Nhà bác cứ ....xúi dại...chưa thấy cái biệt thự , đã thấy trại tạm giam công an ^:)^Quote:
Originally Posted by nvhn
Printable View
Nhà bác cứ ....xúi dại...chưa thấy cái biệt thự , đã thấy trại tạm giam công an ^:)^Quote:
Originally Posted by nvhn
Bác Văn Quang nói hệt cán bộ tuyên giáo ngày xưa. Rất hăng nhưng chỉ tuyền là sáo rỗng.Quote:
Dân phải được tham gia trực tiếp vào việc tố cáo và cùng diệt tham nhũng
Nếu cho người dân trực tiếp tham gia, tố cáo tham nhũng từ việc nhỏ nhất đến việc lớn nhất, chắc chắn sẽ có kết quả. Nhìn sang nước láng giềng, hiện nay chính phủ Thái Lan kêu gọi dân chúng tham gia chống tham nhũng. Họ đưa ra nhiều giải pháp: Bằng cách tích cực tố cáo tham nhũng với chính phủ. Ðể giúp việc tố cáo ấy được nhanh chóng và hiệu quả, chính phủ Thái Lan chủ trương thành lập: 1- các dường dây nóng; 2- đặt các thùng thư ở các nơi công cộng; 3- lập các trang mạng để mọi người đều có thể gửi đơn tố cáo thẳng đến văn phòng thủ tướng.
Để tạo niềm tin, các quan từ nhỏ tới lớn phải kê khai minh bạch tài sản. Trước khi anh nhận chức vụ, anh có cái gì, bây giờ anh có cái gì, của cải đứng tên những ai, ở đâu… Điều này dân có thể chỉ ra những ngóc ngách của bọn quan tham. Gọi là sơ sơ vài biện pháp đó cũng có thể góp phần diệt tham nhũng có kết quả. Đừng đổ tại “khó khăn”, đổ tại nó chức to, quyền lớn mà chùn tay.
Cần phải có một tổ chức chống tham nhũng độc lập, có đại biểu của dân, không bị chi phối bởi bất cứ tổ chức nào, không nằm trong hay nằm dưới bất cứ cơ quan nào. Một tổ chức có quyền lực thực sự và tất nhiên được sự tín nhiệm của dân chúng.
Kiên quyết bắn bỏ những tên “tham nhũng gộc” và thu hồi toàn bộ tài sản của bọn này, không để chúng có cơ hội “hy sinh đời bố, củng cố đời con”.
Nhà nước đã biết bộ mặt thật của tham nhũng với những “đặc tính” của VN, chỉ còn đợi một quyết tâm thực sự nữa mà thôi. Ai làm nhiệm vụ này? Tất cả các cơ quan từ lập pháp, hành pháp tới tư pháp phải cùng bắt tay dân, cùng nhau làm cho đất nước khỏi thảm họa này, mang lại ánh sáng cho hơn 90 triệu dân.
Người dân muốn tham gia không? Hay là cũng muốn được việc mình trước, chỉ phản đối khi người khác hối lộ, hay cằn nhằn sau khi chính bản thân đã đút lót chạy chọt cho quyền lợi xong đâu vào đấy. Từ bao giờ rồi, lên phường xin cái chữ ký với con dấu cũng đã xum xoe biếu gói thuốc, tặng hộp bánh... Nói dại phải vào bệnh viện hay vào tù (vượt biên) thì chịu chi còn nhiều hơn. Người dân thích hối lộ thì các quan tội gì không nhận? Làm việc trong một cái môi trường ấy mà sạch thì cũng chết, đồng nghiệp nó thấy đài các dỡm như thế thì chả thọ được bao lâu.
Người châu Á có cái thói quen quà cáp để lấy lòng cấp trên, sang đến Mỹ vẫn chưa bỏ được. Trung thu, Thanh ghi vinh, Giáng sinh là tự động vác bánh trái vào văn phòng men ne giờ nộp, chả ngại người khác nói gì, cứ tưởng như thế là thảo lảo, biết xã giao... Con đi học thì bắt đem "ghíp các" vào lớp tặng các cô, ra cái điều "yêu quý thầy giáo" nhưng thực ra là trung bụng tính toán kiểu nhà buôn "muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy." Ở Việt nam tất nhiên cái nội dung này nó được hệ thống hoá một cách quy mô hơn, người ta dành riêng một ngày chính thức cho thầy cô, gọi là ngày Hiến Chương Các Nhà Giáo (nhưng bọn trẻ sành sõi chúng nói đổi thành "Ngày Hiến Quà Các Nhà Giáo"). Cứ từ những cái hối lộ nho nhỏ, dấm dúi ở dưới mặt bàn hay là công khai ở giữa sân trường, mà nó tăng dần thành tệ nạn. Muốn chữa thì phải bắt đầu từ đầu. Người dân chỉ có thể tham gia diệt tham nhũng bằng cách không tham gia vào cái nội dung tham nhũng.
Nếu không làm được thì em đề nghị thế này: hợp pháp hoá công tác tham nhũng và thị trường hoá cái sinh hoạt hối lộ trong xã hội. Cho phép hối lộ, nhận hối lộ theo định hướng tư bản chủ nghĩa với đủ các hình thức cạnh tranh và khuyến mãi để giảm chi phí hối lộ cho người tiêu thụ. Các quan được phép ăn hối lộ thì sẽ tìm cách thu hút người hối lộ bằng cách giảm giá, tặng thêm quà hay là nâng cấp phong cách phục vụ niềm nở ân cần chứ không còn hống hách, trịch thượng... Tiếng lành đồn xa, người hối lộ sành điệu sẽ bảo nhau tìm đến hối lộ chỗ nào có lợi, rẻ tiền hơn mà lại "vui lòng khách đến vừa lòng khách đi." Cũng là đồng tiền mồ hôi nước mắt kiềm ra ai chả muốn hối lộ chỗ nào đáng.
Nói "các cơ quan" là cường điệu kiểu vô hiệu. Có chính thể tam quyền phân lập đâu mà on đơ. Mọi sự đều có một thủ tướng "chỉ đạo". Thủ tướng Việt Nam có quyền như ông bụt, chỉ một phát là ra đạo ngay. Thủ tướng bảo dân đi hướng Đông là đi hướng Đông, bảo dân đi hướng Tây là dân đi hướng Tây, hướng Bắc để dán chỉ thị, còn hướng Nam ngỏ sau để đảng, nhà nước và cán bộ ta quản lý. ;)Quote:
Tất cả các cơ quan từ lập pháp, hành pháp tới tư pháp phải cùng bắt tay dân, cùng nhau làm cho đất nước khỏi thảm họa này, mang lại ánh sáng cho hơn 90 triệu dân.
Văn Quang– Viết từ Sài GònTừ chức khó lắm chứ
Bỏ phiếu tín nhiệm “các quan” và “văn hóa” từ chức đang là đề tài nóng đang được nhiều người dân Việt Nam quan tâm. Chuyện râm ran từ ông “trí thức thành thị” nhanh chóng lan đến những “khách cà phê” ở những quán trung bình và những công tư chức lúc rảnh việc. Đây là một đề tài không mới đối với thế giới “các quan” trên thế giới, nhưng ở VN lại là một nét mới trong sinh hoạt chính trị, có ảnh hưởng lớn trong đời sống bình thường của người dân mỗi khi nhìn lên tư cách, đạo đức, tài năng của những vị đang trực tiếp chi phối cuộc sống của mình về mọi mặt.
Một đề tài cũ nhưng… rất mới đối với người dân VN
Trong những ngày gần đây, đề tài này đã được nhắc tới khá nhiều trong cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội VN khi bàn về “Đề án quy trình, thủ tục, cách thức thực hiện việc lấy phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội Đồng Nhân Dân (HĐND) bầu hoặc phê chuẩn.”
Thực ra, “đề án” trên không hề đề cập việc bỏ phiếu tín nhiệm hay bất tín nhiệm mà chỉ là một quy trình lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do Quốc hội, HĐND bầu hoặc phê chuẩn. Nói cách khác, đây chỉ là một tiền đề (trong trường hợp tín nhiệm thấp) để đi tới quyết định tiếp theo là bỏ phiếu quyết định xem người đó có được tiếp tục giữ chức vụ đã được bầu hoặc phê chuẩn hay không.
Tuy nhiên, theo nhiều ủy viên trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội, việc lấy phiếu tín nhiệm sẽ là “cơ hội” cho các cán bộ lãnh đạo không đạt được tỉ lệ tín nhiệm cần thiết thể hiện “văn hóa từ chức” trước khi bị đưa ra bỏ phiếu bất tín nhiệm.
Đó chính là mấu chốt của vấn đề được người dân theo dõi, bởi cái vụ tín nhiệm hay không tín nhiệm những “quan chức” đang làm việc nước hầu như chưa ai đặt ra bao giờ. Dù cho đó là một trong những hình thức dân chủ, được quyền “xâm phạm” tới tài năng đức độ của người đang có chức có quyền, tức là các “quan chức”. (Ở đây gọi chung là “cán bộ”). Một vấn đề trở nên rất mới đối với người dân Việt.
Quan bất tài vô dụng cũng cứ ngồi yên vị
Bởi từ trước đến nay, “cán bộ” giữ chức vụ do Quốc Hội (QH), HĐND bầu hoặc phê chuẩn là coi như yên vị. Cho dù người đó làm việc tốt hay không, hiệu quả hay không, thậm chí gây hậu quả xấu thì vẫn kéo dài chức vụ cho đến hết nhiệm kỳ, thậm chí trúng tiếp nhiệm kỳ sau. Có những người giữ chức vụ quan trọng, nhưng tài ít đức mỏng, không hoàn thành trách nhiệm, nhưng không có cơ chế để bãi miễn. Nói rõ hơn là không có luật lệ, không có quy định nào tước cái chức vị của ông cán bộ đã được bầu đó. Bởi các ông ấy được “nhân dân” bầu chứ không phải cho “thủ trưởng” cơ quan hoặc cấp trên chỉ định. Hai chữ “nhân dân” gắn trên ngực áo ông lúc này có một quyền lực như bất khả xâm phạm.
Cho nên, những vụ được gọi là tiêu cực, là tham nhũng, hống hách, chèn ép… ở các ngành, các địa phương trong nhiều năm qua cho thấy nguyên nhân chính là do cán bộ lãnh đạo yếu kém, người dân biết rõ điều đó nhưng phải chấp nhận các ông quan bất tài vô dụng.
Mở đường cho “văn hóa từ chức”
Có ý kiến cho rằng bỏ phiếu bất tín nhiệm là mở đường cho “văn hóa từ chức”, nói khác đi là mở một lối thoát danh dự cho các quan chức yếu kém tự xin “về vườn”. Cần phải phát huy tinh thần từ chức để nó là chuyện bình thường trong đời sống như các nước khác trên thế giới.
Hãy nhìn lại, chuyện từ chức ở VN, nhất là với các chức vụ lãnh đạo cao, vốn rất hiếm hoi. Trong vài chục năm qua, mới có 2 trường hợp từ chức là Bộ trưởng Nông Nghiệp- Phát Triển Nông Thôn (NN-PTNT) Lê Huy Ngọ từ chức tháng 4-2004 do vụ Lã Thị Kim Oanh và Bộ trưởng Giao Thông Vận Tải (GTVT) Đào Đình Bình từ chức tháng 4-2006 sau hàng loạt vụ bê bối như đổ tàu E1, công trình hầm chui Văn Thánh kém chất lượng và đặc biệt là vụ tham nhũng quá lớn PMU18.
Việc từ chức quả thật là quá hiếm ở VN cho dù thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ làm thất thoát tài sản quốc gia “động trời” làm chấn động dư luận. Bên cạnh các nguyên nhân như văn hóa từ chức, lòng tự trọng của cán bộ…, còn do nguyên nhân không kém phần quan trọng là cơ chế “tập thể chỉ huy” chồng chéo nên nhiều khi trách nhiệm cũng lại đổ cho “tập thể”, không rõ ràng, cứ như không có cá nhân nào chịu trách nhiệm nên không đổ tội cho đích danh quan nào được.
Theo dõi các phiên chất vấn tại Quốc hội VN về các vụ thất thoát kinh hoàng xảy ra tại Vinashin hay Vinalines, có thể thấy rất rõ điều này.
Mặt khác, người dân không có quyền bỏ phiếu tín nhiệm các “cán bộ lãnh đạo”, nhưng dân biết rất rõ ông nào liêm khiết, ông nào tham nhũng, ông nào vì dân vì nước, ông nào vì bản thân và gia đình. Không qua mặt được nhân dân đâu. Do đó, lá phiếu tín nhiệm phải thể hiện được lòng dân.
Bỏ phiếu tín nhiệm cũng khó lắm
Phải quan niệm rõ ràng, hành vi từ chức là hành vi văn hóa, thể hiện lòng tự trọng của con người. Tín nhiệm thấp, làm không được việc mà cứ khư khư bám lấy cái ghế để cho dân chúng khinh thường thì làm người bình thường còn chưa xứng đáng huống nữa làm quan to.
Cho nên bỏ phiếu tín nhiệm hay không tín nhiệm thì người bỏ phiếu phải công tâm, có bản lãnh, trung thực thì lá phiếu mới có giá trị thực chất, còn xuê xoa cho qua hay phe cánh nâng đỡ nhau thì mục đích ban đầu của bỏ phiếu tín nhiệm sẽ là vô ích.
Mời bạn đọc ý kiến dưới đây của một người dân trên báo Dân Trí ngày 17-9:
Bạn Nguyễn Bá Thành Đạt viết: “Bỏ phiếu tín nhiệm nếu minh bạch, công khai, công bằng thì tốt nhưng ở nước ta lâu nay vấn nạn chạy chức, chạy quyền; ê kíp, bao che thấy rõ. Cấp dưới “mang ơn” cấp trên do cơ chế bổ nhiệm kiểu “đề cử” từ một số người. Trong các doanh nghiệp (DN) nhà nước, cơ quan công quyền, tình trạng “con ông, cháu cha” và “bạn bè thân hữu” luôn chiếm số đông.
Làm gì có chuyện con, cháu bỏ phiếu bất tín nhiệm cha, ông, chú, bác, cô, dì nhà mình, phải không bạn? Càng không thể có chuyện cùng “ê kíp”, cùng ăn chia hoặc “anh tuyên dương tôi, tôi đề cao thành tích của anh” lại hất cẳng nhau bằng phiếu bất tín nhiệm. Nguy hại nhất là ở chỗ sẽ có không ít người, thậm chí là cả một “nhóm người” lợi dụng việc bỏ phiếu để “hè nhau” gạt bỏ những người có đạo đức, có năng lực ra khỏi bộ máy để dễ bề thao túng. Những anh thẳng thắn trung thực thường nói thẳng, đôi khi lại “có cái vẻ ngang ngang”, bởi anh ta không sợ sự thật nên nhiều người vừa sợ vừa ghét. Đó là thực tế bởi người trung thực, liêm chính không nhiều; người lừng khừng, ba phải không ít; nếu hè nhau bỏ phiếu thì... đó là một tai nạn lớn cho dân. Cho nên bỏ phiếu bất tín nhiệm khó lắm chứ, không phải là chuyện giản dị.
Từ chức và “bị bãi miễn” là hai vấn đề khác nhau. Một đằng là sự tự nguyện bởi lòng tự trọng hay nói cho đúng là phải có “văn hóa xấu hổ” mới có “văn hóa từ chức”. Một đằng là bị buộc phải rời bỏ chức vụ, hay nói cho đúng bị xa thải, bị bãi miễn. Nếu đã bị bỏ phiếu bất tín nhiệm rồi mới từ chức thì chẳng khác nào nhận được một ân huệ “giảm khinh” sau khi phạm tội. Cũng chẳng vinh dự gì. Tưởng như nó ở giữa tính liêm sỉ và không liêm sỉ, nhưng thật ra ai cũng hiểu nó là một. Vậy thì tốt nhất hãy nhìn lại mình, can đảm từ chức nếu thấy nó cần thiết cho lương tâm thanh thản.
Từ chức có khó không?
Có bạn trẻ nói khôi hài rằng làm cái đơn xin từ chức là xong, ngại là ngại có dám đưa ra công khai không mà thôi. Chỉ sợ làm cái đơn rồi cứ thập thò để trong ngăn bàn, chẳng bao giờ dám đưa cho ai đọc. Thật ra bạn trẻ đó thừa biết sự từ chức ở VN khó hơn thế rất nhiều. Không phải vì sợ cấp trên và bạn “đồng liêu” quá yêu, quá tín nhiệm mà cố níu giữ anh lại theo cái kiểu “chỉ có anh mới xứng đáng ở chức vụ này, anh khác nhảy vào là hỏng việc ngay, chẳng anh nào xứng đáng đâu”. Ít có ông nào tự tin đến “khùng” quá như thế. Thật ra không dám từ chức vì lo ngại những dây mơ rễ má quấn quanh mình.
Trước hết là sợ kẻ thù. Từ khi anh nhậm chức đến nay, không thể tránh khỏi có những kẻ thù trước mặt và nguy hiểm hơn là kẻ thù sau lưng. Có kẻ thù “chính đáng” vì bất đồng quan điểm và cũng có cả những kẻ thù vì ghen ghét đố kỵ, dù anh có tài. Và đó là loại anh có thể liệt vào loại tiểu nhân, nhưng loại này mới thực sự nguy hiểm cho anh. Chúng sẽ nhân cơ hội này trả thù anh, triệt hạ anh bằng mọi cách. Rất có thể có những sự việc từ lâu anh đã quên, nhưng chúng nó nhớ. Bây giờ chúng mới “móc” ra, tấn công anh. Anh sẽ không thể “hạ cánh an toàn” như ý muốn. Đấy là chưa kể đến những ông bạn “cuốn theo chiều gió”, ôm chân sếp mới, nó đá giò lái anh gẫy xương.
Thứ hai là cả một “bộ sậu” vẫn trung thành đứng sau lưng anh, làm ăn, kiếm chác đều dựa vào cái chức cái quyền hành của anh. Họ hàng hang hốc nhà anh, nào con nào cháu, nào ông chú bà dì, người làng người xã, bạn bè gần xa… cũng sẽ chịu chung ảnh hưởng tai hại vì cái sự từ chức của anh. Anh có thể mất hết cơ nghiệp vì sự từ chức … dại dột này. Cái sự “hy sính đời bố, củng cố đời con” chưa chắc đã thực hiện được. Có khi con cũng vạ lây.
Thứ ba là những thói quen ăn chơi sa đọa, bán trời không mời Thiên Lôi, những nhà hàng “miễn phí” đối với anh, nơi nào anh đặt chân tới cũng được nghênh tiếp trịnh trọng, tiệc chiêu đãi ăn hoài không hết, bây giờ anh không chức không quyền sẽ cảm thấy “hoang vắng”. Rồi những ông bà hàng xóm vẫn thấy anh chễm chệ xe hơi biển xanh, lính lác chạy lao nhao quanh nhà, họ sẽ nhìn anh và vợ con anh ra sao sau khi anh từ chức, nhà anh vắng hoe, chả ma nào thèm ngó tới.
Bằng ấy thứ bao vây quanh cái sự từ chức của anh. Nên phải nói thẳng ra là ở VN từ chức khó lắm, “tế nhị” lắm, gian nan lắm chứ không dễ đâu các bạn ạ.
Nhìn rõ thực trạng ấy, bạn Nguyễn Như Ý vừa có nhận định trên báo Dân Trí ngày 19-09-2012:
- “Việt Nam mà, làm gì có văn hóa từ chức, từ TW (trung ương) đến địa phương. Ngồi mà giữ ghế để hưởng bổng lộc mà, tôi thấy thất vọng... Không những vấn đề này mà còn nhiều việc khác như Vinasin, Vinaline, dầu khí, EVN. Nói thật, tôi rất lo sợ khi niềm tin không còn”.
- Bạn Nhat Viet có nhận định mỉa mai: “Mình thấy ở Việt Nam là sướng nhất, an toàn nhất trên thế giới. Ở nước ngoài khi làm không được thì người ta thấy có lỗi với nhân dân, tự xin thôi chức. Ở Việt Nam thì khi làm không được thì chỉ biết rút kinh nghiệm, khiển trách để lần sau em sửa sai.
Chứ các bác không thấy sao: khi làm ở huyện không được thì xem xét rút kinh nghiệm để về tỉnh về thành thành phố làm tốt hơn. Chán thật!!!”.
Lại đến chuyện kiểm điểm nghiêm túc
Còn nếu không từ chức thì bài thuốc “kiểm điểm nghiêm túc” là phương thuốc “chữa cháy” rất hiệu quả. Nghe mãi trên truyền hính, đọc mãi trên báo chí, người dân Việt đến phát ốm vì những điệp khúc cũ mèm này. Cứ có họp hành, có phê bình “kiểm thảo” là có bài ca con cá “kiểm điểm nghiêm túc”. Nó thường được mở đầu bằng những hàng rào chắn rất kỹ, trước hết kể lể thành tích “công tác đã đạt được những kết quả tốt đẹp rất khả quan nhưng bên cạnh đó vẫn còn những yếu kém tồn tại. Hội nghị đã nghiêm túc kiểm điểm, nhận… thiếu sót và kiên quyết khắc phục”. Dù cho tội lỗi có tầy đình cũng “huề cả làng”.
Cụ thể, việc gần đây nhất, vụ Di sản văn hóa quốc gia nổi tiếng chùa Trăm Gian thời Lý (xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ, TP.Hà Nội) đang lâm vào thảm họa.
Người ta thản nhiên phá dỡ di tích lịch sử tan tành
Chùa Trăm gian (Quảng Nghiêm hay còn gọi là chùa Tiên Lữ), một di sản văn hóa độc đáo được lập từ đời Lý Cao Tông, niên hiệu Trinh Phù thứ 10 - năm 1185 đã vĩnh viễn bị phá hủy. Xin tạm liệt kê vài thành tích phá di tích lịch sử chùa Trăm Gian:
- Gác khánh thâm nghiêm, cổ kính, quyến rũ, vững chãi như thế này. Vì sao họ đập ra để làm mới toàn bộ?
Hình ảnh gác Khánh cổ kính giờ đã không còn
- Người ta dỡ trắng, như kiểu “giải phóng mặt bằng” cả nhà tổ, gác khánh, bỏ toàn bộ cấu kiện cũ, mua gỗ mới, đổ bê tông nền, lát đá - gạch mới toanh, dựng lên một di tích mới
- Khu nhà tổ rộng mênh mông giờ bị dỡ toàn bộ. Nền bị bóc lên, khoét sâu xuống, đổ bê-tông vĩnh cửu. Các cấu kiện bị dỡ xuống vứt chỏng kềnh, thay mới toàn bộ. Tượng bị khênh đi nơi khác. 100% gỗ mới, xi-măng, gạch ngói mới, xây lại cái nhà tổ theo đúng nghĩa đen.
Và, đau thương thay, gác Khánh là một di tích cổ kính tuyệt mỹ từng làm nao lòng bao người, cũng đã bị “giải phóng mặt bằng tuyệt đối” y như vậy.
Đường dẫn lên chùa, dãy cầu thang đá cao vút, rêu phong, người thợ xưa đẽo thủ công vững như bàn thạch. Đang tốt thế, người ta cho thợ vào dùng búa đập vỡ tan tành, mua đá mới xẻ bằng máy trắng phau lát vào. Đá cũ ném ngổn ngang trước cửa chùa…
- Toàn bộ cấu kiện gỗ, ngói lợp và chân tảng cũ của nhà Tổ và gác Khánh - những vật liệu đã làm nên một tác phẩm kiến trúc ngàn năm tuổi - bị chất đống phía sau chùa. Bậc cấp lên sân tiền đường được thay mới bằng đá xanh...
- Người dân vô tư hè nhau leo tuốt lên mái ngói, tha hồ bóc dỡ mang về… xây chuồng heo.
Làm sao có thể phục dựng lại nguyên trạng công trình này?
http://us.mg6.mail.yahoo.com/ya/down...d=YahooMailNeo
Các bức tranh tượng khắc gỗ trong chùa bị sơn lại lòe loẹt bằng sơn công nghiệp,
hoặc được thay thế bằng những bức tranh mới.
http://us.mg6.mail.yahoo.com/ya/down...d=YahooMailNeo
Những bức tranh với màu sơn nguyên bản may mắn còn sót lại.
Cơ quan văn hóa Không biết, không nghe, không thấy
Một ngôi chùa với hàng trăm gian, nằm ở khu dân cư đông đúc, cách trụ sở UBND xã có hơn 1km, cách UBND huyện có 4km, lại ở Thủ đô Hà Nội đã bị đâp phá hơn một trăm ngày với tiếng búa, tiếng cưa và ngổn ngang vật liệu mà các cơ quan quản lý văn hóa cũng như chính quyền địa phương vẫn “không biết, không nghe, không thấy” thì không phải là chuyện “con voi chui lọt lỗ kim” mà là cả đàn voi chui lọt... lỗ tai. Hài hước thay, nó đã bị thay đổi 100% rồi, tức là chẳng biết đống gỗ rui mè thay ra có còn hay… chui vào bếp, thanh tra văn hóa mới về thị sát và đình chỉ. Xin thưa, còn gì nữa mà thị với sát? Mà đình với chỉ?
Làm quan sướng lắm chứ
Đến nay, vụ phá hoại di tích lịch sử chùa Trăm gian đã kết thúc, kỷ luật nghiêm những người vi phạm cứ như chuyện “xem qua rồi bỏ”. Thật ra hình thức kỷ luật này cũng chẳng khác mấy với các vụ vi phạm nghiêm trọng khác, vụ việc đã có hình thức kỷ luật rất… quen thuộc là “Kiểm điểm nghiêm túc, rút kinh nghiệm sâu sắc”!
Cụ thể là UBND huyện Chương Mỹ nghiêm túc kiểm điểm sâu sắc, UBND xã Tiên Phương bị khiển trách. Về cá nhân, nghiêm khắc phê bình Phó Chủ tịch phụ trách văn xã Vũ Văn Đông. Hai vị Trưởng phòng phó Phòng Văn hóa Thông tin là Hoàng Minh Hiến và Trịnh Văn Ban nhận mức khiển trách. Các ông Vũ Văn Doãn -Chủ tịch UBND xã, ông Tống Bá Lương - Phó Chủ tịch UBND xã, ông Nguyễn Xuân Chít - Cán bộ Văn hóa xã cùng nhận mức cảnh cáo. Người duy nhất “đen đủi” bị cho thôi giữ chức là Trưởng ban Quản lý di tích. Và hết!
Thực ra không phải chỉ vụ việc này mà gần đây, nhiều vụ việc khi đưa ra kết luận xử lý đều khiến dư luận ngỡ ngàng bởi vụ việc thì lớn, hậu quả thì nghiêm trọng đến rất nghiêm trọng. Thế nhưng cái “roi” kỷ luật giơ lên rất cao song khi hạ xuống thì rất khẽ, nhẹ đến giật mình.
Không chỉ những vụ việc nhỏ mà cả những vụ án hình sự nghiêm trọng, số tài sản thất thoát ảnh hưởng đến nền kinh tế cả nước cũng được xử lý rất… tình cảm.
Một bạn đọc Email nhuque85hb@gmail.com gửi cho báo chí một câu kết rất đúng người đúng cảnh: “Ở Việt Nam mình hay nhỉ. Làm sai chỉ cần kiểm điểm với phê bình là xong. Sướng thật!”
Vâng, làm quan ở VN sướng lắm chứ!
Văn Quang 21-9-2012
Hình:
01- Khung cảnh cổ kính cũ chùa Trăm Gian
02- Làm sao có thể phục dựng lại nguyên trạng công trình này?
03- Hình ảnh gác Khánh cổ kính giờ đã không còn
04- Các bức tranh tượng khắc gỗ trong chùa bị sơn lại lòe loẹt bằng sơn công nghiệp, hoặc được thay thế bằng những bức tranh mới.
05- Những bức tranh với màu sơn nguyên bản may mắn còn sót lại.
Tôi gửi bài "TỪ CHỨC KHÓ LẮM CHỨ" - 23-9-2012Văn Quang
Trong thời buổi kinh tế suy thoái, cuộc sống của người dân ngày càng lâm vào cảnh khó khăn. Nhiều người rơi vào tình cảnh “hết thuốc chữa”, trắng tay, không tìm được việc làm. Con số biết nói 26.000 doanh nghiệp đóng cửa trong năm nay, kéo theo bao nhiêu hệ lụy? Thanh niên thiếu nữ bỏ quê ra đi bỗng trở nên bơ vơ giữa những thành phố xa lạ đầy cạm bẫy, tất yếu phải dẫn đến cảnh “đói ăn vụng, túng làm liều”. Nạn trộm cắp, cướp giật bất cứ thứ gì có thể cướp được của bất cứ ai, từ bà già đến cô gái đeo túi xách trên đường, ai cũng có thể bị cướp giật. Chưa nói đến những toán cướp từ 2-3 tên có tổ chức, có “kế hoạch” cướp tiệm vàng giữa ban ngày, cướp từ ngân hàng ra. Bọn chúng ăn mặc rất bảnh bao, com-lê, cravate, xách cặp săm-si-on-nai cứ như “ông lớn” vào ngân hàng, nhưng thực ra là theo dõi những người đến lãnh tiền để cùng đồng bọn, lựa đến nơi thuận tiện là ra tay. Không cần đó là khu vắng vẻ, chúng cướp giữa ngã tư…Văn Quang – Viết từ Sài GònKhi cuộc sống không an toàn,người dân phải tự cứu
Thôi thì đủ mọi loại trộm cắp, đủ mọi loại thủ đoạn, có thể nói là “nhiều như rươi”. Nơi nào cũng có, từ khách sạn đến hè phố, từ nơi nhà cao cửa rộng đến con hẻm nghèo. Và trộm cắp ngay cả ở sân vận động được gọi là quốc tế. Trộm cắp ngay trong nhà các đại gia, đại quan.
Ngay trong tuần này, mời bạn đọc xem hai vụ trộm có thể được coi là … điển hình.
Đại tỉ phú mất sừng tê giác giá 4 tỉ
Vụ thứ nhất là vụ “đại gia” Trầm Bê bị mất cái sừng tê giác trị giá 4 tỉ đồng vào tối 27-9 vừa qua. Danh tiếng ông Trầm Bê, có lẽ nhiều bạn đọc ở nước ngoài đã biết “sơ sơ” qua những tờ báo thích khai thác chuyện bên lề của các đại tỉ phú ở VN, nhất là sư liên hệ với những ông mới đây bị khởi tố vì có liên quan đến lũng đoạn các ngân hàng. Ông Trầm Bê đã từng là Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Phương Nam và hiện là Phó chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) Sacombank, một ngân hàng cỡ lớn ở VN.
Ông Trầm Bê có một dinh thự rất bề thế tại ấp Vàm Ray, xã Hàm Giang, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh. Hiện một số hạng mục vẫn đang trong giai đoạn hoàn thành, bên trong trồng rất nhiều cây cảnh hiếm quý. Ông thuê 9 người làm bảo vệ và quét dọn.
Chiếc sừng tê giác ông để ở nơi chôn cất, thờ cúng tổ tiên. Tối 27-9 vừa qua, người thân của ông Trầm Bê phát hiện sừng tê giác không cánh mà bay. Ông chỉ còn mỗi cách là đi trình báo với nhà chức trách.
Tất nhiên đây là một vụ trộm “quan trọng” chắc chắn có nhiều tình tiết thú vị, nếu điều tra phát hiện ra được. Nhưng với một đại tỉ phú như ông Trầm Bê thì mẻ trộm này chẳng thấm vào đâu, như con bò rụng sợi lông thôi, chỉ nhìn qua cái “lâu đài tình ái” của ông xây dựng ở vùng quê như xã Hàm Giang là đủ biết. Ông mất có mỗi cái sừng trong “kho chôn cất”, như vậy chắc là ông phải có hàng chục, hàng trăm “cái sừng” hay cái gì đó đại loại cũng có giá trị như thế. Tâm lý người dân là “xin có lời mừng cho chú trộm thành công trong một phi vụ béo bở, mang về nuôi vợ nuôi con”, không ai tức giận vì vụ này.
Nhưng đó là một lời cảnh báo cho những đại gia thích hay không thích khoe của. Có những bà thích đeo hột xoàn to như trái ổi, châu báu trên cổ, vàng ròng trên tay loảng xoảng như gánh hát rong, có bị cướp cũng là chuyện người dân gọi là “đáng đời”. Nhưng có những ông những bà kín tiếng hơn, chôn vàng, giấu đô la, nhét của vào đủ mọi chỗ trong nhà, kể cả toilet, chuồng heo, ấy thế mà vẫn bị mất. May ra chỉ có gửi tiền ra nước ngoài bằng bất cứ hình thức nào, đó là có vẻ an toàn nhất hiện nay. Đại loại như cho con đi du học rồi ở lại Mỹ, Úc, Canada làm việc cho một công ty nào đó làm cái vỏ bọc. Hoặc con cái kết hôn với người nước ngoài gốc Việt (ở đây quen gọi là Việt Kiều) và vô số những “chiêu, mánh” khàc mà dân thường khó biết được. Mấy đại gia này được cho là “khôn” và cái “khôn” ấy bây giờ đã được nhiều vị “thực hiện nghiêm túc”.
Còn một loại khác, mất của nhưng đành im như thóc, cùng lắm là bí mật nhờ điều tra, chứ không dám hé môi, sợ thiên hạ “dòm ngó”, lôi ra hàng chục thứ tội “làm giàu bất chính” khác. Người dân cho rằng đây cũng là loại “khôn” thứ hai.
Tôi không biết nên liệt kê vụ mất trộm của ông Trầm Bê thuộc loại dại hay khôn. Bạn đọc vui lòng nhận định giùm.
Vài thông tin về ông Trầm Bê:
Theo VietNam Net: “Ông Trầm Bê đã tham gia đầu tư và trở thành thành viên Hội đồng Quản trị của Ngân hàng Phương Nam vào năm 2004. Ông đã lần lượt đưa các con của mình là Trầm Trọng Ngân, Trầm Thuyết Kiều và Trầm Khải Hòa vào nắm giữ những vị trí quan trọng trong các công ty mà ông đã tham gia đầu tư. Chẳng hạn như ông đưa con trai trưởng Trầm Trọng Ngân lên giữ vị trí Tổng Giám đốc của Công ty Sơn Sơn.
Từ vị trí là thành viên Hội đồng Quản trị của Ngân hàng Phương Nam, Trầm Bê tiếp tục đưa con gái của mình là bà Trầm Thuyết Kiều vào giữ vị trí Phó Tổng Giám đốc.
Gần như toàn bộ vị trí lãnh đạo chủ chốt của Sacombank đã thay đổi, trong đó có sự góp mặt của ông Trầm Bê, với chức vụ mới là Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị Sacombank sau khi ông rời khỏi ghế Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị Ngân hàng Phương Nam. Và tất nhiên, vẫn với cách làm cũ, ông không quên trám vào chỗ trống đó là con trai mình, Trầm Trọng Ngân, lên giữ chức Phó Chủ tịch thường trực Ngân hàng Phương Nam. Thêm vào đó, Trầm Khải Hòa cũng là thành viên Hội đồng Quản trị của Sacombank bắt đầu từ tháng 5/2012.
Ông Trầm Bê lại tiếp tục thành công, ông đầu tư vào những lĩnh vực chủ chốt, nắm quyền sau đó giao quyền lực cho những người thân tín. Có lẽ Trầm Bê là một trong số những doanh nhân chưa gặp phải những thất bại nặng nề trong suốt sự nghiệp của mình. Liệu những bước đi tiếp theo của ông là gì? Ông và dàn con cái ông sẽ giàu tiếp, gấp đôi gấp ba hay có “cái gì đó” ngáng chân ông sau vụ “tung hê mất cái sừng 4 tỉ” này? Ở VN khó mà biết chuyện tiếp theo sẽ là gì.
Lộng lẫy như cung điện Sa Hoàng ở Nga
Một độc giả, bạn Hoàng Công Nhu nhận xét trên báo Dân Trí: “Nhìn ngôi dinh thự của ông Trầm Bê cứ ngỡ là cung điện Sa Hoàng ở Nga hồi trước. Đẹp quá, lộng lẫy quá ! Và đương nhiên ông sở hữu nhiều đồ dùng có giá trị cao, không những sừng tê giác mà còn có cả đồ cổ ấy chứ. Sừng tê giác ở đâu mà ông có, ai bán cho ông? Bấy lâu nay chính quyền và công an địa phương sao không ai nói tới. Giờ đây lòi ra. Hiệp hội bảo tồn động vật hoang đã có văn bản gửi cơ quan công an làm sáng tỏ vụ việc sừng tê giác mất ở nhà ông Trầm Bê là đúng. Phải tìm và điều tra sừng tê giác của ông Trầm Bê có từ đâu, và mua bằng cách nào. Hàng cấm sao người giàu vẫn có để trưng bày ?
- Một bạn đọc khác đã có những kinh nghiệm rất thực tế, bạn KHA viết: “Xét từ bản thân tôi cũng là doanh nhân, kinh doanh trong lãnh thổ Việt Nam, nếu chấp hành chỉ cần 80% các quy định của luật pháp thì cũng chỉ đủ ăn là giỏi. Còn làm giầu ư? chỉ có vượt rào, chấp nhận có vi phạm luật pháp, đi đêm với quan chức ... Vậy những tài sản kếch sù ở đâu ra? Hãy chứng minh tính hợp pháp của những tài sản đó đi. Chưa kể sừng tê giác là quốc tế cấm chứ chả riêng gì việt nam? Đó là tội hình sự rồi.”
Vụ trộm thứ hai làm nhục quốc thể
Là người VN, dù bất cứ ở đâu, chắc phải thấy xấu hổ khi đọc những hàng chữ trên trang mạng của anh Andrew Fitzpatrick, một cây quần vợt quốc tế khi đến VN biểu diễn. Tay vợt này cho biết anh đã bị mất trộm 1.000 USD tại Bình Dương và sau đó anh bị sốc khi biết có người đồng tính nhòm trộm trong phòng tắm tại bể bơi khu thể thao cộng đồng thành phố mới Bình Dương. Sự việc xảy ra hôm 24/9.
Trên trang twitter cá nhân, anh viết: ‘Thắng trận đánh đôi và bị sốc trong phòng tắm. Không biết chuyện gì nữa sẽ xảy ra với tôi”.
Ngay sau khi phát hiện sự việc, Andrew Fitzpatrick đã nổi khùng trước hành động mà anh miêu tả là “kinh khủng” và cho biết đã đấm người đồng tính này.
Giải thích về sự việc, Giám đốc điều hành Men’ Futures Becamex Lê Việt Cường cho biết Andrew Fitzpatrick đã không trú tại các khách sạn an toàn do ban tổ chức giới thiệu mà tự chọn khách sạn ngoài nên chuyện tay vợt này mất tiền xảy ra ngoài tầm kiểm soát. Bản thân tay vợt này cũng không nhớ mất tiền khi nào và ở đâu.
Về việc người đồng tính lẻn vào phòng tắm, ban tổ chức đã báo với công an phường và giao người này cho bên công an xét xử. Ông Cường cho biết sự việc này không nghiêm trọng như tay vợt người Anh mô tả. Phía ban tổ chức cho biết sẽ thông tin đầy đủ đến báo chí sau khi điều tra xong vụ việc.
Sự việc thế nào mới là nghiêm trọng?
Chẳng biết ông Lê Việt Cường, Giám đốc điều hành giải quốc tế này quan niệm sự việc thế nào mới là quan trọng? Có cần phải có súng nổ đoàng đoàng, máu me tung tóe như trong phim bạo lực mới là quan trọng sao? Ông thừa hiểu rằng tay vợt quốc tế Andrew Fitzpatrick sẽ còn đi, còn đến rất nhiều nước trên thế giới. Ông ta không quên kể chuyện này với bạn bè, đồng nghiệp và những người hâm mộ của mình, kể cả các nhà báo khắp thế giới. Chuyện không chỉ dừng lại ở chỗ “đưa sang CA điều tra xét xử” là xong. Nó liên quan tời nhiều vấn đề về VN hiện nay. Từ tình hình an ninh đến giáo duc, đến danh dự của cả một dân tộc. Một anh “biến thái” có thể đàng hoàng chui vào khu dành cho các cây vợt quốc tế để “nhìn trộm”. Ban tổ chức làm gì?
Nếu như vào trường hợp trước đó, cũng váo cuối tháng 9 vừa qua, ngôi sao quần vợt nữ số 1 thế giới Victoria Azarenka đã đến Saigon tham dự giải quần vợt quốc tế Heneiken Stars 2012 cũng bị nhìn trộm thì sao? Cũng lại không quan trọng và giao cho CA “xử lý”? Một thứ lý luận “cùn” hay có thể gọi là sự “cãi chày cãi cối ngớ ngẩn” đến thảm hại của người đứng đầu một giải đấu quốc tế!
Và cho đến nay đã là tháng 10 mà vẫn chưa thấy lời hứa “sẽ thông tin đầy đủ đến báo chí sau khi điều tra xong vụ việc”. Nhưng dù có điều tra ra thì cái tiếng xấu kía vẫn không thể nào rửa sạch được.
Cho nên vụ trộm cái sừng 4 tỉ, thật sự không quan trọng bằng vụ trộm 1.000 USD. Liên đoàn quần vợt VN và trên nữa là Bộ Thông Tin - Văn Hóa - Du Lịch VN cần phải có thái độ rõ rệt về sự việc này. Một thông tin minh bạch, một hình thức xét xử cụ thể, hy vọng bớt được một phần nào tiếng xấu cho người VN.
Trôm cắp vặt đã biến thành mối lo lớn từng ngày từng giờ
Nói đến nạn trộm cướp tại VN lúc này, rất nhiều bạn đọc ở VN cũng như những bà con, bạn bè tôi từ nước ngoài về VN đều lo ngại. Hình ảnh của một Hà Nội “ngàn năm văn văn vật” và hình ảnh của Sài Gòn “hòn ngọc Viễn Đông” bị bôi đen bởi quá nhiều tệ nạn xã hội. Ở đây, tôi chưa thể kể hết những tệ nạn về văn hóa, về hè phố lòng lề đường, về những bệnh hoạn của giới trẻ, về những cuộc thi hát xướng, vớ vẩn, về những cặp đổi vợ đổi chồng, về những cái tin “giật gân” như chuyện láo chuyện bịa đã từng rầm rộ trên các trang báo:“ Bố chồng “yêu” con dâu, hai người “dính lẹo” phải đi Bệnh viện cấp cứu”… Toàn là những chuyện suy đồi đạo đức.
Và những chuyện lớn hơn như chuyện “quy hoạch treo” cả một thế hệ chưa giải tỏa, chuyện “4.000 tỉ đồng xây dựng đập sông Tranh lớn hơn hay 40.000 mạng người lớn hơn?”. Chuyện tại sao người VN tẩy chay hàng Trung Quốc mà hàng TQ vẫn tràn ngập thị trường… Những vần đề đó, tôi xin phân tích vào những số báo sau
Trong phạm vi bài này, nhân nói đền vài vụ trộm điển hình, tôi chỉ đề cập đến những vụ trộm cắp vặt khiến người dân sống ngay tại hai thành phố lớn nhất nước này lo ngay ngáy từng ngày chưa nói đến khách du lịch. Trong môt dịp khác tôi sẽ đề cập đến những “tiếng tăm kinh hoàng” của ngành du lịch VN khiến du khách khiếp vía, một đi không trở lại.
Hiện nay, người dân ngoài việc lo “cơm gạo áo tiền”, lo thực phẩm nào cũng có thể có chất độc hại, ăn vào có thể mắc đủ thứ bệnh chết người, nạn trộm cắp đang là mối lo hàng ngày hàng giờ ở khắp mọi nơi, nhất là ở hai thành phố lớn nhất nước.
Sự khác biệt về nạn trộm cướp giữa Hà Nội và TP. Sài Gòn
Có người so sánh nạn cướp liều lĩnh, dã man thường xảy ra tại Hà Nội như vụ Lê Văn Luyện và những vụ cướp tiệm vàng giữa ban ngày, những vụ giết người cướp của có tổ chức… Còn ở TP Saigon, ít có những vụ lớn, nhưng lại nhiều hơn về nạn trộm vặt, cướp cạn xảy ra trên đường phố. Phân tích này có phần đúng nếu nhìn vào hiện tượng “bề ngoài”. Càng về những năm gần đây, nạn trộm cắp vặt, nạn lừa đảo ở Saigon càng gia tăng. Điều đó không khó hiểu. Bởi những người dân từ các tỉnh thành miền Bắc, miền Trung kéo nhau vào miền Nam “nhập cư” hợp pháp và không hợp pháp rất đông, mong “đổi đời” hoặc ít nhất cũng kiếm được một công việc làm ở công ty, xí nghiệp nào đó, cùng lắm là chịụ khó đi bưng bê ở mấy quán ăn, quán cà phê. Cả những chàng trai cô gái hiền lành ở các tỉnh lẻ tại Đồng Bằng Sông Cửu Long cũng kéo về Sài Gòn kiếm việc làm.
Có lẽ bói mãi cũng không ra người dân miền Nam nào ra miền Bắc kiếm ăn, ngoại trừ mấy ông lớn kéo nhau ra ngoài đó cho gần “trung ương” bắt mối làm ăn lớn.
Thành phần công nhân thất nghiệp hoặc thiếu việc, hầu hết là những người dân lương thiện, nhưng gặp lúc túng bấn quá đành trộm cắp nhỏ, được đồng nào hay đồng ấy. Có anh chị mới hôm qua hiền khô, hôm sau đã phải theo bồ đi trộm cắp hoặc mưu toan với bồ lừa mấy anh ham của lạ, nhưng loại lừa lọc này cũng chỉ là loại “nhát gan”.
Một kiểu dùng “mỹ nhân kế” ăn khách
Một thí dụ cụ thể: Vào giữa tháng 9/2012, Loan giả vờ gọi nhầm vào số điện thoại của anh Vũ Đình M. (30 tuổi, ở tại quận Gò Vấp) và “mỹ nhân” chủ động làm quen với M.
Đêm 23/9, Loan gọi điện thoại và chạy xe máy sang Gò Vấp đón anh M. về khu vực hầm Thủ Thiêm (quận 2) để tâm sự. Khi đến khu vực cầu Cá Trê 2 (phường An Lợi Đông, quận 2) khá vắng vẻ, có 3 tên là Nam, Tài và Vỹ từ phía sau chạy lên cố tình va chạm rồi gây sự, đồng thời “ả” Loan cũng nhanh chóng rời khỏi hiện trường. Lúc này những tên còn lại xông vào đánh hội đồng và cướp tài sản của anh M. gồm 1 ví đựng tiền, có hơn 1 triệu đồng, giấy tờ tùy thân và ba lô đựng máy tính xách tay, máy ảnh KTS, 2 chiếc nhẫn vàng…Sau đó nhóm cướp nhí này lên xe tẩu thoát. Nạn nhân M. chỉ còn biết đến CA địa phương trình báo. Bạn nào có dịp về VN nên cẩn thận với những cú điện thoại gọi lầm số trời ơi này.
Một kiểu vu khống giũa đường để cướp tài sản
Độc giả ở địa chỉ email thuyngo2001@… cho biết, từng chứng kiến một vụ cướp hy hữu ngay gần chân cầu Nguyễn Hữu Cảnh. “Đang đi đường, tôi thấy một nhóm người cả nam cả nữ bu kín xung quanh một cô gái trẻ, người quát nạt, kẻ định giơ tay đánh và miệng liên tục buông ra đủ câu chửi bới, cho rằng cô gái kia cướp chồng người khác.
Khi thấy cô gái khóc lóc giải thích, nhóm người này liền xông vào lục túi như thể tìm bằng chứng. Tuy nhiên ngay khi lấy được đồ, bọn chúng nhanh chóng lên xe bỏ chạy. Cô gái và người đi đường, sau một hồi trấn tĩnh mới biết đó là bọn cướp”.
Gần đây nhất một vụ cướp cạn giữa con đường Nguyễn Hữu Cảnh cũng được một độc giả quay được clip này. Hai tên cướp đuổi theo hai chiếc xe gắn máy của mộ cô gái và anh bạn trai thong dong đi trên đường giữa ban ngày. Đến một đoạn tương đối ít người qua lại, hai tên cướp vọt xe lên, cướp chiêc ba lô của cô gái đeo sau lưng. Cộ gái bị té lăn xuống đường, hai thên cướp lên xe dông mất dạng. Những hình ảnh ấy thật sự đã làm người dân TP khiếp sợ.
Ra đường là phải ngó trước ngó sau kẻo mất đồ, mất mạng
Những vụ cướp giật, cướp cạn mới thật sự là mối kinh hoàng của hầu hết người dân Saigon lúc này. Một đô thị hiện đại nhất Việt Nam nhưng xung quanh luôn nhiều điều bất trắc. Người dân luôn nơm nớp sống trong lo sợ, đề phòng, hễ cứ ra đường là phải ngó trước, ngó sau.
Chia sẻ câu chuyện của chính bản thân mình, độc giả Tô An cho biết từng bị 2 kẻ cướp giật mất sợi dây chuyền khi đưa con vào Sài Gòn thi đại học. Ông này cho biết: “Chúng lướt qua quá nhanh khiến vài giây sau tôi mới ớ lên được một tiếng… cướp, nhưng đã quá muộn”.
Anh Thành Dũng nhận định, nạn cướp giật ở Sài Gòn ngày càng nở rộ với mức độ liều lĩnh vô cùng. Bạn thân anh từng 2 lần bị giật cặp laptop, trong đó có lần bị giật ngay khi đang đi trên vỉa hè. “Bạn tôi khoác laptop đi bộ trên vỉa hè thì bị 2 tên cướp chồm xe lên rồi rồ ga vọt qua giật mạnh mất chiếc túi”…
Độc giả này nhấn mạnh: “Một quốc gia được biết đến là một trong những nơi bình yên mà xảy ra cướp ngày, cướp đêm như vậy thì quả là xấu hổ. Tệ nạn ấy do đói kém, bần hàn, do con người hay xã hội tạo nên cần phải được ngăn chặn”.
Thôi thì đành sống chung với trộm cắp vậy
Đừng coi cướp giật là tội nhỏ vì nó tạo ra tâm lý bất an khủng khiếp trong xã hội, bào mòn niềm tin của người dân vào pháp luật, vô tình dung túng cho tội ác hoành hành. Pháp luật không nghiêm khiến xã hội rối loạn về nạn móc túi vặt, cướp cạn… rồi đủ thứ chuyện khác nữa mà hậu quả là nạn nhân mất của, ăn đòn và nhiều khi mất mạng.
Nếu thật sự phải theo dõi, điều tra, bắt hết những tội phạm này thì dùng toàn bộ lực lượng công an trong toàn quốc cũng chưa chắc đã đủ phục vụ cho công tác này. Chẳng qua “thời thế này nó như vậy”, khó mà diệt hết được nạn trộm cướp để dân yên tâm làm ăn. Nếu pháp luật VN nặng tay quá với loại trộm vặt, cướp giật này thì… không đủ nhà tù để chứa. Thôi thì đành “sống chung với lũ” như đã từng phài sống chung với độc quyền, sống chung với tham nhũng, với đủ thứ “văn hóa nham nhở” vậy. Người dân phải tự cứu lấy mình thôi.
Văn Quang– 05-10-2012
Câu chuyện tôi sắp kể với bạn đọc sau đây chỉ là thứ “chuyện nhỏ tí tẹo ở thôn xóm”, nhưng thật ra nó phản ành tình trạng của cả nước. Bởi ở đâu người dân ở bất kỳ nơi nào cũng có thể “lãnh cái búa tạ” này của mấy ông ở cái Ủy Ban Nhân Dân (UBND) địa phương. Chuyện xảy ra ngay tại Hà Nội, thủ đô của VN, vậy ở những nơi xa xôi thì còn biết bao chuyện đáng nói hơn nữa. Suy từ chuyện nhỏ tí tẹo này, có thể thấy những nguyện vọng chính đáng của người dân được các cấp chính quyền nhân dân “xử lý” ra sao.Văn Quang – Viết từ Sài GònĐấu tranh cho dân bị lãnh “đòn thù”
Hàng trăm gia đình dân phải dùng nước nhiễm độc Asen
Theo chủ trương của TP Hà Nội, 115 gia đình khu nhà gỗ nguy hiểm phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm đã chuyển về các tòa nhà tái định cư tại thị trấn Cầu Diễn, huyện Từ Liêm. Nhưng suốt 6 năm qua, hàng trăm người dân vẫn không được hưởng nguồn nước sạch.
Theo lời của các gia đình dân khu tái định cư B3, B4, B5 thuộc tổ 22 thị trấn Cầu Diễn gửi đến báo chí, cho biết: Hiện 115 gia đình dân, với khoảng 500 người, già trẻ lớn bé, đang phải sống trong những điều kiện thiếu thốn, đặc biệt là nguồn nước hàng ngày bị nhiễm bẩn gấp nhiều lần tiêu chuẩn cho phép. Trong suốt 6 năm qua, đại diện khu dân cư đã nhiều lần gửi đơn thư lên chủ đầu tư, cùng các cơ quan chức năng TP. Hà Nội nhưng đều không được giải quyết những yêu cầu chính đáng.
Cho đến lúc này, nguồn nước sinh hoạt cung cấp cho các gia đình khu nhà B3, B4, B5 vẫn là nước giếng khoan không được xử lý theo đúng quy chuẩn. Theo kết quả xét nghiệm được anh Lê Trung Kiên cung cấp, ngày 15/5/2012, Phòng Công nghệ điện hóa môi trường kết luận hàm lượng chất Asen tại khu tái định cư vượt nhiều lần tiêu chuẩn cho phép, vi khuẩn Ecoli vượt xa mức giới hạn cho phép. Hàm lượng chất nitrat là 191,6 trong khi mức cho phép chỉ là 50. Khi tìm hiểu thực tế, trạm nước cung cấp nước sinh hoạt đến các gia đình dân khu tái định cư Cầu Diễn chính là trạm nước do Công ty Cổ phần tư vấn đầu tư xây dựng và phát triển đô thị đầu tư phục vụ cho dự án xây dựng.
Kêu thì cứ kêu, sức khỏe con người vẫn bị đầu độc
Sau khi phát hiện nguồn nước nhiễm độc, đại diện khu dân cư đã nhiều lần gửi đơn kêu cứu đến chủ đầu tư và các cơ quan chức năng đề nghị cung cấp nguồn nước sinh hoạt bảo đảm cho sức khỏe người dân. Ban quản lý khu tái định cư và UBND thị trấn Cầu Diễn đã nhiều lần họp để ghi nhận ý kiến người dân, Công ty nước sạch thành phố cũng cam kết cung cấp nước sạch cho 115 gia đình dân tái định cư Cầu Diễn vào cuối năm 2011. Tuy nhiên, cho đến nay những lời hứa này vẫn chưa thành hiện thực, còn sức khỏe của người dân đang bị “đầu độc” hàng ngày.
Không chỉ ô nhiễm về nguồn nước sinh hoạt, hệ thống thu gom rác thiết kế cho khu nhà B3, B4, B5 cũng là điều khiến cho hàng trăm cư dân lo lắng. Theo ghi nhận thực tế, nhà tái định cư B3 không được thiết kế hệ thống thu gom rác khiến người dân phải tự mang xuống đổ như hình ảnh thường thấy ở các khu tập thể cũ có tuổi thọ 20 - 30 năm. Những tòa nhà được lắp đặt hệ thống lại không có người thu gom thường xuyên khiến không khí luôn trong tình trạng ô nhiễm, thậm chí bốc mùi nồng nặc vào các ngày nắng nóng.
Người kêu cứu bị trả thù
Ông Hoàng Tiến An, thành viên Tổ bảo vệ dân phố, chính là người đại diện cho dân, đứng tên đơn kêu cứu gửi đến các cơ quan chức năng và báo chí phản ánh nguồn nước bị nhiễm độc cùng những nguy hại vệ sinh môi trường xuất phát từ công tác quản lý kém của chính quyền và chủ đầu tư. Đặc biệt, ông còn là người tích cực cung cấp thông tin cho báo chí trong loạt bài viết về sự việc này đồng thời chỉ rõ sự tắc trách, chối bỏ trách nhiệm của Công ty Cổ Phần tư vấn đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị Hà Nội.
Ông An được hầu hết ngưởi dân đánh giá là người tốt bụng, thẳng thắn được bà con lối xóm tôn trọng, ông tham gia tổ bảo vệ dân phố nhiều năm nay. Ông còn là người luôn đi đầu trong công tác xã hội của khu dân cư.
Bỗng dưng bị “đá” ra khỏi tổ bảo vệ
Khi vấn đề nước sạch đang được cơ quan chức năng giải quyết, ngày 24/9/2012 vùa qua, Chủ tịch UBND thị trấn Cầu Diễn Trần Mạnh Hùng bất ngờ ký quyết định miễn nhiệm số 427/QĐ - UBND đối với vị trí nhân viên Tổ bảo vệ với ông Hoàng Tiến An mà không đưa ra lý do chính đáng.
Đánh giá về quyết định miễn nhiệm của thị trấn Cầu Diễn đưa ra với ông Hoàng Tiến An, ông Nguyễn Thanh Tự, Trưởng nhà B5 cho rằng đó là việc làm thiếu thuyết phục: “Ai làm cũng có sai sót, nhưng chúng tôi thấy ông An là người có trách nhiệm nhất trong số các thành viên tổ bảo vệ nên việc miễn nhiệm là không thuyết phục. Trong khi đó những vấn đề an sinh cấp thiết như nguồn nước, vệ sinh, thang máy tại các tòa nhà thì không được chính quyền giải quyết.
Tuy khi sau đó, trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Văn Hách – Phó Chủ tịch UBND thị trấn Cầu Diễn (huyện Từ Liêm, Hà Nội) có nêu lý do ông An nhiều lần vi phạm quy định trong khu dân cư như… đá bóng dưới lòng đường!?
Một nguyên nhân khác rất đáng để dư luận bất bình, nghi ngờ về “động cơ” của Quyết định 427. Đó là thời gian qua, ông An đã đại diện cho hàng trăm gai đình dân tòa nhà B3, B4, B5 và dân cư các khu vực xung quanh thuộc tổ 22 thị trấn Cầu Diễn, huyện Từ Liêm gửi đơn kêu cứu khẩn cấp đến các cơ quan chức năng trình bày về việc Công ty CP Tư vấn đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị Hà Nội cung cấp nước nhiễm bẩn cho 115 gia đình.
Phải chăng đó là “đòn thù”, bịt miệng nhân dân
Những câu hỏi của người dân và báo chí nêu lên với UBND Cầu Diễn:
- Vì sao một người tốt bụng, được nhân dân tôn trọng, tin cậy và đã tham gia công tác này từ nhiều năm nay lại “bỗng dưng” bị miễn nhiệm đúng vào thời điểm được coi là “nhạy cảm”, khi ông tích cực phản ảnh về tình trạng nước ô nhiễm?
- Có hay không việc UBND Cầu Diễn khó chịu trước những phản ánh chính đáng của nhân dân nên ra “đòn thù” và thậm chí, đã bị doanh nghiệp biến thành “công cụ” để “trả thù”, “bịt miệng” công dân?
- Đặc biệt là cần làm rõ nguyên nhân ông An bị “đòn thù” có phải do cung cấp thông tin cho báo chí. Bởi nếu như vì thông tin cho báo chí mà ông An bị trả thù thì sự việc không hề đơn giản, nó là tiền đề đặt sự “đối đầu” giữa một bên là chính quyền với một bên là người dân và báo chí.
Chính quyền không còn là của nhân dân nữa
Hàng trăm ý kiến của người dân bày tỏ sự phẫn nộ về việc này. Xin nêu vài ý kiến tiêu biểu:
- Bạn Lê Tiến Sỹ bày tỏ: “họ sợ dân nói thẳng nói thật, ông An lại là người như vậy nên họ muốn loại bỏ ông an để họ có thể làm bất cứ điều gì họ muốn...”
- Bạn Huy Hoàng, viện dẫn pháp lý hiện hành, phải khởi tố công ty vi phạm: “Thực tế, ông Hoàng Tiến An là thành viên tổ bảo vệ dân phố lại bị “miễn nhiệm” (tức là cho nghỉ việc) vì đứng ra bảo vệ cho dân phố. Vậy, xin hỏi chính quyền UBND thị trấn Cầu Diễn là bổ nhiệm thành viên tổ bảo vệ dân phố để làm gì, hay là chỉ để bảo vệ chính quyền... doanh nghiệp. Trong trường hợp này, thực tế, chính quyền UBND thị trấn Cầu Diễn không còn là chính quyền của nhân dân nữa, mà chính quyền của Doanh nghiệp, thay vì UBND là UB doanh nghiệp thì đúng hơn”.
Vì, miễn nhiệm ông An là đồng nghĩa với việc đứng về cái sai của Doanh nghiệp cấp nước, bảo vệ cho Công ty CP Đầu tư xây dựng phát triển đô thị Hà Nội (HACID, số 69 Quán Thánh). Dư luận thật sự bất bình với Công ty CP Đầu tư và phát triển đô thị Hà Nội, bởi vì Công ty này biết nhưng vẫn cung cấp nước nhiễm độc tố (Asen, Nitrat, Ecoli, Colifom...) cho người dân. Đúng lý, họ phải bị khởi tố vì tội theo điểm c, khoản 1, điều 186 Bộ luật hình sự với hành vi “Tội làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người”. Cấp nước biết rõ là chứa nguồn bệnh, nguy hiểm, độc hại, nhưng gần 7 năm qua vẫn cấp cho dân ăn uống, gây ra bệnh ung thư, viêm đại tràng, đường ruột... Chúng tôi khẩn thiết đề nghị cơ quan chức năng vào cuộc để làm rõ trách nhiệm của Công ty CP Đầu tư và phát triển đô thị Hà Nội (HACID) và cá nhân liên quan.
- Bạn Bạch Dương tiên đoán… như thần: “Quá rõ ràng còn gì. Không những ông An bị miễn nhiệm, mà sau này ông và gia đình sẽ còn rắc rối lôi thôi khi có việc gì cần giải quyết ở cửa quan. Rõ là “đấu tranh thì... tránh đâu”.
- Bạn Vũ Anh nêu một thực tế khác: “Một lần xin xác nhận độc thân để lấy vợ mà còn phải phong bì với trưởng thôn ( xóm ) của 1 thôn ( xóm ) ! Việc cỏn con thế còn tiền huống chi là những việc lớn!”
Vâng, chán thật
Sự “đối đầu” này một cách công khai hay ngấm ngầm đang là một thảm họa của người dân thấp cổ bé miệng ở khắp nơi, chứ chẳng riêng gì ở xã Cầu Diễn. Cho nên, nêu lên chuyện này không hề nhỏ. Đôi khi sự “trả thù dân” còn thâm độc, tàn ác hơn nhiều dẫn đến đổ máu, khiếu kiện, thù hằn dai dẳng, mà phần thiệt tất nhiên về phía người không có quyền, không có tiền, nhất là không có thân thế với nhà quan. Xin hãy nghe nhận định ngắn gọn của bạn Thanh Long, kết luận về tình trạng này ở các địa phưiơng:
-“Chuyện thường ngày ở huyện đó mà, các bác chính quyền chỉ muốn người dân thấp cổ bé họng đừng có xen vào công việc riêng của chúng tôi. Còn thuế thì cứ phải đóng đầy đủ để chúng tôi tiêu sài vào những việc mà người thấp họng bé cổ không cần biết... thật chán!”
Vâng, chán thật!
Cần phải có sự thanh tra sâu rộng, phải đi sát với nguyện vọng chính đáng của người dân. Các quan trên đừng đi xe “ô tô con” về địa phương để được đón tiếp linh đình, nghe các cấp dưới kể lể thành tích, quan trên ban vài câu chỉ thị cũ rích lòng thòng, sau đó dự liên hoan rồi “dông tuốt”, chẳng hiểu gì về dân tình khốn khó ra sao. Như thế thì nguyện vọng chính đáng của người dân chẳng bao giờ được đáp ứng đến nơi đến chốn, mong gì có đời sống khá hơn.
Hãy nhìn cách “phục vụ nhân dân” của một công sở
Hiện tượng sau đây cũng không phải là “cá biệt”. Nó thường xảy ra ở khá nhiều nơi, chỉ người dân biết, cấp trên không biết hay có biết cũng “đánh chữ đại xá”, nói cho đúng “phe lờ” luôn.
Chưa hết giờ làm việc nhưng cả Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long vắng hoe. Phần lớn “cán bộ” ở đây đều đang tham dự một buổi nhậu “hoành tráng” với khoảng 20 bàn.
Khoảng 16 giờ 15 phút ngày 14-9, một số người dân đến làm việc hoặc chứng giấy tờ ở Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long bất ngờ khi thấy các phòng ban nơi đây khóa cửa im ỉm, cả bảo vệ cũng không có dù chưa hết giờ làm việc (theo quy định giờ làm việc buổi chiều là từ 13-17 giờ).
Toàn thể “cán bộ” bận đi nhậu
Thấy sở không bóng người, một người dân tên Châu đến xin giấy tờ đã gọi điện thoại cho cán bộ ở Sở Công thương và được người này hẹn giải quyết công việc vào thứ hai tuần sau. Rất may, ông Châu được hận hạnh gặp được một cán bộ ở sở đi về trong tình trạng ngà ngà say cho biết: “Hôm nay, cả cơ quan đi ăn nhậu tại Hội quán Ngân Vinh trên đường Phạm Thái Bường (phường 4, TP Vĩnh Long). Tiệc bắt đầu lúc 15 giờ 30, giờ bọn họ còn trong đó”.
Khi đến quán nhậu Ngân Vinh, thì được biết đây là tiệc nhậu ăn mừng cuộc chuyển giao chức vụ giữa Giám đốc sở Công thương cũ là ông Hồ Văn Huân và tân Giám đốc Nguyễn Minh Tho. Tiệc tổ chức rất linh đình với khoảng 20 bàn, các khách mời được chiêu đãi toàn bia lon Heineken. Dân đứng ngoài nhỉn.., thèm nhỏ dãi.
Chức sắc phường ăn nhậu, đánh bạc và đánh lộn ngay tại trụ sở
Chưa hết, ngày 4-10 vừa qua tại một trụ sở “hoành tráng” của một địa phương khác, các “quan xã” còn chơi bạo hơn. Ông Lê Văn Thanh (48 tuổi), Phó chỉ huy quân sự phường Hàm Rồng (TP Thanh Hóa) cho biết, 12h40 ngày 4/10, các cán bộ phường rủ nhau ra quán thịt chó uống rượu. Sau chầu nhậu, ông và một số lãnh đạo phường rủ nhau lên phòng làm việc ở tầng 3 trụ sở ủy ban để đánh bài ăn tiền.
Buổi “liên hoan” có sự tham gia của ông Dương Tất Thành, Bí thư Đảng ủy; Lương Trí Thanh, Phó Bí thư Đảng ủy phường; Trịnh Xuân Tính, Phó chủ tịch HĐND phường; Lê Văn Quyết, Trưởng quân sự phường; Dương Đình Long, Phó chủ tịch Hội Nông dân; Lê Duy Đạo, Bí thư chi đoàn. Coi như gồm toàn “lãnh đạo chóp bu” của phường đều hào hứng góp mặt.
Theo tố cáo, trong khi chơi, do nghi ngờ ông Thanh "đóng nước" (tức lá góp tiền ăn uống) thiếu, ông Lê Văn Quyết chửi bới và xông vào đánh ông Thanh. Ông Thanh kể. “Tưởng mọi người sẽ can ngăn, ai ngờ ông Thành cùng một số người khác xông vào đánh đấm tôi túi bụi. Bị đánh hội đồng và bất ngờ, tôi không thể chống cự".
Trận đòn hội đồng khiến ông Thanh phải nhập viện với nhiều vết thương trên người. Bà Trần Thị Thanh Hà (vợ ông Thanh) đã gửi đơn tố cáo những người có liên quan, nhờ cơ quan chức năng can thiệp.
Giải quyết ra sao?
Ông Dương Đình Huệ, Chủ tịch UBND phường Hàm Rồng cho biết, việc ông Thanh bị đánh tại trụ sở cơ quan là có thật. Phường đã làm báo cáo gửi UBND thành phố và đang giao công an xác minh.
ông Huệ nói: “Tôi đã chỉ đạo công an phường xác minh, điều tra. Nếu đúng là có chuyện đánh bạc tại trụ sở thì thật tồi tệ, đặc biệt cán bộ của Ủy ban lại tham gia nữa thì cần phải xử lý nghiêm”.
Lại bài ca “sẽ xử lý nghiêm”. Không biết những trụ sở hoành tráng ở địa phương khác, tiền của dân bỏ ra xây dựng cho thật oai, thật đẹp, còn có những trò giải trí liên hoan nào hấp dẫn hơn thế nữa không?
Làm quan ở địa phương sướng thật.
Văn Quang
12-10-2012
Buổi sáng thứ sáu vừa qua (11-10-2012), tôi được một ông bạn điện thoại đến rủ ra Givral uống cà phê. Tôi rất ngạc nhiên vì từ hơn 2 năm nay Givral nằm trong thương xá Eden đã bị đập phá tan tành để… làm một cái gì đó, chắc cũng “vĩ đại” như tòa nhà Vincom chiếm trọn khu vườn hoa trước mặt. Mỗi lần đi ngang qua đường Đồng Khởi, tôi không thể nào quên đó là đường Tữ Do xưa kia… của chúng tôi. Nhìn toàn bộ khu tứ giác Eden chỉ còn là đống gạch vụn với những hàng rào kiên cố xung quanh cứ như nhìn thấy… cái gọi là “trại cải tạo”. Thì ra, sau hơn 12 năm, cái “trại cải tạo” ấy vẫn cón ám ảnh tôi ngay cả trong vô thức, đôi khi ngay cả trong giấc mơ. Thế nên mỗi khi đi qua khu Eden bì tàn phá đó, tôi bỗng cúi đầu, chẳng muốn nhìn lâu và cũng chẳng muốn tìm hiểu xem trong thời gian tới, nó sẽ mọc lên cái gì. Tôi cứ nghĩ Gival đã thuộc hẳn về quá khứ, như những người bạn tôi ra lò hòa thiêu, không bao giờ gặp lại.Văn Quang – Viết từ Sài Gòn“Văn hóa không tên”tạo nên linh hồn của Sài Gòn xưa
Ông bạn thấy tôi khựng lại, ông giải thích:
– Nó mở lại Givral hôm qua (10-10-2012) ở chỗ cũ rồi ông ạ. Cũng điểm tâm, cà phê như xưa. Ra ngồi xem cho biết, nhớ lại chút kỷ niệm xưa.
Nghe bùi tai, tôi đồng ý ngay. Dù biết rằng ra đó ngồi sẽ rất ngậm ngùi nhớ bạn, nhờ tình, nhớ thời trai trẻ, nhớ đủ thứ… trong cái không gian ấy.
Cái “trục văn hóa không tên”
Nói đến Gival là nhớ đến La Pagode, Brodard… chắc chắn những người đã từng sống, từng ghé qua Sài Gòn chưa ai quên. Nhất là những văn nghệ sĩ, nhà báo, dân biểu, thường ngồi ở đấy làm nơi trao đổi tin tức nghề nghiệp. Còn một số lớn khách du lịch, sĩ quan, quân nhân, công tư chức làm việc tại “thủ đô” miền Nam và các bạn trẻ Sài Gòn thập niên 60-75 cũng hay lui tới nơi này. Một địa điểm trung tâm thành phố, rất thuận tiện cho mọi việc, từ hẹn hò, mua sắm vài thứ, đợi giờ vào rạp chiếu phim, hoặc chỉ đi “bát phố” mà hồi đó chúng tôi gọi là đi “hittuking”, tức là đi “hít tủ kính” chứ không mua bán gì. Hơn thế, thương hiệu bánh ngọt Gival rất nổi tiếng, thu hút nhiều khách sành ăn. Mấy bà đi ngang qua Lê Lợi - Tự Do ghé vào mua vài cái bánh mang về cho chồng con là chuyện bình thường.
Gival, La Pagode, Brodard đã trở thành một cái “trục văn hóa không tên” phảng phất mà rất sâu đậm trong cái hồn của Sài Gòn.
Sau năm 1975, Gival vẫn còn sống cho đến khi khu này bị “giải tỏa”, nhưng khách không còn “chọn lọc” như thời xưa. Khách hàng đủ mọi loại, ông Tây bà Đầm, ông Hàn Quốc bà Đài Loan, chân dài đẹp, chân dài xấu, nghệ sĩ thập cẩm ra vô thong thả và giá cả cũng váo loại trung bình, không “mềm” cũng không “cắt cổ”.
Givral ngày ấy… bây giờ
Trong khi ông bạn tôi tìm chỗ gửi xe, tôi đứng trên đường Lê Lợi nhìn qua khung kính vào nhà hàng Gival mới. Nó vẫn ở cái góc Lê Lợi – Đồng Khởi, mấy cái cửa kính lớn vẫn cho khách có thể nhìn ngắm hai mặt đường phố và tất nhiên khách đường phố cũng có thể chiêm ngưỡng những khách hàng “đẳng cấp” ngồi bên trong.
Điếu đáng tiếc nhất là cái cột to tướng đúng vào góc đẹp nhất che lấp mất tầm nhìn nơi cửa chính trước kia, làm cho không gian có vẻ như chật chội hơn, không thể nhìn thẳng ra nhà hát lớn, khách sạn Continental với phong cách rất Tây và khách sạn Caravelle cùng cái vòng xoay và những con đường chảy vào giữa lòng thành phố.
Chúng tôi bước vào nhà hàng với một vẻ lạ lẫm. Những chiếc bàn ghế mới toanh, những bộ salon kê hai bên góc khá đẹp. Tất cả đều mang dáng vẻ sang trọng như bất cứ một nhà hàng cà phê, điểm tâm “có hạng” nào ở những thành phố lớn.
Khoảng 9g sáng, khách đã chiếm hết số bàn trong tiệm. Số còn lại ngồi rải rác quanh chiếc comptoir hình móng ngựa. Những người hoàn toàn xa lạ ngồi riêng biệt, chẳng ai nhìn ai. Cái không khí ấy khiến tôi không thể quên những ngày xưa. Tuy ngồi khác bàn nhưng chúng tôi vẫn có thể biết xung quanh mình có những ai.
Bàn bên kia là bốn năm anh ký giả chuyên làm tin hành lang Quốc Hội, bàn góc trái là mấy ông dân biểu Hạ Nghị Viện thời Đệ Nhị Cộng Hòa đang say sưa bàn về những “ý kiến” đã và đang chuẩn bị lên diễn đàn. Bàn giữa nhà là mấy “dân chơi” quen mặt, có lẽ ngồi đợi người đẹp… Thỉnh thoảng một cái gật đầu, một cái vẫy tay, một ánh mắt thân thiện. Sự gần gụi, quen thuộc ấy chính là cái linh hồn của Gival trước 1975. Bây giờ không tìm lại được nữa.
Cái “trục văn hóa” từ La Pagode, Givral đến Brodard khác nhau thế nào?
Nằm chung trên đường Tự Do xưa, có ba quán café cùng nổi tiếng như nhau. Bắt đầu từ nhà hàng La Pagode ở góc Lê Thánh Tôn – Tự Do, qua vài nhà hàng đến tiệm sách Xuân Thu, đến hành lang Eden, trong đó có rạp Ciné Eden từ hồi… cựu hoàng Bảo Đại mới lên ngôi. Đến góc đường này là Givral nằm đối diện với khách sạn Continental, sát bên trụ sở Hạ Nghị Viện (nhà hát lớn TP cũ), nhìn chéo sang phải là khách sạn Carvelle sinh sau đẻ muộn. Đi quá chút nữa là nhà hàng Brodard.
Ba tiệm cùng nằm trên một con đường rất gần nhau, chỉ cách khoảng trên dưới 100m và gần như có kiểu kinh doanh giống nhau. Nhưng thật ra, nếu để ý kỹ, khách hàng thường chia làm 3 loại khác nhau. Ở đây tôi chỉ kể riêng về mặt “sinh hoạt văn hóa”.
Trước hết phải kể đến nhà hàng La Pagode, tôi cho là “cổ kính” nhất. Ngay từ những năm 1953, khi tôi mới biết taxi là “cái giống gì” (bởi ở miến Bắc hồi đó chưa có taxi), tôi đã biết La Pagode. Hồi đó Pagode còn bày hàng ghế salon bọc da ra ngoài hành lang, theo lời ông Nguyên Sa thì nó giống hệt nhiều nhà hàng ở Paris. Ngồi ở đây thoáng đãng. Khách đến thường chỉ dùng một ly cà phê, ngồi từ chiều đến tối mịt. Phía trong có một bàn đánh “tin” dành cho khách giải trí chứ không có mục đích cờ bạc kiếm tiền. Ông Hoàng Hải, anh ruột của cố chuẩn tướng Lưu Kim Cương, có thể kể là một “nhà vô đich’ về môn giải trí này. Chúng tôi chỉ cần mua một chục cái jeton, như đồng xu, bỏ vào khe là chơi triền miên. Cứ sắp hết lại kêu ông ông Hoàng Hải “cứu giá”, bonus lại đổ xuống hàng đống jeton tha hồ chơi.
Từ đâu có “Radio Catinat”
Khách hàng của La Pagode hầu hết là nhà văn nhà thơ, nhạc sĩ, ca sĩ. Cứ vào buổi chiều, sau giờ tan sở là tụ tập lại đây. Tất nhiên cũng ngồi thành nhóm. Những ngày đầu tôi thường đi cùng Thanh Nam, Thái Thủy, Hoàng Thư và đến đây thường gặp các anh Nguyên Sa, Trần Thanh Hiệp, Mặc Thu, Cung Trầm Tưởng, Mai Thảo, Phạm Đình Chương, Tạ Quang Khôi, Viên Linh, Nguyễn Đạt Thịnh, Phạm Huấn, Anh Ngọc, Nhã Ca, Trần Dạ Từ, Nguyễn Đình Toàn… Quá nhiều, tôi không thể nhớ hết. Thật sự cái nhu cầu chính là đến đây gặp nhau, để… nói dóc, “bình loạn” vài cái tin văn nghệ, thời sự chính trị cho vui thôi. Cả ba nhà hàng này với những cái “loa ngầm, loa không ai kiểm chứng” nên có thời người ta gọi những tin tức ấy là “radio catinat” (bởi con đường Tự Do, thời Pháp được đặt tên là đường Catinat). Tuy nhiên cũng có những nguồn tin “bí mật quốc gia” rất chính xác bên cạnh những nguồn tin chẳng bao giờ là sự thật. Nó cứ nhập nhằng như thế nên “radio Catinat” chưa chắc đã là “láo toét” như nhiều người kết tội nó.
Vậy tạm gọi Pagode dành cho giới viết lách gặp nhau, xả stress.
Quyền lợi hỗ tương giữa phóng viên và các ông “nghị”
Còn Givral đông nhất và đáng kể nhất vào mỗi buổi sáng. Phóng viên trẻ thường tụ tập ở nhà hàng này vì nó ở ngay trước trụ sở Hạ Nghị Viện, các ông dân biểu thường ra ngồi giải lao tại đây và “thảo luận” đủ thứ chuyện bên lề. Và chuyện bên lề bao giờ cũng hấp dẫn hơn chuyện trong nghị trường. Chuyện “bí mật quốc gia”, chuyện phe nhóm, “gia nô” và không “gia nô”, chuyện tình bà nghị ông nghị…, cứ nghe mấy ông này là có đủ tin “giật gân” trong ngày. Cánh phóng viên thường bắt mối rất chặt chẽ với các ông bà dân biểu và nghị sĩ thượng hạ nghị viện. Thật ra họ có quyền lợi “hỗ tương”, anh cho tôi tin, báo tôi yểm trợ lập trường của anh. Trong số những phóng viên VN còn có một số phóng viên người Mỹ, Pháp từ khách sạn Continental trước mặt ghé sang. Hoặc cũng có một số phóng viên người Việt làm cho các đài truyền hình, truyền thanh nước ngoài săn tin tại đây.
Nhà thơ hàng đầu VN thường hẹn hò ở Givral
Có một nhà thơ hàng đầu VN thời đó là thi sĩ Đinh Hùng, bình thường ông hay ngồi ở La Pagode, nhưng khi “hữu sự” ông lại ngồi ở Givral. Dáng người “thanh thoát” nhỏ nhắn rất thư sinh. Lúc nào ông cũng chải chuốt, complet, cravate, đầu chải mượt gọn gàng, tay luôn xách chiếc cặp da, ông còn giữ nguyên vẻ đỏm dáng, lịch lãm của “công tử Hà Nội” những năm 50. Ông thường hẹn gặp những người ái mộ ở đây. Tôi để ý thấy hầu hết là những nữ độc giả rất trẻ, đẹp. Khi ông ngồi cùng 3-4 cô, khi ông lại rù rì với một người đẹp duy nhất. Đúng là ông có số đào hoa và dù đã ngoại ngũ tuần nhưng trái tim vẫn còn rất trẻ. Những lúc nhìn ông “say” như thế, tôi có cảm tưởng như ông cũng giống như những cậu trai 20 ngồi bên cô gái 18. Ông sống thật với rung cảm của mình. Có lẽ vì vậy thơ ông bao giờ cũng mang cái óng mượt, thần thoại rất đặc trưng. Có thể, Givral chính là nơi bắt ngưồn cho những cánh thơ thăng hoa của cảm xúc này.
Hôm nay ngồi ở Givral, hình bóng anh Đinh Hùng vẫn quanh quẩn đâu đây. Nhớ lại, khi tôi viết truyện dài “Đời chưa trang điểm”, tiêu đề này chính là đã mượn trong câu thơ “đời chưa trang điểm mà xuân đã về” của anh. Lúc gặp nhau, anh Đinh Hùng nói với tôi: “Ừ, cái tít ấy có vẻ tiểu thuyết lắm, cứ lấy xài đi, đóng thuế cho tớ một cuốn thôi”. Mới đây mà đã hơn nửa thế kỷ rồi anh Đinh Hùng ơi!
Brodard với những “dân chơi”
Còn nhà hàng Brodard nằm ở góc Tự Do – Nguyễn Thiệp, nhìn sang bên kia là vũ trường Tự Do của ông Cường lùn và chị “tài pán” Nhựt, bà chị này hành nghề cai quản các em “ca nhe” từ vũ trường Ritz Hà Nội vào Nam. Ở đây lại đông vui vào những buổi sáng muộn và buổi tối khi “gà lên chuồng”. Nơi lui tới của những “dân đi chơi đêm” Sài Thành. Những anh hùng “hảo hớn” như Khê - Thăng Long Xích Thố, anh em ông Kim đầu bạc, Kính tennis, Chương Marine cũng lui tới ngồi tán chuyện giang hồ. Các “đại gia, tiểu gia” thời đó không nhiều, chỉ vỏn vẹn một số ông dược sĩ, tu bíp, doanh nhân có “xế bốn bánh” đủ để chở các em đi ăn đêm. Thỉnh thoảng một vài em vũ nữ, thường là loại có hạng như Lệ Hằng, Thủy Điên, Mỹ Khùng… ở mấy cái vũ trường gần đó như Tự Do, Mỹ Phụng, Olympia cũng la cà vào đây tán dóc.
Ba nhà hàng ấy là 3 sắc thái riêng biệt làm nên cái trục “văn hóa không tên”, cái linh hồn của Sài Gòn, khó phai mờ trong ký ức của những người Sài Gòn.
Còn một địa chỉ nữa ở gần chợ Bến Thành là nhà hàng Thanh Thế, nơi này là chỗ gặp nhau của những ký giả thể thao như đàn anh Huyền Vũ, Thiệu Võ và một số những nhà báo miền Nam.
Tai nạn nghề nghiệp tại Givral, chuyện bây giờ và chuyện ngày xưa
Nhắc đến Givral và gần đây có câu chuyện về tin “siêu hot” trên nhiều tờ báo ở VN, tôi chợt nhớ đến câu chuyện cũng gần giống như thế xảy ra giữa mấy anh phóng viên với nhau ngay tại nhà hàng Givral hồi xưa. Xin ghi lại chuyện vừa xảy ra trước.
Hẳn bạn đọc còn nhớ câu chuyện “tin không nổi” mới xảy ra vài tuần trước. Ngày 18-9, VOV online, một trang thông tin trên mạng của VN, đã đăng tải thông tin với nội dung rất kỳ cục về “quan hệ” bố chồng nàng dâu. Sau khi VOV online đăng thông tin này, rất nhiều báo, trang thông tin điện tử ở VN đã trích nguồn tin này, có báo còn vẽ rắn thêm chân cho tình tiết thêm phần “thật” và tăng độ “gay cấn” lên cao. Xin nhắc lại câu chuyện có thể kể là chuyện ly kỳ quái đả nhất thế kỷ tại VN. Trang mạng này đưa tin nguyên văn như sau:
“Bố chồng “yêu” con dâu, cùng phải đi cấp cứu
Ông A (58 tuổi) có quan hệ tình dục với cô con dâu (36 tuổi). Trong khi thực hiện hành vi vô đạo đức này, người con dâu bị chứng co thắt âm đạo làm cho bố chồng không tách rời ra được
Chiều 18.9, Phó Giáo sư, tiến sĩ Tạ Văn Trầm - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh Tiền Giang xác nhận, vừa quyết định chuyển 2 bệnh nhân (cư ngụ ở xã Tân Trung, thị xã Gò Công) lên tuyến trên điều trị trong tình trạng “dính” nhau. Điều đáng nói là 2 bệnh nhân này là bố chồng và con dâu.
Trước đó, trong lúc người con trai đi làm ở TP.Hồ Chí Minh, ông A (58 tuổi) có quan hệ tình dục với cô con dâu (36 tuổi).
Trong khi thực hiện hành vi vô đạo đức này, người con dâu bị chứng co thắt âm đạo làm cho bố chồng không tách rời ra được, được đưa đi cấp cứu ở Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh”.
Thật ra đây chỉ là nguồi tin do BS Tạ Văn Trầm - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh Tiền Giang nói vui với bạn bè thôi. Hoàn toàn không có thật. Sau đó vài ngày, sáng 22-9 trang báoVOVonline đã phải xin lỗi:
“Ngày 18-9, VOV online đã đăng tải thông tin với nội dung về quan hệ bố chồng nàng dâu. Tuy nhiên qua xác minh, phóng viên viết tin này đã có sai sót khi chỉ dựa trên một nguồn tin không chính xác, thiếu thẩm định lại, dẫn đến tin đưa không đúng sự thật. VOV online chân thành cáo lỗi cùng bạn đọc”.
Chuyện ở Givral thời xưa
Thưa bạn, chuyện này làm tôi nhớ đến câu chuyện có thật ở Givral hồi xưa, do anh Hồng Dương kể lại. Khi đó anh là phóng viên của Đài Phát Thanh Quân Đội phụ trách tin tức nghị trường thuật lại. Hầu như ngày nào anh cũng ngồi với cánh phóng viên ở Givral. Trong số những phóng viên đi săn tin có một ông, lớn hơn vài tuổi. Ông này thích “mần văn nghệ đủ thứ”, làm thơ, viết văn, nghiên cứu, lý luận, phê bình văn học kiêm luôn nghề săn tin. Ông lại thích tỏ ra hiểu biết hơn người, coi mình là cái rốn của vũ trụ nên anh em không ưa. Ông nói và viết nhiều hơn những gì ông biết. Ông chỉ đọc chừng 10 cuốn sách nhưng phê bình đến cả trăm văn nghệ sĩ. Chứng tỏ ông chỉ nghe lỏm chứ không biết đâu là đúng đâu là sai.
Một lần anh em đang ngồi tán dóc, thấy ông (xin giấu tên, tạm gọi là ông XY ) đi tới. Mọi người đều im bặt. Ông XY đoán chắc có tin gì hay, tụi nó giấu mình. Ông hỏi, nhưng anh em không ai nói câu nào, ông càng nghi. Sau cùng ông lựa một anh có vẻ “thật thà” nhất gặng hỏi cho được cái tin “bí mật” kia. Anh phóng viên “thật thà” bèn bịa ngay ra một “tình sử” tiết lộ cho đàn anh XY. Tôi không nhớ rõ là chuyện gì, nhưng đại khái là thứ tin tức động trời như kiểu tin “bố chồng dính lẹo với nàng dâu”.
Ông XY tức khắc viết bản tin đăng trên báo hàng ngày. Ông chủ nhiệm bị thiên hạ gọi đến tòa soạn hỏi tới tấp và có nhiều phản ứng rất gay gắt. Ông chủ nhiệm báo này cũng giống như ông chủ nhiệm VOV phải đi xác minh. Cánh phóng viên nói hoàn toàn không có tin này. Chủ nhiệm đành đăng lời “cáo lỗi cùng bạn đọc” và chỉ còn cách cho anh phóng viên nằm nhà làm việc vặt.
Cái bẫy của mấy ông bác sĩ
Trở lại chuyện ngày nay trên VOV, tôi thấy có dư luận chê trách BS Tạ Văn Trầm - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh Tiền Giang nói bậy. Nhưng suy luận cho cùng, tôi nghĩ đây cũng chỉ là chuyện ông BS Trầm thấy anh PV kia hay nghe lóm, viết văng mạng nên ông ta cùng bạn bè ghét mặt, bèn dăng cái bẫy, bịa chuyện “bố chồng nàng dâu”, cho anh ta nghe lỏm, cũng giống như cái bẫy của mấy anh bạn phóng viên ngồi ở Givral hồi xưa thôi. Chẳng có lý do gì một BS phó giám đốc BV lại nói một chuyện không hề có như vậy. Thiếu gì chuyện để mấy ông tu bíp nói dỡn với nhau, sao lại nhè lúc anh phóng viên có mặt mà “khui” ra chuyện kỳ quái kia, phải không bạn? Bài học này quả là đắt giá cho những người cầm bút chuyện nghiệp và không chuyên nghiệp.
Tôi kể lại chuyện cũ, chuyện mới để bạn đọc dễ dàng so sánh hai chuyện có cùng một nguyên nhân không.
Không thể tìm lại dĩ vãng
Tóm lại, trong bài này, tôi chỉ muốn thông tin đến bạn đọc một nét “văn hóa xưa” vừa được khơi gợi lại giữa TP Sài Gòn. Nhưng với tôi, nó chỉ còn cái tên Givral của thời xa xưa thôi. Tất cả đều khác trước, giá cả lại quá cao không phù hợp chút nào với cánh phóng viên VN. Nó sẽ chỉ còn thích hợp với khách du lịch ghé ngang qua TP này.
Dù sao cũng xin gửi đến bạn đọc nặng lòng với những hoài niệm cũ, với Sài Gòn xưa, một cái gì đã mất đi không thể tìm lại được.
Văn Quang – Sài Gòn 19-10-2012
Lâu lắm rồi, tôi không gặp anh Tô Kiều Ngân, mặc dù chúng tôi cùng ở chung một thành phố Sài Gòn. Được tin anh từ trần vào ngày 20-10 vừa qua khiến tôi ngỡ ngàng. Sau khi xác nhận, tôi gọi điện thoại cho Huy Sơn ở Mỹ trước tiên vì Huy Sơn và Tô Kiều Ngân cùng tôi từng có thời gian dài cùng làm việc trong tòa soạn 3 tờ báo của Quân Đội là Bán nguyệt san Chiến Sĩ Cộng Hòa, Nguyệt san Phụng Sự và tuần báo Thông Tin Chiến Sĩ.Văn Quang – Viết từ Sài Gòn
Nhà thơ Tô Kiều Ngântừ đời lính đến Tao Đàn
Sau này Huy Sơn được chuyển sang Bộ Tư Lệnh Không Quân làm tờ báo Lý Tưởng với Hoàng Song Liêm. Huy Sơn, sau khi ở tù cải tạo ra, đi Mỹ theo diện HO.
Tô Kiều Ngân và tôi không đi theo diện HO, mỗi người có một lý do riêng. Tô Kiều Ngân ở lại, có gia đình vợ con, có nhà cửa đàng hoàng. Còn tôi lông bông ở trọ, ở chui hết trong chợ Bàn Cờ đến Trương Minh Giảng rồi đến chợ An Đông, cuối cùng về cái chung cư Nguyễn Thiện Thuật và là “dân ABC đi ở thuê” với bốn năm cái “không”. Vợ con đi tuốt hết nên trở thành độc thân thứ thiệt, không đồng xu dính túi, không bạn bè, không nghề ngỗng gì mặc dù qua 12 năm, 2 tháng 26 ngày ở “trại cải tạo”, tôi trồng rau muống rất giỏi. Khối đội phải nhờ tôi đến gieo hạt rau muống cho khu ruộng mới. Tôi gieo hạt đều lắm và… có tay nên ruộng nào cũng tốt. Thế mà về Sài Gòn thất nghiệp nặng. Tôi cứ nhìn mấy cài hè phố mới được đào xới lên để lát gạch mới, và ước ao rằng chỗ đó cho tôi trồng rau muống thì thành phố không thiếu rau. Cái ước mơ thật ngu xuẩn, vậy mà khi còn ở trong cái gọi là “trại cải tạo”, đôi khi tôi lại cho điều đó có thể thành sự thật! Bởi 12 năm, người ta dạy chúng tôi được có thế thôi và thành phố vào những năm đó toàn dép lốp, nón cối làm chuẩn thì việc trồng rau ở hè phố gọi là “tăng gia sản xuất” cũng có thể được lắm chứ. Hè phố là một sự “lãng phí của bọn tư sản”. Ý nghĩ chưa hẳn là hoàn toàn ngu xuẩn.
Tôi không rõ anh Tô Kiều Ngân được tha về năm nào và cũng không biết anh ở đâu. Cái ngõ Phan Văn Trị, nơi anh ở trước kia, tôi có đến một hai lần, nhưng không chắc anh còn ở đó không. Sau này tôi mới biết tin anh ở mạn Bình Thạnh và rất ít khi lên trung tâm thành phố gặp bạn bè. Anh có những nơi vui chơi riêng ở miền “ngoại ô”. Cho đến khi vợ chồng anh Trần Thiện Hiệp tổ chức kỷ niệm lễ thành hôn vàng bạc 40 hay 50 năm gì đó, khoảng năm 2007-2008 tôi mới gặp lại Tô Kiều Ngân. Anh có vẻ khỏe mạnh hơn lần cuối chúng tôi gặp nhau trong “trại cải tạo” ở Sơn La, vào khoảng năm 1977-78.
Mừng cho người chết trong nhà tù “cải tạo”
Anh Tô Kiều Ngân không ở cùng trại tù với tôi, anh đi “lao động” bị ngã gãy tay, phải đưa về trạm xá gần trại giam tôi ở từ năm 1976 khi được đưa ra Sơn La “học tập”. Dịp đó, nhạc sĩ Thục Vũ, tên thật là Vũ Văn Sâm, ở cùng đội trồng rau với tôi, anh bị đau gan đến vàng mắt. Ban đầu còn được ở lại trại, không phải đi lao động. Tôi có nhiệm vụ “thó” một ít rau sống, cung cấp cho anh hàng ngày. Nhưng khi bệnh tình quá nặng, Thục Vũ được đưa sang bệnh xá. Nói là bệnh xá, chứ ở đây cũng chẳng có thuốc men gì chữa chạy cho bệnh nhân. Thậm chí mỗi lần lên khám bệnh xong, anh y tá bôi cho tí dầu cù là vào tay rồi bảo về uống đi hoặc nằm ngửa cổ ra để “cán bộ y tế” nhỏ cho vài giọt nước củ tỏi vào mũi. Thế là xong. Bệnh nhân nặng chỉ còn việc nằm chờ chết. Thục Vũ cũng ở trong trường hợp ấy.
Một buổi sáng sớm, tôi đang lúi húi trồng luống xu hào, bỗng thấy bên mình có cái gì kêu phần phật. Từ từ ngước lên, tôi thấy một mảnh quần trây-di rách bị gió thổi bay lắc lư làm nên tiếng động nghe cũng… vui tai. Tôi nhận ra ông Phan Lạc Phúc, khoác chiếc áo trây di cũng tả tơi “đồng bộ” với cái quần rách. Nước mắt ông Phúc chảy rất chậm trên mặt, ông nghẹn ngào cất tiếng:
- Thằng Sâm chết ở bệnh xá đêm qua rồi.
Tôi lặng người, bởi mới hôm qua, tôi lẻn sang bệnh xá thăm, Thục Vũ đưa cho tôi hai gói thuốc lào nhỏ, anh nói: “Tôi mệt không hút thuốc được nữa”. Ngồi nói chuyện vài phút, anh Tô Kiều Ngân ở trạm xá này cũng đến ngồi chơi. Tôi thấy Thục Vũ vẫn còn khỏe, vậy mà đêm qua đã ra đi.
Sau đó, anh Tô Kiều Ngân nói với tôi lời an ủi đúng nhất, ngắn nhất và cũng bi thảm nhất: “Mừng cho nó, từ nay nó không còn biết đói rét và không ai hành hạ được nó nữa”.
Đám tang Thục Vũ, hình ảnh bi thảm nhất trong cuộc đời chúng tôi
Nhưng vào buổi chiều năm 1977, khi đồi núi Sơn La bắt đầu chạng vạng, chúng tôi đang làm những công việc cuối cùng ở vườn rau thì bất chợt nhìn sang lối ra từ bệnh xá một khung cảnh hết sức đau lòng. Trên con đường đá cũ nhỏ, vòng theo sườn núi cao vút chập chùng, cách vườn rau là cái ao, đám tang bắt đầu di chuyển chậm chạp. Hai anh cai tù vác súng AK đi đầu, theo sau là một anh tù cầm vài nén nhang, đến 4 anh tù khiêng cỗ quan tài mộc, sau cùng lại là 2 anh cai tù vác súng AK. Suốt con đường dài âm u đó, chỉ có đám người ấy lặng lẽ chuyển động như những bóng ma.
Ở vùng đồi núi bóng tối đổ xuống rất nhanh, mang theo sương mù mỏng dăng ngang triền dốc dựng đứng như những bức tường đá của nhà giam thiên nhiên, chẳng cách nào thoát ra được. Chúng tôi biết chắc đó là đám ma Vũ Văn Sâm tức nhạc sĩ Thục Vũ. Tất cả hơn ba chục tù nhân trong đội rau đứng ngẩn ra, dán mắt nhìn theo cái đám ma thê thảm ấy. Ông Phan Lạc Phúc, đến bên tôi, không nói lời nào, quay mặt đi giấu nước mắt. Nhìn sang phía bên trạm xá, Tô Kiều Ngân và mấy anh bác sĩ trẻ cũng là tù, đứng sau hàng rào kẽm gai cũng ngơ ngẩn. Ngân vẫy tay cho tôi và anh Phan Lạc Phúc chẳng biết để làm gì. Là một sự cảm thông tận cùng hay nói lời từ biệt.
Mấy tay coi tù cũng đứng lặng, nhìn chúng tôi và họ hiểu rằng lúc đó dù bắt chúng tôi thu dụng cụ về trại cũng chẳng ai chịu về, dù có bị bắn tại chỗ. Tất cả đứng như tượng gỗ dõi theo đám tang đi trong buổi hoàng hôn lạnh ngắt, dần khuất vào cuối con đường cong phía chân núi. Sương mù bắt đầu tỏa xuống. Ai đó bỗng cất lên tiếng hát “Sơn La âm u núi khuất trong sương mù. Đoàn thù tha hương cất bước lê trên đường…”. Một bài hát xưa cũ của những nhà cách mạng thương tiếc những chiến sĩ bị giặc bắt cầm tù ở Sơn La. Sao lúc này nó hợp với chúng tôi thế.
Hình ảnh cái đám ma Thục Vũ còn in đậm trong tâm khảm chúng tôi cho đến bây giờ. Tôi chắc anh Tô Kiều Ngân, đến cuối đời cũng chưa quên được hình ảnh này. Nó trở thành những kỷ niệm rất riêng nhưng cũng lại rất chung của những ai đã từng sống dở chết dở qua những cái được gọi là “trại cải tạo”.
Tô Kiều Ngân và cuộc đời binh nghiệp
Có lẽ nhiều thính giả và độc giả biết đến anh Tô Kiều Ngân qua “Tiếng sáo Tao đàn” hơn là biết đến “đời lính” của anh. Tôi thì khác, tôi biết anh từ khi cùng làm chung trong mấy tờ báo của quân đội.
Trở lại chuyện xưa, khi tôi mới được lệnh về Nha Chiến Tranh Tâm Lý lúc đó còn trực thuộc Bộ Quốc Phòng, (sau này mới đổi tên thành Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị trực thuộc Bộ Tổng Tham Mưu), từ năm 1957, khi tôi bắt đầu về làm Trưởng Ban Báo Chí (hồi đó chưa được gọi là Phòng), tôi phụ trách điều hành chung. Hồi đó anh Tô Kiều Ngân phụ trách tờ báo có tên là “Quân Đội”, sau này cụ Ngô Đình Nhu yêu cầu đổi tên, nên chúng tôi đề nghị và được chấp thuận đổi tên thành báo “Chiến Sĩ Cộng Hòa”, ra nửa tháng một kỳ. Báo dành chung cho mọi quân nhân. Tờ nguyệt san Phụng Sự, dành cho sĩ quan do anh Huy Sơn phụ trách. Tòa soạn vỏn vẹn chỉ có chừng 10 người, bởi việc in ấn đã do nhà thầu đảm nhiệm hàng năm. Chúng tôi chịu trách nhiệm biên tập phần nội dung. Ngoài 3 người chúng tôi còn các anh Viêm Hồng, Lý Quảng, Phy Phy… Sau này, khi Cục Tâm Lý Chiến về đường Hồng Thập Tự mới có thêm Huy Vân, Tường Linh, Vũ Công Uẩn. Rồi còn có cả anh Đỗ Tốn, tác giả “Hoa Vông Vang” trong nhóm Tự Lực Văn Đoàn, cũng về làm việc tại Ban Báo Chí. Nhưng ông “công tử con quan” đó chỉ đến cho có mặt rồi lại phóng xe đi. Anh lớn tuổi và cũng là nhà văn thuộc hệ đàn anh, vả lại anh về đó chẳng còn bao lâu đến ngày giải ngũ. Sau nữa có thêm Thanh Nam tái ngũ về làm báo CSCH cùng chúng tôi.
Khi mới bước chân vào “nghề làm báo” tôi chỉ là anh viết lách, chưa hề quen với nghề nghiệp này. Công việc mới tuy có thích hợp với khả năng và mong đợi của tôi, nhưng thật ra nghề làm báo chẳng giống nghề viết lách tí nào. Nghề đọc văn người khác, chọn bài và sửa bài không dễ dàng.
Bạn có biết bài học đầu tiên trong nghề làm báo của tôi là gì không? Đó là nghề sửa morrasse, tức là làm “thầy cò”. Những năm ấy, tất cả báo chí VN còn in typo, sắp chữ bằng tay rồi làm bản kẽm, hình ảnh làm clicher cho vào khuôn. Báo Quân Đội không phải kiểm duyệt nên không bị “đục bỏ”. Tuy nhiên làm thầy cò cũng không dễ. Phải biết các ký hiệu thay thế chữ nghĩa. Ngoài ra còn phải biết “dàn trang”, biết trình bày từng bài dài ngắn sao cho đúng khuôn khổ tờ báo... Đó là chút xíu về “kỹ thuật” mà tôi phải học qua các anh Tô Kiều Ngân và Huy Sơn. Tôi và hai anh ấy cùng sửa morrasse, nhưng đến dernière morrasse cho nhà in chạy máy thì tôi phải ký.
Tô Kiều Ngân rời khỏi báo Quân Đội
Cuộc đời binh nghiệp của Tô Kiều Ngân khởi thủy từ khi làm tờ báo Tiếng Kèn của Địa Phương Quân ngoài Huế. Năm 1953, anh được đồng hóa vào quân đội và đưa gia đình từ Huế vào Saigon.
Chúng tôi cùng làm chung trong Ban Báo Chí từ năm 1957, lúc đó anh mang cấp chuẩn úy. Cho đến khi dọn về Hồng Thập Tự, gần cầu Thị Nghè. Một năm sau, tôi được lệnh đi Quân Khu 3 thành lập Đại Đội Văn Nghệ cho quân khu này dưới quyền tướng Đỗ Cao Trí. Đại đội này có cả sự đóng góp rất quan trọng của nhạc sĩ Anh Bằng.
Khi Đại đội thành lập xong, đi trình diễn được ở các tỉnh thuộc quân khu, tôi trở lại Nha CTTL. Lúc đó Phòng Tài Liệu do anh Vũ Quang Ninh làm trưởng phòng đang thu thập tài liệu để làm cuốn “Trăm hoa đua nở” về vụ án “Nhân văn giai phẩm tại miền Bắc”. Tôi lại được lệnh về đây phụ giúp anh Ninh thu thập và phân tích những tài liệu này.
Bỗng một buổi sáng, vào khoảng năm 1960, tôi được lệnh trở lại Ban Báo Chí ngay. Khi trở lại tòa soạn tôi mới biết anh Tô Kiều Ngân vừa được thuyên chuyển đi đơn vị khác, cũng trong ngành Chiến tranh chính trị (CTCT). Quả thật tôi không hề biết vì lý do nào. Có thể vì nhu cầu công vụ và cũng có thể vì những lý do khác. Tôi cũng không thể tìm hiểu rõ hơn.
Anh đến tuổi được giải ngũ năm 1974 khi mang cấp Thiếu Tá phục vụ tại Phòng CTCT Trường Võ Bị Đà Lạt.
Lúc đó, để đáp ứng quân số tăng, quân đội có hơn một triệu quân nhân, tờ báo Chiến Sĩ Cộng Hòa phát hành 200.000 số một kỳ, tính ra mỗi tiểu đội được 1 tờ.
Sau đó vì nhu cầu tin tức chiến trường ngày một cao, chúng tôi phải làm thêm tờ Thông Tin Chiến Sĩ, ra khổ lớn hơn, tuần 1 kỳ gồm 8 trang.
Đến “cuộc chơi” ở Ban Tao Đàn
Khoảng thời gian tôi và anh Tô Kiều Ngân làm việc với nhau chừng hơn 3 năm và cũng có khá nhiều kỷ niệm của thời trai trẻ.
Tô Kiều Ngân rất tài hoa và cũng đào hoa, nhưng anh rất it khi đi ăn chơi cùng chúng tôi. Anh hơn tôi đến 6 tuổi và đã có gia đình nên chơi khác với cánh còn “xê li bạt” … Tôi nhớ hồi đó Huy Sơn, Nguyễn Ái Lữ và tôi, còn rách như cái mền, nhưng thứ bảy chủ nhật lại ngứa chân muốn đi nhảy. Ông Nguyễn Ái Lữ hiền như bụt, vài lần rủ Tô Kiều Ngân, anh cũng không chịu đi. Anh dành thì giờ cho ban Tao Đàn.
Đó là khoảng thời gian từ 1957- 1960, anh Tô Kiều Ngân là một trong những nhân vật chủ chốt của Ban Tao Đàn ở Đài Phát Thanh Sài Gòn. Với hơn 20 năm trong cuộc đời quân ngũ (1953-1974) thì Tao Đàn đối với anh chỉ là một cuộc chơi. Nhưng cuộc chơi ấy lại để lại dấu ấn đậm nét nhất, đáng giá nhất trong cuộc đời anh và thi ca VN.
Theo anh Phan Lạc Phúc thì sự khai sinh và công việc của Ban Tao Đàn rất đa dạng. Xin trích lược bài nhận định của anh Phan Lạc Phúc tức ký giả Lô Răng:
Những nhân vật then chốt của Ban Tao Đàn
“Người khai sinh và điều khiển chương trình Tao Đàn, như cả nước đều biết, là thi sĩ Đinh Hùng. Chương trình Tao Đàn có thể chia ra làm 3 bộ phận. Bộ phận quan trọng nhất là ban biên tập và diễn đọc gồm Đinh Hùng, Thanh Nam, Thái Thủy; vài năm sau có Huy Quang Vũ Đức Vinh từ Nha Trang vào cộng tác. Bộ phận thứ 2 là ban ca ngâm gồm những tài tử nam, nữ trình diễn thường xuyên hay tùy hứng. Người “đa năng” nhất trong ban Tao Đàn là Tô Kiều Ngân. Anh vừa là tài tử diễn ngâm, vừa biên tập, vừa trong ban nhạc. Tiếng sáo Tô Kiều Ngân réo rắt thường được coi là “indicatif” của Tao Đàn, hợp cùng tiếng đàn thập lục trầm bổng của Bửu Lộc, tiếng piano trầm ấm trước của Ngọc Bích, sau của Phạm Đình Chương. Về giọng ngâm nam ngoài họ Tô, còn có Hoàng Thư; một thời giọng ngâm Thanh Hùng cũng có góp tiếng trên đài. Tô Kiều Ngân tuy giọng không khỏe nhưng anh là người ngâm “khéo” nhất, ngâm giọng Bắc, giọng Trung đều nhuyễn. Hoàng Thư có chất giọng say sưa, mạnh mẽ được đời nhớ mãi trong Bài ca Ngư phủ của Vũ Hoàng Chương. Thanh Hùng với giọng thổ pha kim, xuất sắc trong những tác phẩm bi hùng. Có những giọng ngâm không có mặt lâu năm trên đài nhưng vẫn được đời ghi nhớ như Quách Đàm trong những bài lục bát hay Thiếu Lang trong Hồ Trường của Nguyễn Bá Trác.
Về giọng ngâm nữ lúc khởi đầu phải nhắc tới cái ngọt ngào của Giáng Hương nhưng các tay sành điệu đều không thể nào quên giọng ngâm đổ hột đặc sắc của bà Đàm Mộng Hoàn, một danh tiếng vang lừng tại Khâm Thiên tiền chiến trong Tỳ bà Hành. Giọng ngâm nữ nhiều năm làm thổn thức trái tim thính giả là Hồ Điệp trong những bài thơ nức nở TTKH. Về sau có một giọng nữ như sương như khói làm khởi sắc những vần ca dao dân tộc và những bài ca huyền sử. Đó là giọng ngâm Hoàng Oanh”. (ngưng trích).
Tiếng sáo của những cảm xúc
Thật ra Tô Kiều Ngân hoạt động trong nhiều lãnh vực, làm báo, viết văn (tác phẩm đầu tay của anh là tập truyện ngắn “Người đi qua lô cốt”), làm thơ, ngâm thơ, bài sáo anh thổi ở Tao Đàn do chính anh sáng tác và đã xuất bản. Nhưng nổi tiếng nhất vẫn là tiếng sáo Tao Đàn. Bây giờ người ta nhớ đến tài năng tuyệt vời của anh vì tiếng sáo đó và giọng ngâm thơ mang âm điệu Huế hơn tất cả những thứ khác. Nếu so sánh với tiếng sáo của Nguyễn Đình Nghĩa, theo nhận xét của tôi, mỗi người có một cái hay riêng. Tiếng sáo của Tô Kiều Ngân cất lên theo cảm xúc từ bài thơ của tác giả và phong cách của người ngâm thơ nên bay bổng và dễ làm rung động lòng người hơn. Tiếng sáo của Nguyễn Đình Nghĩa hay về bài bản. Nếu anh thổi một bài như Thiên Thai, rất điêu luyện. Nhưng nhiều thính giả vẫn nhớ họ Tô hơn.
Từ biệt Tô Kiều Ngân, người cuối cùng của Tao Đàn ra đi
Nhận được tin Tô Kiều Ngân mất, sau khi điện thoại cho Huy Sơn và Hoàng Song Liêm, tôi gọi cho Hàm Anh (còn có bút danh là Sài Gòn Cô Nương), bởi Hàm Anh là con gái nhà phê bình Thượng sĩ, trước đây ở cùng xóm Phan Văn Trị với gia đình anh Tô Kiều Ngân. Chúng tôi mang vòng hoa tới căn nhà khá đẹp của gia đình anh ở trong một xóm nhỏ thuộc quân Bình Thạnh.
Người đón tiếp chúng tôi rất vồn vã chính là bà quả phụ Tô Kiều Ngân. Nhưng tôi đã đọc cái cáo phó của gia đình trên một tờ báo nước ngoài. Nếu chú ý, bạn sẽ thấy một sự… hơi lạ. Đó là có tới hai bà cùng ký tên chung là vợ. Một bà là Phạm Thị Thìn, một bà là Lê Thị Kim Hoa. Một sự “chính danh” ít thấy trên bản cáo phó nào. Tôi phải ghi lại sự kiện này cho đúng, xin chia buồn đến cả 2 gia đình.
Tôi phải lựa lời khơi gợi lại chuyện cũ xem có đúng bà này là “đệ nhất phu nhân” thời xưa tôi đă gặp không. May quá, đệ nhất phu nhân Tô Kiều Ngân nhận ra tôi ngay. Chị ân cần nắm tay tôi thân thiết. Các con trai, con gái anh, cả dòng trước dòng sau, cũng thân mật như vậy. Con gái lớn của anh (là vợ của nhà thơ Nguyễn Tôn Nhan, mất cách đây 2 năm) cũng tới thăm hỏi. Tôi có cảm tưởng như gia đình anh và tôi chưa xa nhau bao giờ.
Tôi và cháu Hàm Anh cùng vào trước linh cữu anh, từ biệt người bạn cũ. Anh ra đi là người cuối cùng cộng tác thường xuyên, là trụ cột của ban Tao Đàn. Nhà văn Tạ Quang Khôi tính nhẩm rằng:
- Thi sĩ Đinh Hùng, trưởng ban Tao Đàn của đài phát thanh Saigon, mất năm 1969 vì ung thư bao tử. Hoàng Thư, một giọng ngâm nam rất truyền cảm, mất cách đây khoảng 20 năm ở Saigon. Hồ Điệp mất tích trên đường vượt biên. Thanh Nam qua đời năm 1985 ở Seattle (tiểu bang Washington) vì ung thư cuống họng. Huy Quang Vũ Đức Vinh mất cuối năm 2005 vì bị tai biến mạch máu não trong khi bác sĩ đang giải phẫu để làm by pass (ở Seattle). Thái Thủy ra đi vì ung thư phổi ở Nam Cali cách đây gần 3 năm.
Từ biệt Tô Kiều Ngân, từ biệt nhóm Tao Đàn nhưng tiếng sáo, giọng ngâm của Tao Đàn còn lại mãi trong đời sống thi ca Việt Nam và trong lòng người Việt yêu thơ khắp nơi.
Văn Quang – 26-10-2012
Văn Quang – Viết từ Sài GònVàng và máu
Xin long trọng minh xác ngay rằng bài này không có “nhã ý” chôm nguyên văn tiểu thuyết trinh thám rất nổi tiếng của nhà văn Thế Lữ từ thời Tự Lực Văn Đoàn xa xưa (*). Đây chỉ là sự trùng hợp với cái tiêu đề mà thôi. Bởi vàng vốn là máu của người dân Việt Nam ta từ ngàn xưa cho tới nay. Làm cả đời ky cóp được tí tiền, giành giụm để làm đủ thứ quan trọng trên đời. Hãy tạm kể có 3 thứ việc, cả đời ông bà ta thường lo nghĩ đến là tậu trâu, cưới vợ và làm nhà. Ngoài ra, các cụ còn muốn thực hiện “nghĩa vụ cao cả” của các bậc sinh thành đối với con cái như cho con gái có chút của hồi môn khi lập gia đình, chia của cho các con trước khi nằm xuống về với tổ tiên…
Cũng như nhiều quốc gia Á châu, vàng ở Ấn Độ cho đến nay vẫn là thứ trang sức nhiều giá trị (của hồi môn, tích trữ, chứng tỏ đẳng cấp giàu nghèo...). Ở Trung Quốc xưa và nay, vàng là bản vị của sự tiết kiệm, lặng lẽ vươn lên để trở thành “tiểu gia”, “đại gia” của người dân. Vậy nên, vàng được coi là một phần máu thịt của người dân, có thể nói đó cũng là đặc trưng của văn hóa phương Đông.
Những “tử huyệt” của nền kinh tế Việt
Vàng ngày nay vẫn giữ nguyên những giá trị then chốt đó trong hầu hết những gia đình người Việt, bất kể là quan hay dân, miễn là có tí tiền tích cóp được. Tôi không kể đến những nhà tài phiệt, những quan tham, những “đại gia vĩ đại” do thời thế tạo nên, họ có đủ cách để giữ tiền qua các ngân hàng nước ngoài, tích trữ từng bó đô la như bó rau muống. Tuy nhiên, vàng vẫn có một ví trí vững vàng trong két sắt của họ. Khi đồng tiền mất giá, tất cả những kiểu tiết kiệm, kiểu làm ăn không sinh lời, nhiều rủi ro thì cất vàng trong tủ, chôn vàng dưới nền nhà là cách an toàn nhất.
Tất cả là do mất niềm tin vào những đổi thay của nền kinh tế suy thoái chung trên toàn thế giới và nhất là tại VN. Từ biện pháp hành chánh này đến biện pháp hành chánh khác tung ra để cứu vãn lạm phát, cứu vãn cái kho nợ xấu khổng lồ của hầu hết các ngân hàng, cứu vãn những doanh nghiệp nằm chết trên đống vàng gồm hàng loạt nhà cửa đồ sộ làm ra rồi không bán được hoặc cứu vãn những cái kho chứa đầy hàng sản xuất ra nằm ế mốc ế meo. Rồi cứu vãn 400 tấn vàng (hay cả ngàn tấn, không có cách gì kiểm tra hết) nằm chết trong dân làm cho tài hóa không lưu thông, tiền thiếu, vàng thừa nhưng không huy động được…
Bằng ấy cái mà nhiều nhà kinh tế học, thích nói chuyện “kinh tế vĩ mô”, gọi là “tử huyệt của nền kinh tế VN”. Những “tử huyệt” đó đang làm đau đầu, bấn xúc xích những chuyên gia, những bộ trưởng chịu trách nhiệm về nền kinh tế tài chánh của VN. Quốc Hội có quá nhiều vấn đề vô cùng quan trọng để thảo luận, để xem xét và để tìm ra quyết sách. Một số lớn người dân ít phải lo đến cơm gạo áo tiền hàng ngày, theo dõi kết quả cụ thể của những vị đại diện cho dân đã làm được những gì, sẽ làm những gì và họ “tiên đoán” tương lai sẽ ra sao. Từ đó họ có niềm tin hay không.
Người dân có cảm tưởng Quốc hội hiện nay đang bị tràn ngập về những “tệ nạn” như bệnh kinh niên tham nhũng trở nên “quá xá” rồi, tưởng như ung thư đến thời kỳ thứ tư, vô phương chạy chữa. Đến chuyện những con đập vỡ làm người dân hoảng hốt chỉ lo ôm đồ chạy. Rồi đến chuyện bỏ phiếu tín nhiệm mở đường cho “văn hóa từ chức” và bãi chức, chuyện lấy tiền đâu tăng lương… Quả là “một rừng” công việc, nặng như trái núi đang làm ngăn trở sự tiến hóa của dân tộc mà những ông đại biểu cho dân phải giải quyết.
Nhưng ở đây, tôi chỉ điểm lại những vấn đề về “vàng và máu” như tiêu đề đã nêu.
Nhà nước độc quyền vàng, dân chịu thiệt nặng
Người dân đi mua vàng, ai cũng biết vàng SJC có thương hiệu uy tín và có thị phần lớn từ rất nhiều năm nay. Nhưng không phải ai cũng mua vàng có nhãn hiệu SJC. Người dân còn mua nhiều nhãn hiệu khác như AAA, PNJ, SBJ, Rồng Thăng Long của Cty Bảo Tín Minh Châu, giá cả chỉ hơn kém nhau chút ít không thành vấn đề. Vàng nào cũng là vàng, mỗi khi cần tiêu, chỉ việc mang ra các cửa tiệm vàng bán lại là xong. Nếu cẩn thận hơn, họ mang hóa đơn, có khi không cần hóa đơn, đến cửa tiệm mua vàng cũ, bán lại. Khi có lời, khi thiệt vài ba trăm ngàm tùy theo thời giá.
Nếu Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN) để thị trường tự quyết định thì sẽ không có gì xáo trộn. Việc Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng là hợp lý nhưng sau khi chọn SJC là đơn vị gia công duy nhất vô tình tạo tâm lý rằng chỉ có vàng miếng SJC là được tin cậy, còn các thương hiệu khác là “đồ bỏ”. Điều này khiến thị trường xáo trộn với hàng loạt hành động sùng bái vàng SJC.
Người dân tá hỏa tam tinh, nôn nóng chuyển đổi vàng “phi” SJC (tức là vàng không mang nhãn hiệu SJC) sang SJC, chen nhau đi kiểm định vàng. Rất dễ hiểu, đang có vàng trong tay bỗng chốc trở thành… vàng không có giá trị bởi không phải là vàng SJC. Ai mà không đau, ai mà không hoảng hốt.
TS Nguyễn Đại Lai, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Chiến lược phát triển ngân hàng, đã ví von: “Nếu giá trị của vàng trên thế giới được đo bằng tuổi vàng thì với thị trường vàng trong nước, do cơ chế cấm “nửa vời” nên tuổi của vàng miếng không quan trọng bằng miếng vàng đó mang nhãn hiệu gì. Vàng SJC như được khoác trước “chiếc áo vinh quang” sẽ trở thành vàng chính hiệu “SBV” - là thương hiệu của NHNN…”.
Vừa mất thì giờ vừa bất an
Ngay cả chuyện chuyển đổi vàng miếng cũng khiến dân mệt mỏi. NHNN nhiều lần khẳng định vàng các thương hiệu khác được chuyển đổi dễ dàng. Thực tế không như vậy. Người dân đổ xô đến dập vàng thì cũng phải chờ đợi phiền phức, bởi phải chờ SJC kiểm định. Thị trường đâm ra khan vàng SJC trong khi vàng các thương hiệu khác thì số phận hẩm hiu.
Rồi khi thị trường suốt hai tuần liền xuất hiện hàng trăm miếng vàng nhái thương hiệu SJC thì đến ngày 25-10, Phó Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng mới khẳng định: “Các thương hiệu vàng miếng khác đã được cấp phép vẫn được lưu thông bình thường. Do đó, việc có chuyển đổi sang vàng SJC hay không là quyền của người sở hữu, người dân cần bình tĩnh trước các thông tin, cân nhắc cẩn thận để tránh thiệt hại cho mình”.
Nói vậy nhưng liệu có người dân nào đi chọn mua một thứ tài sản vàng “phi” SJC để vừa mất lợi nhuận lại vừa gánh chịu những việc “tào lao” khác. Người dân vừa mất thời gian chuyển đổi, tinh thần lại bất an.
Nảy sinh ba lần thiệt hại
- Dân thiệt lần đầu tiên khi thông tin sẽ chỉ còn tồn tại duy nhất thương hiệu vàng miếng SJC trên thị trường. Thời điểm đó, dù chưa tuyên bố chính thức nhưng các thương hiệu vàng miếng không phải SJC ngay lập tức mất giá hàng triệu đồng một lượng so với vàng miếng SJC. Người có các loại vàng miếng này ngậm ngùi chấp nhận thiệt thòi, đành phải đi đổi sang vàng SJC cho “chắc ăn”. Đến khi việc độc quyền được chính thức, dù NHNN khẳng định, vàng phi SJC được bảo đảm giá trị nhưng trên thị trường, mức chênh lệch cao giữa 2 loại vàng vẫn duy trì. Những người “có gan” giữ vàng miếng không phải SJC cuối cùng, buộc phải chấp nhận thiệt hại để đổi vàng.
- Thiệt hại lần thứ 2 đến từ việc giá vàng trong nước luôn cao hơn thế giới từ 2- 3 triệu đồng do cung không đủ cầu. Điều này là đương nhiên khi hàng chục cơ sở sản xuất vàng miếng buộc phải đóng cửa để SJC “một mình một chợ’ sản xuất và cung cấp vàng miếng. Với mức chênh lệch này, những người có thói quen tích trữ vàng, các nhà đầu tư vàng trong nước phải đối diện với rủi ro cực lớn khi giá vàng đột ngột đổi chiều hay biến động mạnh. Thậm chí, nếu nhà độc quyền muốn làm giá, cố tình tạo khan hiếm giả, cung cấp nhỏ giọt thì người dân cũng bó tay.
- Thiệt hại thứ 3 là mua nhầm vàng nhái, làm giả SJC. Chỉ trong ít ngày, đã phát hiện gần 470 lượng vàng nhái, giả SJC, hầu hết do người dân mang đến. Đây là kết quả của việc độc quyền nhưng thiếu chuẩn bị về năng lực cung cấp cũng như giám sát của cơ quan quản lý. Lợi dụng cơ hội này, một bọn bất lương đã tận dụng tối đa chênh lệch giá giữa vàng SJC với vàng phi SJC; giữa vàng SJC với vàng thế giới để tung ra thị trường các loại vàng nhái, giả SJC kiếm lợi. Chỉ tội người dân, ngay cả nhà sản xuất, các chuyên gia vàng còn khó phân biệt giữa vàng SJC thật và nhái, vàng giả thì họ làm sao biết được thật và giả. Đành một lần nữa chấp nhận thiệt thòi.
Đó mới chỉ là thiệt hại cụ thể về tài chính, còn rất nhiều những thiệt hại về thời gian, công sức, tâm lý hoang mang của người dân, lãng phí của xã hội cũng như những rối ren xảy ra trên thị trường chưa thể đong đếm được.
Một số công ty kinh doanh vàng bạc kiếm lời bạc tỉ
Người thiệt tất nhiên sẽ có người hưởng lợi. Đó là những đơn vị hốt siêu lợi nhuận từ việc được NHNN cho phép dập lại vàng miếng phi SJC thành vàng miếng SJC. Như đã nói trên, chênh lệch giữa vàng miếng phi SJC và SJC trên thị trường cao tới 3 triệu đồngmột lượng, thấp cũng cả triệu đồng một lượng. Chỉ cần dập lại, bán sang tay, họ kiếm lợi trung bình 2 - 3 triệu đồng/lượng vàng. Với 350.000 lượng vàng đầu tiên cho phép dập lại, số lợi từ chênh lệch này là khổng lồ.
Cơn hoang mang trong cộng đồng mà người dân vốn nổi tiếng thích cất giữ vàng hàng đầu thế giới. Hàng loạt người dân đổ xô đến thẩm định và ép lại bao bì tại công ty SJC. Nếu không may vàng đó là không phải là SJC, số phận của nó sẽ là bị cắt ra, sau đó được bán với giá vàng nguyên liệu, tất nhiên là thiệt mất đến 2-3 triệu một lượng. Trường hợp xấu hơn nữa, chủ nhân sẽ phải giao nộp vàng cho cơ quan công an giải quyết.
Khi hiện tượng vàng nhái manh nha xuất hiện, người dân đã được khuyên nên giao dịch tại các cơ sở uy tín, trong đó có ngân hàng. Nhưng vấn đề trái khoáy là, theo thông tin từ một lãnh đạo Cty SJC miền Bắc thì đến nay, đa phần lượng vàng SJC nhái mà đơn vị này phát hiện đến từ... các ngân hàng.
Đến các ngân hàng cũng còn chưa có nghiệp vụ kiểm định vàng, thì người dân “mắt thịt” lấy đâu ra cái khả năng siêu phàm để nhận diện vàng nhái. Mọi hậu quả sẽ rơi vào người mua phải vàng nhái.
Độc quyền “toàn tập”
“Chiếc áo” SJC sẽ làm nên rất nhiều thứ. Không có cái áo đó (hoặc áo nhái), những miếng vàng dù chất lượng, tuổi vàng không hề “thua chị kém em” cũng sẽ bỗng dưng trở thành một loại “con ghẻ” bị hờ hững, xua đuổi.
Chỗ dựa cho quyền lực của chiếc áo là các chính sách cho phép sự độc quyền “toàn tập” - độc quyền nhập khẩu, độc quyền sản xuất, độc quyền thương hiệu và giờ là độc quyền kiểm định vàng. Nhiều chuyên gia đã chỉ ra cơ chế độc quyền này không giúp loại bỏ sự chênh lệch vô lý giữa giá vàng Việt Nam so với thế giới, mà còn tạo khan hiếm giả, đẩy người dân vào thế cầu cạnh, chịu thiệt.
Không chỉ có thế, vị đứng đầu doanh nghiệp SJC, cách đây vài hôm còn chia sẻ sự phức tạp trong quy trình xin NHNN dập lại vàng SJC móp méo. Vị này cho biết: “Nếu cứ tiếp tục “xin – cho” thế này, chúng tôi sẽ ngưng mua vàng móp méo!”.
Nếu cả cái cửa “xin - cho’ này cũng đóng lại với người dân, thì tình hình sẽ còn rối loạn đến mức nào?
Thống đốc Ngân hàng nhà nước VN nhận lỗi về bất ổn thị trường vàng
Giải trình trước Quốc hội (QH) trong kỳ họp sáng 31-10-2012, về những bất bình trong quản lý kinh doanh vàng miếng suốt thời gian qua, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Bình nói: “Tôi xin thay mặt cho NHNN nhận trách nhiệm về việc không làm tốt thông tin truyền thông để phổ biến kịp thời những nội dung về chủ trương chính sách của Nhà nước trong vấn đề quản lý thị trường vàng. Do đó, còn nhiều thông tin chưa đầy đủ và chính xác gây nên những cách hiểu không đúng và bất ổn trên thị trường”.
Sau phần xin lỗi, ông Bình khẳng định: “Không có chuyện bắt buộc chuyển đổi từ mác vàng miếng này sang vàng miếng khác. Các loại vàng miếng đã được cấp phép vẫn được lưu hành bình thường”.
Phân trần về “sai sót” của mình, ông Bình cho biết từ ngày 25-5, tất cả các đơn vị dập vàng miếng, kể cả Công ty SJC, đều chấm dứt dập vàng miếng. Kể từ lúc đó, chỉ có NHNN thực hiện vai trò độc quyền Nhà nước được dập vàng miếng và NHNN chọn mác vàng SJC là mác vàng của NHNN. Thực tế, vàng SJC đến thời điểm hiện nay đã chiếm tới khoảng 93% - 95% thị phần vàng miếng toàn quốc.
Để tránh xáo trộn trên thị trường vàng miếng cũng như chi phí phải dập lại, NHNN sử dụng luôn mác đó và độc quyền Nhà nước về mác đó chứ không có Công ty SJC nào được dập vàng miếng SJC nữa. Tuy nhiên, theo quy định của Nghị định 24, kể từ sau ngày 25-4, tất cả các loại vàng miếng mà trước đây đã được cấp phép dập vàng miếng đều được phép lưu hành bình thường.
Cũng theo ông Bình, nền kinh tế Việt Nam có khoảng từ 300 - 400 tấn vàng, tương đương 15-20 tỉ USD bị chôn chặt vào vàng. Mỗi khi giá vàng biến động làm ảnh hưởng đến tỉ giá thông qua hoạt động nhập khẩu lậu vàng gây ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu và gián tiếp làm cho lạm phát tăng cao trong những năm qua, tạo ra sự bất ổn của kinh tế vĩ mô. Từ tháng 5 đến nay, hệ thống ngân hàng đã mua lại được 60 tấn vàng (khoảng 3 tỉ USD) từ nền kinh tế.
Phản ứng của người dân
Lời xin lỗi của ông Thống đốc NHNN xem ra rất nhẹ nhàng. Lỗi là do “không làm tốt thông tin truyền thông để phổ biến kịp thời những nội dung về chủ trương chính sách của Nhà nước trong vấn đề quản lý thị trường vàng”.
Không biết ông thống đốc có biết đến nỗi lo cháy lòng vì những thiệt hại tiền tỷ của người dân khi chạy nháo nhào chuyển đổi từ vàng mang các nhãn mác sang SJC không và cả những người mua phải vàng nhái, vàng giả nữa? Hơn thế, ông có đọc được những phản ứng gay gắt của người dân chung quanh sự kiện này không? Xin nhắc lại một số trong hàng ngàn ý kiến đó trên hầu hết các trang báo VN:
- Độc giả Phung Khanh giãi bày: “Những người dân bình thường như chúng tôi, bao năm lao động tích cóp được ít tiền để chuẩn bị làm nhà, chuẩn bị cho con cái, rồi lo cho tuổi già ... Vậy mà gửi tiết kiệm vào ngân hàng rồi chỉ trong thời gian giá trị đã bị bốc hơi. Thực sự xót xa mà chẳng thể làm gì, chẳng biết kêu ai.
Không tin tưởng vào việc gửi tiết kiệm đành mua ít vàng cho an toàn, rồi cũng do chính sách điều hành quản lý vàng, cuối cùng người dân cũng thua thiệt. Muốn điều hành gì trước hết hãy nghĩ đến hàng triệu người dân lao động bình thường. Chúng tôi thật khó mong được lợi gì ở việc điều chỉnh các chính sách như vừa rồi, chỉ mong được bảo toàn giá trị sức lao động của mình đã bỏ ra. Vàng chính là máu thịt của người dân chúng tôi”.
Độc giả Hoàng Huy đề nghị: “Không được dùng mệnh lệnh hành chính để làm méo mó hoạt động mua bán vàng. Hãy để cho cơ chế thị trường quyết định. Người dân sẽ tự quyết định dự trữ tài sản của mình theo cách nào, miễn là nó mang lại lợi ích. Ngân hàng là đơn vị kinh doanh tiền tệ, phải có chiến lược phù hợp nếu muốn huy động vàng để làm lợi cho hoạt động kinh doanh của mình.”
- Độc giả Hai Hậu nhận xét: “Ngân hàng nhà nước là cơ quan phải chịu trách nhiệm trong cảnh bát nháo của vàng hiện tại. Cứ xem chương trình VTV1 và trả lời phỏng vấn của ông Lê Hùng Dũng thì ta nhận ra rằng tất cả các yếu kém của NHNN là mầm mống phát sinh ra hiên trạng này. Trong khi nền kinh tế đang chao đảo vì khủng hoảng thì NHNN lại tung ra những cú ‘đột phá” khiến thị trường càng thêm rối bời.
Của để dành cũng bị các ông làm cho khốn đốn
- Để kết luận cho bài viết này, mong Thống đốc NHNN VN vui lòng đọc những lời tâm sự này của bạn đọc Cong Quang trên báo Dân trí:
“Cho phép tôi được nói thẳng: SJC là đơn vị vô trách nhiệm nhất trong nền kinh tế nước ta. Vì sao mà người dân mua 1 món hàng dù nhỏ nhưng đơn vị sản xuất cũng cấp cho người mua phiếu bảo hành với đầy đủ thông tin như số seri, số lô, ngày sản xuất. Vậy mà SJC bán vàng mà không có giấy chứng nhận gì kèm theo dù trên miếng vàng có mã số nhận dạng. Lẽ ra nếu SJC có trách nhiệm họ sẽ kèm theo giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa tương tự như phiếu bảo hành trên các sản phẩm điện máy đi kèm với miếng vàng mà họ cung cấp ra thị trường thì làm gì có chuyện vàng nhái như hiện giờ. Vì vậy theo tôi SJC phải hoàn toàn chịu trách nhiệm với số vàng nhái hiện có trên thị trường chứ không thể né tránh như hiện nay. Đơn giản là vì vàng là tài sản lớn của người dân không thể nói 1 câu không phải SJC rồi cắt đôi và giao lại cho người dân đi bán ngoài thị trường. Các ông quá xem thường tài sản của nhân dân và luôn đẩy dân vào cảnh khó vì sự vô trách nhiệm của chính các ông. Người dân đã quá mệt mỏi với bao vấn đề về cơm áo gạo tiền giờ đến lượt của để dành cũng bị các ông làm cho khốn đốn. Làm dân Việt Nam sao mà khổ thế còn làm quan ở ta thì sướng không gì bằng: cái gì không quản được thì cấm, cái gì ngon ăn thì độc quyền bỏ mặc bao nổi khổ cho dân”.
Khỏi cần bình luận gì thêm sau khi đọc những lời tâm sự cháy lòng của người dân.
Văn Quang 02-11-2012
Văn Quang – Viết từ Sài GònCuộc bầu cử Tổng Thống Mỹ đã mang lại kết quả thêm 4 năm nữa cho ông Obama, đó là chuyện của nước Mỹ. Cả nước Mỹ reo hò, cả nước Mỹ sung sướng, cả nước Mỹ ngất ngây… cũng là chuyện của nước Mỹ. Bên cạnh đó vẫn có người Mỹ khóc vì thất vọng khi ông Mitt Romney thất bại. Lại cũng là chuyện của nước Mỹ. Vậy mà tại sao hầu như cả thế giới đều cũng muốn reo hò, cũng muốn nhảy cẫng lên vì kết quả cuộc bầu cử này? Ngay từ những phút đầu tiên, từ Trung Quốc tới châu Âu, Canada và Israel, các nhà lãnh đạo bày tỏ sự vui mừng trước chiến thắng của Tổng thống Mỹ Barack Obama và mong muốn được tiếp tục hợp tác. Rồi tới các nước khác cũng vui mừng như thế. Không ngoại trừ Việt Nam, Chủ tịch nước và Thủ Tướng VN cũng nhanh chóng gửi điện chúc mừng ngài Obama. Ngoài tính cách ngoại giao còn cái gì đằng sau nữa không? Điều đó chẳng ai biết hết được. Có thể họ là bạn bè thật sự nhưng cũng có thể không là bạn, không “hữu hảo”, nhưng vì “xã giao” phải gửi thư hoặc lên tiếng chúc mừng cho “phải phép”. Ai cũng biết, chuyện đó vẫn thường xảy ra trong cái thế giới nhiều quyền lợi và tất nhiên nhiều quyền lợi thì cũng nảy sinh nhiều mâu thuẫn này.Tại sao người dân Việt theo dõi cuộc bầu cử Tổng Thống Mỹ?
Thế giới phải chú ý chính là tinh thần dân chủ thực sự
Nhưng nhìn vào những tin tức từ khi cuộc bầu cử Tổng Thống Mỹ bắt đầu, hầu như cả thế giới đều chú ý theo dõi. Mitt Romney hay Barack Obama sẽ đắc cử?
- Chuyện vớ vẩn, chẳng “ăn chung gì tới anh” ở tuốt tuột bên kia bờ đại dương, người ta no, người ta sướng, anh đói méo mặt, hai người khác nhau một trời một vực, đi hóng chuyện tầm phơ là gì cho mệt. Một anh uống xâm banh, ăn bít tết trên khách sạn 5 sao, một anh không đủ tiền ăn sáng đi làm, hai cái dạ dày khác hẳn nhau, lo chi chuyện “bao đồng”!
Ấy thế mà người ta vẫn “lo”, dù chỉ là lo theo dõi kết quả bầu cử thôi. Đó cũng là chuyện ở Việt Nam đấy bạn ạ. Có lẽ nó cũng giống như chuyện ở một vài quốc gia còn nghèo khó khác. Người dân còn như thế thì các nhà được gọi là “lãnh đạo” còn “lo” nhiều hơn. Tất nhiên ở đây chỉ là “hóng chuyện bầu cử của nước Mỹ”. Chưa bao giờ cuộc bầu cử Tổng Thống Mỹ hấp dẫn như kỳ này. Ngay cả khi cách đây 4 năm, cuộc bầu cử cũng không căng thẳng, không gay go như vậy. Không thể phủ nhận, đó là sự hâm nóng từng ngày của mạng thông tin trên internet. Nhưng tại sao những cuộc bầu cử, cuộc lật đổ, cuộc thay ngôi đổi vị của các quốc gia khác không được nhiều người chú ý bằng cuộc bầu cử này? Ngay cả của những nước được coi là cường quốc cũng chưa có nước nào được người dân trên thế giới chú ý đến như thế. Thí dụ như nước Nga, ông Putin hết nhiệm kỳ Tổng Thống, xuống làm Thủ Tướng một nhiệm kỳ rồi lại ra ứng cử để lên làm Tổng Thống tiếp cũng chỉ làm dư luận xôn xao, theo dõi lơ mơ cho vui thôi.
Và có khi, ngay cả cuộc bầu cử diễn ra trên đất nước mình, người dân cũng chẳng buồn để ý. Cũng chẳng có gì khó hiểu. Bởi người ta đã biết trước ông nào sẽ thắng cử thì còn gì phải theo dõi nữa. Một màn kịch biết trước đoạn kết thì chẳng còn gì đáng xem.
Ngược lại, cuộc bầu cử giữa ông Obama và Romney lại rất gay go. Cho đến ngày cuối cùng người ta vẫn chưa thể biết chắc ai sẽ là người thắng cuộc. Điều đó mới chính là điều lám nên sự hấp dẫn, nói cho đúng là sự đáng xem.
Nhưng cái gì làm nên cái đáng xem đó? Phải chăng đó là tinh thần dân chủ, tinh thần thẳng thắn trong cuộc tranh cử. Chỉ hơn kém nhau một vài lá phiếu là có thể thay đổi hẳn cục diện. Người dân hoàn toàn có quyền quyết định về lá phiếu của mình, lá phiếu có giá trị thực tế chứ nó không bị bỏ quên khi có một “siêu quyền lực” đã sắp xếp sẵn cho ông nào thắng, ông nào thua. Có khi ông ứng cử biết chắc mình sẽ thua nhưng vẫn ứng cử làm “con mồi” cho ông đã được chọn. Đó là những cuộc bầu cử “lèo”, bầu chơi cho có, bầu chơi cho vui, đùa với tinh thần dân chủ, “ngồi xổm lên” sự lựa chọn của người dân. Có người chọn giùm anh hết rồi, khỏi lo. Đó chỉ là một sự lừa đảo trắng trợn. Xem làm chi cho mệt, nghe làm chi cho… chối tai.
Một nước Mỹ trẻ trung trong mắt người Sài Gòn
Trở lại chuyện bầu cử Tổng Thống Mỹ ở Việt Nam. Tôi nhớ lại 4 năm trước, hôm đó là buổi sáng ngày 5-11-2008 ở VN (buổi tối ngày 4-11 ở Mỹ), đó là những giờ phút căng thẳng chờ đợi kết quả cuối cùng của cuộc chạy đua vào Nhà Trắng. Chúng tôi ngồi trong phòng một khách sạn ở đường Lê Thánh Tôn, nơi Mai Bá Trác từ Mỹ về Sài Gòn đang ở trọ. Chúng tôi ngồi đợi để có thể biết chính xác tin ông Barack Obama đắc cử Tổng thống Mỹ rồi mới cùng nhau đi ăn trưa. Nếu thượng nghị sĩ John Mc Cain đắc cử, có lẽ chuyện sẽ không ồn ào như ông Obama thắng cử. Tôi đã viết ngay sau kết quả cuộc bầu cử trong bài bài “Ông Obama ở Việt Nam” ngày 09 tháng 11 năm 2008:
“Những ngày khởi đầu của cuộc bầu cử, ở VN không mấy ai nghĩ rằng ông Barack Obama sẽ thắng. Hình ảnh ông thật lu mờ, phản ảnh đúng thành tích của ông trên chính trường nước Mỹ mà người ta được biết đến.
Nhưng thật bất ngờ, bà Hillary phải rút lui ngay tại vòng đầu. Hôm 4-6-2008, ông Obama giành đề cử ứng viên Tổng thống của đảng Dân Chủ sau khi đánh bại Thượng nghị sĩ Hillary Clinton trong cuộc cạnh tranh gay go.
Ngay lúc bà Hillary thua cuộc, bà chúc mừng và kêu gọi cử tri ủng hộ cho đối thủ trong đảng Dân Chủ của bà, chúng tôi vẫn chưa tin hẳn vào chiến thắng trọn vẹn của ông Obama. Trước hết phải nói thẳng lý do vì ông là người da màu. Nếu người dân Mỹ khó chấp nhận một phụ nữ * – dù là rất giỏi – lên làm Tổng Thống thì càng khó chấp nhận một người da màu. Đó là lối suy nghĩ của một số lớn người Sài Gòn, trong đó có tôi.
Ngay hôm đó, anh Hải ở đài phát thanh VOA gọi cho tôi. Nhắm mắt tôi cũng đoán được ông bạn tôi muốn gì. Anh Hải yêu cầu tôi cho biết ý kiến về cuộc bầu cử ở Mỹ. Tôi không ngần ngại “phang” ngay những ý kiến thành thật nhất mà tôi đã có dịp tán chuyện “thiên hạ sự” với bạn bè. Cảm tuởng đầu tiên của tôi là mường tượng thấy một nước Mỹ trẻ trung, thân thiện hơn và mới mẻ hẳn ra. Sự ngạc nhiên chính là sự khâm phục cử tri Mỹ đã can đảm chọn một người da màu lên lãnh đạo nước Mỹ trước những khó khăn chồng chất về chiến tranh Iraq, về nền kinh tế sa sút trầm trọng. Bao nhiêu định kiến về “người Mỹ phân biệt chủng tộc”, dường như chỉ sau một buổi sáng đã hoàn toàn biến mất. Nước Mỹ đã bước sang một giai đoạn khác hay một thế hệ khác? Dù chưa tin hẳn vào tài lãnh đạo của tân Tổng Thống sẽ làm được gì, sẽ mang lại gì, thời gian mới trả lời được câu hỏi này. Tôi chỉ nói đến tinh thần tuyệt vời của những lá phiếu, của đa số người dân Mỹ ngày nay. Có lẽ đó cũng là ý kiến của hầu hết những bạn già, bạn trẻ ở Sài Gòn mà tôi đã gặp sau ngày bầu cử”.
Đả kích thẳng tay, phê phán tự do không sợ phải “ăn cơm muối”
Thưa bạn đọc, đó là câu chuyện 4 năm về trước. Thấm thoát thế mà đã hết một nhiệm kỳ Tổng Thống Mỹ, ông Obama đã làm và chưa làm được những gì, không phải là chuyện của tôi. Chuyện của người dân Mỹ, trong đó có vô số người Mỹ gốc Việt là bạn bè, là họ hàng, anh em, con cháu tôi. Họ hào hứng theo dõi qua những cuộc tranh lưận trực tiếp giữa hai ứng cử viên trên truyền hình. Hai ông đã kích nhau thẳng tay, trình bày chương trình hàng động của mình nếu đắc cử. Một kiểu dân chủ làm thèm thuồng nhiều người dân trên thế giới bởi ở nước họ chưa hề có thứ “chuyện lạ và hấp dẫn” như thế bao giờ.
Rồi đến các “cử tri” cũng tự do kêu gọi bà con anh em bầu cho người này, đả kích người kia, ngay cả đương kim Tổng Thống cũng bị cử tri phê phán gay gắt, đôi khi còn là sự dè bỉu rất nặng nề. Ở những nước “dân chủ nhập nhằng” thì đi “ăn cơm muối” là cái chắc.
Trong nửa tháng gần đây, tôi thường nhận được nhiều e mail hơn hẳn lần bầu cử 4 năm trước, của bạn bè, của anh em họ hàng ở Mỹ. Thường là hai người gửi cho nhau, bàn bạc rất hăng về cuộc bầu cử này, tôi chỉ là người đứng giữa, được “cc” cho biết mà thôi. Đôi khi tôi thấy những ông này theo dõi bầu cử ở các tiểu bang, bang nào người các ông ấy ủng hộ thắng thế, các ông ấy không ngần ngại gọi là “phe ta thắng lớn”.
Tuy mỗi ông ủng hộ một ứng cử viên khác nhau tất cả đều tích cực thúc giục cả gia đình đi bỏ phiếu. Chưa bao giờ tôi thấy người Việt mình ở Mỹ hăng hái đến như thế. Sự hoà mình vào trong sinh hoạt chính trị ở một quốc gia mình cư trú là điều tất nhiên. Đôi khi tôi cũng bị lôi cuốn vào “cuộc chơi lý thú” này và cũng ngứa tay, tiên đoán ông Obama sẽ thắng. Tôi không căn cứ vào những điều tôi không biết rõ lắm, tôi chỉ nghĩ trước hết là nước Mỹ còn giữ lại được nguyện vẹn cái hình ảnh một công dân da màu làm Tổng Thống Mỹ rất đẹp. Như tôi đã nói ở trên là “một nước Mỹ trẻ trung, thân thiện và mới mẻ hơn”. Nhiều người dân trên thế giới còn giữ được sự khâm phục tinh thần tuyệt vời của những lá phiếu, của đa số người dân Mỹ ngày nay. Kể cả những vị thất vọng vì ông Romney thua cuộc.
Thắng bại đều là bạn cùng nhau xây dựng đất nước
Nhưng ngay sau khi biết mình thất bại, người thua cuộc lại chúc mừng bắt tay người thắng cuộc và họ lại cùng nhau sát cánh xây dựng đất nước mình chứ không coi nhau nhu kẻ thù. Hành động này khiến tôi nhớ đến sau khi chấm dứt chiến tranh Nam - Bắc Mỹ.
Khi biết không thể cầm cự nổi, tướng Lee của miền Nam Mỹ, bắn tin cho tướng Grant là ông chuẩn bị đầu hàng. Tướng Grant, tư lệnh quân đội Bắc Mỹ, bắn tin lại đề nghị tướng Lee có thể chọn địa điểm thương thuyết mà ông muốn. Sau đó tướng Grand ra lệnh:
1- Những binh lính miền nam sẽ không bị coi là quân đội phản quốc (treason.) 2- Những binh lính miền nam sẽ không bị đi ở tù (imprisonment). 3- Chính phủ không được đụng tới hoặc làm họ phiền hà nếu họ chắp hành tốt luật lệ nơi cư ngụ. 4- kỵ binh được quyền mang ngựa và lừa về để giúp gia đình họ cày cấy vào mùa xuân. 5- Binh lính được quyền giữ khí giới cá nhân để giúp họ bảo vệ gia đình họ (trong hiến pháp Mỹ, mọi người dân được quyền mang khí giới để tự vệ).
Khi tướng Lee ra về thì tướng Grant và mọi tướng lãnh khác đều đứng nghiêm trang chào cái chào nhà binh tới tướng Lee và các sĩ quan của ông . Sau đó tướng Grant cho người đưa thức ăn cấp tốc đến cho các binh sĩ của tướng Lee đã bị vây đói lâu ngày . Một điều đáng nói nữa là sau khi chiến thắng, khi các binh sĩ miền bắc muốn ăn mừng chiến thắng, tướng Grant đã ra lệnh cho mọi người không được ăn mừng (no cellebration), ông nói “họ bây giờ đã là người dân của mình” ("they are our countrymen now"). Ý ông nói một khi họ đã đầu hàng thì họ đã trở thành người dân của mình, mình phải có bổn phận bảo vệ và không làm nhục họ. Cũng vì vậy mà cho đến ngày hôm nay nước Mỹ cũng không có ngày nào gọi là ngày kỷ niện ăn mừng chiến thắng miền nam cả. Tướng Grant sau này đắc cử tổng thống thứ 18 cuả Mỹ .
Thái độ của hai ứng cử viên ngày nay là sự tiếp nối truyền thống hào hùng đó. Sự đoàn kết dân tộc và tinh thần thượng võ cho người ta hiểu được tại sao nước Mỹ giàu mạnh cho tới ngày nay.
Bầu cử TT Mỹ tại Sài Gòn
Trong khi ở Mỹ đang hồi hộp theo dõi những giây phút cuối cùng của cuộc bầu cử Tổng -Thống (T.T) Mỹ thì ở Sài Gòn, cũng có một cuộc bầu cử và theo dõi kết quả này tương tự.
Vào sáng ngày 07-11-2012 (giờ VN) theo lời mời của Tổng lãnh sự Mỹ tại TP Sài Gòn, khoảng 400 người gồm những vị được gọi là “chính khách”, doanh nhân và sinh viên đã tụ tập tại Trung tâm Hội nghị White Palace (Q.Phú Nhuận, TP Sài Gòn) để theo dõi cuộc bầu cử ở Mỹ qua truyền hình. Không khí bình luận về cuộc đua vào nhà trắng giữa Barack Obama và Mitt Romney diễn ra sôi nổi. Đây là một sự kiện chưa từng có tại VN.
Lãnh sự quán Mỹ giải thích các quy định và mô phỏng lại cách thức đi bầu để khách mời có dịp tham gia “thử nghiệm”.
Có 81,9% phiếu bầu cho Obama trong khi Romney chiếm 18,1%. Lý do Obama được ủng hộ vì sự quan tâm đặc biệt của ông dành cho châu Á.
Giám đốc hợp tác phát triển và quan hệ chính phủ VinaCapital Foundation, Rad Kivette cho biết ông “bầu” cho Obama vì ngài tổng thống da màu này coi trọng quan hệ giữa Mỹ với châu Á. Trong nhiệm kỳ vừa qua của Obama, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ đã đến thăm châu Á 3 lần, nhiều hơn các đời tổng thống trước.
Ngoài việc bố trí hai màn hình rộng trong khán phòng, kênh CNN phát sóng trực tiếp cuộc bầu cử, Ban tổ chức còn trưng bày các tài liệu về bầu cử Mỹ, thông tin ứng viên… để quan khách tham khảo. Nhiều người đã lấy các biểu tượng về nước Mỹ, chiếc quạt nhựa có in thông tin bầu cử… để làm kỷ niệm. Ban tổ chức còn bố trí một thùng phiếu để các quan khách bỏ phiếu bình chọn. Dù cuộc “bầu cử” này chỉ mang tính chất tượng trưng nhưng nhiều người đã hào hứng tham gia. Kết quả kiểm phiếu, có đến 80% số phiếu đã bầu chọn cho Barack Obama vào chiếc ghế ông chủ Nhà trắng.
Các sinh viên cho biết, được tham dự chương trình này là cơ hội tốt để hiểu thêm về hệ thống bầu cử của Mỹ và thực tập tiếng Anh. Nhiều sinh viên đã tự tin trao đổi với các chính khách, doanh nhân người Mỹ để tìm hiểu về quy trình bầu cử tại các tiểu bang...
Cuộc khảo sát “bỏ túi” trong khán phòng, đã có rất nhiều doanh nhân cả người Việt lẫn người Mỹ đều ủng hộ ông Obama. Khoảng 9g sáng, thời điểm ứng cử viên Mitt Romney vượt lên dẫn trước Obama về số phiếu bầu. Nhiều người tỏ vẻ hồi hộp, căng thẳng... Tuy nhiên, càng về trưa, Obama đã có cú “lội ngược dòng” ngoạn mục khi liên tục dẫn điểm trước đối thủ.
Và giây phút chờ đợi đã đến, Obama vượt qua số phiếu bầu 270 và tiếp tục nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ trong 4 năm tới. Nhiều người ôm lấy nhau, reo hò để chúc mừng, có lẽ không kém không khí ở Mỹ bao nhiêu khi xem qua các đài truyền hình.
Tại sao ông Obama được nhiều người Việt ủng hộ?
Giám đốc đối ngoại Công ty IDG Ventures Vietnam, Dương Thu Hương cho biết: “Tôi bầu cho Obama vì ông có cái nhìn tích cực về châu Á Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam. Thị trường này tuy còn non trẻ nhưng nhiều tiềm năng”.
Bà Hương phân tích, nhiệm vụ quan trọng nhất của tân tổng thống trong thời điểm này là giải quyết nạn thất nghiệp, đồng nghĩa với việc giảm bớt gánh nặng cho nền kinh tế. Trong 4 năm qua, Obama đã làm điều này rất tốt dù kinh tế Mỹ gặp nhiều khó khăn. Bà Hương nói: “Tôi tin ông ấy thấu hiểu chu kỳ này và giải quyết khủng hoảng tốt hơn, vì Romney là người mới sẽ cần thêm thời gian để thích ứng”.
Nhiều bạn sinh viên cũng đến tham dự buổi tường thuật bầu cử Tổng Thống Mỹ tại TP Sài Gòn. Các bạn trẻ cho hay ủng hộ Obama vì sự quan tâm của ông đến du học sinh và châu Á.
Tổng lãnh sự quán Mỹ tại TP Sài Gòn Lê Thành Ân cho biết: “Tiến trình bầu cử này mang đến cơ hội cho tất cả công dân Mỹ tham gia vào công tác chính trị một cách hoà bình và dân chủ. Là viên chức của chính phủ Mỹ, tôi nhận thấy cuộc bầu cử năm nay rất thú vị”.
Dù sao đây cũng là một sáng kiến của Lãnh sự quán Mỹ Tại Sài Gòn, quảng bá cho tinh thần dân chủ Mỹ, đưa cuộc bầu cử đến gần với người VN hơn. Những người tham dự cuộc “bầu cử thử nghiệm” này mong ước một tiến trình dân chủ thực sự trong những cuộc bầu cử trên đất nước mình cũng diễn ra gay go, quyết liệt, hấp dẫn như thế.
Văn Quang – 09-11-2012