. Liếc đưa nhau đi rồi con mắt còn có đuôi!”
(Phan Khôi)

Bây giờ đã bốn, năm mươi năm rồi. Xin hãy để những hình ảnh ấy yên ngủ trong dĩ vãng dịu dàng, xin đừng đánh thức những sự thật phũ phàng khi gặp lại một bà cụ già bệnh hoạn, vầng trán nhăn nheo và mái tóc rối bạc. Những hình ảnh đã mất đi là những hình ảnh đẹp nhất của đời người, có thể chẳng bao giờ tìm lại được.

Trên cuốn sổ điện thoại, tên nhiều người bạn chưa được xóa đi nhưng những con số không bao giờ dùng tới. Những đoạn đường hay thành phố, qua đó bỗng chạnh lòng khi nhớ đến một vài người thân đã không còn nữa. Đi thăm một người quen đã hôn mê trong bệnh viện, ghé nhà quàn thắp một nén hương, đứng lặng một vài giây để nhìn người bạn lần cuối hay buổi sáng sớm nghe điện thoại một người ở xa báo tin buồn, để thấy cuộc đời không còn vô tư, phấn khởi như những ngày còn trẻ.

Chúng ta có bao nhiêu điều để hối hận, tiếc nuối hay buồn rầu về những lỗi lầm của tuổi trẻ, những cơ hội đã qua đi sẽ không bao giờ trở lại như những dòng sông vẫn trôi. Mỗi sáng thức dậy, mỗi buổi tối lên đèn lập lại từng ngày, càng lúc càng nhanh như ai đó làm người kéo màn khép lại từng màn kịch và mở ra những màn nối tiếp. Rồi cuối cùng vang lên tiếng vỗ tay trong màn cuối, nhà hát bật đèn, mọi người đứng dậy và một đêm kịch thực sự đã chấm dứt. Nhân vật của kịch bản đã chết nhưng diễn viên vẫn sống để đóng vai trở lại, nhưng chúng ta thì sẽ không bao giờ còn cơ hội đó nữa. Đây chính là cuộc sống. Nếu cho chúng ta “đi lại từ đầu”, chúng ta có sửa sang, tu bổ, khôn ngoan chọn và viết lại kịch bản, thánh thiện hơn phàm tục, ở hiền thay sống ác cho hết một đời người, hay cuối cùng vẫn chẳng có gì đổi thay.

Bây giờ mùa Đông tới, trong những khớp xương nghe đau nhức như nỗi buồn đã thấm vào da thịt. Bây giờ người già trở lại như đứa trẻ thơ, nhớ nhớ quên quên, vụng về, lẫm chẫm. Những đứa cháu mới bé thơ năm nào nay đã lớn như thổi, vậy thì cũng không mấy ngạc nhiên khi tóc mình càng ngày càng thưa dần và chuyển sang bạc trắng. Tre già bên những mầm măng mới mọc, những ngọn lá vàng rơi xuống và nằm yên ẩm mục để làm nhựa cho cây .Vòng quay của sự sống diễn ra từng giờ trước mắt chúng ta, nhưng mỗi khi nghĩ đến chuyện ra đi, người ta có bình thản như một người sắp trở về, đi trên con đường quê nhà quen thuộc thời thơ ấu, như một triết gia nào đó đã nói chăng?

Khi … Ra Đi
Nguyễn Hồng Phúc

Hiện nay trên mạng có nhiều bài viết về nghỉ hưu. Mỗi tác giả có cái nhìn phản ánh nếp sống riêng của mỗi cá nhân, mỗi người mỗi vẻ rất phong phú. Tại sao chúng ta phải mất thì giờ bàn về chuyện về hưu nhỉ?

Về hưu hay có người bị cho nghỉ việc tức hết chuyện mỗi sáng phải xách cặp đi làm thì sung sướng hơn, thế còn gì đáng nói nữa đâu. Đây là giai đoạn cuối của cuộc đời một con người. Có nhiều chuyện chúng ta nên biết để chuẩn bị chu đáo. Tuổi nghỉ hưu thường đi đôi với những suy nghĩ về cuộc sống nhàn nhã, không bận rộn tất bật với ngày dài làm việc và lo âu vì sợ mất việc. Thực vậy nếu không phải là người trong cuộc thì chúng ta chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện nghỉ hưu. Chia sẻ mối quan tâm về việc về hưu với bạn bè và cũng là cách đi tìm những câu trả lời thích đáng hầu mong dọn cho mình một hướng đi đúng lúc và thích hợp với sinh hoạt mới, môi trường mới…

Việc người lao động nghỉ hưu hoàn toàn phù hợp với quy luật tự nhiên. Con người được sinh ra, trưởng thành, tham gia hoạt động xã hội và sau đó đến tuổi già, bệnh tật và vĩnh biệt cõi đời. Sinh Lão Bệnh Tử. Chuẩn bị ứng phó với bệnh tật và tuổi già của mình và của thân nhân mình là điều ai cũng có dịp nghĩ tới, kể cả chính kẻ viết bài này cũng đang sắp sửa bước vào tuổi lục tuần.

Khi cận ngày về hưu, cảm tưởng đầu tiên của chúng ta trong công việc là bạn đồng sự nể nang mình hơn vì được xem như người cao tuổi có nhiều kinh nghiệm. Trong vài trường hợp hiếm cũng có nhiều người cho là già cả lẫn lộn. Vì thế giải quyết vấn đề gì cũng bằng kinh nghiệm, thong thả hiệu quả và nhanh chóng hơn người trẻ. Có tuổi rồi cũng không còn ham muốn thăng tiến hay trong lòng phập phồng sợ bị đuổi việc. Tài chính cũng quan trọng phần nào trong cuộc sống. Người cao tuổi ít bị ràng buộc bởi nợ nần, xe cộ nhà cửa cho nên ít bị áp lực phải làm ngày làm đêm mà vẫn lo lắng vì nợ nần chồng chất. Trong khi người trẻ lúc nào cũng thấp thỏm lo âu vì sợ mất việc.

Ngày nay con người sống thọ hơn theo thống kê quốc tế vì nhân loại càng ngày càng có nếp sống văn minh hơn. Nhờ thu nhập nhiều kiến thức cập nhật với công nghệ truyền tin ngày nay. Họ biết chăm sóc sức khỏe tốt hơn.

Tuổi nghỉ hưu được quy định khác nhau tùy từng quốc gia, thay đổi trong khoảng từ 55 – 65 tuổi. Ở một số quốc gia, tuổi nghỉ hưu nam và nữ có khác nhau. Đây là lúc người về hưu phải điều chỉnh để thay đổi, bắt đầu một cuộc sống mới – cuộc sống sau khi về hưu.

Tuổi nghỉ hưu, cũng là lúc cơ thể được coi là bắt đầu của tuổi già (từ 60 tuổi trở lên). Ở khoảng thời gian này tuổi chúng ta thì tăng đều đều nhưng những thứ khác thì giảm thấy rõ như sức khỏe, tiền bạc và bạn bè đều giảm lại. Người cao tuổi được định nghĩa là từ 60 tuổi trở lên, ở lứa tuổi này sức khỏe bắt đầu suy giảm, có nguy cơ mắc bệnh cao. Đặc biệt là hệ thần kinh bị ảnh hưởng khá rõ rệt, có sự suy giảm trí nhớ, hay quên. Người cao tuổi không còn nhạy bén trong công việc, sức bền giảm, chóng mệt và hiệu quả công việc sẽ không cao. Ngoài ra, người cao tuổi có được sự tích lũy kinh nghiệm trong công việc cũng như trong nhiều lĩnh vực khác. Sự truyền đạt kinh nghiệm cho lớp người trẻ - đội ngũ kế thừa đó là điều vô cùng đáng quý.

GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ:

* Chuẩn bị tâm lý: Trong giai đoạn này chúng ta cần nhiều thời gian chuẩn bị để tìm hiểu đời sống thế nào cho thích hợp với hoàn cảnh của mình. Chúng ta cần có sự chuẩn bị về mặt tâm lý trước khi đến tuổi nghỉ hưu, nên có quan niệm đúng đắn về nghỉ hưu, đó là quyền được hưởng của người lao động, là thể hiện sự quan tâm của chính phủ mỗi quốc gia đối với người nghỉ hưu, điều đó cũng phù hợp với quy luật “tre già măng mọc”. Người nghỉ hưu cần phải tập thích nghi dần với sự thay đổi môi trường sống, môi trường sinh hoạt mới.

* Nên mua bảo hiểm nhân thọ khi còn trẻ, chớ không phải chờ tới khi khi về hưu. Người ta nói rằng dân tây phương sống còn lo chưa xong thế mà đa số vẫn lo cho chuyện chết trước tiên. Dân tây phương mua bảo hiểm nhân thọ là để bảo đảm sự an toàn về tài chánh cho người sống sót như vợ yếu con thơ, nếu phận xui mà bị chết trẻ.

Theo phong tục Á châu mình thì con cái hiếu thảo phải lo chu toàn cho bố mẹ già cho đến ngày nhắm mắt vì thế ít ai nghĩ đến chuyện bảo hiểm nhân thọ làm chi cho mất công, mất của… Nhưng thực tình nghĩ lại lo chu toàn cho người già quả là một gánh nặng đối với nếp sống phương tây này. Trong đời sống hằng ngày chúng ta có bao nhiêu chuyện phải lo như kiếm cơm manh áo, làm việc tất bật để trả nợ nhà nợ xe cộ và đủ thứ bills phải trả, lo chu toàn cho con cái về giáo dục tinh thần cũng như thể xác. Chở con đi học đàn, tập thể dục hay đi bơi. Có trăm nghìn chuyện phải lo. Chúng ta nếu thực sự lo cho thân phận già thì nên shop around (dọ hỏi thông tin) các hãng bảo hiểm nhân thọ để mua cái life insurance (loại bảo hiểm nào) có lợi, rẻ và tốt cho mình, để khi ra đi vĩnh viễn mà không làm gánh nặng và phiền toái cho con cháu về sau. Vì thế cho nên, chúng ta nên tìm hiểu và trao đổi với những người đang về hưu để biết mình thích hợp với môi trường nào. Còn về việc “bảo hiểm nhân thọ” thì nên mua loại “Whole Life” khi còn trẻ, vì chờ đến khi già thì mắc lắm. Nếu có bệnh “kinh niên” hay ung thư thì các hãng bảo hiểm có thể sẽ từ chối không bán. Loại bảo hiểm “Term Life” thì chỉ có hiệu lực trong 1 khoản thời gian được ấn định, không được mượn tiền trong khi cần đến, và cũng không có được tiền lời. Nếu không may vợ chồng ly dị khi “các con” còn bé thì nên chuyển “ownership” qua cho người cha hay mẹ có quyền nuôi con, để lỡ người được bảo hiểm (insured person) “check out” bất tử thì trẻ em không phải vất vả 1 thời gian.

* Soạn thảo một kế hoạnh tài chính chi tiết để thích nghi với điều kiện sống mới vì ít nhu cầu hơn. Nhu cầu cơ bản như tiền nhà, tiền điện, tiền nước và thuế má. Sau đó tùy nếp sống mỗi người mà thêm vào những tiêu xài linh tinh như chi phí thể thao, xăng nhớt, bảo hiểm xe và nhà, du lịch theo lịch trình hàng năm. Không nên quên những thứ tiêu xài lặt vặt nào cả… và đây là những chi phí dễ quên khi tính toán và dễ đem đến nhiều ngạc nhiên. Tiền nghỉ hưu của hãng, của chính phủ tiểu bang, liên bang và những lợi nhuận phụ thuộc khác như tiền cho thuê nhà, v.v... Làm một kế hoạch chi tiết gồm những lợi tức về hưu hằng tháng trừ tất cả các tiêu xài xem liệu có đủ tài chính cho cuộc sống mới hay không. Nếu cần chúng ta nên tham khảo hay tư vấn với chuyên viên retirement.

* Làm di chúc và cần tư vấn luật sư để hiểu rõ những gì cần để vào di chúc, phần chia công bằng cho con cháu để tránh phiền toái cho người thân yêu mình một khi nhắm mắt. Cho dù bạn có của ít hay nhiều, di chúc lúc nào cũng là điều quan trọng trong xứ tân tiến này. Xin bạn tiếp tục đọc những câu chuyện sau đây để hiểu tầm quan trọng của cái di chúc. Cần nhớ là chúng ta nên hiểu rõ tư vấn pháp luật (legal advice) trước khi làm di chúc.

* Nếu ở Bắc Mỹ, các bạn nên làm các hồ sơ pháp lý dưới đây:

• Advance Health Care Directive (Hướng Dẫn Sức Khỏe)
• Living Trust (Individuall or Joint) (Ủy Thác)
• Power of Attorney (Ủy quyền)
• Will (Di chúc)

Các giấy tờ trên đây có thể do chính mình làm và nhờ chuyên viên Thị thực chữ ký (Notary Public), hoặc là mướn luật sư (tổn phí cho tất cả tại California khoảng $700 tới $1,500 hoặc cao hơn nếu tài sản quá phức tạp).

Trong di chúc sẽ liệt khai tất cả nguyện vọng của người già như phân chia gia tài cho con cháu bao nhiêu vào năm bao nhiêu tuổi, ai sẽ được ủy quyền (trustee) để quản trị tiền bạc và chia gia tài, nhất là người có con cái còn nhỏ chưa đủ tuổi tự lập thì người ủy quyền có tín nhiệm rất cần thiết cho những năm sau đó đến khi con cái trưởng thành. Thông thường khi làm di chúc luật sư sẽ khuyên ta nên làm giấy ủy quyền (power of attorney) cho những trường hợp đặc biệt như khi ta lâm trọng bệnh không có khả năng cai quản tiền bạc (disability) hay nhờ quản trị tiền bạc nhà cửa vì ta phải đi làm xa.

Giấy ủy quyền (power of attorney) cũng có nhiều hình thức tuỳ trường hợp mà áp dụng như - ủy quyền nhà băng, ủy quyền dài hạn (durable power of attorney), ủy quyền khi bất lực, v.v…

Anh bạn thân của tôi tên Nhân sống tại Toronto với người mẹ già. Cách đây ba năm trước khi nhắm mắt bà có nguyện vọng muốn các con đem xác bà về Sóc Trăng an táng bên cạnh người thân vì ở Canada quá lạnh lẽo cô đơn. Anh bạn Nhân và các anh em vì chữ hiếu buộc phải lấy ngày nghỉ thường niên và mướn dịch vụ liệm bà mẹ để tiện việc chuyên chở về Việt Nam và Sóc Trăng. Một nguyện vọng quá phiền phức và tốn kém… Theo thiển ý nếu thương con cháu mình, thì đừng làm phiền họ khi mình đã ra đi. Chết rồi là mình đã yên thân. Tại sao phải làm phiền người ở lại.

* Làm cái list liệt ra tất cả tin tức cá nhân (personal information) như sổ chứng khoán, nhà cửa, số điện thoại liên lạc khi cần, tài liệu theo dõi sức khỏe định kỳ (health record), tên số điện thoại của các bác sỹ.

Chúng tôi chơi tennis với anh bạn BS Chương vào những năm 98. Lúc đó anh chưa lập gia đình và được 56 tuổi. Năm sau anh quyết định lấy vợ cũng là một nữ BS từ VN sang. Một năm sau lấy nhau anh chị sinh một đứa con. Chúng tôi đi ăn nhà hàng với anh chị lúc cháu bé được 6 tháng tuổi. Vào mùa hè năm ấy anh cùng các bạn bè đi câu cá bằng thuyền trên Lake Deux-Montagnes, 35 km phía bắc Montreal. Trên thuyền các anh vừa ăn nhậu vừa câu cá. Chẳng may anh Chương đang đứng trên thuyền và sóng làm chồng chềnh thuyền nên anh ngã đập đầu vào cột thuyền. Anh ngất xỉu và được các anh bạn chở gấp bằng xe riêng về Montreal chữa trị. Về được nửa đường anh Chương tắt thở vì máu não chảy ra quá nhiều (brain hemorragea). Vấn đề ở đây chúng tôi muốn nhấn mạnh không phải chuyện anh Chương mất vì tai nạn mà muốn đề cập đến vấn đề của người sống sót tức người vợ mà anh vừa mới lấy 2 năm trước. Chị Chương chân ướt chân ráo di cư sang Canada gần hai năm nên chưa hiểu rõ những phong tục tối thiểu phải biết như di chúc, life insurance của anh Chương, sổ account anh để ở đâu, anh có bao nhiêu tiền và những vốn liếng đầu tư khác. Chị hoàn toàn mù tịt. Chị phải xoay sở vay tiền của bạn bè và anh em ruột để trả chi phí đám tang của anh. Đám tang vừa xong nhưng chuyện gia đình chị vẫn chưa hết. Các anh em và gia đình anh Chương nghĩ chị Chương có số sát chồng nên họ đến làm phiền chị liên tục cốt để đòi chị chia hết vốn liếng của anh Chương cho dòng họ sống sót. Cô quá đau khổ đành phải mướn body guard – cận vệ cá nhân trong vài tháng trong lúc mướn luật sư, lục lọi tìm giấy tờ bảo hiểm nhân thọ, di chúc và xin nhà băng những information về tiền bạc của anh Chương.

* Cái phiền phức ở đây là chị Chương không biết là anh Chương có làm di chúc hay không nên chị Chương chịu cực khổ đắng cay trong 2 năm trời để giải quyết các vấn đề thủ tục hành chánh và tiền bạc. Nhận thức được sự phiền toái vì thiếu di chúc từ đó nhóm tennis chúng tôi vội vã đi làm di chúc tập thể để người ở lại thoải mái mà lo tang quyến và việc sống còn. Ở xứ tây phương này khi chúng ta ra đi, người sống sót phải khai thuế và thanh toán thuế má đầy đủ cho người mất trước khi nói chuyện chia gia tài. Không những thế nếu không có giấy uỷ quyền (proxy) và di chúc (will) thì người sống sót sẽ không được đụng đến một cắc bạc của người nằm xuống... Lúc ấy người còn lại phải lo chạy mướn luật sư để làm các thủ tục hành chánh và cần một thời gian sau mới hi vọng rút ra một phần gia tài. Đừng quên rằng chi phí luật sư cao gấp 5 hay 10 lần cái giá làm di chúc khoảng 500 đến 700 đô và có thể tránh tất cả những phiền phức nêu ra trên.

* Chúng ta trước sau gì cũng ra đi vĩnh viễn. Đấy là thực tế. Khi bước vào ngưỡng cửa 60 trở lên ta không dự đoán được tình trạng sức khỏe và trí óc sẽ còn minh mẫn đến bao lâu. Hơn nữa nếu trong số chúng ta không may một ngày nào đó xui xẻo mà mắc chứng bệnh Alzheimer hay tai biến mạch não (stroke) thì còn khốn khổ hơn bội phần cho người thân sống sót, nếu họ không biết tin tức gì về tài sản và tiền bạc của nạn nhân.

* Không quên đi khám sức khỏe định kỳ để BS kịp can thiệp chữa trị những căn bệnh nan giải. Thân thể ta như chiếc xe cũ kỹ cần check up định kỳ, 3 hay 6 tháng tùy tình trạng sức khỏe từng người, để tránh bất ngờ chết máy giữa đường. Chị Thu là chị vợ của em bà xã ở Montreal. Cách đây ba năm chị bị chứng bệnh đau bụng dữ dội. Chị không đi khám sức khỏe định kỳ, cũng như nhiều người Á châu khác nghĩ là các BS hay bày vẻ ra bệnh để ăn tiền bệnh nhân. Đây là một thành kiến thật sai lầm. BS của chị Thu cố gắng chữa trị và cho rằng chị mắc cơn bệnh vì hệ thống tiêu hóa như bao tử và ruột không tiết ra đủ acid để làm tiêu thức ăn. Đi nhiều lần nhưng chứng bệnh càng ngày càng đau dữ dội. BS của chị cho nhiều thứ thuốc khác nhau. Cuối cùng vài tháng sau chồng chị gọi 911 đưa chị vào nhà thương chữa trị thì quá muộn. Chị mất vài ngày sau đó vì bệnh ung thư bao tử mà không ai biết kể cả BS tổng quát của chị.

* Liên hệ (arrangements) với nhà quàn làm thủ tục mai táng nếu một mai ta ra đi. Anh bạn chơi tennis với chúng tôi tên Tú khoảng 58 tuổi. Tháng 9 năm 2008 anh lái xe cùng bà xã và bà mẹ vợ đi Atlantic City để hóng mát và nhân dịp họp gia đình với các em gái anh từ Washington DC. Từ Montreal đến Atlantic City lái xe mất 7 tiếng tức tính ra 3 giờ chiều anh sẽ tới. Gần 3 giờ chiều anh đến nơi và đang lái bên phải trên trục lộ chính dẫn về casino của Atlantic City. Anh ngoảnh cổ sang bên trái để dò xem đã đến Holiday Inn chưa trong lúc bàn bạc với bà xã trong xe. Khi vừa nhìn thấy Holiday Inn bên trái thì anh sắp đến ngã tư rồi vội bẻ lái quẹo sang bên trái, đồng thời một chiếc xe tiến tới ngược chiều tông mạnh (collision) vào xe anh. Vợ anh bị gẫy cổ và chết ngay tại chỗ. Bà già vợ gẫy 2 cái xương sườn và anh bị ngất xỉu. Các em gái anh đã đến hotel trước và thắc mắc tại sao xe anh vẫn chưa đến. Mấy cô đi bộ ra đầu đường thì thấy đám đông chung quanh góc đường, trước mặt Holiday Inn nên tìm hỏi Police thì họ cho biết tai nạn là xe từ Quebec đến. Nhận ra xe anh mình, các cô nhờ cảnh sát đưa người bị thương vào hospital và đồng thời cô gọi điện thoại về con anh Tú ở Montreal để lo tang ma cho chị Tú. Nhờ có hồ sơ làm sẵn của ông bà Tú với nhà quàn nên họ tức tốc cho xe đến Atlantic City để đem xác chị về Montreal lo chuyện mai táng trong lúc anh Tú còn nằm ở nhà thương Atlantic City.

Ở Mỹ hay Canada cách chết rẻ là để vào di chúc là mình muốn hoả thiêu nơi gần chỗ chết, càng sớm càng tốt. Sau đó thì xin phép rải tro xuống biển, sông hồ, hay gởi vào chùa. Còn cách rẻ nhất là hiến xác cho các trường đại học y khoa. Chúng ta khỏi phải tốn xu nào hết. Nhưng phải ký tên chấp nhận vào bằng lái xe khi đầu óc còn sáng suốt và minh mẫn. Bộ Giao thông sẽ để tên mình vào database và cấp cho mình một cái thẻ và chúng ta có thể giao thẻ cho luật sư, bạn bè, hay thân nhân quản thúc.

VỀ HƯU CHÍNH THỨC:

Trong giai đoạn này người về hưu sẽ có nhiều thời gian và cơ hội đi du lịch, nhất là du thuyền dài hạn như Transatlantic cruise (3 tuần), du lịch Á châu và ghé thăm Việt Nam, đi Âu châu hay Nam Mỹ v.v… Đừng đợi đến khi chân hết lết nổi rồi mới quyết định đi du lịch, lúc đó chỉ còn là sự tiếc nuối. Khi nào sức khỏe thể lực còn cho phép, hãy đến thăm những nơi mình thích.

Có người dọn về ở gần con cái cho vui. Có người dọn ra riêng như condominium để làm việc dọn dẹp nhà cửa ít lại vì sức khỏe yếu đi.

Đa số người già chuẩn bị dọn vào Nhà Nghỉ Hưu Retirement home hay viện dưỡng lão Nursing home tùy điều kiện sức khỏe.

Thường xuyên đi chùa chiền hay nhà thờ hơn để cho tâm hồn được thanh thản.

Người còn sức khỏe tốt thích tham gia hoạt động cộng đồng như ở Phước Lộc Thọ khu Westminster là nơi các cụ hay tụ họp mỗi sáng để uống café, chơi mạt chược, tán gẫu….

Người quan tâm sức khỏe hơn thì đi bộ tập thể dục mỗi sáng rồi ghé vào Tim Hortons hay Costco ăn sáng nhẹ với croissant.

Cũng có người thích đi câu cá. Mỗi sáng đều là chúa nhật nên vẫn nằm dài trên giường. Không có gì gấp gáp phải làm mà dậy sớm. Không ai chờ đợi mình cả…Đi thăm bạn bè và bà con thân thuộc.

Có người ở nhà giữ cháu nội cháu ngoại giúp con cái trong lúc chúng đi làm – công việc mà người phụ nữ cảm thấy thích thú nhất như một phần thưởng của tuổi già.

Những người hành nghề tự do cho mình như nhà hàng, làm nails, tiệm làm bánh ngọt, bác sỹ hay nha sỹ thì việc quyết định ngày về hưu dễ tính hơn và cũng dễ dàng hơn.

Con cái trưởng thành, có gia đình riêng nên một số người về hưu chẳng có việc gì làm nên thuê băng, đĩa về coi. Một bà bạn về hưu thổ lộ: “Càng coi càng ham, không dứt ra được!”. Có người chuyên đọc sách. Mặc dù sự gia tăng tuổi tác có thể gây ra các khó khăn cho thị lực nhưng các chuyên gia khuyến khích người già đừng từ bỏ việc đọc và học cách thích ứng với hoàn cảnh mới. Khả năng chuyển đổi từ ngữ sang những hình ảnh tinh thần là rất tốt cho hoạt động nhận thức. Đọc cũng giúp cải thiện vốn từ vựng, cách sử dụng ngôn ngữ và khả năng tập trung. “Bộ não luôn tạo mới các nút giao giữa các tế bào thần kinh nhờ những kích thích như đọc sách”. Người ta đề nghị đọc những cuốn sách có nội dung thực sự hấp dẫn chính người đọc. Nếu một cuốn tiểu thuyết quá dài gây mệt mỏi thì nên thử đọc những truyện ngắn, các bài viết về xã hội, sức khỏe, chat với bạn bè trên mạng… Tuy nhiên, một trong những điều kiện tiên quyết để đọc được bất kỳ cuốn sách nào là phải kiểm tra mắt và dùng kính phù hợp. Ngoài ra, “font” chữ cũng cần lớn hơn và khoảng cách giữa các dòng cũng phải xa nhau hơn so với sách thông thường. Tuy vậy không phải ai về hưu cũng đều rơi vào tâm trạng như thế. Nhiều người về hưu rất thoải mái. Họ chọn cho mình một cuộc sống thích hợp: tham gia các câu lạc bộ dưỡng sinh, tập các môn thể thao như cầu lông, tennis, bóng bàn...

Một số ít người còn nghị lực và sức khỏe nên tính chuyện làm ăn như anh bạn Lễ trong nhóm tennis chúng tôi mua cái apartment block gồm 4 hộ, một cái để vợ chồng anh ở và ba cái cho thuê. Anh lên kế hoạch trước khi về hưu là đi học thêm cách bảo trì nhà cửa – điện nước và xây dựng nhẹ để tự bảo trì apartment thay vì trả tiền mướn thợ làm.

Người có nghề chuyên môn khi nghỉ hưu hay tập hợp trong các “Câu lạc bộ” để tán gẫu. Anh bạn V, một kế toán giàu kinh nghiệm đảm nhận vai trò kế toán thiện nguyện không công cho một hội từ thiện “Children Wish Foundation Montreal”. Mỗi tháng họ mượn anh vài ngày để làm sổ sách, tính thuế, trả lương công nhân...

Một số người về hưu có lương cao hoặc được con cháu “phụ cấp” nên không lo về chuyện tiền nong thì làm quen với thú chơi mới là chim hoa cá cảnh hay tranh vẽ mỹ thuật.

Càng về già thì cấu trúc, chức năng của các cơ quan trong cơ thể đều suy giảm. Da bắt đầu nhăn, mắt mờ, tai nghe kém, cảm nhận mùi vị, sự ngon miệng cũng giảm, khả năng tiêu hóa hấp thu thức ăn kém đi, đặc biệt là người cao tuổi rất dễ bị táo bón do nhu động ruột giảm và ít vận động nên khó ngủ. Chân yếu, đi lại khó khăn, dễ bị té ngã do các khớp bị thoái hóa, gây cứng khớp. Mạch máu bị xơ cứng, gây tăng huyết, thiếu máu cơ tim, thiếu máu não. Bệnh đái tháo đường thường chiếm tỉ lệ cao sau 65 tuổi. Người cao tuổi sức đề kháng cơ thể giảm, dễ có nguy cơ mắc các bệnh nhiễm khuẫn như viêm phế quản, viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu… Đặc điểm mô hình bệnh tật ở người cao tuổi là thường mắc nhiều bệnh cùng lúc (đái đường, tăng huyết áp, thoái hóa khớp, ăn khó tiêu, khó ngủ…) nên rất dễ tạo cảm giác lo sợ, hoang mang.

Ngoài ra vấn đề giao tiếp có phần hạn chế, người nghỉ hưu thường có tâm lý mặc cảm, ít tiếp xúc... Hậu quả thực tế ghi nhận tỉ lệ trầm cảm ở người cao tuổi là khá cao. Tuy nhiên vẫn có một số lớn người nghỉ hưu quan tâm đến sức khỏe thì vẫn tiếp tục tham gia một số công việc như viết sách, sáng tác nhạc... hay tham gia các câu lạc bộ hưu trí, câu lạc bộ người cao tuổi…

Những hụt hẫng do có quá nhiều thời gian rảnh rỗi ở những người mới về hưu sẽ sớm qua đi nếu họ duy trì được sự lanh lợi và minh mẫn bằng các hoạt động phù hợp. Về hưu là quy luật tất yếu: tre già măng mọc. Hiểu được điều này, những người về hưu sẽ không cảm thấy lo âu, hụt hẫng. Ngược lại, những người trong gia đình cũng cần hết sức tế nhị để giúp họ có một cuộc sống thoải mái, vui vẻ. Có như vậy, người về hưu sẽ có điều kiện giúp đỡ cho con cháu trong gia đình và xã hội. Con cháu cũng sẽ có dịp gần gũi, học hỏi người đi trước những điều hay lẽ phải…

GIAI ĐOẠN CUỐI – SỨC KHỎE YẾU KÉM:

* Vào giai đoạn này người già thường nghĩ rằng nếu ở chung với con cái sẽ làm phiền con cháu hằng ngày vì chúng nó lúc nào cũng phải chăm sóc sức khỏe cho bố mẹ.

* Có những cụ dọn vào ở Nursing home vì các cụ không muốn làm phiền con cháu và cũng để tìm bạn bè mới. Shared phòng ngủ với người khác hay khá hơn chọn phòng riêng cho mình nếu có điều kiện. Cái lợi của nursing home là có tất cả các dịch vụ cần thiết cho người già thiếu tự chủ:

• Có phòng ăn uống cộng đồng.
• Theo dõi thuốc men.
• Những điều tối thiểu hàng ngày như tắm rửa, thay quần áo, vệ sinh cá nhân...
• Điện thoại tại giường bệnh 24/24 lo cho những trường hợp bệnh khẩn cấp.
• Sinh hoạt tập thể hàng ngày như giải trí, tôn giáo...
• Vật lý trị liệu: Dịch vụ này rất quan trọng để giúp người bệnh có thể phục hồi càng nhiều càng tốt. Trong vật lý trị liệu có nhiều dịch vụ khác nhau:
• Tập dượt (physical therapy): như tập đi, tập lên xuống cầu thang, tập tự vào giường ngủ hay ra khỏi giường một cách an toàn, không vấp ngã...
• Speech Therapy: tập nói, tập nuốt khi ăn uống... Có những bệnh nhân bị stroke, không thể nói hay ăn được, cần được tập để phục hồi chức năng này.
• Occupational therapy: Tập mang giầy, bí tất (vớ)... Tập sử dụng bếp gaz, bếp điện cho an toàn để tránh bị tai nạn.

Thông thường có nhiều cụ mắc phải nhiều bệnh nhẹ cùng lúc. Chưa kể có nhiều cụ phải đương đầu với những bệnh tim, đái đường, ung thư hay Alzheimer.

Trong giai đoạn cuối của cuộc đời, người còn thì ít mà người mất thì nhiều. Vì thế các cụ sẽ không còn bạn bè nào nữa để trò chuyện và nương tựa… Đa số các cụ cảm thấy rất cô đơn và mắc bệnh trầm cảm vì các cụ nghĩ mình bị bỏ rơi. Nhiều cụ già sức yếu phải ra đi vĩnh viễn, kết thúc cuộc đời một con người. Không bao giờ hết trong giai đoạn nầy chúng ta cần quan tâm người già nhiều hơn về mặt tinh thần và thể chất một cách toàn diện, giúp họ sống vui, sống khỏe, sống có ích cho xã hội. Đó cũng chính là lòng mong ước của mỗi con người chúng ta, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Kính lão đắc thọ”.

Chúng tôi rất bùi ngùi khi viết ra những dòng chữ chia sẻ này hầu nhắc nhở chúng ta làm những công việc tất yếu, thiết nghĩ rất cần thiết nhưng thực tế khi còn sống. Chúng ta nên lấy một ít thì giờ để lên kế hoạch chuẩn bị cho cuộc sống mới trong lúc còn có thể như bảo hiểm nhân thọ, khám bệnh định kỳ, làm di chúc, lưu trữ tất cả tin tức cá nhân v.v...

Đây là một việc làm rất cần thiết không hẳn nó sẽ đem người quá cố trở lại bình thường hay làm dịu cơn đau của người thân sống sót. Nhưng chắc chắn nó sẽ giúp ích hiệu quả trong lúc tang gia bối rối…

Hãy sống an vui lúc về già, can đảm và chấp nhận chuyện gì đến nó sẽ đến với ta. Sau cùng rồi chúng ta cũng sẽ thanh thản ra đi mà không hối tiếc những gì đã để lại cho đời sau…

Are You Ready To Retire? Take A Trial Run To Find Out
Andrew Rosen

Once you retire, it’s pretty difficult to unretire.

Retirement is one of those things in life that you really want to get right the first time around – and not something you want to rush into. With some states, like New York, incentivizing early retirement, there is pressure to retire quickly. However, you should take the time to test the waters with your retirement plans. You don’t want to just jump into retirement without dipping a foot into the pool to see how you like it first. After all, you might find out that you don’t even like to swim, and you’d rather spend some time in the fresh mountain air instead.

There are multiple ways you can set yourself up for success and happiness before you retire, by taking a retirement trial run in the years leading up to your expected retirement. Pick the areas in your life that are most meaningful and beneficial to you, and start checking those off of your list first. It’s better to find out now if you’re really ready for retirement life, rather than jumping in with two feet and finding out that the lifestyle you’ve picked isn’t what you really want.

Don’t Wait Until You’re Retired To Discover What Makes You Happy

Start your trial run by evaluating your retirement goals – and begin that process by determining what truly makes you happy. Basing your goals off of what brings you joy in life ensures that you’re working towards a life that is fulfilling for you. Spend your time now figuring out what you enjoy doing, so that when you’re retired and have the additional time, you can spend that time doing what brings you happiness. Maximize your time during retirement by focusing the pre-retirement years on discovering what brings you joy and fulfillment. You may learn that time with your family is what you’d like to spend your retirement years on, and this can shape your entire retirement plan. Or, travel may spark joy for you, and your retirement plans may change based on incorporating more travel in a post-retirement life. If volunteer work or charity work is important to your happiness, you’ll need to factor that time into your retirement game plan. By spending your free time learning what hobbies and activities you enjoy now, you’ll not only enjoy them in the moment, but you’ll be able to base your retirement goals off of the lifestyle that is going to bring you the most happiness in the future.

Get A Handle On Your Hobbies

Think about the hobbies that you currently enjoy. Maybe golf, gardening, or running is on that list? Test out other hobbies that you may enjoy in retirement. Perhaps you’ve always envisioned traveling across the country in an RV, or sailing along the coast in a yacht. Now is the perfect time to test the waters (potentially literally) and see if you enjoy these hobbies, and can budget for them in retirement. Take a trial run with an extended vacation from work, and see how you spend your downtime. What do you do when you’re not working? How do you fill your time? What hobbies can you see yourself continuing into your retirement years? Take stock of the hobbies that you enjoy, and that you’re likely to continue as you retire.

Test Out A Second Act Career

The AARP found that more than 20% of adults over 65 are either working or looking for work, as of February 2019. Chances are, when you retire, you may not fully retire either. Perhaps you quit your full-time job and transition to a part-time role in your organization where you can mentor others instead. Or, you may wish to devote your time to a volunteer or charity role instead of your current career. Some people may wish to take on a second career or even go back to school to learn something new. Take steps now to determine which path is right for you. If you wonder about learning a new career, take a part-time course while you’re working now to see how it feels. Volunteer work more your style? Spend time outside of work volunteering with organizations that you’re passionate about, and talk to them about how they utilize retirees in their workforce. Test out the waters now by experimenting with different job paths, a mentorship, courses and volunteer work to see where you may fit into a retirement work scenario. Don’t push yourself if you’d rather spend your retirement not working at all – that’s a completely wonderful option as well.

Take A Trial Run In A New Locale

Do you love where you live? Or do you live where you live because of where you work? When your lifestyle is no longer dictated by your employment status, you can change your locale to match your mood. Where you live impacts how you live, and ultimately your happiness. The location of your retirement is also one of the biggest factors in planning for your retirement. Maybe you’ve always had a vision of where you’d like to retire. Now’s the time to test it out to be sure that you like that location, for an extended period of time, and for all seasons of the year. Visit your potential retirement location several times, and rent a home to see how it feels to live there. If you’re planning on traveling extensively once retiring, you’ll still need to plan for a home base where you feel comfortable. Don’t forget to account for the other goals that make you happy. If family or volunteer work is a large factor in your happiness, moving to another country may not be the best way to achieve happiness in retirement, no matter how nice the beach is.

Try Before You Buy – Test Your Retirement Budget

If you’re nearing retirement, you likely have a retirement budget. While you’ve seen that number on paper, have you tried it out yet? Take a month or two and live on the retirement budget that you’ve theorized to make sure that it works. This way, you can be sure that the expenditures and amounts you think you will use each month are correct, while you are still working and bringing in an income. If you find out that your budget isn’t quite right, you’ll have time to fix what isn’t working. Better to find out now that something in the budget isn’t exactly how you like it, rather than when you’ve stopped working and need to rely just on your retirement income to make ends meet.

Tản mạn chuyện chăm sóc cháu
Yến Tuyết

Tôi vừa gia nhâp đội ngũ đông đảo của các bà ngoại, bà nội khi bắt đầu công việc bán thời gian rất mới, đó là chăm sóc đứa cháu ngoại 4 tháng tuổi, ba ngày một tuần, một ngày 10 tiếng.

Một số người có thể nói rằng coi sóc trẻ con, có gì đâu mà ầm ĩ, bởi vì ai trong chúng ta khi lập gia đình thì cũng có con và đã phải chăm sóc chúng từ khi mới sinh ra đời. Đến khi có cháu nội hay ngoại thì cũng chỉ lập lại những việc cũ, bên cạnh kinh nghiệm của người từng là một bà mẹ trẻ có con mọn thôi, giản dị như thế đó.

Có điều họ không biết rằng sau 33 năm tôi mới làm lại công việc quan trọng này nên “tưởng dzễ mà không phải dzậy!”

Dĩ nhiên, đây không phải lần đầu tiên tôi có cháu ngoại, thế nhưng khi con gái lớn tặng cho tôi đứa cháu ngoại đầu tiên, rồi đến đứa cháu thứ hai, tôi không hề phải trông cháu vì mẹ nó làm việc và sống tại tiểu bang Massachusset. Thêm nữa lúc đó, tôi còn đi làm full time nên chưa chắc đã có thể chăm sóc con nó, cho dù nó có ở California đi nữa.

Bây giờ chỉ còn làm việc part time hai ngày một tuần nên tôi tình nguyện giữ cháu vài ngày vì đứa con gái thứ hai, cũng ở Orange County, mới có đứa con đầu lòng.

Tôi biết có rất nhiều các bà nội, bà ngoại giữ “không giới hạn” số cháu kêu họ bằng bà, rồi lại còn cơm nước nấu sẵn để khi con đi làm về, đến đón cháu mình sẽ có cơm tối “to go” nữa. Tôi bái phục những phụ nữ quá ư là giỏi giang và đảm đang này, nhưng biết chắc mình không cách gì có thể làm giống họ vì “sức người có hạn”!

Trong khi đó, môt số nhỏ các phụ nữ khác mà tôi quen thì rất “can đảm” khi dứt khoát nói với con cái là “mẹ không trông cháu được vì mẹ già rồi, nuôi dạy chăm sóc tụi bây hồi nhỏ rổi, làm bổn phận của một người mẹ rồi, bây giờ để cho mẹ nghỉ ngơi”.

Mặc dù thấy lý lẽ kể trên của số phụ nữ ấy rất chí lý, nhưng nghĩ và thấy không thể áp dụng cho mình được nên tôi chọn cái nhóm những bà nội, bà ngoại đã và đang trông cháu. Bởi vì ở gần con mà không trông cháu thì cắn rứt lương tâm lắm, thấy tội nghiệp đứa bé bé bỏng, khi nó phải đem đi gởi cho người lạ trong những tháng đầu tiên làm quen với cuộc đời!

Thêm nữa, số tiền trả cho việc giữ trẻ em càng ngày càng gia tăng đến mức độ chóng mặt. Lo cho con tốn tiền, rồi lại thương cháu nên tôi xin nhận cái job này và nhờ vậy, có đề tài để bàn tán với bạn đọc.

Nếu thử tìm những con số liên quan về việc giữ trẻ, bạn có thể giật mình.

Cơ quan Care.com’s Cost of Care trong 4 năm liên tục, từ 2014 đến 2017, đã thực hiện những cuộc tìm hiểu cặn kẽ khi phỏng vấn 1,000 phụ huynh trên toàn quốc về chi phí giữ trẻ mà họ phải trả bao gồm giữ trẻ tại gia hay tại các trung tâm giữ trẻ. Kết quả cuộc tìm hiểu cho biết gần 1/3 các gia đình có con nhỏ (32 phần trăm) tiêu 20% hay hơn nữa từ lợi tức gia đình cho việc giữ trẻ.

40% cho biết giá tiền giữ trẻ đưa đến tình trạng căng thẳng giữa vợ chồng.

20% nói rằng họ quyết định có ít con hơn là họ mong ước hay dự tính vì giá cả giữ trẻ quá đắt.

Một trong số ba phụ huynh có thể bị mắc nợ vì trả tiển giữ trẻ, mức này tăng lên đến 15% trong năm 2016.

72 % phụ huynh phải tiện tặn trong vấn đề chi tiêu khác của gia đình để có thể trả tiền giữ trẻ và 30% phụ huynh sống thiếu thốn trên lợi tức eo hẹp của họ.

Gần 2 trong số 3 phụ huynh (63%) cho biết giá tiền giữ trẻ ảnh hưởng đến việc chọn lựa về nghề nghiệp của họ; 33% khác phải đổi việc làm; 27% phải xin được làm việc với những giờ giấc uyển chuyển hay làm việc tại nhà; còn 23% khác xin giảm giờ, chỉ làm việc bán thời gian, hay bỏ việc để ở nhà trông con và tiết kiệm tiền giữ trẻ.

73% các phụ huynh đang đi làm nói rằng công việc của họ bị ảnh hưởng vì những lúc cần người giữ trẻ vào phút chót. Có 64% cho biết họ phải dùng giờ nghỉ vì bệnh (sick days) để ở nhà giữ con, còn 54% thì đi làm trễ cũng vì chuyện gửi con và giữ con.

- Có đến 85% phụ huynh đi làm ước ao được chủ nhân của họ giúp thêm cho họ phúc lợi (benefits) về việc trả tiền giữ trẻ.

- 68% nói mặc dù họ có nhận được tiền miễn thuế nhờ luật Dependent Care FSA nhưng điều đó không đủ để bao trả chi phí cho việc gởi trẻ.

Để hiểu rõ giá cả của việc giữ trẻ và lý do tại sao nó lại cao như thế, cũng như việc nó gây ảnh hưởng như thế nào đối với gia đình, cơ quan Care.com’s Cost of Care đã tìm hiểu và cho biết những tin tức sau đây:

Giữ trẻ tốn bao nhiêu?

Giá tiền giữ trẻ dựa trên một số điều kiện khác nhau, thế nhưng điều quan trọng nhất là chọn lựa hình thức giữ trẻ nào mà phụ huynh muốn. Để biết rõ các điều kiện này, cơ quan Cost of Care đưa vào hai hình thức giữ trẻ phổ biến nhất ở Hoa Kỳ: Trung tâm giữ trẻ (child care centers) và người đến coi sóc em bé tại nhà (nannies).

Theo tài liệu của Care.com thì lệ phí trung bình trong năm 2016 của một Trung tâm giữ trẻ dành cho một em bé sơ sinh từ 0 tháng - 12 tháng khoảng từ $10,468 đến $20,209 một năm.

Còn lệ phí dành cho các em đã biết đi (toddlers) thì từ $9,733 đến $18,815 một năm.

Trong khi đó, lệ phí trung bình dành cho một bà vú (nanny) coi sóc một em bé mà thôi tại nhà khoảng từ $28,905 đến $32,677/năm.

Như vậy tùy theo hình thức giữ trẻ nào mà phụ huynh muốn chọn, điều đó sẽ cho thấy giá cả về việc giữ trẻ cao thấp như thế nào.

Hai cơ quan “A joint Care.com and New America” đã phối hợp trong một cuộc tìm hiểu và biết được giá của việc coi trẻ, cũng như chất lượng và số lượng của nơi và người cung cấp dịch vụ giữ trẻ có thể tùy thuộc rất lớn vào khu vực phụ huynh cư ngụ. Điều này xảy ra vì chi phí đời sống ở một số khu vực như thực phẩm, nhà cửa hay phương tiện di chuyển ảnh hưởng đến vấn đề lương bổng hay là mức lương của các nghề nghiệp khác nhau.

Điều này có nghĩa là giá cả sinh hoạt ở tiểu bang nào mà phụ huynh cư ngụ không chỉ ảnh hưởng đến số tiển mà phụ huynh cần kiếm được để lo cho gia đình mà còn quyết định số tiền mà một người trông coi trẻ có thể tính khi cung cấp dịch vụ này.

Tôi nghĩ rằng ai cũng nên học hỏi thêm về phương pháp giữ trẻ ở Mỹ trong thế kỷ thứ 21 này, ngay cả những phụ nữ đầy kinh ngiệm nuôi dậy trẻ con.

Chẳng hạn như tôi đã học lại cách cho bú sữa, thay tã, chơi đùa, bế ẵm em bé sao cho đúng cách vì như trên đã nói, đã hơn 30 năm rồi bây giờ tôi mới hành nghề giữ trẻ full time trở lại!

Rồi cách dỗ cho em bé ngủ nữa, không biết mình có nên ru “ầu ơ ví dầu...” như hồi xưa; hay cho em bé nghe nhạc êm dịu với hàng trăm bài hát dễ thương, êm ái, vui tươi và nhẹ nhàng!

Tôi xin kể lại một “tai nạn nghề nghiệp” cho bạn biết và xin đừng cười tôi nhé. Ngày đầu tiên tôi coi thằng cháu nội, thay vì mở miếng đậy ở trên, tôi lại táy máy vụng về làm sao mở cả nắp, đổ sữa ra đất tùm lum, may mà không đổ lên người nó!

Mẹ nó bơm sữa mẹ để ở nhà cho con nó bú cả ngày mà lúc đó tôi đổ hết một bình, nên lo quá vì sẽ không có đủ sữa để cho cháu ăn!!! May quá, gọi con gái thì nó có đem theo trong túi đồ dung của con nó mấy bình sữa pha sẵn formula nên tôi bèn hú hồn!

Điều này làm tôi nhớ lại 12 năm trước đây, khi còn làm việc cho một cơ quan tư nhân vô vụ lợi có tên Childrens Home Society, tôi giữ công việc giới thiệu những người giữ trẻ có giấy phép hành nghề cho phụ huynh. Đây là cơ quan duy nhất tại quận Cam có một danh sách hàng trăm nhà trẻ tại gia (Family childcare) hay các Trung tâm giữ trẻ (Childcare Centers).

Bên cạnh đó, còn có cơ quan Licensing of Orange County của chính phủ, là nơi cấp giấy phép cho những người giữ trẻ muốn ghi tên xin tham dự buổi hướng dẫn tổng quát của họ. Ở buổi hướng dẫn này, họ sẽ biết được những điều kiện căn bản mà cơ quan cấp giấy phép giữ trẻ Licensing đòi hỏi như nhà ở phải rộng rãi, sạch sẽ và thoáng khí v.v.... Họ phải có chương trình an toàn để đối phó với thiên tai như hỏa hoạn hay động đất.

Sau khi hội đủ những điều kiện và cấp giấy phép, họ sẽ bắt đầu quảng cáo để nhận trẻ. Một người có thể nhận trông tối đa từ 6 đến 8 em hay nhiều hơn thì từ 12 đến 14 em thì phải có một hay 2 phụ tá và số tuổi của trẻ từ sơ sinh cho đến tuổi đi học.

Cơ quan Childrens Home Society hỗ trợ và khuyến khích những người giữ trẻ tham dự những lớp học bổ túc giúp cho kiến thức của họ về ngành giữ trẻ thăng tiến như biết trang bị những vật liệu ngăn ngừa trẻ bị phỏng từ lò nấu; hay gắn nắp đậy các ổ cắm điện tránh việc trẻ em bị điện giât; trang bị bình xịt dập tắt lửa trong nhà

Người giữ trẻ dạy các trò chơi và bài hát lành mạnh để tăng thêm sinh khí vui tươi cho nhà trẻ của mình. Họ học phương pháp dạy dỗ các em cho đúng cách, tránh không la mắng, chê bai hay đánh đập trẻ vì như vậy là vi phạm luật về việc hành hạ và ngược đãi trẻ con. Ngoài ra, họ được hướng dẫn làm sao đối phó với tính tình khác nhau của các trẻ em cho đúng. Giúp chúng khôn lớn một cách vui tươi từ tinh thần đến thể xác.

Ở Cơ quan Children Home Society, chúng tôi cũng liên lạc với Hội Hồng Thập Tự để tổ chức những lớp cấp cứu First Aid dành cho người giữ trẻ để họ có thể làm những hành động cấp cứu cho trẻ khi cần thiết như bị nghẹn, bị ăn trúng chất độc, bị ong đốt.

Tôi hy vọng những người làm công việc giữ trẻ có giấy phép hành nghề hay không, hoặc đang và sẽ trông coi cháu của mình; hay giữ dùm con người khác nên để ý học hỏi những chương trình bổ túc cho công việc của mình.

Ở Hoa Kỳ, xã hội đánh giá quan trọng vai trò của người giữ trẻ bởi các nhà khoa học cũng như giáo dục tìm biết rằng thời gian 5 năm đầu tiên của cuộc đời của một đứa trẻ có thể ảnh hưởng đến con người mà nó trở thành sau này.

Dĩ nhiên, nhờ từng tổ chức các lớp huấn luyện cho những người giữ trẻ Việt Nam có giấy phép, không nhiều thì ít, tôi cũng trang bị cho mình một số kiến thức căn bản, nhờ đó, vững tâm hơn khi nhận trách nhiệm chăm sóc một đứa trẻ sơ sinh, dù đó là cháu ngoại của mình.

Tuy nhiên, vì bắt đầu một công việc mới, tôi phải sắp xếp lại thời khóa biểu của đời sống thường nhật. Đang mỗi ngày trao đổi câu chuyện với khách hàng người lớn, bây giờ suốt ngày chỉ còn nói chuyện với một đứa trẻ mới biết cười khi chơi đùa và khóc khi buồn ngủ hay đói bụng, cho nên thấy hơi là lạ. Thế nhưng, sau một tháng rồi thì đã bắt đầu quen và thấy dù mệt mà vui vì yêu quá khuôn mặt trẻ thơ vô tội và dễ thương của cháu.

Bà trông cháu, câu chuyện xảy ra từ ngàn đời xưa cho đến bây giờ mà vẫn thú vị làm sao khi kể chuyện về nó. (YT)

Một Chút Lan Man
BS. Đỗ Hồng Ngọc

Ngẫm lại sự đời, tôi thấy hình như hầu hết chúng ta chẳng bao giờ thực sống. Lúc còn trẻ, ta mơ ước tương lai, sống cho tương lai. Nghĩ rằng phải đạt cái này cái nọ, có được cái kia cái khác mới là sống. Khi có tuổi, khi đã có được cái này cái nọ, cái kia cái khác thì ta lại sống cho quá khứ! Hừm! Nhỏ mong cho mau lớn, lớn mong cho nhỏ lại. Quả là lý thú! Tóm lại, ta chẳng biết quý những giây phút hiện tại.

Một người 60, tiếc mãi tuổi 45 của mình, thì khi 75, họ sẽ tiếc mãi tuổi 60, rồi khi 80, họ sẽ càng tiếc 75! Vậy tại sao ta không nghĩ ta đang ở cái tuổi tuyệt vời nhất của mình lại không yêu thích nó đi, sao cứ phải.... nguyền rủa, bất mãn với nó. Có phải tội nghiệp nó không? Ta đang ở cái tuổi nào thì nhất định tuổi đó phải là tuổi đẹp nhất rồi, không thể có tuổi nào đẹp hơn nữa!

Còn đối với các vị phụ nữ cũng có khi gạt gẫm mình chút đỉnh như đi giải phẫu thẩm mỹ chẳng hạn. Xóa chỗ này, bơm chỗ nọ, lóc chỗ kia. Nhưng nhức mỏi vẫn cứ nhức mỏi, loãng xương vẫn cứ loãng xương, tim mạch vẫn cứ tim mạch... Thân thể ta cứ tiến triển theo một "lộ trình" đã được vạch sẵn của nó, không cần hỏi han ta, không cần biết ta có “chịu” không! Mà hình như, càng nguyền rủa, càng bất mãn với nó, nó càng làm dữ.

Trái lại, nếu biết thương yêu nó, chiều chuộng nó một chút, biết cách cho nó ăn, cho nó nghỉ, biết cách làm cho xương nó cứng cáp, làm cho mạch máu nó thông thoáng, làm cho các khớp nó trơn tru thì nó cũng sẽ tử tế với ta hơn. Từ ngày "thế giới phẳng" thông qua internet, ta còn sống với đời sống ảo. Ta ngồi đây với người nhà nhưng chuyện trò với một người nào khác, cười đùa, nhăn nhó, giận dữ, âu yếm với một người nào khác ở nơi xa. Khi bắt lại câu chuyện với mọi người bên cạnh thì nhiều khi đã lỡ nhịp!

Hiểu ra những điều tầm thường đó, tôi biết quý thời gian hơn, quý phút giây hiện tại, ở đây và bây giờ hơn. Nhờ vậy mà không có thì giờ cho già nữa! Hiện tại với tôi thì không có già, không có trẻ, không có quá khứ vị lai. Dĩ nhiên, không phải trốn chạy già mà hiểu nó, chấp nhận nó, thưởng thức nó. Khi biết "enjoy" nó thì quả có nhiều điều thú vị để phát hiện, để khám phá.

Từ ngày biết thương "thân thể" của mình hơn, tử tế với nó hơn, thì có vẻ tôi... cũng khác tôi xưa. Tôi biết cho thân thể của mình ăn khi đói, không ép nó ăn lúc đang no, không cần phải cười cười nói nói trong lúc ăn.. Món gì khoái khẩu thì ăn, chay mặn gì cũng tốt. Cá khô, mắm ruốc gì cũng được, miễn là đừng nhiều muối quá!

Một người bạn tôi mắc bệnh "ăn không được", "ăn không biết ngon" vậy mà vẫn béo phì, đi không nổi, là bởi vì các con thương ông quá, mua toàn sữa Mỹ mắc tiền cho uống! Sữa giàu năng lượng, nhiều chất béo bổ quá, làm sao còn có thể ăn ngon, làm sao không béo phì cho được?

Giá ông nghèo một chút còn hay hơn! Cá kho quẹt, rau muống mà tốt, miễn ông ăn thấy ngon, thấy sướng! Tôi cũng biết cho thân thể của mình ngủ hơn. Ngủ đầy giấc, đủ giấc. Ngủ đủ giấc là cơ hội tốt nhất cho các tế bào não phục hồi, như sạc pin vậy. Sạc không đủ mà đòi pin ngon lành sao được!

Bảy trăm năm trước, Trần Nhân Tông viết: Cơ tắc xan hề khốn tắc miên! (Đói đến thì ăn, mệt ngủ liền!) trong bài Cư trần lạc đạo, (ở đời mà vui đạo)! Ông là vị vua nhà Trần sớm nhường ngôi cho con, lên tu ở núi Yên Tử, Tổ sư thiền phái Trúc Lâm. Tu hành như vậy mà khi quân Nguyên xâm lấn nước ta, ông liền xuống núi, ra tay dẹp giặc, xong, phủi tay lên núi tu tiếp!

Mỗi người có đồng hồ sinh học của riêng mình, không ai giống ai, như vân tay vậy, cho nên không cần bắt chước, chỉ cần lắng nghe mình. Phương pháp này, phương pháp nọ của người này người kia bày vẽ chẳng qua cũng chỉ để tham khảo, nắm lấy nguyên tắc chung thôi, rồi áp dụng vào hoàn cảnh riêng cụ thể của mình, tính cách mình, sinh lý mình. Phương pháp nào có sự ép buộc cứng ngắc quá thì phải cảnh giác!

Nên nhớ rằng tới tuổi nào đó, tai ta sẽ bắt đầu kém nhạy, mắt bắt đầu kém tinh, đấu óc bắt đầu kém sắc sảo. Tai kém nhạy để bớt nghe những điều chướng tai. Mắt kém tinh để bớt thấy những điều gai mắt. Đầu óc cứ sắc sảo hoài ai chịu cho nổi! Tuy vậy, tai kém mà muốn nghe gì thì nghe được, không thì đóng lại; mắt kém mà muốn thấy gì thì thấy được, không thì khép lại.. Thế là "căn" hết tiếp xúc được với "trần". Tự dưng không tu hành gì cả mà cũng như tu, cũng thực tập ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm!

Rồi một hôm đẹp trời nào đó ta còn có thể phát hiện mắt mình chẳng những nhìn kém mà còn thấy những ngôi sao lấm chấm, những lốm đốm hoa trên bầu trời trong xanh vời vợi kia. Nếu không phải do một thứ bệnh mắt nào đó thì đây hẳn là hiện tượng thoái hóa của tuổi già, nói nôm na là mắt xài lâu quá, hết thời hạn bảo hành.

Cái mà người xưa gọi là "hoa đốm hư không" chính là nó. Tưởng hoa đốm của trời, ai dè trong mắt mình! Chính cái "tưởng" của ta nhiều khi làm hại ta. Biết vậy ta bớt mất thì giờ cho những cuộc tranh tụng, bớt tiêu hao năng lượng vào những chuyện hơn thua. Dĩ nhiên có những chuyện phải ra ngô ra khoai, nhưng cái cách cũng đã khác, cái nhìn đã khác, biết tôn trọng ý kiến người khác, biết chấp nhận và nhìn lại mình.

Khi 20 tuổi người ta băn khoăn lo lắng không biết người khác nghĩ gì về mình. Đến 40 thì ai nghĩ gì mặc họ. Đến 60 mới biết chả có ai nghĩ gì về mình cả! Tóm lại, chấp nhận mình là mình và từ bi với mình một chút. Có lẽ như vậy hay hơn cho mình.

Khi các cụ lái xe
Song Thao

Tôi ít khi chú ý tới tin tức về hoàng gia Anh nhưng chuyện này thì phải chú ý. Chuyện ông hoàng Philip, chồng của bà vua nước Anh, đụng xe vào ngày 17 tháng Giêng 2019 vừa qua. Ông lái chiếc Land Rover và hôn mạnh vào một chiếc xe khác. Chuyện chó cán xe, xe cán chó này cũng thường thôi, có chi phải chú ý. Nhưng nếu biết “chàng”năm ni đã 97 tuổi thì mới giật mình. Tới tuổi đó mà còn lái xe được kể là ngon.

Tôi có ông chú, tuổi cũng xấp xỉ tuổi của ông hoàng, vậy mà vẫn phom phom trên xa lộ. Có lần tôi chạy xe sau ông, thấy nước lượn của ông còn khá nhanh nhẹn và đẹp mắt. Nhưng nay, sau một cú té cầu thang, ông đã tẩy chiếc Corolla của ông đi. Anh hùng đã thấm mệt. Ông hoàng Philip cũng vậy. Nhưng ai cản được ông ngựa phi đường xa? Chắc chỉ có nữ hoàng!

Ngày 9 tháng Hai 2019 ông già gân đã chịu phép, trả lại bằng lái xe. Vậy là xong chuyện ông. Tới chuyện bà. Hồi tháng Bảy năm 2015, lúc đó bà đã 90 tuổi, bà lái chiếc Jaguar X, phóng lên thảm cỏ để tránh đụng vào hai cha con một người dân trên đường tới nhà thờ. Chuyện nghe cũng…rùng rợn. Dư luận Anh bị một phen hốt hoảng, bàn lui tán tới. Bây giờ chúng ta giả dụ là trong khuê phòng, ông mặc cả với vợ là tui trả lại bằng lái rồi thì bà cũng phải trả lại bằng lái cho có vợ có chồng, bà có chịu không? Dù bà có chịu cũng không thể thi hành được. Vì bà là công dân duy nhất của nước Anh lái xe mà không cần bằng lái! Bà được miễn!

Chuyện các cụ lái xe là chuyện dài nhân dân tự vệ. Trong một status trên internet của Tâm Hữu vào tháng Chín 2019, có kể lại ba chuyện về các cụ lái xe. Gặp bà nhà văn TC, ông hỏi: “Chị vẫn lái xe bình thường chứ?”. Câu trả lời rất bình thường: “Dạ, được mà anh”. Nhưng câu thòng sau đó cho biết bà chỉ lái xe chạy tới được thôi, còn de xe thì bà chịu. “Vậy thì làm sao chị đậu xe?”. Bà nhà văn tỉnh bơ: “ Tới trường thì có chỗ đậu cho nhân viên, em chọn chỗ nào khi đi thì chạy tới là ra được. Còn mỗi lần ghé chợ em phải đậu xa, kiếm chỗ nào có thể đậu được cái xe xây mũi ra đường xe chạy thì em mới đậu. Và khi kẹt lắm thì em nhờ người khác de giùm!”.

Chuyện thứ hai về ông bạn tôi, nhà văn Huy Phương. Ông Tâm Hữu kể lại: “Tôi hỏi anh: “Sao lúc này không thấy lái xe mà đi đâu cũng có tài xế vậy?”. Anh trả lời: “Tôi có nói trên đài rồi đó. Tuổi già đi Uber an toàn hơn, lại tiết kiệm được tiền bạc vì không phải đóng thuế lưu hành, không phải mua bảo hiểm, không tốn tiền đổ xăng và tiền sửa xe”. Tôi cười, trên tám chục rồi, tiết kiệm có đem theo được gì không, lại mất đi cái chủ động, cái thoải mái, chỉ trừ khi vì sức khỏe mà thôi. Mọi người đều cười”.

Chuyện thứ ba ông Tâm Hữu kể: “Gặp một bà bạn ở trước chợ ABC, tôi hỏi: “Sao lúc này ít gặp? Ông nhà bây giờ thế nào, khỏe không?”. Trả lời: “Tôi buồn quá anh ơi, ông nhà tôi bây giờ không lái xe được nữa, mà như anh biết, từ ngày qua đây đến giờ, mỗi lần đi đâu tôi cũng nhờ ông nhà tôi chở đi cả!”. Tôi nghĩ, không thấy nói gì đến sức khỏe hay bệnh tình của ông chồng mà chỉ nghe kêu buồn vì mất đi một ông tài xế nuôi ăn nuôi ở trong nhà mà thôi!”.

Trong cuộc sống ở bên này của chúng ta, chiếc xe như cặp giò. Không có chiếc xe đi lui đi tới, cuộc đời sao thấy thảm. Bà bạn của ông Tâm Hữu, chuyên lái tài xế, tiếc những cuốc xe do ông chồng lái hơn là để ý tới sức khỏe của người đầu gối tay ấp. Vậy mới biết cái xe quan trọng như thế nào. Hầu như với mỗi chúng ta, chiếc xe là thứ tối cần thiết, không có là ủ rũ liền một khi.

Ông Luân Hoán sang định cư tại Montreal trước tôi vài tháng. Một bữa ông lái chiếc Corolla mới tinh màu đỏ tới nhà, mặt mũi hết sức phấn khởi, hỏi tôi đã mua xe chưa. Lúc đó, tôi cũng đã rinh về một chiếc rồi. Chiếc xe như đôi chân. Yên ổn xong là chúng tôi tậu xế liền. Không có coi như què. Chắc bữa đó niềm vui của ông Luân Hoán bị mẻ mất một miếng!

Vậy mà khi thành cụ, người ta phải tự chặt chân mình, cũng…tâm tư lắm. Vậy nên ông hoàng Philip đã gần trăm tuổi mới chịu buông tay lái. Không lái xe coi như mất tự do! Đang nhung nhăng muốn đi đâu thì đi bỗng ngồi bó gối ở xó nhà, chịu chi thấu. Dĩ nhiên cũng có các phương tiện di chuyển khác nhưng không tung tăng theo ý muốn được. Một ông bạn tôi làm một cú so sánh đau lòng: “Các toa nghĩ coi, không được lái xe cũng đau khổ chẳng kém chi chuyện trên bảo dưới không nghe!”.

Biết là đau khổ nhưng khi phải buông tay lái thì phải buông. Dĩ nhiên chuyện buông bao giờ cũng là chuyện nhức nhối. Kéo được ngày nào hay ngày đó. Khi nào thì…đứt giây? Các nhà chuyên môn đưa ra một số câu hỏi, tôi đau lòng liệt kê ra đây để quý vị…tham khảo. Khi lái xe, mình có hay bị các tài xế khác bóp còi mà mình không biết lý do không? Có thấy lúng túng khi nhìn thấy các xe đậu bên lề đường không? Có cảm thấy bối rối, khó chịu hay bất an khi lái xe không? Có hay bị tai nạn dù chỉ là những cú đụng nhẹ không? Có bao giờ đi trên những đoạn đường thân quen mà bị lạc không? Có giật mình vì xe khác hoặc người đi bộ bỗng dưng xuất hiện không? Có bị phân tâm khi lái xe không? Vợ con, bạn bè hay bác sĩ gia đình có cho biết họ lo ngại về cách lái xe của mình không? Có ngại lái xe hơn trước kia vì không cảm thấy tự tin không? Khi đổi chân từ bàn thắng qua bàn ga hoặc ngược lại có thấy trở ngại không? Có đôi khi thấy lẫn lộn giữa chân ga và chân thắng không? Có khó khăn khi giữ đúng làn xe đang chạy của mình không? Có bao giờ bị cảnh sát chặn lại vì cách lái xe của mình không?

Nếu câu trả lời có, dù chỉ cho một câu hỏi trên thì phải nghĩ lại chuyện tiếp tục lái xe.

Chuyện các cụ lái xe khốn khổ như vậy nhưng trên thực tế, nhung nhăng trên đường, con số các cụ sau tay lái ngày càng tăng. Theo thống kê ở Mỹ, năm 2016 có 42 triệu chiếc xe chạy trên đường do các cụ từ 65 tuổi trở lên lái. So với năm 1996, con số này tăng thêm 15 triệu cụ.

Theo con số ước tính của National Highway Traffic Safety Adminnistration, Cơ quan An Toàn Xa Lộ, thì tới năm 2030, cứ 4 chiếc xe trên đường thì có 1 chiếc do các cụ lái. Nếu các cụ loạng quạng thì làm phiền các bệnh viện khá nhiều. Năm 2016, đã có 7,400 cụ trên 65 tuổi chết và 290 ngàn cụ bị thương phải điều trị trong các tai nạn giao thông.

Con cháu thấy đứng tim khi để các cụ mang xe ra khỏi nhà, nhưng bảo các cụ rời tay lái là cả một vấn đề. Đành trông chờ vào nhà nước. Nhiều nước đã tìm các biện pháp để giới hạn các cụ lái xe.

Như ở Anh. Từ lâu, công dân Anh tới tuổi 70 là lập tức bằng lái xe bị vô hiệu hóa. Muốn tiếp tục cầm lái, các cụ phải đi khám sức khỏe và thi lấy bằng lại. Bằng này chỉ thọ được 3 năm. Cứ mỗi ba năm phải đổi lại bằng lái. Chơi như thế là chơi ép các cụ nhưng nhiều cụ rất kiên cường, dù phải qua nhiều thử thách cũng vẫn cứ hiên ngang…chơi!

Theo tổ chức lái xe Royal Automobile Club Foundation thì cụ via nhất có bằng lái xe tại Anh là một cụ bà 107 tuổi! Cụ dẫn đầu con số 191 cụ từ trăm tuổi trở lên có bằng lái xe. Có nhiều cụ lái xe có nghĩa là có nhiều tai nạn xe cộ. Một trong những tai nạn xảy ra ở Anh được báo chí đề cập tới như một vụ điển hình là vụ do bà Beryl Hughes, 84 tuổi, gây ra vào năm 2014. Bà này có tay lái loạng quạng lắm, đã bị phạt nhiều lần vì chạy quá tốc độ. Lần này bà lái chiếc Audi A3 đâm thẳng vào chiếc Honda Civic của ông Brian Bockmaster, 80 tuổi. Ông bị thương nặng và qua đời vào ngày hôm sau. Trong phiên xử, Thẩm phán Stephen Holt nói: “Đây là bi kịch không có người thắng kẻ thua. Nó là bằng chứng cho thấy người cao tuổi cần có trách nhiệm và nhận biết được khi nào việc lái xe của họ có thể gây nguy hiểm tới người khác. Mặt khác, những người trong gia đình và bạn bè cũng cần có trách nhiệm theo dõi khả năng lái xe của người thân, nhìn vào sự thực để biết, với thời gian, khả năng lái xe của họ không còn an toàn. Tuy nhiên, các người già bao giờ cũng muốn cầm tay lái, nhất là ở các khu vực nông thôn không có các phương tiện giao thông công cộng, là điều dễ hiểu”.

Chuyện ông già bà cả muốn điều khiển xe là chuyện không riêng của một quốc gia nào. Nó tràn lan trên khắp mặt địa cầu. Nơi nào dân số bị lão hóa nhiều, như Nhật Bản chẳng hạn, vấn đề sẽ phức tạp hơn. Dân số Nhật ngày nay có 25% người trên 65 tuổi. Nghĩa là ra đường cứ thấy 4 người thì trong đó có một người già. Theo hãng tin Bloomberg thì trong một thập niên nữa, con số này sẽ tăng lên tới 38%. Năm 2018, số tai nạn do các tài xế trên 75 tuổi gây ra đã gấp đôi lớp tuổi dưới họ. Từ năm 2009, luật giao thông ở Nhật đã bắt buộc các tài xế trên 75 tuổi phải nộp giấy chứng nhận của bác sĩ về sức khỏe thể xác và tinh thần khi xin gia hạn bằng lái. Nhiều cụ đã ý thức được vấn đề nên tự nguyện ngưng lái xe.

Đây là một quyết định khó khăn của mỗi cá nhân. Đang phom phom ôm tay lái, bỗng bị loại trừ ra khỏi hàng ngũ những kẻ có quyền trên chiếc xe, nhức nhối con tim lắm chứ. Cụ ông Yoshioka diễn tả: “Nó giống như người bị mất vợ vậy!”. Trước khi “mất vợ” cụ cũng đã làm bà vợ Kazuko sợ sốt vó! Trong một chuyến đi tới đền Shimane ở miền Tây Nhật Bản, có bà vợ ngồi trên xe, cụ đã quên gài thắng tay trên con đường dốc. Chiếc xe chạy lùi khiến bà vợ sợ muốn xỉu. Một lần khác, khi de xe từ nhà ra, cụ Yoshioka xơi tái chiếc xe đang đậu trước nhà. Biết được tài lái xe của mình đang suy sụp trầm trọng, cụ mới miễn cưỡng phải giã từ tay lái.

Cụ Yoshioka là người biết điều. Nhiều cụ khác không chịu đầu hàng dễ dàng như vậy. Như cụ Noboru Moriwaki, 90 tuổi. Cụ nói với phóng viên báo New York Times là cụ nhất định không trả bằng lái vì nếu làm như vậy, cụ coi như “không còn tồn tại”! Cụ sống với vợ là cụ bà Yulkiko trên một ngọn đồi ở ngoại ô Kawamoto. Mỗi tuần vài lần cụ lái chiếc Corolla đời 2002 đi chợ, tới ngân hàng và thư viện. Mỗi tháng hai cụ còn phải tới bệnh viện để khám sức khỏe. Cụ nói: “Nếu không lái xe, làm sao tôi tính được cho cuộc sống của hai vợ chồng”.

Thôi thì cứ để cho các cụ cầm tay lái nhưng người ta cũng khuyên các cụ vài điều dễ dàng thực hành như sau. Thứ nhất, giữ khoảng cách với xe chạy trước dài hơn. Thứ hai, khi cần thắng nên thắng trước, đừng để tới gần mới thắng gấp. Thứ ba, tránh không lái xe vào giờ cao điểm. Thứ tư, không lái xe vào vùng đang kẹt xe. Thứ năm, nếu phải lái trên xa lộ thì nên chạy xe vào làn bên phải, nơi xe chạy chậm hơn. Thứ sáu, chỉ nên lái xe trên những đoạn đường quen thuộc. Thứ bảy, tính đường chạy sao để tránh quẹo tay trái. Thứ tám, hạn chế lái xe ban đêm. Thứ chín, không lái xe nếu cảm thấy bị stress. Thứ mười, không nên ăn, nghe nhạc hay nghe phát thanh khi lái xe. Đó là mười điều răn các cụ nên nằm lòng khi cầm tay lái.

Khi bắt buộc phải buông bỏ lái xe, các cụ phải trải qua một giai đoạn khó khăn về tinh thần cũng như cuộc sống thường nhật. Tinh thần bị sa sút vì đã phải bước tới một suy thoái mới, hụt thêm một mảnh đời sống. Nhiều cụ lâm vào cảnh hoảng loạn, bất đắc chí, thay đổi tính tình. Cuộc sống vẫn lừng lững diễn ra bên cạnh nhưng các cụ bị thêm một lần gạt ra khỏi cuộc sống đó. Tay lái như một minh chứng cho sự tham gia vào đời sống xã hội nay bỗng bị lỏng tay, hụt hẫng là cái chắc. Vượt qua được mất mát này chóng hay trễ là tùy theo sự vững vàng tinh thần của từng cụ. Có cụ coi chuyện này như pha, buồn năm phút rồi thôi. Có cụ ôm cục buồn ngày này qua ngày khác, rầu rĩ đêm ngày khiến sức khỏe sa sút, trí óc hết pin, chán nản buông xuôi có khi dẫn tới tử vong.

Ngoài mất mát về tinh thần, cuộc sống cũng thêm phần khó khăn. Như cụt mất đôi chân. Ngại ra ngoài, ngại leo lên xe buýt, ngại nhờ con cháu đưa đi đây đi đó. Ngày ngày ngồi nhìn quanh bốn bức tường, đếm từng giờ trôi qua. Lúc này là lúc người thân trong gia đình cần đưa tay ra giúp các cụ vượt qua được những giây phút khó khăn. Chính phủ cũng cần có những biện pháp làm giảm sự mất mát này nơi các cụ. Tại nhiều nước, các cụ bỏ lái xe được dùng các phương tiện chuyên chở công cộng miễn phí, được cấp những thẻ giảm giá khi mua sắm hoặc được hưởng giá đặc biệt khi vào các cửa hàng ăn uống.

Nhưng các biện pháp trên chỉ được coi là những biện pháp tiêu cực. Như vá lại chiếc áo rách. Các nhà sản xuất xe hơi có những biện pháp tích cực hơn: chế tạo những chiếc xe dành riêng cho các cụ. Như sắm cho các cụ một chiếc áo mới phù hợp hơn.

Các hãng chế tạo xe quan niệm lái xe là một hoạt động thiết yếu trong cuộc sống thường nhật, cho phép các cụ duy trì sự linh hoạt và kết nối với xã hội. Làm sao chế tạo ra những chiếc xe có các thiết bị giúp các cụ an toàn hơn khi mang xe ra ngoài lộ là mục đích của họ. Từ hai chục năm qua, hãng xe Ford đã có những nghiên cứu để chế tạo ra một loại xe dành cho người già. Ông Jamie Forbes, phụ trách việc cải tiến của hãng đã chia sẻ: “Những kết quả của công trình nghiên cứu đã giúp chúng tôi cải tiến các sản phẩm với những đặc tính hữu ích dành cho người lái xe cao tuổi bao gồm: cửa xe lớn dễ đóng mở hơn; hệ thống màn hình với màu sắc và phông chữ rõ nét, dễ đọc; bộ gương được điều chỉnh để cải thiện tầm nhìn. Ngoài ra, với mục tiêu ngăn chặn tối đa và giảm thiểu hậu quả của những vụ va chạm, xe Ford còn được trang bị Thiết Bị Hỗ Trợ Tài Xế (DATs) sử dụng camera, bộ cảm biến và các thuật toán tiên tiến nhằm quét toàn bộ khu vực xung quanh xe và báo động những nguy hiểm sắp tới”. Những chiếc xe loại đặc biệt này còn có hệ thống thắng khẩn cấp kết hợp với hệ thống phát hiện người đi bộ hoặc có xe dừng lại đột ngột phía trước để tự động dừng xe lại. Nếu tài xế cán vào làn đường, không giữ xe chạy thẳng, hệ thống sẽ điều chỉnh tay lái cho xe chạy đúng vị trí. Một trong những nguyên nhân gây tai nạn là điểm mù. Thiết bị “Cảnh Báo Điểm Mù” (BLIS) sẽ làm cho điểm này hết mù mang lại an toàn cho tài xế và ngay cả các xe chạy chung quanh. Ông Jamie Forbes cho biết tiếp: “Chúng tôi tập trung vào việc giúp các khách hàng lớn tuổi kéo dài sự độc lập và tự chủ trên tay lái. Vì dân số mỗi ngày thêm nhiều người già nên ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là tiếp tục phát triển những giải pháp hỗ trợ cho việc lái xe an toàn, tiện lợi và lâu dài hơn”.

Vậy là các cụ đã có đồ chơi mới giúp kéo dài việc lái xe, bất chấp tuổi tác. Các cụ ông vui, các cụ bà cũng vui. Tôi có một thắc mắc: không biết khi chiếc xe dành cho giới già nua an toàn trên xa lộ như vậy ra đời, ông hoàng Philip có đổi ý đòi lại bằng lái xe không?

TÌM ĐƯỜNG VỀ HƯU
THÁI-VINH

Ngoại trừ vài bạn kiếm tiền dễ như công an đứng đường quơ gậy chận xe phạt nóng tại chỗ thì chưa được phép nghỉ hưu, đa phần đám bạn học cùng lớp với tôi ở Việt Nam đã được nhà nước cho về vườn theo đúng quy trình “Trai 60, gái 55” sung sướng hơn vài thằng bạn lạc lõng như tôi lỡ chạy theo Mỹ phải kéo cày cho tới 66 tuổi trong khi tuổi thọ trung bình của đàn ông Việt Nam theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là 70 tuổi. Trời ơi... vậy là sau khi về hưu, tôi chỉ được sống thêm có 4 năm quèn sao?

Vì quỹ tiết kiệm thời gian ngắn dần khi bước qua 6 bó, tôi bắt đầu lo lắng tìm đường về hưu; tôi hỏi một anh bạn trước kia làm cùng hãng là người thích nổ:

- Anh nghĩ bọn mình nên về hưu khi bước vào tuổi 62, hay đợi đúng tuổi 66?

Anh giảng:

- Tuy tiền hưu trí non ít hơn một phần tư, ví dụ như $1500 thay vì 2 ngàn đô, nhưng với $1500 mỗi tháng đó đem về Việt Nam tiêu gì hết?

Tôi nghĩ anh ấy đã có sẵn kế hoạch rút lui về hưu ở một nước theo chủ nghĩa “Dân không cần lo, để Chính phủ lo” thì quá đẹp rồi; còn tôi thấy nước Mỹ rộng bao la, nhưng chưa biết về hưu sẽ đi đâu?

Trong các vị sư huynh của tôi đang nhàn nhã nghỉ hưu quanh thung lũng Phượng Hoàng, có một vị đã mua đất chuẩn bị xây nhà nghỉ hưu bên tiểu bang Texas từ mười năm trước; nhưng đã hơn ba năm nghỉ hưu vẫn thấy anh xuất hiện u sầu ca bài “Niệm Khúc Cuối” khiến tôi lấy làm lạ:

- Bộ còn chờ nhà ở Arizona lên giá mới chịu bán, hả anh?

Anh có vẻ luyến tiếc:

- Bọn nầy bán đất bên Texas vì gia đình con gái đã chuyển về đây cho ông bà tuổi già có việc làm chơi với cháu ngoại...

Tôi phỏng vấn luôn:

- Theo anh thấy về hưu có sướng như anh mong ước không?

Anh ngập ngừng:

- Thì cũng tùy mỗi người... Tôi nghĩ cũng đạt được 50 phần trăm điều mình muốn; ví dụ như không cần thức dậy sớm...

Thấy mọi người trong đêm họp bạn đang chú ý lắng nghe, tôi vấn kế:

- Xin anh cho nghe bí quyết sống hưu trí của anh?

Anh làm ra vẻ bí mật:

- Tôi ấy à? Tôi chẳng có bí quyết gì cả; chỉ học mót theo phương châm “Đêm bảy ngày ba, vào ra không kể”...

Mọi người cười ồ làm bà xã của anh ngượng ngùng:

- Hứ... già hết xí quách mà còn nổ!

Anh cười khà khà:

- Bà đừng nghĩ bậy. “Đêm bảy ngày ba, vào ra không kể” là bí kíp phòng the nha! “Đêm bảy ngày ba, vào ra không kể” là phương châm sống của tỷ phú Hoàng Kiều đã 72 tuổi mà còn đủ sức cặp bồ lệch pha với “nữ hoàng nội y” Ngọc-Trinh xinh đẹp ngây thơ kém hơn ông 45 tuổi; ông đã từng đăng tải bài thơ miêu tả về sức khỏe của bản thân:

Sáu mươi là tuổi dậy thì
Bảy mươi là tuổi mới đi vào đời
Tám mươi là tuổi ăn chơi
Chín mươi ngoảnh lại nhìn đời xem sao
Trăm hai xin vẫy tay chào
Ngồi sau nải chuối ngắm gà khỏa thân

“Đêm bảy ngày ba, vào ra không kể” thật ra đó là nguyên tắc cơ bản sống lâu, sống khoẻ, và đầu óc minh mẫn được truyền tụng lâu nay trong dân gian và đã được đăng trên trang sức khoẻ của Website http://vietlist.us/SUB_Health/health12.shtml

Đó là:

1- Đêm ngủ ít nhất 7 tiếng đồng hồ
2- Ngày ăn đủ 3 bữa
3- “Ra vào không kể” nhắc nhở uống nước mỗi khi đứng lên hay đi ra đi vô để nạp đủ nước cho cơ thể.

Tôi thường nghĩ về hưu đồng nghĩa với không làm gì cả, rất hợp với tính làm biếng của tôi, nên mỗi khi có dịp tham dự những buổi họp bạn ăn uống hay hát KaraOke, gặp ai hỏi “Dạo nầy còn làm ăn gì không?” thì tôi nói ngay “Dạ thưa, em về hưu rồi!”

Nàng nghe miết bắt ghét cái tính nói dối của tôi:

- Anh nên sửa sang nhà cửa và hồ bơi để bán nghỉ hưu!

Nghĩ tới làm việc nhà đau lưng có hại cho sức khoẻ, tôi cười gượng gạo:

- Việc gì phải vội; còn hơn mười mấy tháng nữa mà em?

Cặp vợ chồng hàng xóm của chúng tôi đã bán nhà dọn đi tiểu bang Oregon nghỉ hưu tháng vừa qua làm tôi bồi hồi nghĩ đến ngày chúng tôi cũng sẽ phải xa bạn bè và tờ báo Bút Tre thân mến bấy lâu nay! Bây giờ là mùa thu thứ mười một trong sa mạc, tôi mới bắt đầu để ý đến ngôi nhà của chúng tôi ở đầu bờ hồ và quang cảnh quanh nhà trông thật đẹp và thơ mộng.

Quần đảo Bất động sản Gilbert (The Islands Gilbert Real Estate) bao bọc bởi các đường Elliot, Cooper, Kent, và McQueen thì ai cũng biết là khu nhà mắc tiền nhất ở thành phố Gilbert vì nằm chung quanh hồ nước sâu rộng mênh mông mà mỗi nhà đều phải sắm ít nhất một chiếc du thuyền để chỉ tỏ chủ nhân thuộc hàng đại gia; nhưng ít ai biết Gilbert còn nhiều khu nhà xây bên hồ nước kín đáo xinh đẹp hiếm thấy ở các thành phố giàu hơn như Chandler, Tempe...

“Nhà tôi bên chiếc cầu soi nước” là câu hát mở đầu bài “Bến Xuân” của Văn Cao. Nhà tôi cũng ở bên chiếc cầu soi nước, nhưng bên cầu còn có hoa phượng tím (Jacaranda mimosifolia). Hoa nở quanh năm từng chùm rất đẹp. Hoa rụng tím cả gốc. Mỗi ngày chúng tôi đều đi bộ quanh hồ và mỗi lần bước qua cầu là lòng tôi lại ngập ngừng như trong câu hát “Bến nước reo mừng hợp đàn trên khắp bến xuân...”

Ở Việt Nam có hoa phượng tím không?

Tôi chỉ nhớ hoa phượng đỏ và hoa phượng vàng mỗi độ hè về nở rực rỡ trên sân trường báo hiệu mùa chia tay. Hoa phượng tím khác hẳn so với hai loài hoa phượng kia. Hoa phượng tím hình chuông, mỏng manh như hoa giấy, dễ bị giập nát trong gió; hoa nở từng chùm, kín đáo, không nở bung rực rỡ lộ cả nhụy hoa và không có đài hoa. Trái phượng tím cứng mỏng và tròn dẹp. Khi trái chín, vỏ cong quẹo, rồi nở tách ra như hai vỏ sò. Hạt không ăn được. Mầu hoa phượng tím đẹp não nùng. Nhìn hoa phượng đỏ hay vàng, nhớ trường học và bạn bè; nhưng nhìn hoa phượng tím là nhớ tới người yêu; kẻ thất tình nên tránh xa hoa phượng tím.

Sợ tôi nhìn hoa phượng tím lâu sinh bệnh trầm cảm, sẵn dịp hãng điện thoại T-Mobil cho coi Netflix miễn phí, nàng giới thiệu phim bộ “Samurai Gourmet” cho tôi học hỏi cuộc đời của Kasumi vừa mới nghỉ hưu không biết phải làm gì với sự tự do mới lạ của mình, anh đi dạo quanh khu phố và phát hiện ra một quán ăn địa phương mà anh chưa bao giờ đến và khám phá lại niềm đam mê của mình về thực phẩm và cuộc sống bằng cách liên tưởng tới hình ảnh của một kiếm sĩ ẩn tàng trong tâm hồn mình để tự thoải mái ăn những gì mình muốn, và ăn theo cách mình thích, ví dụ như ăn xúp phải húp sùm sụp mới đã khẩu! Phim quá hay; các bạn sắp nghỉ hưu nên coi!

Nàng lại rủ tôi đi tập Zumba. Bản tính tôi ưa các loại thể thao mạnh như Football, Boxing, Hiking... vả lại, mỗi tuần tôi đã có hai buổi đánh quần vợt với các chị phờ phạt cả người rồi nên miễn cưỡng theo cho nàng vui lòng. Lần ấy sau 35 phút tập lăng ba vi bộ giật tới, giật lui liên tục, tôi lén bỏ cuộc ra ngoài xem các sinh hoạt khác trong cùng Gilbert Community Center tại địa chỉ:

130 N. Oak St.
Gilbert, AZ 85233

Đây là lần đầu tiên chúng tôi được thấy tận mắt các sinh hoạt cộng đồng và giải trí lành mạnh dành cho trẻ em lẫn người cao tuổi được tổ chức hàng ngày rất chu đáo với giá biểu tượng trưng, ví dụ như ăn trưa do AZCEND (Feeding Family Needs) cung cấp với giá $2.50 cho người trên 60 tuổi, và $4.00 cho người dưới 60 tuổi. Chúng tôi vô cùng hài lòng bữa ăn trưa đầu tiên rất sạch sẽ, ngon miệng, và đầy đủ chất bổ dưỡng cần thiết tại Gilbert Community Center, nên từ đó quyết định mỗi ngày từ Thứ Hai đến Thứ Sáu chúng tôi đều ghé lại Gilbert Community Center ăn trưa. Đây cũng là nơi gặp gỡ bạn bè mới và chia sẻ kinh nghiệm cuộc sống. Trở thành hội viên thật dễ dàng và không có lệ phí; quan trọng nhất là nó mở ra cánh cửa cho nhiều hoạt động sống vui, sống khoẻ, và chống lão hoá. Để biết thêm chi tiết, xin gọi (480) 503-6061.

AZCEND cũng cung cấp bữa ăn bổ dưỡng nóng được gửi đến tận nhà từ Thứ Hai đến Thứ Sáu từ 10 giờ sáng đến 2 giờ chiều. Để hội đủ điều kiện cho các chương trình, người tham gia phải gọi Đường Dây Trợ Giúp Cho Người Cao Tuổi (602) 264-4357.

Ngoài các bữa ăn, AZCEND cung cấp một loạt các lớp, các hoạt động, các bài thuyết trình sức khoẻ, ngay cả dịch vụ ít người Á Đông muốn nghe như “xử lý” xác chết nên chôn hay đốt sau khi qua đời?

Chỉ mới trải qua vài bữa ăn trưa, chúng tôi đã quen thuộc và yêu mến mọi người như cùng gia đình. Chúng tôi thật sự đã ghiền Gilbert Community Center!

Tôi nghĩ tìm đường về hưu ở đâu chi nữa, phải không các bạn?

https://thtbackup.files.wordpress.co...-bmt.jpg?w=679

Viết từ nursing home…
Trần Hoài Thư

Trong nursing home mà Y. hiện nằm, có thêm hai người Việt Nam. Họ là đàn ông. Họ khoảng trên dưới 50. Một bị stroke. Và một bị ung thư ruột, mới mổ. Tôi đã tìm ra họ, khi đọc những tên họ dán ngoài cửa phòng.

Nhìn họ, tôi nghĩ Y. là người rất may mắn. Bởi vì họ không có thân nhân đến thăm viếng hay chăm sóc. Còn Y. thì có tôi. Mỗi ngày ba lần, dều đặn. Đúng vào giờ ăn. Tôi giúp Y. nâng đầu giường lên cao, cho Y. ở vị thế ngồi trên giường, để cái bàn ăn ngay trước mặt, cắt thịt, cắt khoai tây từng lát, hay tháo mở những lọ nước juice có nắp… Y, có tay nhưng không thể tự làm lấy một mình.

Tôi như một người nurse aid chuyên nghiệp. Hai năm rưỡi chăm sóc người bệnh, quá quen. Nhưng mà tôi không quen cái cảnh mà mỗi ngày tôi đến để chứng kiến. Buồn đến đau xót. Buồn đến muốn tự tử. Nhưng đôi khi thấy mình là người quá may mắn. Bởi vì tôi vẫn còn mạnh khỏe, vẫn yêu đời, vẫn làm việc như điên.

Tôi đến môt nơi mà Y. giờ đây phải chịu đựng, mà tôi thì bất lực. Y. trút hết những phẫn nộ, những tủi thân, những bất hạnh xuống đầu tôi. Tôi nghe, như bị trăm ngàn đinh đóng vào óc. Phải. Nếu tôi như Y. thì cũng thế thôi. Làm sao mà có thể chịu đựng hình phạt nằm suốt ngày, tự vệ sinh lấy, mà xung quanh toàn là những bóng hình ảm đạm lướt qua, lướt lại….

Tôi tự nhủ. Gắng quen. Gắng quen. Vì Y. quá bất hạnh.

Tôi nghĩ đến hai người đồng hương ở đây. Họ cần người chăm sóc như tôi chăm sóc Y. Nhưng họ không có ai. Tay họ không thể cầm. Chân họ không thể bước. Họ được đẩy vào một khu riêng vào giờ ăn để người nurse aid đút họ ăn, cho họ uống nước. Nếu nurse aid tốt thì không nói làm gì, còn nurse aid bất nhân thì tội cho họ. Vì họ không biết ai để mà khiếu nại… ?

Tôi không bệnh nhưng cả trí não tôi lại phủ cả máu bệnh họan.Những cặp mắt vô hồn. Những con người hay những bóng ma. Trời ơi trần gian ngoài kia bông hoa nở rực, xe cộ xuôi ngược, đèn xanh đèn đỏ liên tu, vậy mà ở đây sao mà quá buồn thảm.

Y. thì cứ đòi về. Tôi thì im lặng. Cố giải thích thì cũng vô ích. Nếu tôi mà như Y. thì tôi cũng phải vậy. Không thể làm một tội đồ với cái quan tài chưa đậy nấp này.

Tôi biết là tôi không còn can đảm và nghị lực nữa. Bằng chừng khi tôi về nhà, tôi đá đá giày đá kệ đá ngăn. Tôi vét những gì tôi thấy, không cần biết chúng là cái gì. Vét mà bỏ vào bị và mang ra thùng rác.

Còn gì nữa để mà ôm mà giữ mà nhìn mà ngắm.

May mà tôi còn có công việc để làm.

Làm để tìm quên.

Làm để chứng tỏ là chỉ có Trần Hoài Thư mới làm được.

Như thời xưa, mang cặp kính dày 7 độ mà đi trinh sát, thám báo thám kich…

Đó là tạp chí TQBT này.

Layout đã hơn 100 trang. Những bài cần thiết cho chủ đề Hoàng Ngọc Hiến tôi đã có.

Cám ơn Cornell.

Họ đã cung cấp cho tôi những tài liệu tôi cần.

Cám ơn người bạn gái mà tôi xem như em út.

Đã mượn dùm tôi toàn bộ Thời Tập từ số 1 đến số cuối cùng

Cám ơn anh NHQ. Nhờ anh mà tôi có toàn bộ Hiện Đại và Văn Nghệ không thiếu một số nào.

Cám ơn ông bạn già PVN.

Lần đầu tiên ông bạn đã đánh máy một bài văn 10 trang chỉ trong vòng hai ngày, dù chỉ đánh một ngón tay.

Lý do: Vì bài quá hay.

Vâng, kỳ này quá hay. Quá hay nên tôi cũng đánh máy miệt mài. Gõ loc cóc nhưng âm điệu như phát ra niềm vui. Vừa gỏ vừa thưởng thức.

Tôi nói với PVN là số báo kỳ đến là số báo để đời. Tôi đã có đầy đủ Văn Nghệ, Hiện Đại và nay mai trọn bộ Thời Tập sẽ đến. Tha hồ mà đánh máy. Tha hồ mà đọc. Tha hồ mà viết.

***

Tôi đã làm xong một số báo dày 280 trang, tự mình in lấy, cắt xén, layout, trình bày bìa, sưu tập bài vở, đọc và viết, giữa lúc ban ngày phải túc trực thường xuyên tại nursing home để chăm sóc người bạn đời. Tôi chỉ làm nó vào đêm hôm khuya khoắc, một mình trong căn nhà trống vắng lê thê. Xin đừng choàng vòng hoa cho tôi. Tôi đang khóc. Ôm mặt mà khóc. Khi phải bỏ vất không nương tay tất cả đồ đạc, giấy bút, hay những chồng thư khen ngợi THT của độc giả mà Y. đã ra công gìn giữ, mong một ngày Y sẽ lựa lọc và in thành sách. Tôi đã vất chúng vào thùng rác, không đắn đo, không thương tiếc. Bởi tối có giữ thì cũng chẳng ích lợi gì. Số phần chúng tôi xem như ở mạt lộ rồi. Còn gì nữa để mà gìn giữ cơ chứ ?

Nhưng mà khi nhận ra những chiếc hoa tai của Y. văng ra trên sàn nhà. tôi không cầm được nước mắt. Tôi khóc như đứa con nít. Trời ơi, đọan kết chưa phải đến với tôi, sao lại trở thành bi kịch như thế này. Hở Trời ?

Suốt cả tháng nay túc trực bên giường Y. tôi ngồi như một kẻ tội đồ. Nursing home là mợt địa ngục. Sáng chiều và tối nổi lên những tiếng la, tiếng thét, tiếng kêu, tiếng khóc… Hầu hết những người vào đây, là những người mà con cái hay người thân tìm cách tống, vì họ không thể chăm sóc. Họ nhờ nursing home thay họ chăm sóc dùm. Và hầu như những người vào đều đợi cửa mồ mở ra khi nào không biết. Đa số không còn sáng suốt. Có người cứ vài giây lại la. Tiếng la cứ tiếp tục ngày và đêm chăng ai buồn để ý. Có cụ thì suốt ngày ngồi trên xe lăn, nhìn ra cửa, không nói năng. Có cụ cứ la help help hoài…. Cả một dãy hành lang như vang lên những lời gọi hồn cho những kiếp đời sắp kết cuộc. Chỉ tội cho những người còn tỉnh trí. Như Y. Như tôi. Tôi vào đây vì Y. Và Y. vào đây vì tôi không còn cách gì khác.

Vì vậy, giờ chỉ muốn tìm quên. Chỉ có TQBT mới giúp tôi quên. Quên. Quên hết.