Printable View
Thứ Sáu mười ba, cũng chống mắt coi xui rủi mấy lần, nhiều hơn, hay ít hơn hôm qua.
Vừa gõ xong hàng chữ trên là ho sặc sụa một tràng, sợ quá má ơi.
Nhưng, vậy là hên. Hơn nửa tháng trước, ho vậy là đau chảy nước mắt.
Ha ha, coi như họa trung hữu phước nè, ngang ngửa Tái ông. Hên xui chắc nên chờ giờ...nhắm mắt. Cái quan định luân, cho chắc ăn.
"Tầm này mà còn liêm sỉ gì nữa !" là một câu đùa khá thú vị nổi sóng ào ào trên mạng xã hội cũng đã đôi ba năm nay. Đám trẻ, bao giờ cũng là nhóm chủ chốt để làm dấy lên một phong trào đình đám, như xưa nay vẫn vậy.
Tui vốn là một ông già dễ tánh, thiệt là hên. Chớ, nhiều người, ngó (là tui ngắm nghía, quan sát) bộ đọc được, nghe được câu này, không giấu được tâm trạng bức bối, khó chịu. Để rồi, khi tận tai tận mắt chứng kiến con cháu trong nhà xài câu đùa này một cách vô tội vạ, bèn nổi cơn đùng đùng giáo huấn, nổ ra-phan từng tràng. Có khi, hết băng này lại cố công lắp liền băng khác...
Lý do để mắng thì...nhiều, lại chính danh, khó cãi. Lý đã vậy, tình còn nặng hơn. Kiểu, là thân là thuộc mới chịu khó bỏ công ra nhắc nhở, chớ, người dưng thì thây kệ. Chứng kiến mấy cảnh này, tui thấy cám...cảnh làm sao.
Mấy ông già bà cả ơi, làm ơn phiên phiến chút, trước hết, là...cho khỏe khoắn cái bản thân mình. Sau nữa, coi như làm phước cho con cháu mình lẫn con cháu thiên hạ được tự do mà vui đùa phỉ chí.
Từng thời đại cứ chạy băng băng trên con đường cái quan của thời gian. Tuổi cao, sức yếu, chạy không nhanh được nữa thì làm ơn né né nép vô sát lề chút cho thiên hạ nhờ.
Tui nhắc tui vậy hoài, còn bạn ?
"Rồi đôi ba năm nữa
Quê mình thôi khói lửa"
Đôi ba năm nữa thôi á ?
Bị què tay mặt, kỳ công tập luyện ngày đêm, cốt để thành thục đánh răng, chải đầu, rửa...đít bằng tay trái. Kể cũng được mấy thành hỏa hầu rồi, bụng cũng mừng mừng tủi tủi.
Đùng cái, tay mặt muốn trở lành. Không thể không có chút bực bội. Mất bao nhiêu công phu chắc đành dang dở !
Ai làm thơ ra sao, kiểu gì, tui không rõ, vận dụng kiến thức để biết gì, sao, thì không đủ trình độ, thành ra...kệ họ. Tui chỉ nói thơ tui nó được thai nghén, chửa đẻ kiểu gì, để bà con biết mà liệu, nên đọc hay thôi...
Chẳng hạn, hai câu này,
"nỗi buồn nóng hổi chiều qua . đã
lạnh ngắt bên thềm sáng sớm nay"
Chuyện vầy. Chiều hôm qua, lật bật sao đó (lúc này là chưa buồn gì đâu, chỉ ngồi hút thuốc khan) mà lỡ tay làm đổ cái gạt tàn, tung tóe ra thềm, đót thuốc, tàn tro bầy hầy như chiến địa. Hết hồn, bởi vụ tàn thuốc này, vợ tui bả có nỗi oán truyền kỳ ít nhứt hai đời với nó. Cha, rồi chồng, đều là dân thổi bễ lò rèn chuyên nghiệp mà.
Lật đật vậy chớ không kịp, ác ghê. Vợ tui gọi vống ra từ trong nhà, rớt gì đó, gạt tàn nữa hả, má ơi, ngồi trong trướng mà biết tỏng ngoài ngàn dặm là đây, chớ đâu !
Lật đật, lại lật đật, đặt điếu thuốc đang hút dở xuống gạch, gom cho bằng hết mớ tung tóe kia, hiện vật được gọn gàng sạch sẽ trong nháy mắt, nhưng, hương...vật thì chắc là, chưa thể thôi lan tỏa. Thuốc lá mà, tương tư thảo mà, dai dẳng chết người.
Tụng ca đầy ắp cả chiều, tịch dương tà, trường thiên nhứt sắc gì gì, thất sắc xám hồn một màu...tang tóc cả nùi. Nói nào ngay, cũng buồn, mà là nỗi buồn nóng hổi, chớ không u ám lạnh tanh gì sất.
Nhưng, bị rầy...rà mà, mấy ai không thấy chút não nề dâng lên, tím ngắt. Cũng hên, khác với thủy triều, lũ bất chợt ào qua, mất hút thiệt nhanh.
Sáng nay, dậy sớm bước ra thềm hàng ba, bàng hoàng nhận ra cái đầu lọc còn trơ với nhúm tro tàn ngún hết còn nằm trơ đó. Cái "thuốc ngon nửa điếu" hồi chiều qua, tiện tay để xuống thềm để cật lực dọn dẹp vệ sinh đám ba dớ kia, xong là quên bẵng.
Thế mới biết, giàu đâu những kẻ ngủ trưa, sang đâu những kẻ say sưa suốt ngày. Nhờ dậy sớm, nên không kịp nổi lên cơn buồn nóng hổi đầu ngày tinh mơ. Nhón hai ngón bỏ vô cái gạt tàn, khoan thai móc điếu thuốc mới, châm lửa, rít hai ba hơi dài thăm thẳm, thả khói ra từ từ, sảng khoái gấp đôi.
Vậy là, làm thơ thôi, mắc gì cữ, why not ?
nỗi buồn nóng hổi chiều qua . đã
lạnh ngắt trên thềm sáng sớm nay
không dưng gió ngủ quên . hay mộng
im phắt hồn nghe phước tỏa . dày
ban mai dìu dịu tràn theo . nắng
tôi nhủ tôi rồi . hoa cỏ ơi
"nàng cho tôi nhúm tương tư thảo"
những dịu dàng thơm . chút xíu đời
bung phổi . tiếng lòng ngân nhẹ . biết
ta là gom góp mỗi tôi riêng
về chung . gộp với nhân gian đó
trời đất miên man khúc dạo . mềm...
l Ạ i l Ờ i r ư Ờ m . v i Ế t m à i
Mỗi năm (trong vòng mười mấy hai chục năm nay) cứ tới mồng 10 tháng giêng, nghe báo đài nhà nước đảng tung hê, cổ võ NGÀY VÍA THẦN TÀI là bực bội không kể siết.
Tinh thần cúng thổ thần, tạ ơn tiền hiền đã nằm xuống trong hành trình khẩn hoang cả một miền đất Nam kỳ, bị tráo chuyển thành ngày cúng thần tài của văn hóa Hoa hạ, sặc mùi Hán hóa. Không bực mới lạ.
Đau buồn nhứt là trên mạng xã hội, nơi nhà nước đảng không thể nào nô bộc hóa toàn bộ cư dân, vẫn còn nhan nhãn kẻ chưa chịu chiến đã chịu thua, chấp nhận hòa giọng tung hô ngày vía thần tài.
Vừa đau, vừa nhục.
Thời nan thời dị hí ngôn
Nguyên tiêu nguyệt đáo ngoại môn khuyến sầu
Ngã bất hoặc
Vô sở cầu
Hốt nhất diệp lạc...
Bạch câu nghịch hồi...
Ngàn điều đã nói, vẫn còn ngàn điều chưa nói. Không dám, không nỡ, hoặc, cả không hay biết nó đang tồn tại.
Nghĩ xa hơn chút, mông lung hơn chút...vũ trụ đối xử với con người y vậy, chẳng khác, và cũng khó mà khác. Triệu triệu chuyện đã biết, tỷ tỷ chuyện chưa biết. Trăm năm sau, ngàn năm sau, hẳn cũng vậy thôi.
Tâm viên ý mã đã rõ, không cãi. Thế nhưng, vượn chuyền giỏi tới đâu, ngựa chạy tốt tới đâu, vẫn, không thể chuyền được hết thảy cành, chạy không thể trọn con đường. Tui không chắc được các (hoặc Một thôi) bậc Đại Ngộ ngộ được hết chưa những gì vũ trụ đã thường hằng chất chứa...
Dẫu gì, cũng chỉ là một khách trọ, ghé qua, đặt phòng, ngắn ngủi hay lâu dài, tui cũng có chút mơ hồ biết phận mình nằm đâu đó, trên cái mặt đất này. Vui được ngần nào thì vui, buồn cũng vậy, sướng cũng vậy mà khổ cũng vậy, giới hạn trước sau phải trái, có chừng.
Có một quãng đời, tui cày cục đặt nhiệm vụ cho mình, cái gì cầm được, thấy được, mơ được, phải xoáy hết cốt, phải cạn tàu ráo máng, cho phỉ, cho thỏa.
Nay, lại hiểu ra, hoặc thấy rằng, chưa chắc gần hơn hay đã xa hơn cái gọi là chân lý, không đến nỗi phải vậy. Là:
Chẳng cần phải gồng mình mà xoáy cho hết cốt, buồn vui cho tận mạng, xài cho cạn, sống cho chí...Nói trắng ra, chỉ thêm mệt mỏi.
Nhẩn nha cười, lai rai khóc, có đói cũng nên từ từ nhai, có khát chỉ nên từ từ uống, sẽ khỏe hơn.
Cũng có thể, mai lại dòm ra điều khác, kiểu như chân lý như một thân cây sống, không phải một hòn đá chết, mọc trổ chỗ này, héo tàn chỗ nọ, cầm trong tay cũng vuột, xa ngàn trùng cũng tường...
Vậy cũng vui mà.
Giả dụ, trong khoảnh khắc cuối đời, được trao quyền làm cái kịch bản một bộ phim dài cỡ 120 phút, tui sẽ chọn những chi tiết gì ?
Khắc nghiệt hơn, chọn một bài thơ mình đã từng viết, tui sẽ chọn bài chi ?
Hoặc giả, rộng rãi hơn, được phép sống lại một năm nào đó, tui sẽ chọn năm nào ?
Bắt chọn lựa kiểu này hả, thôi, tui thà chết sướng hơn !
Mặt đất, khi thì có vẻ như rộng mênh mông, lắm lúc tưởng chừng hẹp té.
Nghiệt duyên hay hạnh ngộ, quả thiệt khôn lường...
Nói toàn chuyện xưa, là đã biết...sắp xong rồi. Thì, nó cũng có hay, cái tích cực của nó. Hay, là hay nhớ, còn tích cực là...tích nhiều quá, nó cực, cực lắm luôn.
Hồi trẻ, tui hay ngắm nghía người già, khi có dịp quan sát, tưởng tượng mà không săm soi quá nhiều để làm họ khó chịu, tổn thương. Một ông già bán vé số, ngồi nghỉ chân đâu đó, có khi là ngồi bệt dựa lưng lên tường nhà người ta. Nghỉ, mà không ngừng nghĩ. Có thể là đăm chiêu về xấp vé số còn dày quá, không biết chiều trả kịp không. Cũng có thể là băn khoăn về số tiền ghi sổ ở tiệm tạp hóa trong hẻm gần nhà, chưa biết khi nào trả nổi. Bà chủ không đòi thiệt, nhưng...lòng áy náy quá mà không biết làm sao.
Một bà bán xôi với cái rổ nhỏ xíu, một chị bán bánh tráng lâu lâu phải lấy thun cột lại sợi dây thun vừa đứt, sợ bánh ỉu xìu, không đủ giòn, khách mắng vốn, không mua...Tất cả họ, mỗi gương mặt toát lên nỗi gì đó, rất riêng, mà cũng rất chung. Thiệt, tích quá nhiều nỗi cực.
Cũng, thường thì ít hơn, những người già trong giới nhà giàu, có của ăn của để, lắm lúc cái dấu vết của cay, của nghiệt mà đời ban cho, hằn lên từng nét nhăn trên mặt. Đúng là, người giàu cũng khóc. Bể khổ mà, sao mà thoát được lặn hụp trong đó chớ !
Giờ, tới cái tuổi mà, mấy đứa nhỏ thẳng thắn hơi lố, hay kêu tui bằng cụ, đâm ra ngại, ít ngó ngắm những gương mặt kể trên nữa rồi. Chắc là, sợ thấy mình trong đó chăng. Chắc là vậy thiệt.
Không ngắm nữa, chỉ nghĩ thôi, cũng là ngặt nhiều nỗi lắm. Không săm soi những đường nhăn dài ngoẵng, những vết chân chim sâu hoắm, có khi, bởi những thứ đó vẫn hiện hữu trong suy nghĩ vẩn vơ, gạt ra chẳng xuể...
Thương thiên hạ, rốt cùng, chỉ là thương lấy mình thôi...
Riết róng vặn vẹo mình, không mỗi giờ nổi thì mỗi ngày, chắc cũng gọi là tạm đủ. Không dám vặn vẹo người, vừa vô ích vừa nguy hiểm, chui vào xó tự căng mình ra, soi từng phân vuông, từng đường kim mũi chỉ, coi bộ cũng...hay.
Trúng trật chưa dám nói, vì khó, khó vô cùng. Nhưng, nội cái việc dám dòm dỏ, phán xét mình, cũng là...gan góc cùng mình. Cái nhìn chủ quan thôi, nhưng, là có chịu khó nhìn, còn hơn nhắm tịt.
Thói xấu nhiều như cây trong rừng, trong khi tánh tốt thì ngặt nghèo hiếm hoi lắm mới tòi ra như một khoảng hở nhỏ xíu xiu. Lần dò bước, mày mò mở lối, con dao đi rừng phạt qua phạt lại, gắng không cần gượng, chen chúc, để đi.
Dĩ nhiên là, hướng đang nhắm tới, dẫn về đâu, chưa hề chắc bụng cam đoan tẹo nào, chỉ nghe theo trực giác mà thôi. Khu rừng mù mịt như đêm tối, thấy leo lét đốm sáng khi có khi không ở đâu thì cắm đầu cắm cổ mà rấn vậy thôi.
Ai biểu, cả một đời ken đặc thói xấu làm chi, đành chịu khổ, trách ai bây giờ !
Giờ, rán mà chen thôi.
Thấy, thui thủi những bài thơ của tháng Tư, đã bắt đầu bày ra những lẻ loi, những cùn mằn, những khốn khó, dẫu rằng, lịch, chưa cả tới mốc 50% của tháng.
Thấy, lầm lủi những bước chân, cả rón rén, cả thình thịch, dẫm trên cái lối mòn ký ức, nơi tối tăm tịch mịch của lịch sử ròng rã gần nửa thế kỷ, nơi máu đã đổ, xương đã phơi, nơi, lòng người đã run rẩy bên dưới sự đổ nát của những lâu đài, của cả những túp lều tranh.
Thấy, lòng cứ vẫn ngổn ngang như bãi chiến trường, hướng này là ánh mắt cha lạnh ngắt tia hy vọng, chỗ nọ là bờ vai mẹ đang bần bật run lên trước nỗi trống vắng, rỗng, hoang.
Thấy, mái tóc xanh phơ phơ bạc. Thấy, vồng ngực mẩy chảy dài. Thấy, cơn mơ giật ngược, bị thốc dậy, phũ phàng và rã tan. Thấy, những cành non tàn khô đi, lìa ra và, rửa mục.
Thấy, lổn nhổn ngôn từ vô nghĩa, vô duyên, vô nhân tính, xếp hàng lũ lượt kéo đi trên mọi khoảng trống của mọi "miền đất con người".
Thấy,
Vẫn là ta, ta thôi. Còn ai vô đây nữa, mình ên một cõi vô cùng.
Ngày và đêm, cứ lằng lặng mà ngang, hay dọc. Tùy hỉ, tùy cảnh, tùy tâm. Mặc sức thỏa thuê hả hê, tùy hứng.
Vậy chớ, lắm khi thèm cả cái không ta, mà chưa bao giờ thấy nổi.
Quăng luôn cả cái hệ thống nhị phân, chắc khỏe.
1010101...hai con số vẫn là những con số, muôn đời khó thoát.
Rốt cùng, là kệ nó. Một cũng được, hai cũng được, mười cũng được. Tui thua rồi, được chưa !
đã lạnh ngắt một mặt trời
đã đau điếng tỉnh một đời viễn mơ
Hai câu này, tui đã viết cách đây cũng tròm trèm hai mươi năm. Khi viết, vô hình trung cũng là lời tự dặn, tự hứa, tỉnh rồi thì thức dậy mà đi. Lầm lủi mà đi, cực nhọc mà đi, gắng gượng mà đi. Không đi nổi nữa thì bò, bò hết xiết, thì trườn.
Vậy mà, mãi tới giờ, vẫn không phải chỉ một lần, lại mơ, lại viễn mơ, có khi, cuộc viễn mơ còn đắm đuối, dằng dặc hơn xưa. Lời dặn lòng hai mươi năm về trước, vẫn nhớ, nhưng chẳng nghe, mà, có nghe cũng chẳng theo...
Tự gẫm luôn, như một định mệnh, đời mình ngắn dài không kể, vẫn là những cuộc viễn mơ nối tiếp viễn mơ, là vậy. Nghĩ cho cùng, cũng có sao đâu, ngụy biện đi, cho yên lòng chút đỉnh.
Thời viễn mơ sau nối vào thời viễn mơ trước, cuộc mộng không dừng được, thì mơ tiếp. Vui mà.
Đêm qua có mất thêm tỉnh nào không ? Các tỉnh duyên hải miền trung trụ được bao lâu nữa ? Sẽ có hiệp ước đình chiến phân ranh mới ? Vùng Một còn kiểm soát những đâu ?
...
Chộn rộn, nhấp nhổm, nháo nhào. Vừa coi báo, coi TV, vừa rà đài phát thanh nghe ngóng BBC nhận định, ngồi cà phê sáng hỏi thăm nhau tình hình chiến sự, nhà thằng bạn này hình như đi rồi, nhà thằng bạn kia hình như đang chạy giấy tờ, ông anh thằng bạn nọ mất liên lạc cả tuần nay, chợ vẫn họp, trường vẫn mở, phố sá vẫn nườm nượp xe qua...
Gần 50 năm rồi, những cảm xúc ngày xưa vẫn còn như hôi hổi...
c h ỉ l à l á p v á p
lụn bại mời rêu phong lại giúp
một hồn quành quạnh đợi mùa đi
thương trời thương đất . thương bằng hết
cơn hận trăm năm đã đổ lì...
lòng tăm tắp thẳng mơ ngàn dặm
nay đã còng queo một xó rồi
thương trời thương đất . thương bằng hết
điệu nhớ câu chờ hóa đãi bôi
chân lý mòng mòng chưa sấp-ngửa
chiều nay lảo đảo rượu mềm môi
thương trời thương đất . thương bằng hết
ngạ quỷ khoanh tay nhoẻn miệng cười
sông núi thường hằng ai bán tháo ?
rừng khô bể cạn cũng ung dung
thương tư bề vẫn thương chưa đủ
lịch sử loay hoay cõi khốn cùng...
.
.
Mỗi năm, cứ tháng Tư tới, là chờ. Chờ cho tháng Tư hết, để...lết vào tháng Năm.
Tháng Năm cờ xí rợp trời, bị gom đi biểu tình, trước khi đi xếp hàng mua gạo !
Tháng Năm, lụn bại cả mộng con chí lớn, mọng như bụng con ve bầu trong nách chó, chờ móng tay người đè bụp, xì ra.
Tháng Năm, biết đá biết vàng, biết nhục biết vinh, biết...tất.
Tháng Năm, tá hỏa về một cung cách thần tượng hóa bất sá ô nhục, nôm na là vô sỉ.
Tháng Năm, cười, hình như đã nhiều hơn khóc.
Tháng Năm, nằm hoài chưa thấy sáng...
Nửa Hồn Xuân Lộc
Nếu được như bố già thượng sĩ
Nghe tin lui quân chỉ nhìn trời,
Vỗ về nón sắt, cười khinh bạc,
Chắc hẳn lòng ta cũng thảnh thơi.
Còn ta nhận lệnh rời Xuân Lộc
Lại muốn tìm em nói ít lời,
Nhưng sợ áo mình đầy khói súng
Cay nồng mắt người gục trên vai.
Vì chắc ôm nhau em sẽ khóc,
Khóc theo, vợ lính cả trăm người!
Em biết dù tim ta sắt đá
Cũng vỡ theo ngàn giọt lệ rơi.
Mây xa dù quen đời chia biệt
Ngoảnh mặt ra đi cũng ngậm ngùi.
Rút quân, bỏ lại hồn ta đó
Bảo Chánh, Gia Rai lửa ngút trời!
Bí mật lui quân mà đành phụ
Mối tình Long Khánh tội người ơi.
Mất thêm Xuân Lộc tay càng ngắn
Núm ruột miền Trung càng xa vời.
Sáng mai thức dậy, em buồn lắm
Sẽ khóc trách ta nỡ phụ người.
Lòng ta như trái sầu riêng rụng
Trong vườn em đó vỡ làm đôi!
Đêm nay Xuân Lộc vầng trăng khuyết
Như một vành tang bịt đất trời!
Chân theo quân rút, hồn ta ở
Sông nước La Ngà pha máu sôi;
Thương chiếc cầu tre chờ thác lũ
Cuốn qua Xuân Lộc khóc cùng người
Ta đi, áo nhuộm màu đất đỏ
Cao su vướng tóc mãi thơm mùi,
Tiếc quá nắng vàng phơi áo trận,
Vườn nhà em chuối chín vàng tươi.
Ta nhớ người bên đàn thỏ trắng,
Cho bầy gà nắm lúa đang phơi,
Chôm chôm hai gốc đong đưa võng,
Ru nắng mùa xuân đẹp nụ cười...
Nếu được đưa quân lên Định Quán
Cuối cùng một trận cũng là vui
Núi Chứa Chan kia sừng sững đứng
Sư đoàn 18 sao quân lui?
Thân ta là ngựa sao không hí
Cho nỗi đau lan rộng đất trời.
Hồn ta là kiếm sao không chém
Rạp ngã rừng xanh, bạt núi đồi.
Hỡi ơi! chân bước qua Bình Giã
Cẩm Mỹ nhà ai khói, ngậm ngùi!
Lửa cháy, cả lòng ta lửa cháy
Xóm làng Gia Kiệm nhớ khôn nguôi.
Đêm nay Xuân Lộc, đoàn quân rút
Đành biệt nhau, xin tạ lỗi người.
Chao ơi tiếng tắc kè thê thiết
Kêu giữa đêm dài sợ lẻ loi,
Chân bước, nửa hồn chinh chiến giục
Nửa hồn Xuân Lộc gọi quay lui.
Ta biết dưới hầm em đang khóc
Thét gầm pháo địch dập không thôi
Em ơi Xuân Lộc, em Xuân Lộc
Xích sắt nghiến qua những xác người.
Nguyễn Phúc Sông Hương
21 tháng Tư, Bảy lăm, quân lực VNCH bỏ ngõ Xuân Lộc, sau khi sư đoàn 4 Không quân bị Bắc quân tấn chiếm phi trường Biên Hòa.
Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức, hứa sẽ làm một người lính chiến đấu chung chiến hào với toàn thể chiến sĩ VNCH.
Phó Tổng thống VNCH, cụ Trần Văn Hương lên nắm quyền Tổng thống. Từ hàng ghế khán giả, cụ được dìu lên bục tuyên thệ, kèm với cây gậy chống.
Tui ngồi nghe suốt hai tiếng đồng hồ bài diễn văn ứng khẩu của TT Thiệu, thấy hiện mồn một lên hai chữ "Xong rồi !"
Lịch sử sang trang, lệ vẫn rơi, máu vẫn chảy, dài dài...
Ông trời, chắc còn tức gì nữa đó, chớ không chỉ tức mưa thôi, thành ra, nóng đặc biệt, nực bất thường luôn.
Cà ẹo cà ọt, rụng vài giọt cho có, nên, có ông bạn nóng mặt nóng mũi phán, thằn lằn con đái ngoài cửa sổ, không trật chỗ nào. Đồ cái thứ thằn lằn con còn bày đặt đái dắt !
Nóng bưng đầu, nóng tối tăm mặt mũi, nóng toàn diện, nóng đa năng. Hôm qua, coi cái clip phỏng vấn dân nhà trọ ở Sài gòn, nghe họ tả cuộc sống hầm hập cả ngày lẫn đêm dưới mái tôn mà xót cả ruột. Trốn ra mấy cái hẻm, đợi chín mười giờ đêm mới dám nhập phòng !
Nghe nói Nam Á năm nay rừng rực lửa...Sài gòn chịu cái hạn chung. Đành chịu...
Tối nay là kết thúc thời gian ngắn ngủi làm Tổng thống của cụ giáo Trần Văn Hương.
Ai mà dè, thời gian làm Tổng thống của ông Big Minh còn ngắn ngủi hơn nhiều.
Lịch sử chưa kịp sang trang, đã bị xé toạc, nham nham nhở nhở tới đau lòng.
Vừa đọc một bài "lược khảo" của một ông anh về tọa thiền, đọng được hai chữ ngay, thẳng. Nói là vỡ ra gì đó, là chưa hẳn. Chỉ thấy những cảm xúc lan man về sự ngay thẳng, ùa về, tan ra, ngấm vô. Thôi thì, nhiêu đó cũng khá là vui rồi.
Gò, vuốt, dằn, duỗi...sao sao đó, để đạt tới sự ngay thẳng ngay trong lòng mình, ắt không dễ rồi. Trong Hán Việt, có lẽ là chính trực, cũng là một trạng thái rất nhiều, đúng ra là vô số người đã cố gắng rất nhiều để đạt tới. Chưa thấy được những khuất tất của chính lòng mình, thì ngồi ngay ngắn lại, sửa cho thẳng lại, để bớt khuất bớt lấp đi, cũng là một cách để thấy, dễ dàng hơn chút xíu, có lý hen.
Quanh quẹo, lươn lẹo, thường để che giấu, che giấu người khác, riết rồi, dẫn tới vô hình trung che giấu chính lòng mình, nghĩ, cũng ngặt. Tối ám trong cõi vô minh, là hậu quả trực tiếp, trước mắt, quả là khó tránh.
Tui ơi, tìm cho bằng được sự ngay thẳng, để bớt đi mối nguy tự huyễn, tự lừa dối, tự bưng tai bịt mắt mình, là chuyện nên hướng tới.
Phải vậy không ?
Phải vậy, phải vậy thôi.
Tin RFI:
"Tại Việt Nam, nhiệt độ ngày 06/05/2023 lên đến 44,1°C được ghi nhận ở trạm đo Hồi Xuân, Thanh Hóa, đã phá vỡ kỷ lục nắng nóng 43°C cách đây hai năm (hôm 20/04/2019) ở Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Giới chuyên gia cho rằng kỷ lục này sẽ còn bị phá vỡ nhiều lần, đồng thời lo ngại trước hiện tượng biến đổi khí hậu."
Má ơi, nóng quá, nhà nước đảng lại vừa lịnh tăng giá điện 3%, áp dụng từ 4 tháng 5. Nóng, càng thêm nóng !
Mưa, chưa mưa.
Nóng, vẫn nóng.
Sống, cứ sống.
Chết, còn chờ.
Đã có vài trận mưa, Sài gòn bớt oi bức, lòng người chắc cũng dịu xuống một chút, ra đường dòm nhau bớt cáu gắt, bực bội. Kèn bớt nhấn, dừng đèn đỏ lâu chút cũng thấy không sao, thậm chí còn ngó qua cô gái trẻ kế bên, hên quá, không đeo khẩu trang kín mít. Đặc biệt, cháu gái còn nhoẻn miệng cười với ông chú già, không vui không được. Đời chung quanh đẹp hẳn ra.
Cám ơn chòm mây, cám ơn tán lá, cám ơn luôn tia nắng xẹt ngang, cám ơn những gương mặt người đã giãn ra, giảm không nhiều thì ít, những cáu gắt lằng nhằng gai góc. Một thoáng thôi, cũng đáng trân trọng vô vàn.
Cuộc đời mà không có những khoảnh khắc ngắn ngủi này chắc là...không chịu nổi, chắc, thà chết sướng hơn !
Một ly trà đá trên cung đường băng qua sa mạc, kể ra xứng đáng quá chừng chừng.
Nào, 1, 2, 3, dô !
Lan man tới trời rồi cũng...thôi, về lại. Thoát ra, về cảnh giới nào đó, suy tới nghĩ lui, có khi cũng chỉ là một cú lừa. Nghi vậy.
Chỉ có cảm xúc, những cảm xúc riêng tây, là thiệt, là trần trụi, là sẵn sàng ngồi chồm hổm trên đầu ta. Bám riết, đeo cứng, không buông, không tha.
Thì đúng rồi, sao khác được ! Rờ lửa, phỏng da, ăn dao, bật máu, va đá, bể đầu, yêu vội, đau tim, hận sâu, đứt ruột...Muôn ngàn thứ, dẫu kể lể ra trong cơn cuồng nhiệt lắm, người thương kề bên giỏi lắm cũng chỉ là mường tượng, chớ không thể cùng ta đau, rát, mệt mỏi, in hệt như mình được.
Buộc phải về lại, mình ên, nằm, ngồi, đi, đứng...lặn hụp mình ên, sướng ngất hay buồn lịm, thiên hạ ngó vô, ngơ ngác. Càng rán đồng cảm, càng ngơ ngác giựt mình. Mỗi tiểu vũ trụ có một quỹ đạo riêng, khôn lường, không đo đếm được.
Tới lúc, là về. Giờ nào, chạm vào sẽ biết...
Loay hoay với một chữ, về. Khi nào, ở đâu, với ai...mớ thắc mắc lắt nhắt, nhiều khi gục gặc tưởng đã có câu trả lời viên mãn, vậy mà, chưa.
Hẳn là, đúng lúc, đúng nơi, đúng chỗ, mới xong !
Ờ, thì chờ, vậy thôi. Vé khứ hồi đã chồng đủ tiền mấy chục năm về trước rồi, không lo.
Ngặt cái, nói là khứ hồi cho ngon thôi, chớ, cái ga đó là ga nào, ai biết biết, còn tui, mù tịt. Những con chiên ngoan đạo của Chúa, những Phật tử thuần thành, những tín đồ toàn tâm toàn ý của Ala...chắc họ biết, bởi cái gọi là đức tin vô điều kiện của họ, đó hiển nhiên là ơn phước. Tui, thua
Chắc bởi tui khó chịu quá, đòi một hai ba bốn điều kiện nọ kia, thành ra, cái chỗ từ đó mà đi, nhắm đó mà về, cũng mù mờ sương khói. Thôi, hay là kệ đi, tới đã tới rồi, đi về đâu, cũng vậy. Mình đặt xe (miễn phí 100%) tới dự tiệc, trong cơn vô thức, chẳng biết mô tê gì, vé tham dự cầm tay không tốn công, hao của, hoặc, công của của ai ai khác, chớ mình không tốn chút chi, thì, khi nào về, tiệc tàn lúc nào, xe rước tin tin ngoài cửa, thì bước ra, leo lên, ngả lưng, phê một giấc. Vậy là ổn thôi.
Nhiệm vụ của mình là hưởng thụ nhiệt tình khi có mặt trong bàn tiệc, không nhiệt tình là bất lịch sự, là vô lễ với những ai đặt vé, đặt xe cho, một cách vô điều kiện.
Nhưng, cũng không quên vụ thiên hạ quá trời ơn phước khi được tin vô điều kiện, còn minh thì vô phước quá, cũng đâm ra...tủi thân chút đỉnh.
Nghe thêm, bớt nói lại, làm ơn !
Chắc, tui được nhắc kiểu vầy trong đời, tính gộp lại chắc cũng cả mấy chục lần. Mà, cứ như ngu lâu không thấm nổi. Kỳ hen !
Mắc nói, là căn bịnh trầm kha, hết thuốc chữa rồi chăng.
Thôi, mần thơ đi, vần vè tè le cũng được, cũng...đỡ. Muốn biết có đỡ thiệt hôn thì, phải đợi.
Lễ tất. Ba đi rồi. Cúng thất này thất nọ rồi trăm ngày, rồi giáp năm, rồi mãn tang gì gì, thì cũng như âm ngân rung dài thêm một chút, nhiều chút vậy thôi.
Người đã đi, bóng chờ khuất, dư âm dài ngắn tùy...tâm, tùy cảnh. Trăm năm là thôi, à quên, thiếu bảy tháng nữa mới đủ trăm năm, kể là xa cạ chút đỉnh chẳng ăn thua chi nhiều lắm. 99, cũng là một con số đẹp, rất đẹp nữa là khác.
Thất tình lục dục về mo. Kiếp lai sanh, tốt nhứt là đừng đa mang chi nữa. Vòng luân hồi coi vậy chớ không nhẹ nhàng chút nào đâu, hả Ba. Con cũng nghi nghi là sẽ có một cảnh giới khinh khoái phiêu bồng nào đó mà Ba hoàn toàn xứng đáng được đăng nhập. Gẫm lại, nhớ về, suốt đời Ba chỉ lo nghĩ cho người thân thuộc chung quanh. Nhứt là, không hề gượng ép kiểu nghĩa vụ phải làm như thường thấy. Cái sự này giống như mặc định thôi, tự nhiên diễn ra thôi, không gồng không gánh gì đâu. Thiệt lòng, con thấy như vậy chớ không hề nói quá, thậm xưng gì hết.
Ba là vậy, như vốn vậy từ trăm, ngàn, muôn kiếp trước. Con hy vọng là Ba sẽ một đi lần này là đi mãi. Khỏi đáo lại chi hả Ba, mệt thêm. Cái cõi nhân gian này cũng ì xèo nhiêu khê lắm lắm...Cũng biết Ba có cái tâm rộng rãi, không khuôn không sáo, như nước, bình nào chứa cũng được, tứ phương phương nào cũng có thể chảy, cũng có thể trôi, nhưng...về nơi không bến bờ không ranh giới cũng khỏe khoắn hơn nhiều, phải không Ba.
Chiều mai sẽ là cái thất đầu tiên, những lễ nghi, những câu kinh lời kệ tiếng chuông âm mõ hy vọng sẽ nhẹ nhàng hơn cho những tấm lòng nặng trĩu của bầy con cái còn lại. Nhẹ chút nào hay chút đó. Chớ, phần Ba, con tin đã rất nhẹ nhàng từ khi nhắm mắt, trút hơi rồi.
Xin hãy nhẹ nhàng, dịu dàng thêm một chút, những tấm lòng của những thân bằng quyến thuộc của Ba còn lại bên này thế giới...
Chỉ vậy thôi, Ba há.
Ba đã nhẹ rồi, con còn dám nặng hoài sao ! Trút xuống thôi, từng chút một, từ từ mà buông, dần dà mà xả.
Mồ côi mẹ, rồi mồ côi cha, cũng nằm trong lẽ thông thường. Thành-trụ-hoại-diệt, bản hành khúc bất tận trong bước tuần hoàn miên viễn, mình ké vô được khúc nào hay khúc đó. Nhiều khi, chưa trọn bước thành, đã lâm vào chỗ diệt, không trọn vẹn cũng chịu thôi.
Bởi vậy, cứ giàn lòng ra, mỏng đi, là nhẹ. Chất chứa nhiều, sanh ra chấp nê, ắt khổ sở trăm đường. Ba đâu có ít lần nhắc nhở con điều đó. Thương Ba nhứt ở chỗ, những lời dạy của Ba với con mang dáng vẻ dỗ, rất nhiều, rất đậm. Chắc Ba thừa biết thằng con Ba là kiểu người hơi ương ngạnh, dạy không khéo là dễ thành công...cốc. Càng nghĩ, càng nhớ, càng thương kính Ba sâu sắc. Hì, có khi chị P, chị H không hoàn toàn tán đồng vụ này đâu. Nhưng, Ba ơi, con người mà, đâu có ai chỉ cần lẫm đẫm năm ba bước đã thành người hoàn mỹ.
Con chỉ dám nói là hoàn mỹ thôi, chớ không dám cầu cao nói ra câu hoàn thiện. Bởi, ngay cả khi nhắm mắt xuôi tay, lịch sử nhân loại được mấy ai hoàn THIỆN !
Còn hoàn mỹ, xin thưa cùng chư vị nếu có đọc qua, tui chỉ dám nói đó là sự hoàn mỹ trong mắt bản thân tui mà thôi. Ba tui trong mắt tui, đẹp không tỳ vết. Đẹp ngay trong những suy nghĩ và hành động của Ba không hạp lòng tui.
Đó là vạn hạnh của tui trong cuộc đời mình.
Bắt đầu mưa nhiều hơn một chút rồi, Sài gòn đi mấy bước cuối của tháng Sáu, chèm nhẹp và bẩy lầy. Có vậy mới xứng đáng với những bài thơ, câu nhạc về cái tháng Sáu lẫy lừng trong thơ ca âm nhạc trước giờ chớ, phải không ?
Tháng Sáu trong vũng ký ức của riêng tui, quả là có nhiều thứ để gặm nhấm hoài, rách nát rồi, te tua rồi, còn gặm mãi, khôn nguôi. Đụt mưa dưới tàn me, Nguyễn Du, Phùng Khắc Khoan, hay điệp tây của Cộng Hòa, dầu, sao của Hồng Thập Tự, Lý Thái Tổ...Mười phút thôi, còn kể là có chút khô ráo, sau nửa tiếng thì...thôi, đội mưa mà đi, như nhau cả. Mà, run lập cập dưới mưa, cũng có cái thú vị riêng, không dễ gì so sánh.
Rồi, mưa đêm nữa, sầm sập trên mái tôn, lụp bụp trên mái ngói, rào rào trên cây cối ngoài sân, tha hồ ngủ ngon, hoặc tha hồ thao thức, cũng...ngon cơm lắm lắm. Tiếng mưa hùa theo gió vỗ vào cửa kiếng, cũng gợi tình không kém. Nói chung là mưa, đủ thiên hình vạn trạng, đem tới những vui, buồn, thương, oán cho con người thiệt, nhưng trên hết, tất cả những cảm xúc đều dễ thương, đáng nhớ. Kể cả khi biết rằng, Sài gòn mưa, là bởi đâu đó ngoài miền Trung, đang hứng bão, hơi ích kỷ, nhưng khó mà bỏ qua cảm giác dễ chịu trên tấm nệm mèm mại, dưới tấm mền ấm áp, còn nếu có cả da thịt người đẹp của mình kề cạnh, thì...còn gì phải nói ! Con người mà, lý trí có tỉnh táo tới đâu, cũng đâu thể đè nén những thứ sung sướng nho nhỏ này...
Hễ mưa, thì ngập lụt, lầy lội, bầy hầy, kể cả vậy, thì mưa Sài gòn cũng dễ thương hơn nắng, nhứt là nắng dữ, nắng gay gắt, nắng hầm hập, quen như vậy rồi, mấy chục năm chớ có ít đâu. Chính vì vậy mà, trong lộn xộn nhớ thương của tui, mưa là thứ ngọt bùi nhứt, thân thương nhứt, gợi nhớ nhứt, so với những hồi ức khác, quanh năm.
Mùa mưa ơi, cám ơn mày, nhớ ơn mày, mưa tháng Sáu.
Trời đang nắng, chuyển mưa, rồi ào mưa, cái kiểu vội vã rất...Sài gòn. Cái kiểu thích hợp nhứt với nòi mãng phu Gia Định, lật đật, ầm ĩ, hiếm thấy được sự nghĩ suy chờ chín.
Chín chắn, cũng hay đó, nhưng, một hành vi nông nổi cũng có nét đẹp riêng. Đọc truyện Kim Dung nhiều, rất nhiều nhân vật hào hùng, lãng mạn, thâm trầm, nhếch một khóe môi cũng làm hết thảy quần hùng nơm nớp. Nhưng, hầu như chẳng có vị nào mang theo tuổi trẻ nông nổi khư khư đến cuối đời như Châu Bá Thông, sư đệ của Toàn Chân giáo chủ (đời đầu) khét tiếng, Trung thần thông Vương Trùng Dương.
Lão ngoan đồng, cái ngoại hiệu rất đắt, thú vị hết chỗ chê. Kim Dung mà đặt tên cho nhân vật của mình, ắt là đáng nể. Chắc không có ai đạt được tầm cỡ trẻ thơ trong sáng như ông già mà cuối Thần Điêu Hiệp Lữ, được tôn vinh lên hàng thượng đẳng, Trung Ngoan Đồng, sánh vai với vị sư huynh quá cố mà không chút mắc cở.
Trong kho tàng truyện kiếm hiệp KD, cũng không hiếm những nhân vật đầy ngô nghê ngốc nghếch, nhưng, sáng trưng, sáng vằng vặc, sáng tinh khôi như ông thần (thông) này, quả là không thấy. Thiệt là đáng ngưỡng mộ những cơn cớ, lý do đưa ông tới những hành vi nông nổi. Cái kiểu trong trắng của trẻ thơ, mà, kể cả con nít thiệt thọ, cũng khó mà trong trẻo bằng.
Chuyện mưa nắng của Sài gòn, hồi...lâu lắm rồi, chắc cũng nông nổi và trong veo như tâm hồn ông già con nít họ Châu, còn bây giờ, hic hic, nghi là không còn nữa.
Ô nhiễm từ ngoài vô trong, hay đích thị từ trong ăn dần ra ngoài, còn đòi trong veo sao đặng ? Nông nổi thì có, nhưng, quả là không bói đâu ra nữa sự thơ ngây cố hữu của một thành phố trẻ.
Chưa kịp già, đã lọc lõi, thông minh vốn sẵn tánh trời hao hụt đi, trong khi thu thập tứ phương sự lưu manh lại vô cùng thừa thãi.
Buồn ha !
2 năm trước, quãng tầm tuần thứ hai tháng Bảy này, Sài gòn bắt đầu bước vào thời kỳ toàn thành phong bế, bắt đầu bước vào cõi hỗn mang. Rối tinh rối mù từ quan lớn cho chí dân đen, chẳng ai hiểu chuyện hơn ai, tin vỉa hè hay tin từ cơ quan chánh thống đều hư hư ảo ảo.
Tính tới tầm này năm đó, tui đã nhận bốn, năm tin buồn thông qua điện thoại thông báo chuyền nhau, mà chỉ có thể tới dự tang lễ, (tối giản và vắng vẻ) của một người thôi. Những người khác, vì nhiều lý do, đành để sau này tạ lỗi.
Trận đại dịch tầm cỡ toàn cầu đã quất xuông Sài gòn một trận bão, lầm lì mà khốc liệt. Cha sanh mẹ đẻ tới lúc đó, chưa bao giờ tui cảm thấy một Sài gòn lạnh lẽo tới mức này. Kể cả lúc cuộc chiến mà những người anh em ruột thịt đem từ rừng núi ruộng đồng về kính biếu dân Sài gòn, Sài gòn còn chưa ám ảnh bởi mùi tử khí đến vậy.
Năm Mậu Thân 1968, những trận chiến đường phố bùng nổ giữa lòng Sài gòn, có cả chiến đấu cơ, oanh tạc cơ tham gia, nhưng, Sài gòn vẫn họp chợ, buôn bán ở những chố bình yên còn lại. Súng đạn ở đây đì đùng nổ, nhưng chợ búa vẫn được ì xèo ở nơi khác, Sài gòn có khép nép một chút, nhưng vẫn cứ dò dẫm từng bước mà đi, mà sống.
Năm 2021, một không khí chết chóc và lạnh lẽo trùm lên mọi ngóc ngách, mọi căn nhà. Hàng xóm còn không dám ra sân, ra vườn mình để hỏi han trò chuyện. Mỗi cá nhân, giống như tự đào cho mình một cái hố cá nhân để trú ẩn, tránh né, khỏi những cá nhân khác.
Tất cả đều qua điện thoại, chủ yếu là internet, tin buồn, tin dữ, tin đồn, tin chính xác lẫn tin thất thiệt như những đợt sóng tràn qua, phủ lấp mọi thứ. Tin chánh thức từ báo đài nhà nước đảng bị mổ xẻ, bị phân tích, bị lật lên quật xuống, cố tìm cho ra mớ ý tại ngôn ngoại nằm trốn sâu giữa hai hàng chữ...
Hình ảnh những chiếc xe chở xác xếp hàng cả cây số để chờ vào cổng lò thiêu BHH xuất hiện và tràn ngập các trang mạng xã hội, làm lòng dân càng thêm nghiêng ngả, dao động. Chưa bao giờ Sài gòn bị tổn thương nặng nề như vậy. Và, cũng may thay, những bàn tay thiên thần xuất phát từ những tấm lòng thiên sứ, cũng xuất hiện mỗi ngày mỗi nhiều hơn, vá víu, chữa lành, chăm chút những vết thương chưa đến mức tử thương. Trong cơn khốn khó, không ít những nguồn yêu thương đã được khơi dòng. Hy vọng đã vươn lên, chậm thôi, nhưng...chắc chắn đã chia ra như những chi lưu mang tên lòng phước thiện...
Nhờ trời, mọi thứ rồi cũng qua, hai năm rồi, nhớ về quãng thời gian đó để rán sống cho tốt hơn, nhiều lòng lành hơn, nhiều việc thiện hơn, tui dặn mình đừng quên những ngày tháng đó...
Cột cây số ghi "thất thứ năm". Đường đi, không phải đường về. Nghĩa là, càng đi, càng xa...
Thì, cũng mây trời, cũng nước sông, cũng đèo cao, lũng thấp, rừng xanh, sương trắng, cũng quan cảnh này bày quan cảnh nọ...
Ba tới rồi, chắc đâu đó đứng chờ con nơi vạch đích. Đích, nghi nghi là không có vạch. Ai hơi đâu ghi cho mất công tổn sức, tới thì biết, có giải lớn giải nhỏ gì đâu !
Có gặp lại nhau không, không quan trọng. Chỉ hy vọng, vào khoảnh khắc nào đó của riêng mình, con gặp lại chính con, đủ mừng rơi nước mắt.
Gặp lại con, lúc được Ba cho ăn...roi. Gặp lại con, lúc ngồi sau lưng Ba, cái yên sau nệm mỏng te, gọn lỏn. Gặp lại con lúc trên đường Hùng Vương (hay Hồng Bàng gì đó), Ba chỉ cái bảng hiệu Mỹ Đạt plastic, nói đùa, tưởng Mỹ nó đặt plastic, hết hồn. Gặp lại con khi Ba trợn mắt nghe con rờ cái khối tròn trên hàng lan can sắt và nói với Ba, giống cái đầu em Ly. Gặp lại con ngồi ngây người nghe Ba tâm sự, cái giọng buồn, buồn dữ, rằng 3 cái nghề ông Nội dặn đừng làm, Ba làm đủ hết...
Nhiều, còn nhiều lắm, cái thằng con nít trong con, mà, con tin sẽ gặp lại vào phút giây nào đó, hả Ba.
Đường đời, đi, thiệt đúng là không thể biết được còn xa hay gần, kể cả khi sở hữu đủ thứ bản đồ, định vị, tối tân hiện đại cỡ nào. Nó, giống như một vòng tròn, không cột mốc, không cổng chào, không bảng báo, đi, là biết đi thôi.
Hít, thở, hít, thở, lặp đi lặp lại trong vô thức, đã là một bản năng truyền đời, không cần học tập. Thức thở, ngủ thở, say bò càng cũng không quên thở, ngáo đá hít tô phe chi chi cũng cứ thở đều.
Đi tới khi cái vòng tròn đứt ra, bước chân hụt xuống, lọt thỏm vào vùng không ai biết mặc dầu xưa nay vô số người đã cố đoán. Dĩ nhiên là đoán mò, hoặc, bằng niềm tin vô điều kiện, hoặc, bằng chứng lý gì gì không thể chứng minh.
Có khi cái vòng tròn đó bày ra dấu hiệu rạn nứt, báo trước cho người đi kiểu ê ê, sắp đứt rồi nha em, cẩn thận. Cũng có khi, không hề báo trước, bàn chân vừa đặt xuống là, a lê hấp, toang, rơi.
Cũng không loại trừ có đứa, tự dưng hôm nào đó, lui cui ngồi xuống, không thèm bước nữa, lấy cái cưa chạy pin trong túi, rồi cưa. Bao lâu thì đứt, cưa đứt, đục suốt, hay nửa chừng ớn lạnh, bỏ ngang, không ai dám chắc.
Nhiều người cười nhạo, chê bai, lên án. Còn tui hả, không dám giấu, ít ra cũng có năm ba phần nể. Vòng đời của nó mà, đâu phải của tui mà bày đặt phân tích đúng sai trúng trật. Thiệt luôn, mắc gì không chịu nể.
Đã rất lâu rồi, kể cả khi say bốc trời giàn đất, không còn có thể lẩm nhẩm, hoặc rôm rả cất tiếng, hát bài VNQHNN của ông NĐQ...Cái bài hồi xưa hễ tưng tưng là gào, kể cả trong ràn rụa nước mắt.
Giờ, không.
Để bữa nào sung sung ngồi gẫm cho đủ rồi ghi, những thứ "giờ, không" coi thử tốn giấy cỡ nào. À, giấy thì không tốn rồi, chỉ tốn thứ khác thôi...
Nhà lại vắng teo rồi, cả hai bà chị tui đã khăn gói về nhà tận bên kia bờ đại dương. Xong cái thất thất coi như đủ lễ, chớ bắt chờ qua trăm ngày, rồi lại dây dưa giáp năm, cũng ngặt. Thấy thương hai bà chị, dắt díu nhau về, lại dắt díu nhau đi, hai bà già chỉ còn vài năm nữa đã tám mươi, ngồi lây lất không thể duỗi chân mấy ngàn cây số bay, không phải chuyện dễ dàng gì.
Hồi còn Ba, mỗi lần chị nào bay về bên kia, B lại mằn mò nhẩm tính, tới đâu tới đâu, chắc sắp tới Seoul rồi, giờ này chắc sửa soạn lên lại máy bay để trực chỉ Huê kỳ, rồi bay nội địa, rồi tới nhà rồi, không biết ngủ được không vì trái múi giờ này nọ...Ba tui tui biết, tỉ mỉ đáng nể lắm luôn, chuyện gì cũng tính tính toán toán, tìm hiểu đủ kiểu. Thiệt luôn, chuyện của tiểu bang nới mấy bà chị tui định cư, Ba còn biết nhiều hơn mấy cô con gái của ông. Chỗ này cách chỗ nọ bao nhiêu miles, quy ra là bao nhiêu cây số, ông rành rọt một cách...dễ hết hồn.
Giờ thì, mấy đứa con chẳng đứa nào phải bị hết hồn nữa rồi. Vắng Ba rồi, khỏi có ai mằn mò từng milimet trên trái địa cầu, với cái kiếng chiếu đại trên tay, lật bản đồ nước Mỹ ra, dò theo từng vài phân quốc lộ liên bang...coi đứa này muốn đi thăm đứa kia bằng xe hơi, sẽ tốn bao lâu để tạn mặt nhau...
Ba tui là vậy, coi bộ chẳng có đứa con nào theo kịp tánh ông ở mặt này.
Giờ, nhà lại vắng teo rồi. Tui nhớ...
Có vẻ mùa mưa năm nay Sg hà tiện nước. Cũng có vẻ mùa bão biển ở duyên hải trung phần năm nay cũng ăn theo, hà tiện gió. Khí hậu và thời tiết của cái Trái Đất này mươi năm gần đây có vẻ đã trở nên rối rắm khôn lường.
Tui cho rằng xài hai chữ "có vẻ" là thích hợp nhứt, bởi trình độ hiểu biết của tui về khí tượng, thời tiết, nói thiệt, chứa chưa đầy cái lá...me ! Thành ra, nói thì chỉ nói kiểu thấy gì nói đó, chớ đừng có mơ mà đòi dẫn chứng, lập luận này kia. Thiệt luôn, cái sự rối rắm ngay trong đầu mình, thường thì tui cũng chỉ dám nói là có vẻ mà thôi, chớ chưa hề dám chắc cú chuyện gì, khi kể lể (hoặc càm ràm) cùng thiên hạ.
Trở lại vụ Sg ít mưa, biển miền trung ít bão, thường song hành với nhau. Đất trời Sg nói nào ngay, ít mưa thì...cũng khó chịu vô cùng, đã nóng nực, lại thiếu những điểm xuyết lãng mạn của bầu không khí sớm nắng chiều mưa, tác nhân của nhiều bài thơ, bản nhạc tuyệt vời.
Ai không biết, chớ riêng tui thì, Sg thà thiếu chút lãng mạn, bớt chút khó chịu, mà...bà con mình ngoài trung ngoài bắc đỡ ít nhiều khắc nghiệt từ thiên nhiên, cũng vô cùng xứng đáng.
Thôi thì, cứ cầu mong trước sau gộp lại chừng dưới năm cơn bão là...OK. Dịch dã hai năm trước còn để lại nhiều di chứng, giông bão gì gì khổ càng thêm khổ cho dân nghèo, tội lắm.
Tháng Sáu trời (ít) mưa rồi, tháng Bảy, tháng Tám, tháng Chín làm ơn cũng y chang vậy đi, trời hén.
Lạm bàn ba mớ.
"Chào mọi người", hay "chào cả nhà" đã thành câu chào đầu môi, nghe riết (chưa) quen. Chưa quen, nghĩa là còn chút khó chịu. Tại sao, xin thưa, tại vầy.
Hồi trước (trước cái gì, trước lúc nào, xin tự hiểu), trong chỗ trang trọng, cần nghi thức nặng phân lễ nghĩa, câu "Kính chào quý vị" được xướng lên đầu tiên, sau đó sẽ là "kính thưa" các cái. Sau hai tiếng quý vị, sẽ tùy nơi, tùy lúc, đệm thêm các danh xưng thích hợp, chẳng hạn, quý vị thầy cô, quý vị quan viên hai họ, quý vị bác sĩ y tá, quý vị sĩ quan và quân nhân các cấp...Các cô các cậu xướng ngôn viên truyền hình truyền thanh thì kính thưa quý vị khán, thính giả. Các tòa báo thì ghi rõ, quý vị độc giả, các gánh hát, ban kịch cũng tương tợ, tùy lúc mà kính thưa khán giả hoặc thính giả.
Nói chung, đủ lễ mà không rườm rà. Nó không bắt tui mỗi lần nghe "Kính thưa quý vị và các bạn xem đài" trên TV bây giờ, lại mỗi lần băn khoăn, không biết mình được xếp vô loài nào, khán giả hay bạn xem đài, hi hi, hì hì.
Ngay cả giữa chợ, trên xe đò, tàu khách, nơi bình dân đại chúng bá nhơn bá bụng, vẫn không có lối chào mọi người, chào mọi nhà bao giờ. Hồi nhỏ, tui rất khoái tụ tập coi mấy đám sơn đông mãi võ bán cao đơn huờn tán các thứ, lâu lâu mới có mà, con nít nào không khoái. Họ là dân võ biền, ăn to nói lớn, coi vậy chớ đừng cho rằng họ vô phép vô tắc khi chào hàng. Nói vậy là nói oan nói ức cho họ đó. Mang tội chết. Họ một điều ông bà, hai điều bà con cô bác, các cháu thiếu nhi cũng được chào hỏi không sơ sót.
Những ông bà, anh chị bán online bây giờ, nói về trình độ tài năng lẫn học thức, chào hàng hoạt bát với đủ chiêu trò hiện đại, kỹ thuật tối tân, chắc chỉ có hơn chớ không thể thua những người sơn đông mãi võ hồi xưa. Chỉ có điều, họ hay "chào mọi người, chào cả nhà" một cách hồn nhiên quá thể, nghe hơi kỳ cục. Thậm chí, không chỉ các youtuber bán hàng hóa đơn giản, không ít youtuber là bác sĩ, là luật sư, bằng cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ ba bốn thứ, cũng hồn nhiên không kém.
Thầy, cô khi bước chân vào lớp, hoàn toàn có quyền lên tiếng chào cả lớp, không sợ ai bắt bẻ. Ông chồng, có thể về tới cửa nhà mình, lên tiếng chào cả nhà, miễn là vợ ông...cho phép. Nhưng, nếu đứa con cũng hành xử y như vậy khi về nhà, cha hoặc mẹ chúng có quyền lên tiếng nhắc nhở rầy la chúng mà không cần sợ bất cứ nhà mô phạm nào (dầu tiến bộ cách mạng tới đâu) quở trách, sửa sai.
Chào cả nhà, chào mọi người, câu chào này, ngầm khẳng định vị thế bề trên, hoặc ít nhứt, kèo trên trước toàn bộ cử tọa. Người chưa đạt được vị thế đó, tốt nhứt là kính chào quý vị, (hai tiếng các bạn cũng có thể tạm chấp nhận nếu buộc phải xuê xoa), hoặc kính chào bà con cô bác anh chị em, nếu muốn "bình dân học vụ" một chút.
Tui không trách các em cháu vẫn hồn nhiên xài chào cả nhà, chào mọi người nhiều lắm. Họ chỉ là phạm lỗi một cách vô thức, khi thấy gần như cả xã hội đều nói năng bằng cách đó. Có trách là trách cái xã hội này, với những nhà lãnh đạo tót vời, cao cả như một huyền thoại, hết lứa này tới lứa khác, kế tục nhau, dạy trẻ con, dạy thiếu niên, dạy thanh niên những cung cách nói chuyện vô câu vô thúc về lễ mạo như vậy.
Dùng ngôn ngữ để nói chuyện với nhau, là một công trình dài dằng dặc qua hàng trăm thế kỷ, và vẫn còn tiếp diễn, dẫu không chắc tới bao lâu nữa. Dần dà, kỹ thuật đã tiệm cận, và trở thành nghệ thuật, kể cả Việt ngữ, một ngôn ngữ chưa phải là loại ngôn ngữ phổ biến hay phong phú nhứt thế giới. Tốt dần lên không được thời chịu, chớ để sa sút xuống, tệ lậu ra thì...ngậm ngùi không ít.
Giản dị mà không sơ lược. Ngắn gọn mà không cụt lủn. Thẳng thắn mà không trần trụi. Bình dân mà không vô lễ. Những tiêu chí nên đề ra để đạt cho bằng được.
Khó thiệt, nhưng nên làm, hết sức mà làm, phải không cả nhà, ý lộn, xin lỗi, phải không quý vị ?
Mấy bữa nay mắc gì mà nằm mơ dài sọc, sáng tỉnh dậy còn nhớ từng chi tiết. Nếu mằn mò kể ra cho hết, mấy đứa giải mộng bàn đề chắc điên cái đầu, bởi, lọc cho hết từng phân cảnh, là đã huốc giờ đề xổ từ khuya.
Nằm mơ đủ thứ, thượng vàng hạ cám, lủ khủ. Tuổi tác của tui trong những giấc mơ đó cũng vô chừng. Khi được kêu bằng anh, lúc đươc hô chú, bác, mà hình như chưa có kịch bản nào được phân vai cụ, cũng mừng.
Không gian thì...tá lả, khi trên rừng, khi dưới biển, khi mông mông lung lung bất định, trên mây dưới nước gì gì không xác định nổi.
Được ấp yêu có, bị ghét bỏ có, cũng có khi như hóa vô hình, mình thấy thiên hạ chớ thiên hạ chẳng hay mình đang có mặt, kiểu ngồi chễm chệ trên ghế bành coi xi nê, bàng quan tọa thị, cũng sướng.
Chà, hay là, sau một thời gian khá dài, bao lâu còn không nhớ nổi, không nhớ chi mộng mị trong đêm, đã tới lúc mơ cho thỏa, để...xong đời chăng ? Không biết, thôi kệ, sao cũng được. Nhưng, cũng đầy thú vị.
Chấm giải nhứt cho cái vụ nằm mơ thấy mình mường tượng gã Tú Uyên trong BCKN đọc hồi nhỏ xíu, gặp được ả nọ giông giống nàng Giáng Kiều xinh như...mộng, tha thướt bước ra từ bức tranh treo vách, sướng năm bảy phát. Chuyện xảy ra sau đó khác nhiều với truyện BCKN năm nào, phong phú và nhiều tình tiết Hollywood hơn hẳn. Nội chuyện nằm nhớ lại cơn mơ, cũng đủ căng phồng cảm giác.
Không thể biết chuyện, mơ dài, nhớ nhiều báo hiệu điềm gì, lòng tui cũng tràn ngập lòng biết ơn đối với những giấc chiêm bao phiêu lãng vừa qua. Thấy...rằng thì là, mơ đẹp hơn đời gấp bội. Nhưng, nói cho cùng, mơ cũng thuộc về đời chớ bỏ ra đâu có được. Thành ra, cám ơn đời tui còn có lúc được mơ.
Cám ơn, xin cám ơn cuộc đời.