Văn Quang – Viết từ Sài Gòn : Những chuyện “lạ”mà không lạ ở Bình Dương
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn
Những chuyện “lạ”mà không lạ ở Bình Dương
Là một tỉnh phát triển rất nhanh và rất lớn ở miền Nam VN, Bình Dương có thể coi như một Sài Gòn thứ hai, trừ mặt ổn định xã hội. Tỉnh Bình Dương nằm cạnh thành phố Sài Gòn nên dễ dàng sử dụng các công trình hạ tầng của thành phố này như: sân bay, hải cảng. Hệ thống giao thông của tỉnh nối liền với các đường giao thông quốc gia quan trọng như quốc lộ 1A, 13, 14, 22, 51, đường cao tốc Biên Hoà - Tân Uyên quốc lộ 13. Hệ thống đường nội tỉnh: Xe hơi và các loại xe cơ giới đến được 100% số xã trong tỉnh, ngoài ra có 3 con sông chính là sông Bé, sông Ðồng Nai, sông Sài Gòn.
Gọi chung là Bình Dương, nhưng thực ra tỉnh náy gồm sáu huyện: Bến Cát, Dầu Tiếng, Dĩ An, Phú Giáo, Tân Uyên, Thuận An. Thủ phủ của tỉnh, Thủ Dầu Một, là một đô thị riêng biệt. Ngày nay cái tên gọi Bình Dương là gồm chung các làng mạc, thị trấn nói trên vì tất cả hầu như đả được đô thị hóa, trở nên một thành phố lớn.
Phát triển quá nhanh, dân tứ xứ kéo về đủ loại
Trước năm 1975, Bình Dương chỉ là một vùng quê nghèo, nổi tiếng về làm gốm, làm lu, và các vật gia dụng như thau chậu, chén bát được làm từ đất nung. Sau này làng nghề truyền thống đó hầu như biến mất, chỉ còn lại vài cơ sở lớn làm nghề gốm xứ khá nổi tiếng.
Vì thuận tiện về giao thông và một cánh đồng bao la như vậy rất tiện cho các việc xây dựng đủ các cỡ nên dễ dàng hình thành những khu công nghiệp, những nhà máy, những khu dân cư và những tiện nghi phục vụ cho sự phát triển đó. Các ông nông dân chân đất bán vườn bán ruộng với cái giá ngất ngưởng đến có nằm mơ cũng chẳng thấy được, bỗng phút chốc trở thành đại gia và cũng xảy ra nhiều chuyện cười ra nước mắt.
Cách đây 7-8 năm, tôi thường có địp đi qua Bình Dương, sự thay đổi của thị trấn này hầu như biến đổi mỗi tuần một khác. Thậm chí có những nơi, mới tháng trước đi qua là vùng đồng ruộng, chỉ có những mái tranh nằm rải rác bên quốc lộ 13. Tháng sau đã là những dãy phố, những con đường mới mở đi vào một nhà máy hoặc một đại công ty, một khu đô thị mới, không còn nhận ra nó nữa. Người tứ xứ kéo về Bình Dương ngày càng nhiều. Đủ các loại từ những ông chủ bụng phệ đến những cô cậu sinh viên mới ra trường, đông nhất vẫn là thành phần công nhân ở miền Bắc và miền Trung vào Nam kiếm việc làm. Tất nhiên lại hình thành những khu dân cư bình dân, có tổ chức và vô tổ chức miễn là gần các nhà máy, các khu công nghiệp. Lẫn lộn là những thành phần bất hảo, dân dao búa, những tay anh chị, những đàn em trốn tù hoặc mới ở tù ra… những cô gái quê mới lớn, lần đầu tiên bước chân vào cuộc đời công nhân. Đủ thứ phức tạp, đủ mọi thứ tệ nạn, đủ loại tội phạm từ nhỏ tới lớn.
Loại tội phạm nào cũng có
Nhưng sự quản lý hay nói cho rõ hơn là nền hành chánh không thể theo kịp với tốc độ phát triển ấy. Từ con người không đủ khả năng đến những luật lệ chưa rõ ràng, tạo nên quá nhiều kẽ hở. Cho nên, bất cứ loại tội phạm nào ở Bình Dương cũng có. Những chuyện “quái đản” xảy ra hàng ngày. Các quan vi phạm pháp luật cũng khá nhiều, nhiều hơn bất cứ thành phố nào ở VN. Từ việc quan tòa rủ nhau đi “du hí” với các em công nhân thơm như mít, thuê hẳn một cái sà lan làm du thuyền. Nếu không có một cô té sống chết đuối, làm mọi chuyện ầm ĩ lên, chắc mọi chuyện vẫn êm đềm trôi. Gần đây đến chuyện các quan chơi cờ vài chục tỉ rồi một bà có chồng con mê cờ bạc, có tình nhân, nổi lửa đốt chồng…. Có kể cả ngày cũng không hết chuyện. Còn tội phạm, từ việc đâm chém nhau như cơm bữa đến loại anh chị đâm thuê chém mướn, cứ về Bình Dương là có hết. Đủ mọi thành phần chen chúc sống trong cái thành phố ấy. Dù có cố gắng cách nào thì đến nay hầu như các cơ quan chức năng, các cơ quan quyền lực vẫn chưa thể giải quyết được hết những tệ nạn này.
Ngay từ khi mới xây dựng thành phố, mới biết thế nào là “quy hoạch”, thị trấn đã phải gồng mình đương đầu với những công việc vượt quá khả năng mình, với những yêu cầu cơ bản về quy hoạch, về cách quản lý một khu công nghiệp, không kiểm soát nổi những khu dân cư khác nhau. Người ta đã coi trọng sự phát triển hơn là sự quản trị. Dù có thiện chí cách mấy, chạy hụt hơi cũng không bắt kịp tốc độ đô thị hóa của nó như anh tài xế mới ra lò gặp chiếc xe vận tải cồng kềnh mất thắng. Cho nên chuyện lạ nào cũng có thể xảy ra, nhưng nhiều chuyện lạ quá, trở thành quen và trở nên không lạ.
Như thế hẳn bạn đọc đã thấy rõ đôi nét về thành phố này. Trong tuần vừa qua lại rộ lên nhiều “chuyện lạ ở Bình Dương” có liên quan đến âm mưu của anh láng giềng “4 không tốt” này.
Gái đĩ già mồm
Hãy nhìn vào thái độ lật lọng của Trung Quốc về Biển Đông, về những âm mưu đen tối, lấn chiếm luôn hải phận của VN, Philippines… đã cho thất rõ mộng bá quyền của TQ đối với các quốc gia Đông Nam Á. Trong khi đó báo chí Bắc Kinh tìm mọi cách bôi xấu VN và các nước láng giềng cho rằng “họ xâm phạm chủ quyền và những nơi có quyền lợi như mỏ dầu, khu đánh bắt cá của TQ”. Không còn câu nào đúng hơn là “vừa ăn cướp vừa la làng”, hay người bình dân gọi là “gái đĩ già mồm”.
Ngang ngược hơn nữa, gần đây nhất, ngày 24/7, Bắc Kinh đã tổ chức một buổi lễ ra mắt “Tam Sa”, với phạm vi bao trùm các quần đảo mà Việt Nam và Philippines đều có tuyên bố chủ quyền. Lễ thành lập được tổ chức với một công trình kiến trúc lớn được dùng làm trụ sở chính quyền “Tam Sa” trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Thái độ ngang nhiên xây nhà mình trên đất đai của người khác khiến không chỉ VN căm hận mà những nước Đông Nam Á phải đề phòng trò ăn cướp thô bạo này. Thế giới càng thấy rõ hơn toan tính mở rộng thế lực ở khắp mọi nơi, tranh giành quyền lợi của bất kỳ quốc gia nào Bắc Kinh có thể với tay tới được.
Âm mưu lừa lọc và gài người của anh hàng xóm “bốn không tốt”
Song song với những hành động công khai bạo ngược đó. TQ còn nhiều thủ đoạn thâm độc khác, âm thầm gài người, bắng mọi cách, phá hoại kinh tế của những nước láng giềng, nhất là tại VN. Như tôi đã tường thuật với bạn đọc trong nhiều bài báo vừa qua, từ việc thu gom sản phẩm từ Nam chí Bắc đến các phòng khám TQ toàn những ông “lang băm”, những loại thuốc dởm, phá hoại sức sống của gia đình người Việt.
Đầy rẫy trong các chợ VN những hoa quả TQ chứa chất độc hại, những loại thịt heo, lòng heo thối từ biên giới TQ tràn vào VN… Hiện nay tình trạng gà ốm, gà chết, gà thải loại từ TQ cứ tuồn qua biên giới mà chẳng ai kiểm soát. Ước lượng, số lượng nhập khẩu trên dưới 10% tổng số đàn gia cầm. Dự báo mỗi năm khoảng trên 100 triệu con gà thải nhập lậu vào Việt Nam.
Thực tế khảo sát tại chợ đầu mối Hà Vỹ (xã Lê Lợi, Thường Tín, Hà Nội) thì gà thải TQ khi vào chợ thì đội lốt gà mía TQ, khi len lỏi vào các chợ dân sinh thì lại dán mác gà ta xịn. Trải qua hai lần nhập nhèm như vậy khó có thể để phân biệt được gà thải và gà ta? Dân VN vẫn bị TQ lừa, bị ăn thịt gà thải, cúng lễ ông bà cũng bằng thịt gà thải TQ!
Hàng giả TQ bày bán từ các cửa hiệu sang trọng đến viả hè luôn luôn có nhiều cách câu khách “hàng rẻ, hàng xịn”… đến nỗi người VN nào khi thấy nhãn mác có chữ TQ là tẩy chay ngay, tuy vậy vẫn có những người ham của rẻ vẫn bị mắc lừa. Không từ một thủ đoạn nhỏ nhen, bẩn thỉu nào mà TQ không làm.
Chuyện “lạ” ở Binh Dương đã được hầu hết báo chí đăng tải, tôi tin nhiều bạn đọc ở nước ngoài đã biết. Tuy nhiên, tôi cũng tóm tắt lại để bạn đọc hiểu rõ hơn âm mưu này của TQ mà người VN bây giờ gọi là “bốn cái, chẳng có cái gì tốt, chẳng qua chỉ là bốn chữ cực đểu”.
Lộng hành hơn xã hội đen VN
Nhiều khu vực ở Thị xã (TX) Dĩ An thuộc tỉnh Bình Dương, đang hình thành những “phố” có nhiều người nước ngoài cư trú bất hợp pháp, hầu hết đó là người TQ. Những người này từ TQ sang VN, nhưng hành động như chỗ không người, làm rối loạn tình hình an ninh trật tự và đe dọa tính mạng của người Việt sống ngay trên đất nước mình.
Một thí dụ điển hình như trong tháng 7-2012, công an TX.Dĩ An đã bắt giữ 1 người Trung Quốc (TQ) cầm đầu băng nhóm xã hội đen, thuê nhà ở để thực hiện bắt cóc và đòi nợ thuê. Theo điều tra, Chen Chi Yung (42 tuổi, quốc tịch TQ) sang VN từ năm 2009. Trong thời gian ở VN, Chen Chi Yung thu nạp các đàn em là Hứa Kiến Hào (38 tuổi), Vương Gia Hào (34 tuổi), Lý Hoàng Phong (36 tuổi, cùng là người Việt), thành lập băng nhóm đòi nợ thuê. Ngày 2-3, băng nhóm này thuê nhà ở P.Dĩ An (TX.Dĩ An) sắm roi điện, súng nhựa, kiếm... để thực hiện vụ bắt cóc đòi nợ thuê 1,6 tỉ đồng (tỷ lệ ăn chia 50-50). Khi nhóm này chuẩn bị ra tay thì bị Công an Dĩ An phát hiện, bắt giữ. Hiện Cảnh sát TQ đang đề nghị dẫn độ Chen Chi Yung về nước để xét xử, vì ở TQ, y cũng đang bị truy nã về tội cưỡng đoạt tài sản.
Quấy rối phụ nữ giữa đêm
Ngoài ra còn nhiều vụ quấy rối phụ nữ trắng trợn khác, cụ thể như đêm 18-7 vừa qua, chị T.M.L (25 tuổi) ở một mình trong căn nhà thuê tại chung cư Hoàng Long (P.Dĩ An) thì bị 2 người TQ đập cửa nhiều lần, quấy rối khiến chị hoảng sợ. Theo tường trình của chị L., khoảng 20 giờ, chị nghe có tiếng gõ cửa, khi nhìn qua khe hở thì người ở ngoài lấy tay che lại không nhìn được. Chị L. sợ không dám mở cửa. Đến khoảng nửa đêm, chị L. tiếp tục nghe tiếng gõ và đập cửa rầm rầm. Nghe ồn ào, bà N.T.D từ trên lầu 8 đi xuống thấy 2 người TQ đang đập cửa phòng của chị L. Khi bà D. lên tiếng thì bị 2 người TQ lao tới bóp cổ. Nghe tiếng kêu cứu, chồng, con bà D. và bảo vệ chung cư chạy lại giải vây. Sau đó, Công an phường Dĩ An đã có mặt lập biên bản xử lý một người TQ về hành vi không đăng ký tạm trú theo quy định. Công an phường cho biết đã chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc cho An ninh Công an thị xã Dĩ An thụ lý.
Điều cần thiết là phải xử mạnh tay, đúng pháp luật VN với những tên này dù chúng bất cứ là người nước nào.
Người dân Khu phố Nhị Đồng, P.Dĩ An (TX.Dĩ An) còn cho biết, việc người TQ tạm trú bất hợp pháp đã gây ra tình trạng rất phức tạp về mọi mặt. Một nhân viên Ban Quản lý chung cư An Bình (P.An Bình, TX.Dĩ An) cũng bực tức kể lại: “Họ xả rác tràn lan. Đêm đến thì kéo nhau về chỗ ở ăn nhậu rồi la ó, đập rầm rầm cả đêm. Khi chúng tôi gọi công an tới kiểm tra thì họ nhất quyết không mở cửa”. Theo nhân viên Ban Quản lý chung cư An Bình, hiện trong chung cư có gần 40 căn nhà đang cho người nước ngoài thuê, hầu hết là người TQ.
Quản lý chòng chéo
Nói với Phóng viên báo chí, ông Phan Thành Trung, Đội trưởng Đội An ninh Công an TX.Dĩ An thừa nhận: “Việc quản lý người nước ngoài tạm trú trên địa bàn hiện gặp rất nhiều khó khăn, nhất là trong các khu dân cư, chung cư. Kể cả việc người dân phản ánh, khi công an kiểm tra họ đều tìm đủ mọi cách tránh né”. Ông Trung cũng cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2012, Công an TX.Dĩ An đã kiểm tra và xử phạt 36 người TQ với số tiền gần 100 triệu đồng về các hành vi cư trú bất hợp pháp, visa hết hạn...
Theo Công an TX.Dĩ An, những người nước ngoài đang cư trú tại các khu dân cư, chung cư trên địa bàn phần lớn là lao động trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc tự mở nhà hàng, quán ăn... để kinh doanh. Những người này sang VN đa số bằng con đường du lịch và sau đó tìm đủ mọi cách để ở lại, kể cả việc lấy vợ, “cặp” với phụ nữ người Việt để hợp thức hóa việc kinh doanh, thuê nhà ở. Tuy nhiên, việc quản lý lao động người nước ngoài này thuộc thẩm quyền của Sở Lao Động- Thương Binh – Xã Hội (LĐ-TB-XH).
Trong khi đó, một quan chức Sở LĐ-TB-XH Bình Dương cho rằng: “Chúng tôi chỉ quản lý những doanh nghiệp có số lao động người nước ngoài từ 10 người trở lên. Sở không quản lý người nước ngoài kinh doanh, buôn bán nhỏ. Tuy nhiên, trên thực tế, tồn tại rất nhiều người nước ngoài, đặc biệt là người TQ đang làm việc ở những doanh nghiệp nhỏ và vừa, kinh doanh nhỏ lẻ. Những dạng này hiện chưa có một cơ quan nào quản lý”.
Sự quản lý yếu kém còn thể hiện qua việc đùn đẩy trách nhiệm quản lý cho nhau. Đó là điều không thể chấp nhận.
Chính vì sự quản lý lỏng lẻo của chính quyền địa phương đã gây ức chế và dẫn đến những phản ứng tiêu cực từ người dân sinh sống ở khu vực này. Một người dân ngụ tại Khu dân cư Hoàng Long, thị xã Dĩ An rất bất bình, nói: “Nhiều lần bị người Trung Quốc quậy phá, ức hiếp; chúng tôi đã báo cho cơ quan chức năng, nhưng không giải quyết được nên chúng tôi tự động đáp trả bằng cách vây đánh cho bõ tức”. Như thế lại buộc người dân phải “tự cứu” và vi phạm pháp luật, có thể dẫn đến những hành động trả thù giữa nhóm người này với nhóm người khác và chuyện bắn giết nhau hàng loạt cũng có nguy cơ xảy ra.
China Town giữa Bình Dương
Tại Khu phố Nhị Đồng, TX.Dĩ An (Bình Dương), có rất nhiều quán ăn, nhà hàng, khách sạn, tiệm massage... mọc lên để phục vụ người nước ngoài. Nhìn phố xá cứ như Phố Tàu giữa lòng TP Bình Dương vậy. Có người khôi hài đặt dấu hỏi: Sao không cho luôn nó cái tên China Town cho vui vẻ.
Khi một người VN bước vào “quán ăn TQ” thì cả chủ quán và phục vụ đều không nói tiếng Việt. Giá cả các món ăn đều niêm yết bằng tiền TQ. Tương tự, tại khu vực Trung tâm thương mại Sóng Thần (P.Dĩ An) hiện cũng có khoảng 20 quán ăn, nhà hàng, tiệm rằng chỉ phục vụ cho người TQ.
Theo một nhân viên trong ban Quản lý Thị trường (QLTT) Bình Dương, việc kinh doanh niêm yết giá ở các quán ăn Trung Quốc bằng ngoại tệ và tiếng nước ngoài là vi phạm quy định. Hành vi này có thể bị xử phạt từ 20 đến 25 triệu đồng. Còn các biển hiệu viết bằng chữ Trung Quốc to hơn chữ Việt Nam cũng sai quy định. Tuy nhiên, khi đặt vấn đề kiểm tra, xử lý thì viên chức này lại nói: “Muốn kiểm tra phải có ý kiến của UBND cấp huyện thị trở lên và phải thành lập đoàn kiểm tra liên ngành”.
Đúng là một mớ quy định phức tạp, ngành nọ chờ ban kia, cơ quan có trách nhiệm này đợi cơ quan có thẩm quyền khác nên… cứ “đá bóng đi, đá bóng về” cho đến giờ tan sở!
Chuyện lạ trở thành chẳng có gì lạ
Theo người dân cho biết, việc mất trật tự ở phố “lạ” tại thị xã Dĩ An đến nay vẫn thường xuyên diễn ra. Chuyện lạ trong kiểm tra và xét xử người nước ngoài cư trú và kinh doanh bất hợp pháp tại Bình Dương không phải là lần đầu. Trước đây, cơ quan chức năng tỉnh kiểm tra và phát hiện nhiều lao động Trung Quốc trên công trình xây dựng thủy lợi Phước Hòa (H.Phú Giáo) không có giấy phép. Khi bị phát hiện, nhiều lao động Trung Quốc trốn vào trong rừng rồi sau đó tự rút về nước. Thế là huề cả làng.
Vào thời điểm đó, báo chí đặt câu hỏi với lãnh đạo UBND tỉnh Bình Dương, thì nhận được phản hồi: “Sự việc chưa đến mức nghiêm trọng nên để cho doanh nghiệp tự điều chỉnh”. Câu trả lời “khôn ngoan” ấy dẫn đến những chuyện quái đản ở Bình Dương ngày nay là điều không lạ.
Bây giờ một dãy phố “lạ” như thế mà không ai quản lý, không ai chịu trách nhiệm thì rất có thể sẽ còn nhiều dãy “phố lạ, nhà lạ, người lạ, làm những việc lạ” nữa mà không ai biết. Mai này biết đâu lại có cả những “phiên chợ lạ” bày toàn “hàng lạ” như kiểu thịt gà thải, lòng heo thối ở Bình Dương.
Đã đến lúc người VN không thể nương nhẹ bất cứ một hành động đen tối nào của những người TQ bất lương. Phải kiểm soát và trừng trị thẳng tay với những kẻ phá hoại đang trà trộn vào khắp các thôn xóm, các khu dân cư. Giặc đang ở trong lòng chúng ta, phải tiêu diệt tận cùng.
Chuyện “lạ” ở Bình Dương còn khá nhiều, kể một lần không hết. Xin hẹn bạn đọc vào một kỳ báo khác.
Văn Quang – 27/7/2012
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn : Vài kỷ niệm với đạo diễn phim Chân Trời Tím vừa từ trần
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn
Vài kỷ niệm với đạo diễn
phim Chân Trời Tím vừa từ trần
Ông Lê Hoàng Hoa, đạo diễn phim Chân Trời Tím vừa tạ thế tại Sài Gòn đêm 30-7-2012, nơi đã làm nên tên tuổi ông, chứng tỏ tài nghệ vượt trội của ông từ ngày mới bước chân vào làng Điện Ảnh miền Nam VN. Trước hết, xin chia buồn cùng gia đình cố đạo diễn, cầu chúc linh hồn nghệ sĩ sớm tiêu diêu miền cực lạc.
Trong tôi có nhiều luyến tiếc và đáng tiếc, cũng như có khá nhiều kỷ niệm với anh Lê Hoàng Hoa. Để bạn đọc hiều rõ hơn về sự ra đi gần như quá đột ngột này, tôi xin tóm tắt nguyên văn (xin nhắc lại đúng nguyên văn) những hàng tin gần giống hệt nhau trên các báo ở VN trong mấy ngày qua:
“Đạo diễn “Ván bài lật ngửa” qua đời.
Lê Hoàng Hoa, một trong những đạo diễn nổi tiếng của điện ảnh miền Nam trước năm 1975 qua đời khuya 30/7 tại TP HCM, thọ 79 tuổi.
Cách đây khoảng một tuần, ông bị ngã và được đưa vào cấp cứu tại một bệnh viện. Nhưng sau đó bệnh diễn tiến nặng hơn, đánh gục vị đạo diễn tài hoa. Trước khi qua đời, ông ủy thác cho vài người bạn thân lo phần hậu sự khi ông nằm xuống. Được biết, vợ của đạo diễn Lê Hoàng Hoa hiện đang nằm viện ở Malaysia. Tang lễ của đạo diễn Lê Hoàng Hoa dự kiến được tổ chức tại Nhà tang lễ TP HCM.
Lễ nhập quan đạo diễn Lê Hoàng Hoa sẽ được tổ chức tại nhà tang lễ Bệnh viện An Bình (397 Trần Phú, quận 5) vào lúc 14h chiều 31/7. Lễ truy điệu đạo diễn Lê Hoàng Hoa sẽ được tổ chức lúc 7 giờ ngày 3/8 tại Nhà tang lễ Lê Quý Đôn và sẽ hỏa táng tại Nghĩa trang Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân.
Đạo diễn Lê Hoàng Hoa tên thật Đoàn Lê Hoa (còn có nghệ danh Khôi Nguyên), sinh năm 1933 tại Nha Trang.
Sau một thời gian dài sống ở Ba Lan, năm 2004, ông về thăm quê và ấp ủ nhiều dự định với điện ảnh. Một số phim nổi tiếng của ông trước 1975 có: Gác chuông nhà thờ, Điệu ru nước mắt, Vết thù trên lưng ngựa hoang... Và sau 1975 là: Ván bài lật ngửa, Đằng sau một số phận, Vĩnh biệt mùa hè, Tình nhỏ làm sao quên, Vĩnh biệt Cali, Lệnh truy nã, Tây Sơn hiệp khách...
Trong đó, Ván bài lật ngửa được xem là một trong những tác phẩm điện ảnh kinh điển của Việt Nam.”
Phim Chân Trời Tím… không có trong sự nghiệp của đạo diễn Lê Hoàng Hoa?
Như bạn đọc đã thấy, khi nhắc tới giai đoạn làm phim của ông trước năm 1975, hầu hết các báo lại dè dặt, không nhắc tới phim Chân Trời Tím. Không phải là người làm tin không biết đến phim này, nhưng vì một lý do nào đó, họ “không thể” nhắc đến. Có lẽ người làm tin cũng cảm thấy có một chút băn khoăn, nhưng… đành vậy thôi.
Tôi hiểu sự “tế nhị” đó và như thế tôi càng hiểu được vị trí của tác giả truyện dài Chân Trời Tím đã chuyển thể thành phim, hiện nay đứng ở cái thế chênh vênh nào. Tôi hoàn toàn không buồn , không lo ngại vì điều đó và thật ra còn thấy… hơi buồn cười và “thú vị” nữa là khác. Chắc bạn đọc ở nước ngoài dễ thông cảm điều đó với tôi. Cái gì người ta cố tình muốn mọi người quên thì người ta lại dễ nhớ. Cái gì muốn “khai tử” hay đúng hơn là “bức tử”, thì nó lại dễ trở thành bất tử. Cũng như có một thời người ta “cố tình khai tử” cái gọi là “nhạc vàng”, vậy mà nhạc vàng vẫn sống mãi trong lòng mọi người. Nói như thế tôi cố tình ví von phim CTT cũng có giá trị như những bản nhạc bất hủ, chỉ là cùng một trường hợp. Giá trị của tác phẩm chỉ ở trong lòng công chúng, không ai ép nó được.
Vì vậy tôi có bổn phận phải nhắc tới Chận Trời Tím, không phải vì tôi muốn tranh giành hay tự đánh bóng mình vì điều đó hoàn toàn không cần thiết. Hầu hết các nghệ sĩ và người dân, ai đã từng sống ở miền Nam VN trước năm 1975, ai đã từng xem phim, chắc chưa ai quên cái tên phim Chân Trời Tím gắn liền với tên đạo diễn Lê Hoàng Hoa. Tôi chỉ muốn nhắc đến một sự “chính danh”, nhất là cần một thông tin chân thật, ngoài ra không còn mục đích nào khác. Bởi thế tôi nêu ngay từ đầu tiêu đề bài này là “đạo diễn phim Chân Trời Tím vừa từ trần”.
Một điều khác cần nói, ngay cả cuốn phim “Ván bài lật ngửa”, cũng mang tên đạo diễn là Khôi Nguyên, chứ không phải Lê Hoàng Hoa. Vậy “chính danh” ở đây là gì? Lý do nào anh thay tên là chuyện khác, chỉ có anh mới biết.
Tuy nhiên vẫn có một vài bài lẻ tẻ nhắc tới một dòng về Chân Trời Tím khi viết theo nhật ký của anh Lê Hoàng Hoa. Gần đây trên báo Thanh Niên, trong mục “Điện ảnh Sài Gòn một thuở” lại viết một loạt bài về Đạo Diễn Lê Hoàng Hoa, khi ông còn khỏe mạnh. Chỉ chưa đầy một tuần sau, ông tạ thế. Có một “điềm gở báo trước” gì chăng? Bài này rất dài, hiện còn đang đăng tiếp theo.
Bài đầu tiên, theo nhật ký của người quá cố là những kỷ niệm về khi làm phim Chân Trời Tím. Xin trích nguyên văn một đoạn trong bài này
- Trích bài “Chân trời tím và cuộc tình bất ngờ” của tác giả Giao Hưởng - Ngày 25/07/2012 trên nhật báo Thanh Niên:
“Chúng tôi đến thăm, được ông đưa mượn cuốn bút ký Những tháng ngày làm phim do ông viết chưa xuất bản, chỉ mới đăng một phần trên tạp chí Kịch Ảnh ấn hành bên Mỹ. Dựa vào nội dung bút ký trên, cũng như một số hồi ức do ông trực tiếp kể lại, chúng tôi trích lược dưới đây những nội dung liên quan đến hoạt động của điện ảnh Sài Gòn năm xưa. Mà trước nhất là chuyện làm phim Chân trời tím - bộ phim điển hình đánh dấu đỉnh cao trong hoạt động nghệ thuật của ông thời trước, cũng là bộ phim để lại kỷ niệm đậm đà về một cuộc tình bất ngờ đã đến với ông ngoài đời đúng vào ngày bấm máy...
Nhạc sĩ Phạm Đình Chương vào phim với Nửa hồn thương đau
Đó là ngày 11.12.1969 - ngày thu hình phân đoạn (sequence) đầu tiên của phim Chân trời tím tại khách sạn Continental với cảnh nhân vật chính là ca sĩ Liên (Kim Vui đóng) đang buồn thương rã rời khi biết tin người yêu mình bị đẩy ra tiền đồn xa xôi, khó mong ngày gặp lại nên đưa nỗi niềm vào tiếng hát. Để tìm bài hát thích hợp với tâm thái của Liên trong phân đoạn ấy, Lê Hoàng Hoa và Tổng giám đốc Liên Ảnh Công ty (đơn vị đầu tư sản xuất phim) là ông Quốc Phong (chủ nhiệm tạp chí Kịch Ảnh) cùng “đến phòng trà Đêm Màu Hồng gặp nhạc sĩ Phạm Đình Chương tức ca sĩ Hoài Bắc để nhờ sáng tác một bản nhạc riêng cho phim Chân trời tím. Đó là nhạc phẩm Nửa hồn thương đau” (Bút ký Những tháng ngày làm phim của Lê Hoàng Hoa). Như vậy, nhạc phẩm nổi tiếng ấy được Phạm Đình Chương viết cho phim Chân trời tím năm 40 tuổi (sau thời phải xót xa chia tay với vợ là ca sĩ Khánh Ngọc) và được phổ biến qua tiếng hát của em gái ruột Phạm Đình Chương là ca sĩ Thái Thanh (Phạm Thị Băng Thanh). Nơi quay phân đoạn trên là phòng ăn của khách sạn Continental do nhân viên phụ trách dàn dựng của đoàn phim khéo sửa thành một “phòng trà ca nhạc” để nhân vật Liên sẽ lên hát. Theo ý đạo diễn, để gây ấn tượng mạnh về nỗi cô đơn của Liên, không nên có mặt toàn ban nhạc đệm ở phía sau Liên mà chỉ có “một nhạc sĩ kéo violon đứng cạnh ca sĩ và thật dễ thương khi nhạc sĩ Phạm Đình Chương đồng ý với tôi là anh sẽ đảm nhận vai người kéo violon đó”. Ấn định sẽ bấm máy lúc 7 giờ tối hôm ấy…” - Ngưng trích
Tại sao tôi phải đi theo đoàn làm phim
Sau đó tác giả kể đến những chuyện “hậu trường” cùng với những chuyện tình của nhà đạo diễn đào hoa ấy. Theo nhận định riêng của tôi, dù phải loại bỏ bớt một số câu chữ, nhưng đoạn viết theo bút ký này có nhiều điều đứng đắn, chân thật. Tôi có thể xác nhận điều này vì tôi là người cũng có mặt trong suốt thời gian quay phim Chân trời tím ngay từ ngày đầu quay phim ở khách sạn Continental và cũng có mặt ở Đêm Màu Hồng khi thương thảo với anh Phạm Đình Chương soạn nhạc chính cho phim CTT.
Tôi đi theo đoàn làm phim vì hai lý do. Thứ nhất anh Mai Thảo và tôi được anh Quốc Phong, Tổng giám đốc hãng phim Liên Ảnh nhờ chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết dày hơn 500 trang để quay phim. Chúng tôi viết “kịch bản đối thoại”, còn phần “kịch bản kỹ thuật”, tất nhiên do đạo diễn làm, nên cần thiết phải có sự phối hợp ăn ý.
Thứ hai, tôi được Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị đề nghị với Bộ Tổng Tham Mưu làm đại diện yểm trợ các phương tiện của quân đội cho đoàn làm phim đồng thời góp ý kiến về những cảnh quay có liên quan tới đời sống trong quân ngũ và chiến trường. Do đó ngoài nhiệm vụ làm ở phòng Báo Chí Quân Đội, tôi luôn đi theo đoàn làm phim này từ Saigon đến Nha Trang, Cam Ranh (xin nói rõ ở đoạn sau). Cho nên tôi muốn bổ sung ở đây vài chi tiết cùng vài kỷ niệm xưa với nhà đạo diễn quá cố Lê Hoàng Hoa.
Kỷ niệm thứ nhất: bê giường ca sĩ Minh Hiếu chạy mưa
Anh sinh năm 1933, cũng vừa đúng bằng tuổi tôi. Sau 6 năm du học ở Mỹ về điện ảnh tại thành phố Clarkesville bang Georgia (1952 - 1958), Lê Hoàng Hoa về nước năm 25 tuổi. Tôi quen anh như một chuyện tất nhiên như quen với nhiều anh em khác, không thể nhớ rõ vì sao và ở đâu. Có một kỷ niệm ban đầu giũa chúng tôi khá ngộ nghĩnh. Thời kỳ anh mới học ở Mỹ về, Mai Thảo, Hoài Bắc, Thanh Nam thường gọi đùa anh là Tony Hoa.
Một lần, khi tôi xuất bản truyện dài “Những lá thư màu xanh”, nhà xuất bản nhờ tôi đi tìm một tấm hình màu làm bìa sách. Gặp Nguyễn Mộng Hùng, (tức Hùng Sùi, cái nick name tôi đặt cho ông trong nhiều bài phóng sự, hiện nay ông ở San Jose), hồi đó ông Hùng mới là trung úy thuộc binh chủng nhảy dù. Ông Hùng nói biết nhà nữ ca sĩ Minh Hiếu. Năm đó Minh Hiếu mới ra hát, còn trẻ, mũm mĩm dễ… ghét lắm. Hùng Sùi nói “tao là fan số 1 của Minh Hiếu” và ông móc trong bóp ra một sợi tóc nói là tóc của nữ ca sĩ này, ông xin được, luôn để trong bóp. Thế là tôi và Lê Hoàng Hoa cùng Hùng Sùi hẹn đến nhà Minh Hiếu chụp ảnh in bìa sách. Hồi đó cô còn ở căn nhà bên đường xe lửa, dường như là đường xe lửa số 6, ở Phú Nhuận, cô ở trên lầu. Minh Hiếu trang điểm khá công phu, mặc bộ đồ ngủ rất đẹp, chuẩn bị sẵn một sấp thư. Tư thế chụp hình do Lê Hoàng Hoa sắp đặt: MH nằm sấp trên giường đọc những lá thư rải rác quanh cô. Bất ngờ khi vừa chuẩn bị xong, trời đổ cơn mưa lớn. Nhà bị dột, giường Minh Hiếu nằm cũng tí tách những giọt mưa rớt xuống. Hùng sùi và Lê Hoàng Hoa cấp tốc bê chiếc giường sang gian bên cạnh, tiếp tục chụp ảnh. Hơn 10 tấm ảnh màu của Lê Hoàng Hoa ra đời từ đấy. Bìa sách “Những lá thư màu xanh”, chọn một tấm và cho xuất bản vào năm 1963. Tiếc rằng tôi không còn cuốn sách để gửi tác phẩm ảnh này của nhà đạo diễn đến bạn đọc. Kỷ niệm này, sau 40 năm, mỗi lần gặp nhau chúng tôi còn nhắc lại.
Phim Chân trời tím ra đời như thế nào
Trước hết, anh Quốc Phong thương lượng với tôi để làm thành một cuốn phim “đặc biệt”, thời đó kỹ thuật mới nhất của điện ảnh là cinemascope, màu technicolor… Chúng tôi nghĩ đến đạo diễn Hoàng Vĩnh Lộc, người ôm ấp rất nhiều ý tưởng “làm mới” theo điện ảnh nước ngoài. Gặp Hoàng Vĩnh Lộc, người cũng rất hào hứng sau khi đọc Chân Trời Tím, anh loay hoay viết tạm kịch bản và tìm diễn viên. Anh muốn có một khuôn mặt mới cho điện ảnh VN nên tìm được một anh sinh viên cao ráo, bảnh trai, hoạt bát, đóng vai Phi, vai chính trong phim, rồi đến một dàn nữ diễn viên như Kiều Chinh, Thanh Lan… Nhưng 7 ông chủ của hãng phim Liên Ảnh lại có nhiều bất đồng. Sau đó anh Quốc Phong đề nghị đạo diễn Lê Hoàng Hoa và 2 diễn viên nam nữ chính là Hùng Cường và Kim Vui. Chẳng biết ông Quốc Phong thuyết phục ra sao, tất cả 7 ông chủ hãng phim đều gật đầu.
Nhưng quả thật về Hùng Cường và Kim Vui, khiến tôi lo ngại.
Tin đó được tung ra, có nhiều dư luận bất lợi vì đố kỵ, ghen ghét, Hùng Cường đã bị một đám phá rối. Một ký giả hồi đó, tường thuật lại chuyện tai nghe mắt thấy, xin trích một đoạn ngắn:
Hùng Cường và Kim Vui bị phá rối
“…Một buổi nọ tại sàn quay của Liên Ảnh công ty, đạo diễn đang hướng dẫn Hùng Cường và Kim Vui về diễn xuất trước ống kính của máy quay phim, thì tại quán cà phê gần trước cửa phim trường, có mấy tay tài tử chuyên nghiệp thuộc dạng thường, chuyên đóng vai phụ, nếu nói theo cải lương thì kép nhì, kép ba. Mấy tay này dựng Honda, một tên đi vào phim trường coi tập dượt, còn mấy tên kia thì ngồi lại kêu cà phê uống ngồi chờ. Ðộ nửa giờ đồng hồ thì tên kia đi trở ra, mấy tên ngồi chờ chưa kịp hỏi thì anh ta phát tay lia lịa, miệng thì thốt lên: “Hôi mùi cải lương quá”! Ði ra lẹ lẹ không dám coi thêm... Thế là mấy tên cười rần lên như đang coi một màn hài hước.
Lúc đó cách một chiếc bàn, nghệ sĩ Năm Châu cũng đang ngồi uống cà phê, ông được Liên Ảnh mời đến xem Hùng Cường đóng phim, lại gặp người mà trước đây từng quen biết trong lúc chuyển âm phim, nên ngồi trò chuyện. Khi nghe mấy tên này nói như vậy, ông lên tiếng :“Mùi hôi cải lương như thế nào vậy? Mấy chú nói rõ lên đi”.
Gặp phải một nghệ sĩ kỳ cựu của cải lương có máu mặt, mấy tên du đãng lên Honda dông mất. Và sau việc Hùng Cường bị châm chích thì người ta tự hỏi, phải chăng nghệ thuật điện ảnh chỉ dành riêng cho một số người mà thôi, những ai đang làm nghề nghiệp khác nếu bước vào thì cũng bị “tai họa” như Hùng Cường!”
Bất ngờ lớn nhất của tôi
Thật ra tôi cũng bị ám ảnh bởi cái tên Hùng Cường trên các sân khấu cải lương và Kim Vui gần như chưa tạo được tên tuổi gì trong làng ca nhạc chứ chưa nói tới điện ảnh. Nhưng tôi đã lầm. Khi xem Kim Vui diễn xuất lần đầu tiên với Hùng Cường dưới bàn tay “phù thủy” Lê Hoàng Hoa, tôi thầm thán phục tài năng của bộ ba này. Họ đóng phim rất tự nhiên, thuần thục. Nói như anh Mai Thảo dặn dò Hùng Cường: “Đóng phim là không đóng gì cả”.
Hùng Cường lột bỏ ngay được bộ mặt thường có trên sân khấu, anh vào vai diễn bình thường, giản dị như một anh hạ sĩ quan thật ngoài đời. Kim Vui vào vai cô vũ nữ đang yêu tận tình, dịu dàng, chung thủy nhưng khi cần tàn nhẫn lại rất “kinh khủng”. Cả hai như có tài năng thiên phú hay “gien” di truyền. Anh Quốc Phong quá hài lòng vì sự lựa chọn của mình, tuyệt đối tin tưởng vào bộ ba này. Một tờ báo đã viết:
“Trường hợp Liên Ảnh công ty đã dẹp bỏ mọi dư luận, mọi thành kiến và cả sự công kích của một số người. Ông giám đốc Quốc Phong được coi như là người làm thương mại, ông đã nhắm vào con số đông đảo khán giả cải lương, nên đã mời Hùng Cường cộng tác và phim đã thành công như nhiều người biết.
Quả đúng như vậy khi phim Chân Trời Tím được trình chiếu chẳng những thành công về tài chánh, mà còn đoạt giải Văn Học Nghệ Thuật năm 1971. Chưa dừng lại ở đó, Chân Trời Tím lại còn được chiếu tại Lào và Pháp. Đó là lần đầu tiên một cuốn phim Việt Nam phụ đề Pháp ngữ mang tên Lhorizon Pourpre được gởi đi trình chiếu tại Ðại Hội Ðiện Ảnh tổ chức ở Dianard, Anh Quốc.”
Hùng Cường đi mua “lon hạ sĩ”
Cũng trong ngày đầu quay phim, Hùng Cường chạy đến ghé tai tôi hỏi nhỏ: “Anh ơi cái lon hạ sĩ thế nào, em chưa có”. Chết thật, Hùng Cường đóng vai chính là hạ Sĩ tên Phi trong phim, vậy mà không ai ngờ anh chưa biết cái lon hạ sĩ ra sao, đeo ở đâu. Tôi bèn lôi ngay Hùng Cường ra xe, chở đến tiệm An Thành trước cửa chợ Bến Thành, mua một cặp “lon hạ sĩ” và đeo giùm lên tay áo. Trẻ con, người lớn, nhất là phụ nữ kéo đến xem nghệ sĩ Hùng Cường, cứ nháo nhác hỏi nhau “anh ấy vào lính khi nào vậy” rồi chỉ trỏ lung tung, chả ai thèm nhìn tôi cả. Cái “lon” ấy Hùng Cường đeo gần hết cuốn phim.
Năm 1996 Hùng Cường mất tại Mỹ, nhưng vẫn còn mãi mãi một giọng ca vàng sân khấu cải lương, một tiếng hát nồng ấm mạnh mẽ trên sân khấu ca nhạc cùng Mai Lệ Huyền và một diễn viên điện ảnh xuất chúng. Hùng Cường đã ra đi vĩnh viễn để lại đàng sau người con nam ca sĩ cũng nổi tiếng trong nhiều năm qua là Quang Bình và một đạo diễn nổi tiếng không kém đó là Quang Đại.
Kim Vui có thân hình tuyệt đẹp
Nhà văn và cũng là nhà phê bình Hồ Trường An đã diễn tả vẻ đẹp của Kim Vui trong bài “Theo Chân Những Tiếng Hát” trên báo Tổ Hợp Miền Đông Hoa Kỳ xb 1998:
“Kim Vui mặc áo dài thì áo dài phải mang ơn chị, vì nhờ chị mà áo mới đạt được cái đẹp trong công việc bợ ngực bó eo người mặc. Cái eo của chị thon, lưng chị dài, đùi chị cũng dài, ngực và mông chị đều cao và lồng lộng nét tròn mê hoặc. Chị mặc áo đầm hở vai, và mang găng tay kéo lên khuỷu tay, áo và găng đều bằng nhung đỏ hay nhung đen thì quá choáng lộn, quá bốc lửa như Rita Hayworth trong phim Gilda. Kim Vui cuốn tóc từng lọn boucles anglaises thì đẹp và sang như bà hoàng. Rất tiếc, khán thích giả thích xem nhan sắc của chị lúc chị hát chứ không kể số gì tới giọng hát có căn bản của chị.
Về phim ảnh, Kim Vui đóng ba phim như Chân Trời Tím, Thương Hận, và Cúi Mặt. Chính nhờ vai Liên trong Chân Trời Tím, chị đoạt giải Văn Học Nghệ Thuật Toàn Quốc. Trong phim nầy, chị có dịp mặc áo tắm và có dịp khỏa thân trước giá vẽ của nhân vật họa sĩ để phô bày đường cong nét lượn tuyệt mỹ trên thân thể chị. Hùng Cường, bạn đồng diễn của chị trong phim Chân Trời Tím có lần tuyên bố với báo chí rằng về điện ảnh, Kim Vui là bạn đồng diễn lý tưởng nhất của anh.
Ngoài tài năng nghệ thuật trình diễn đa diện, Kim Vui còn biết vẽ tranh sơn dầu”…
Những diễn viên đã có mặt trong CTT
Thật ra phim Chân trời tím còn có một số tài tử, danh ca khác cùng tham gia diễn xuất, tôi không nhớ hết, xin tạm kể: Diễn viên trong phim gồm: Hùng Cường vai Phi, Kim Vui vai Liên, Thanh Lan và Mộng Tuyền trong vai hai cô con gái của trung tá Lạc, Ánh Nga vai Loan, Bảo Ân vai Điền, Ngọc Đức vai Paul, Ngọc Phu vai đại úy Minh, Hà Huyền Chi, Khả Năng dù đóng phim lần đầu song cũng rất “ngầu” trong vai quân nhân bảo vệ tiền đồn… Và hơn 200 diễn viên quân đội. Bộ phim này đoạt ba giải vàng về Văn học nghệ thuật trước năm 1975…”
Những đơn vị đã yểm trợ và đóng phim
Theo chỉ thị của Bộ Tổng Tham Mưu, một buổi họp tại Bộ Tư Lệnh Biệt Kích tại Nha Trang được tổ chức. Tham dự gồm có cái vị đại diện có thẩm quyền tại Bộ Tư Lệnh Biệt Kích, Bộ TL KQ tại Nha Trang, Trường Biệt Kích - Động Bà Thìn (Cam Ranh), Trường Hạ Sĩ quan Đồng Đế, Bộ TL Hải Quân, Tiểu Khu Nha Trang… Ông Quốc Phong đại diện hãng phim và tôi là đại diện của Bộ TTM thuyết trình về cuốn phim và nhu cầu yểm trợ. Buổi họp được các vị tư lệnh các binh chủng có mặt thảo luận sôi nổi và rất tích cực giúp mọi phương tiện cho cuốn phim.
Trường BK có một tiểu đoàn đóng vai “địch tấn công đồn”. Một tiểu đoàn của Trường HSQ Đồng Đế làm đơn vị đồn trú bị tấn công được không quân yểm trợ, sau đó là pháo binh, thiết giáp. Vũ khí địch được điều động từ Phòng 4 Bộ TTM ra.
Tiền đồn Suối Dầu (gần Nha Trang) đã hư hỏng nên được lệnh xây dựng một đồn khác. Chúng tôi đã xin cho dời lại ngày phá đồn để quay phim. Cảnh không quân giải vây, dội bom, bắn đạn xối xả xuống khu quanh đồn và phá hủy tiền đồn là cảnh quay thật. Thiết giáp cũng tha hồ nhả đạn. Cảnh này được một sĩ quan không quân và đại tá tư lệnh BCH Biệt Kích chỉ huy. Lê Hoàng Hoa ở bên cạnh làm công việc chuyên môn rất thành công, không một sơ sót nào xảy ra nên không có tai nạn như chúng tôi lo ngại.
Kỷ niệm và những điều về thực hiện phim Chân trời tím với Lê Hoàng Hoa còn rất nhiều. Tiếc rằng tôi không thể viết hết và trí nhớ ở cái tuổi tôi có lẽ cũng không còn được minh mẫn nữa.
Sau này, có thể kể là những năm sau 2.000, Lê Hoàng Hoa từ Ba Lan về gặp lại chúng tôi vài lần. Vẫn thắm đượm tình anh em. Tuy nhiên tôi cũng thấy được Lê Hoàng Hoa có một chút “mặc cảm” với chúng tôi, có lẽ vì anh đã làm phim CTT rồi sau đó lại làm những phim khác hẳn với CTT… Tôi cũng xác nhận sau năm 1975, Lê Hoàng Hoa làm nhiều phim, trong đó phim Ván Bài Lật Ngửa (với tên đạo diễn Khôi Nguyên) là nổi tiếng hơn cả. Nhưng đó là chuyện của những năm sau 1975. Tuy nhiên chúng tôi đều cố tránh nhắc đến chuyện đó, đôi khi con người có những nghịch cảnh oái oăm, khó nói thành lời.
Xin mượn bài viết này vĩnh biệt Lê Hoàng Hoa, nhà đạo diễn tài ba và cũng đào hoa hạng nhất VN qua nhiều thời kỳ. Hôm nay cũng là ngày đưa anh tới nơi an nghỉ cuối cùng.
Văn Quang – Sài Gòn 3-8-2012
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn : Olympic với người Việt và chuyện quan đi tham quan
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn
Olympic với người Việt
và chuyện quan đi tham quan
Ở VN hiện nay, đó chính là hai đề tài nóng nhất, được người dân bàn tới nhiều nhất. Trong khi phải vật lộn với cuộc sống chật vật khó khăn, người dân tìm một cái gì đó để có chuyện mà nói cho đỡ buồn cái mồm “ăn kiêng” nhạt thếch toàn rau vì cái túi tiền mới nửa tháng đã lép kẹp. Chuyện nhẹ nhàng và vô thưởng vô phạt đó là những chuyện về thể thao. Vậy xin nói chuyện Olympic với người VN trước.
Thật ra người VN đón Olympic không nồng nhiệt bằng các kỳ bóng đá World Cup nam hay nữ. Bởi người Việt mê bóng đá hơn các môn thể thao khác. Cá độ cũng chỉ sơ sơ, chưa có vụ nào bị bắt. Tiếc rằng trong phạm vi bài này, tôi không có dịp tường thuật mấy trận chung kết bóng đá nam và nữ khá hấp dẫn. Bởi bóng đá cũng chỉ là một môn thể thao trong Olympic như các môn khác.
Hàng ngàn tin tức, hình ảnh về Olympic trên các trang báo, trang web, bạn đọc đã biết quá nhiều nên tôi không nhắc lại làm mất thì giờ của quý bạn. Ở đây tôi chỉ nói đến chuyện người dân VN đối với kỳ Olympic này.
Ông truyền hình “bù lỗ” cho dân
May mắn là các đài truyền hình VN, dường như “thông cảm” được cái tình cảnh dân đang đói, nên đã “bù lỗ” cho khán giả bằng rất nhiều đài, nhiều kênh, nhiều chương trình thể thao đặc biệt về Olympic. Cả đến dân nhà tranh vách ván, chỉ có cái “ăng ten râu” ở tuốt “vùng sâu vùng xa”, xem truyền hình miễn phí cũng được xem “tơi bời hoa lá”. Từ đài Hanoi đến đài Sài Gòn và đôi đài tỉnh lẻ cũng chiếu tới, chiếu lui về Olympic. Còn những nhà sang hơn một tí, có đài TH cáp, có K+, tùy theo túi tiền, xem đến… phát ốm. Đấy là chưa kể đến đài nước ngoài như ESPN, StartSports cũng cho xem cọp. Ngày nào, giờ nào cũng có tin Olympic, hết bản tin đến muôn màu olympic, cả đến chuyện kể đằng sau, phía trước, bên cạnh các “vận động viên” (xin nói rõ đó VĐV là chữ nghĩa của các báo ở VN, chỉ các võ sĩ thi đấu bất cứ môn nào. Vậy xim tạm dùng chữ nguyên bản của các báo này cho đúng với những gì cần tường thuật). Ngay cả các khu chợ, khu công viên, dinh thự cổ kính, khu thương mại cho đến nhà đóng cửa mở cửa cũng được truyền hình đầy đủ cho dân VN ta há mồm ra coi chơi. Chẳng biết các Đài Truyền Hình ở VN đã cử bao nhiêu phóng viên đi Luân Đôn, vác bao nhiêu máy móc, bao nhiêu phương tiện và chi bao nhiêu ngân sách cho những vụ “phóng viên tường thuật từ Luân Đôn” này. Kể ra thì cũng vui thật, vui đến quên đói, quên uống nước luôn. Nói như nhà văn Mai Thảo là “cũng đủ lãng quên đời” thật sự. Có nên hoan hô ông truyền hình một phát không nhỉ? Nên chứ, còn hơn là như mấy tháng trước kia, chỉ anh nhà giàu mới được coi bóng đá còn anh nhà nghèo coi toàn quần vợt, đua xe dài ngoằng và xem các tay tư bản đánh gôn.
Cờ rong trống mở xuất quân rầm rộ, hứa hẹn tưng bừng
Tối 8/7, Lễ xuất quân đoàn thể thao Việt Nam tham dự Olympic Lodon 2012 đã được tổ chức tại Hà Nội. Các khoản tiền thưởng được hứa sẽ dành cho các tuyển thủ nếu giành được huy chương cũng rất lớn. Nếu ước tính cả từ tiền thưởng theo quy định của nhà nước lẫn tiền các doanh nghiệp hứa thưởng, tuyển thủ giành HCV có thể nhận tới 1 tỉ đồng, HCB nhận 600 triệu đồng và HCĐ nhận 400 triệu đồng.
Ông Lâm Quang Thành, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục Thể thao, Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam tại Olympic London 2012 cũng đã long trọng hứa với đồng bào “sẽ phấn đấu mang lại vinh quang cho đất nước”. Nhưng ông đã lãnh đạo đoàn VN mang lại những gì, ta sẽ biết sau.
Trong danh sách đoàn thể thao Việt Nam dự Thế vận hội 2012 London, khai mạc từ ngày 27-7, có 56 người nhưng chỉ có 18 người thực sự tham gia tranh tài!
Các vị “ăn theo” đội Việt Nam đi Olympic gây tranh cãi
Theo Tin tức Online của VN: “Việc cử một lực lượng khá đông các thành viên đi theo hỗ trợ cho các tuyển thủ đã tạo ra nhiều ý kiến trái chiều.
Đoàn thể thao Việt Nam tham dự Olympic London bao gồm 56 thành viên. Trong số này chỉ có 18 VĐV của 11 đội tuyển, nhưng có tới 38 người “ăn theo”. Ngay từ khi bản danh sách đoàn được công bố, việc số người “ăn theo” gấp hơn 3 lần số VĐV trực tiếp thi đấu đã gây ra nhiều ý kiến thắc mắc từ dư luận và báo chí.
Trong số đội quân “ăn theo”, môn teakwondo có số thành viên đông nhất, lên tới 6 người. Các đội khác cũng trung bình khoảng 3 người, trong đó tính cả các chuyên gia, bác sỹ...”
Tôi chỉ nêu một ý kiến của người dân lên tiếng trên các báo:
Bạn Lãng Du viết: “Mấy khi có dịp đi châu Âu miễn phí như vầy, phải tranh thủ cơ hội chứ, ai không “có vé” thì đừng ganh tị.
Các bác thông cảm, bốn năm mới có một lần chứ chẳng dễ gì. Nhân chuyện “quan nhiều hơn lính” này tôi nhớ cách đây cũng khá lâu rồi, Ủy Ban TDTT (Thể dục thể thao) lập đoàn cán bộ sang Trung Quôc mua tấm biển điện tử (thường dùng trên sân bóng đá). Mua cái ấy mà cũng lập cả một đoàn sang Trung Quốc thì quả là khôi hài”.
Danh sách tuyển thủ VN và các môn thi
Nhưng chuyện quan lợi dụng cơ hội đi tham quan, chúng ta bàn đến ở đoạn sau. Xin trình bày tiếp danh sách các đấu thủ và các môn thi để bạn đọc tiện theo dõi:
Danh sách 18 VĐV chính thức đến Olympic London 2012 bao gồm: Phan Thị Hà Thanh, Phạm Phước Hưng, Đỗ Thị Ngân Thương (thể dục dụng cụ), Hoàng Xuân Vinh, Lê Thị Hoàng Ngọc (bắn súng), Văn Ngọc Tú (judo), Nguyễn Thị Lụa (vật), Lê Huỳnh Châu, Chu Hoàng Diệu Linh (teakwondo), Nguyễn Thị Thanh Phúc, Dương Thị Việt Anh (điền kinh), Nguyễn Tiến Minh (cầu lông), Phạm Thị Hài, Phạm Thị Thảo (rowing), Nguyễn Tiến Nhật (đấu kiếm), Trần Lê Quốc Toàn, Nguyễn Thị Thúy (cử tạ), Nguyễn Thị Ánh Viên (bơi lội).
Trong số này có một số không ít được các quan chức thể thao cho rằng có nhiều hy vọng đoạt huy chương, không kể vàng bạc hay đồng, như bắn súng, vật, đi bộ, taekwondo, judo.
Chờ huy chương như… hòn vọng phu
Nhưng coi bộ các anh phóng viên tại Luân Đôn ít có chuyện gì để nói đến 18 tuyển thủ VN đi thi đấu ở Olympic và 38 vị gồm HLV, săn sóc viên, giới chức “có trách nhiệm” của VN đi theo với mục đích làm rạng danh thể thao nước ta trên đấu trường quốc tế. Mỗi khi có giải thường dù là huy chương vàng, bạc hay đồng đều được treo cờ cho cả thế giới “biết mặt anh hùng”. Nhưng tiếc rằng từ hôm đi “thi đấu” đến nay, gần hết Olympic mà chưa thấy mấy anh phóng viên “đài nhà” tường thuật một lần treo cờ nào dù là treo bên trái hay bên phải bục huy chương, chứ nói gì tới chuyện treo cờ ở giữa bục danh dự. Dân Việt cứ dài cổ ra chờ giây phút đó mà chưa thấy đâu. Nay lại hy vọng ngày mai, mai lại hy vọng vào ngày mốt, cứ như hòn vọng phu vậy. Đến khi tôi viết bài này, đoàn VN chưa có tí huy chương nào, ngày cuối cùng chỉ còn 2 môn nữa chưa thi. Cầu trời cho một tấm huy chương cho đỡ “chổng mông mà gào”.
Nhiều buổi tối, ngồi ở các quán cà phê, người ta vẫn nói với nhau “mình chưa được cái huy chương nào bác nhỉ”. Phải thành thật nói rằng dù thế nào thì người VN cũng mong mỏi hết lòng cho chiếc huy chương của các võ sĩ VN với lòng thương yêu thật tình. Tuy nhiên, việc chưa được cái huy chương nào không phải là điều bất ngờ đối với khán giả VN, bởi ngay từ đầu, công chúng VN đều biết rằng đây là cuộc thi tài rất khó khăn. Các võ sĩ VN, cả nam và nữ đều thua xa các tuyển thủ quốc tế.
Đi học hay đi thi đấu?
Những tuyển thủ VN với đời sống khó khăn, chỉ nhận được sự giúp đỡ nửa vời hoặc không nhận được gì cả, song họ đã hết lòng hết sức cho sự nghiệp thể thao của mình. Họ rất xứng đáng nhận được lòng thương yêu của công chúng. Nhưng… sức người có hạn, không được đầu tư, không được rèn luyện đến nơi đến chốn, làm sao trèo lên cao được. Ngay cả khi chấn thương chưa lành cũng không được chữa trị như trường hợp của Nguyễn Thị Lụa, môn vật, để thua ngôi sao gốc Việt Carol Huỳnh (Canada) ngay trận mở đầu 0-5.
Cái khẩu hiệu hay lời tuyên bố “đi để học hỏi” chỉ là sự an ủi, hoàn toàn không có tính thuyết phục. Sân chơi Olympic là để thi đấu chứ không phải đi học. Muốn học thì đi chỗ khác. Hay là các ông ấy muốn nói đi học bị đá, bị đấm cho quen? Nếu nói thế thì kẻ hèn này đành “chịu thầy”, đúng là “thầy chạy!” Vào sân Olympic cũng như vào sân bóng tranh giải vô địch, vào là để thắng, chứ không phải để học hay để thua.
Cần nói rõ là công chúng VN không trách móc gì các tuyển thủ trẻ của VN. Vấn đề chính không ở trong tay “vận động viên” mà là ở những người có trách nhiệm với tương lai thể thao VN. Không trồng cây hay không biết cách nuôi dưỡng cây thì làm sao hái quả?
Chúng ta cũng không quá nặng về thành tích như bắt trẻ em 5-6 tuổi phải vào trại tập trung, ngày đêm học đủ môn thể thao nặng như lao động khổ sai, cướp mất đời sống tươi đẹp nhất của các em, chỉ để làm thế nào cho quốc gia mình đoạt nhiều huy chương nhất. Thứ huy chương như thế chỉ là thứ bánh vẽ, công việc của kẻ nhào nặn những cục đất sét thành huy chương, chứ chẳng vinh dự gì.
Đừng “đổ tội” cho người khác
Không được huy chương vì không bằng người, thua là thua. Nhưng có một vài ông “quan thể thao” lại mượn cớ này cớ khác để “chạy tội”, để “đính chính” một sự thật quá rõ ràng. Xin chứng minh một kiểu “tại, bởi, vì” được một quan chức thể thao lôi ra như một lý do “chính đáng” giải thích cho việc võ sĩ VN thua. Xin lấy ngay một nhận định trên ngay trang báo trong nước VN Express ngày 07-8-2012 và được hầu hết các báo ở VN đăng lại:
Quốc Toàn mất huy chương vì bị cổ vũ to
“Tiếng cổ vũ quá to của hai du học sinh Việt Nam tại Anh trong đêm thi đấu nội dung 56kg, khiến Quốc Toàn mất tập trung. Đó là tiết lộ mới đây từ Tổng thư ký Ủy ban Olympic Việt Nam Hoàng Vĩnh Giang, khiến tất cả phải “sốc”. Ông Giang là người cũng có mặt trong đêm Quốc Toàn thi đấu. Việc lực sĩ này đánh rơi huy chương, theo ông Giang, là rất thua oan uổng. Theo ông Giang, lúc Toàn đang tập trung thực hiện ở nội dung cử giật, cả nhà thi đấu im lặng nhưng bất ngờ ở một góc, có hai du học sinh Việt Nam đã hô rất to: “Việt Nam vô địch, Việt Nam vô địch”. Chính sự “phá bĩnh” vô tình này đã khiến lực sĩ người Việt Nam không giữ được tập trung, thậm chí bị tâm lý.
Đây thực sự là câu chuyện hy hữu với đoàn thể thao Việt Nam trong những lần tham dự sân chơi Olympic”.
Lời giải thích chỉ là buồn cười và thiển cận:
Ngay sau đó, một học sinh đang du học tại Luân Đôn, là người đã hô to cổ động cho Quốc Toàn đã có lời giải thích:
“Sở dĩ chúng tôi hô cổ vũ trong sự im lặng (trước khi Toàn cử tạ) là vì chúng tôi muốn cho Toàn biết rằng có cổ động viên Việt Nam ở đây đang cổ vũ cho em".
Tôi chính là một trong số 2 cổ động viên hôm Quốc Toàn thi đấu nhưng xin đính chính là không có ai nói câu “Việt Nam vô địch” mà chỉ có “Việt Nam come on - Việt Nam cố lên” thôi. Bản thân tôi cũng có một hai lần hô: “Toàn ơi cố lên em”. Thật ra sau tiếng hô cổ vũ, Quốc Toàn vẫn còn 1 phút để chuẩn bị”.
Như thế đã quá rõ ràng, không phải vì tiếng hô cổ vũ đà làm cho võ sĩ VN thua. Bởi Quốc Toàn còn tới 1 phút để chuẩn bị và hơn thế, một võ sĩ được huấn luyện hẳn hoi phải có tâm lý thi đấu vũng vàng chứ không vì một tiếng cổ vũ mà mất tinh thần. Một độc giả VN cho rằng lời kết tội hai du học sinh là chuyện buồn cười:
Ban Vũ Trung Giang viết: “Thắng thua là chuyện bình thường. Miễn là vận động viên đã cố gắng hết mình. Không ai trách Toàn cả. Thế nên không cần đưa ra lý do rất buồn cười “cổ vũ to” mà để giải thích cho thành tích của mình. Đã là thi đấu đỉnh cao thì phải có sự rèn luyện và chuẩn bị tâm lý tốt cho các tình huống”.
Bạn Hoàng X Vịnh cho đó là “sự thiển cận trong việc đổ lỗi, của những người bình thường - nhà vô địch, người thành công không có tật này”.
Đừng quanh co nữa
Đây chỉ là một chuyện khôi hài khiến người bình dân cũng không thể chấp nhận được. Ngay cả chuyện đổ tội cho võ sĩ bốc thăm “kém may mắn” nên mới thua cũng không thể có trong thi đấu đỉnh cao. Nếu giả dụ như võ sĩ may mắn lần này không gặp đối thủ “nặng ký” hơn, thì vòng sau cũng phải gặp đối thủ đó mới vô địch được.
Hãy nhìn thẳng vào sự thật, đừng quanh co nữa. Võ sĩ của ta thua vì đâu, kém như thế nào, cần phải cải tiến ra sao thì may ra trong những lần tranh tài sau mới mong có được một kết quả làm người dân hài lòng, chứ không buồn như bây giờ. Và khi buồn tủi, người dân lại nghĩ đến cái thân phận nghèo kiết xác của mình, trong khi các tổ chức khác cứ xài tiền đóng thuế mồ hôi nước mắt của dân đi “tham quan” một cách vô tội vạ.
Nếu dành tiền đó đầu tư vào thể thao nhiều hơn chắc đã không có cảnh trắng tay rồi đổ tội loanh quanh này. Còn hơn là để tiền cho các quan lấy tiếng đi học tập nhưng thực chất là lấy tiền công quỹ đi “cưỡi ngựa xem hoa”.
Ngay trong những ngày sôi nổi vì Olympic trắng tay, lại có nguồn tin như… đấm vào mặt các nhà thể thao không có ngân sách đào tạo thế hệ trẻ. Xin tóm tắt:
“400 sếp điện lực đi nước ngoài “học hỏi”
Tập đoàn mẹ vừa tăng giá điện 5% hồi đầu tháng 7 với lý do lỗ, thì Tổng Công ty Điện lực miền Nam có kế hoạch đưa 400 giám đốc, phó giám đốc đi tham quan học tập nước ngoài. (Xin ghi chú “tham quan” ở đây có nghĩa là đi du lịch, đi “xem cho biết” chứ không phải là quan tham tức quan tham nhũng).
Một danh sách dài các giám đốc, phó giám đốc đơn vị điện lực và chi nhánh điện cao thế của Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVN SPC) được cử đi “học hỏi” ở 3 nơi là Hong Kong - Thẩm Quyến, Hàn Quốc, Đài Loan.
Danh sách này chia làm 18 đoàn, mỗi đoàn 20-30 người. Thời gian mỗi chuyến tham quan trong vòng 5-7 ngày. Với kế hoạch đi Hong Kong - Thẩm Quyến, từ đầu năm, SPC đã tổ chức 3 đoàn, 3 đoàn còn lại dự kiến sẽ khởi hành từ ngày 12/8 đến 31/8. Có 6 đoàn đi Hàn Quốc rải đều từ cuối tháng 7 đến 22/9. Kế hoạch cho 6 đoàn đi Đài Loan dự định được thực hiện vào cuối tháng 10 năm nay…
Trong đề án Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực của SPC từ năm 2011 đến 2015, dự tính các năm sau số cán bộ được đưa đi đào tạo nước ngoài cũng hơn 300 người. Tổng cộng trong 4 năm từ 2012 đến 2015, khoảng 1.500 cán bộ điện lực ra nước ngoài.
Ông Nguyễn Văn Bình, Phó tổng giám đốc SPC (Tổng Công ty Điện lực miền Nam) cho rằng cần nhìn nhận nhiều vấn đề nếu đặt ra câu hỏi về sự “lãng phí khi cho hàng trăm cán bộ đi nước ngoài trong bối cảnh ngành điện đang lỗ”.
Quyết định cử 400 cán bộ đi tham quan, học tập nước ngoài của Tổng công ty Điện lực Miền Nam được đưa ra trong bối cảnh ngành điện lỗ hàng nghìn tỷ đồng với lý do giá bán quá thấp không đủ bù chi phí…”
Mặc dù Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVN SPC) đã có lời phân trần, và hủy 12 đoàn đi “tham quan học tập” nước ngoài. Hai đoàn còn lại vẫn lên đường do thời gian gần kề vì đã cam kết với nước đến, nhưng như thế càng lộ rõ sự sai trái từ trước tới khi bị phát hiện..
Tình sơ sơ ra cái khoản này cũng mất đến hàng trăm tỉ đồng của điện lực, lấy từ túi tiền của nhân dân từ anh nghèo mạt rệp đến anh giàu nứt đố đổ vách. Chưa kể tiền túi các vị quan chức đó cùng gia đình đi tháp tùng, mang ra nước ngoài chi phí hết bao nhiêu. Chẳng lẽ xách túi đi không về không?
Chuyện đi Tây “tham quan” metro, nhà ga của ông Giao thông Vận tải
Bạn Cường, một bạn đọc hiện ở Pháp cho biết:
“Tôi đang sống và học ở Pháp, tôi có quen với một anh bạn làm ở ngành GTVT (Giao thông vận tải), trong vòng 2 năm mà đoàn của anh ta gần 20 người sang Pháp tới 5 lần, hỏi sang làm gì anh ta nói sang học tập bằng cách tham quan, vâng đó là học kiểu gì thưa các bạn, đó là đoàn anh ta thuê một du học sinh bên này thông thạo tiếng pháp dẫn đi coi các bến metro, nhà gare... để cho các cán bộ " nhìn và học " híc. Thử hỏi như thế họ học được gì ? Trong khi họ không biết tiếng phải thuê phiên dịch là sinh viên, tiền ăn ở khách sạn đều được tài trợ, tôi thấy thật tốn kém mà không mang lại lợi ích gì cả. Thật lãng phí!”
Còn lâu
Nếu dành một phần ngân sách của những công ty độc quyền của nhà nước và dành một phần ngân sách của các cơ quan thích đưa “cán bộ” ra nước ngoài vì những lý do vớ vẩn, cho ngân sách thể thao thì may biết mấy. Đoàn thể thao VN đã không phải trắng tay về như hôm nay.
Dân cũng buồn, tuyển thủ cũng mắc cỡ với dân. Chỉ có mấy ông ngoan cố là cứ nhơn nhơn đổi tội cho người khác, đổ tội cho Trời vì… lá số tử vi “kém may mắn”. Thế thì thể thao VN bao giờ mới bước ra sân chơi thế giới được! Người dân chỉ còn biết thốt lên hai tiếng: “còn lâu”!
Văn Quang 10-8-2012
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn : Còn thác loạn đến thế nào nữa?
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn
Còn thác loạn đến thế nào nữa?
Đã có biết bao nhiêu chuyện quái gở xảy trong nhũng năm gần đây, báo hiệu một nền luân lý đạo đức xuống cấp trầm trọng, tưởng không thể xuống cấp hơn được nữa. Chuyện bằng giả, bằng mua, bằng thi thuê, thi giùm cho sếp chỉ còn là chuyện vặt. Đã có bao nhiêu sếp xài bằng giả bị lật tẩy không đếm được. Giám khảo coi thi, mang bài giải vào tận trường thi cho thí sinh là chuyện từ “thượng cổ” tới nay chưa từng thấy… Nền giáo dục VN đang cảnh báo những hồi chuông nghiêm trọng.
Từ người lớn đến trẻ con
Về lối sống, đạo đức luân lý, gần đây dư luận đã kinh hoàng về vụ 3 ông bà bác sĩ cùng lảm việc ở một cơ quan, ngoại tình “ngon lành” rồi bà bác sĩ tự quay phim cảnh ái ân của mình và tình nhân là sếp của mình, đưa cho chồng vừa “chiêm ngưỡng” vừa làm bằng cớ, tung ra trước các báo chí cho cả làng cùng xem, sau đó kiện sếp đã quyến rũ, bắt ép vợ mình “quan hệ”. Kết quả cuối cùng hai ông bà trí thức ngoại tình bị thuyên chuyển đi mỗi người một nơi, kể như xong. Sự sa đọa và lối giải quyết “nửa chừng xuân” ấy như chỉ làm cho có, làm cho xong, đối phó với dư luận. Nhưng thực ra là họ đã đối phó, thách thức, nhạo báng với cả một nền luân lý truyền thống của ông cha ta để lại.
Người trí thức tạm gọi là “thành đạt” đã có một cuộc sống khá giả, vậy mà vẫn nổi loạn. Làm gương xấu cho lớp trẻ mới lớn. Điển hình là câu chuyện quái gở tôi đã tường thuật với bạn đọc về hai cô cậu chỉ ngồi “chat” với nhau qua mạng internet, để rồi hẹn hò đưa nhau vào khách sạn, thực hiện những gì đã học được suốt một tuần lễ liền đến phờ phạc ngớ ngẩn khiến cả hai gia đình đều không còn nhận ra con mình nữa. Chúng trở thành những “quái thai thời đại”, chẳng biết tương lai ra sao.
Đó chỉ là 2 câu chuyện điển hình, của một hai năm trước. Tưởng rằng đó là hết mức của những thác loạn. Nhưng ngững ngày gần đây, sự sa đọa còn có nguy cơ… tiến bộ hơn, “vượt thời gian và không gian”. Nó quái đản đến nỗi có giàu óc tưởng tượng cũng hình dung ra.
Ra mắt bố mẹ chồng bằng slogan…quái gở
Mời bạn đọc hàng tin ngắn này:
“Trong lần ra mắt gia đình người yêu, Thanh Hương (23 tuổi, quê Nghệ An - một "tín đồ" của áo thun slogan) chẳng ngại mặc chiếc áo với dòng chữ: “Đu theo xe rác, lượm xác người yêu”. Lần đầu, ba mẹ người yêu tưởng cô bé chỉ mặc một lần cho vui, nhưng lần khác đến chơi, cô bận ngay chiếc áo với dòng slogan còn sốc hơn: “Bỗng dưng muốn ấy...”. Cứ mỗi lần đến, cô lại “gắn” trên ngực áo một câu dữ dội khiến ba mẹ người yêu tưởng mình hoa mắt. Chắc chắn ông bà này phải chạy dài, vừa chay vừa vái “cô con dâu tương lai” kia đến nhà khác làm dâu, đừng bén mảng tới nhà bà, kẻo con trai bà chết sớm.
Không cần bình luận gì thêm, bạn đã thấy được sự thác loạn của tuổi trẻ ở đây bây giờ lên đến “cao trào” nào.
Kiểu mặc áo thun có những slogan trên ngực là chuyện thường thấy. Hầu hết là những hàng chữ rất dễ thương hoặc gây đôi chút tò mò với người xung quanh hoặc muốn bày tỏ một điều gì đó như mơ ước, ý thích của riêng mình. Ở VN cũng vậy, có những hàng chữ như “Phản đối đào đường”, “Tôi ghét kẹt xe”... Hoặc slogan có thể tạm chấp nhận được, mang tính hài hước như : “ăn chơi sợ gì mưa rơi, “bó tay con gà quay”, “đói như con sói”...
“Hàng độc” ở đâu ra?
Nhưng cũng có những dòng slogan với ngôn từ nhố nhăng như “Chán như con gián”, “Không bao giờ bán đứng bạn bè nếu... chưa được giá”, “Chúng ta rồi cũng sẽ già, sẽ lên nóc tủ ngắm gà khỏa thân”. “Bầu ơi thương lấy bí cùng, mai sau có lúc nấu chung một nồi”, “không say không về”… Qua những slogan ấy, các cô các cậu học trò còn muốn chứng tỏ “đẳng cấp” của mình trong giới ăn chơi. Vì thế cần phải có những slogan được coi là “hàng độc”, nhiều hàng chữ được các “tuổi tin” sáng tạo ra rồi các cửa hàng chuyên in áo thung tiếp sức sáng tác ra thêm những “phiên bản” mới, độc hơn, dữ dằn hơn. Đó chính là các người lớn khuyến khích cho trẻ em bước dần vào nững trò chơi thác loạn mà không một cơ quan văn hóa nào thèm để mắt tới.
Vì thế sự phát triển của những trò chơi trẻ trung này thành trò thác loạn rất nhanh, chỉ trong vòng vài tháng gần đây là nó “biến thái” như vết dầu loang trên biển. Nếu không nhanh tay ngăn chặn, không hiểu đường phố và tuổi trẻ VN sẽ biến thành cái gì. Cái chợ cổ động cho những trò chơi trụy lạc!
Ngăn chặn “vết dầu loang”
Hãy nhìn vào thực tế, quanh các khu công nghiệp Đồng An, Sóng Thần (Bình Dương), khu chế xuất Linh Trung I, II (Thủ Đức, TP Sài Gòn), nhan nhản các bạn trẻ áo quần lòe loẹt với đủ loại xanh, đỏ, tím, vàng.
Nhiều cô cậu đi xe đời mới, dùng điện thoại xịn nhưng lại khoác chiếc áo với dòng chữ to tướng “Tui nghèo kệ tui” bởi “Nghèo không phải là cái tội mà là phong cách sống”. Đó là cách khoe của kiểu mới. Rồi giới học sinh, sinh viên cũng gây sốc với slogan: “Học đi đôi với hành, hành đi đôi với... tỏi”, “Yêu là việc nhỏ, học là việc lớn. Không làm được việc nhỏ, sao làm được việc lớn”, “Học. Học nữa. Học mãi. Đuổi... nghỉ”.
Một cửa hàng áo quần gần khu công nghiệp Đồng An treo đủ loại áo thun in nhan nhản slogan nhảm nhí với giá bán chỉ 30.000 - 50.000 đồng. Người bán hàng còn lôi trong túi ra một lô hàng với các hình ảnh sexy và nói: “Mấy mẫu này bữa nay hút lắm, không có hàng lấy về bán luôn”. Đấy là chưa kể những mẫu áo với những tấm hình và câu chữ “quái dị” hơn, chủ cửa hàng chỉ dành cho khách quen hoặc khách lạ với giá cắt cổ. Những của hàng ở Bình Dương hay Thủ Đức kiếm ăn được, tất nhiên những của hàng ở ngay TP Sài Gòn cũng nhanh chóng vào cuộc, rồi Hanoi, Hải Phòng cũng cứ thế “phát huy” thêm.
Tôi cho rằng đây là trách nhiệm của nhà trường, của gia đình và các tổ chức xã hội. Các cơ quan văn hóa VN cần phải phối hợp với các cơ quan khác, ngăn chặn ngay những cô cậu mang những slogan nhảm nhí này. Có thể nói đây là những hành động không khác gì “công súc tu sỉ’ như trước đây chúng ta có luật cấm và phạt những kẻ vi phạm. Không thể để cho một lớp trẻ thiếu văn hóa, thiếu ý thức tôn trọng cộng đồng cứ nhởn nhơ như thế mãi được. Đã phạt những ca sĩ “khoe của” trên sân khấu thì cũng nên phạt những kẻ bôi nhọ thành phố, làm bại hoại thuần phong mỹ tục. Sự thờ ơ của những người có trách nhiệm khiến người dân vô cùng ngạc nhiên.
Cô gái trẻ đang buồn muốn gì?
Đấy là tảng băng nổi, tảng băng chìm con nguy hại hơn nhiều. Mới đây, trên Faceboook, một cô gái rất trẻ nữ đang sống ở Hà Nội (theo thông tin trên facebook) đã đăng dòng status với nội dung “đang rất buồn và muốn quan hệ tình dục” và cung cấp số điện thoại để những ai có nhu cầu liên hệ. Đáng tiếc hơn nữa là đây lại là sinh viên của một trường Cao đẳng và mới chỉ sinh năm 1993.
Chỉ trong một thời gian ngắn, status này đã thực sự thu hút cộng đồng mạng với hàng trăm lượt chia sẻ. Ngoài ra, cô bạn này còn thản nhiên bình luận dòng status của mình với những lời lẽ hết sức thô tục, lại còn kể thêm cả các “chiến tích” mà mình đã đạt được từ khi đi học.
Hành động của cô gái này trên mạng xã hội khẳng định thêm về một lối sống quá sa đọa của không ít các cô cậu “tuổi teen” ở VN hiện nay.
Rùng mình kinh hãi vì thái độ “hồn nhiên” của hung thủ 16 tuổi
Đó là chuyện cô gái trẻ, chuyện của các cậu trai mới lớn còn nguy hiểm hơn, chưa đầy 16 tuổi đã hiếp dâm, giết người cướp của.
Mới tuần trước đây thôi, vào đêm 11-8, một Lê Văn Luyện thứ 2 ở Thanh Hóa hiếp rồi giết dã man nữ sinh lớp 11. Kẻ giết người Lê Tuấn Anh tự nhận là “em” của Lê Văn Luyện.
Nạn nhân, em Nguyễn Thị Bích Ngọc, sinh năm 1995 (hiện là học sinh lớp 11 T1 trường THPT Quảng Xương III) đã bị hung thủ giết, hiếp sau đó ném xác xuống sông thuộc địa phận xã Quảng Châu (huyện Quảng Xương- Thanh Hóa).
Khi bị bắt, hung thủ man rợ này còn “hồn nhiên” nói rằng “Cháu có họ hàng với anh Lê Văn Luyện nên cháu phải làm một điều gì đấy giống anh ấy”.
Điều đáng sợ ở đây, không chỉ là tội ác của lứa tuổi 16 mà chính lá thái độ “hồn nhiên” của cậu học trò ấy. Câu trả lời kiểu “vì tôi có họ hàng với anh Luyện” nên cũng hành động như Luyện đã làm rùng mình những người sắt đá nhất. Nhưng đó cũng là câu trả lời “thật nhất” của hung thủ. Những tội phạm vị thành niên, tội phạm mới lớn đã từng đọc, từng nghe, từng xem đâu đó những hành vi tàn độc ở một thời điểm nào đó. Nguy hại hơn nữa, từ thời Lê Văn Luyện được một số giới trẻ VN xem như “người hùng” và làm thơ, viết nhạc ca ngợi tên sát nhân này!!!
Trở về với đời sống thời kỳ bán khai, hồng hoang nào đó
Tờ Dân Trí đã viết: “Liên tiếp những tội ác man rợ khiến người ta có thể ngỡ ngàng như thể xã hội đã bị đưa về với thời kỳ bán khai, hồng hoang nào đó. Luật pháp xã hội dường như không còn tác dụng răn đe khi hết xử những vụ giết người man rợ này lại xuất hiện trọng án khác.
Điều này cho thấy, điều nguy hiểm cho xã hội không chỉ ở những kẻ thủ ác mà chính là một hệ thống truyền thông “hồn nhiên” vô tình tiếp tay cho tội ác lan tràn.
Một nhà văn đã nói: càng “hồn nhiên” với tội ác - dưới bất kỳ hình thức nào - là càng góp sức mở đường cho tội ác tràn lan.
Theo luồng ý kiến này, độc giả Minh Thành cho rằng: “Kể từ sau vụ Lê Văn Luyện, ngày càng xuất hiện nhiều tên tội phạm tuổi teen. Nhất là tội phạm đặc biệt nguy hiểm như cướp của, giết người, hiếp dâm. Bọn chúng lập băng nhóm và tự xưng là “đàn em” Lê Văn Luyện để gây tội ác khắp nơi”.
Môi trường sống không cải thiện thì còn nhiều đứa trẻ phát triển tâm lý cực đoan chán đời và sẵn sàng thực hiện tội ác”.
Môi trường sống đó ở xã hội VN phải cải thiện như thế nào là một dấu hỏi lớn. Khi đồng tiền và thú vui hưởng thụ là lẽ sống của một số rất lớn “đàn anh, đàn chị” và kể cả “các chú, các bác” thì “đàn em, đàn cháu” bất chấp chuyện gì cũng có thể làm được cho bằng các anh các chị là điều dễ hiểu.
Có đúng là bề trong xã hội đang trở về với cuộc sống thuở hồng hoang như tờ báo Dân Trí đã mô tả? Quả là sự tụt xuống đáy dốc thê thảm.
Lời kể chuyện của một cô giáo
Một cô giáo trẻ đang dạy trung học tại Hà Nội đã viết qua e mail cho một tờ báo kể lại những chuyện mắt thấy tai nghe của cô về “sự yêu đương” của học sinh lớp 6, lớp 7 ngay trong chính lớp cô dạy, khiến chúng ta lại phải giật mình lần nữa trước lối sống buông thả của không ít teen thành phố bây giờ. Xin trích nguyên văn những gì cô giáo đã kể lại:
“…Tôi đọc đựơc những lời hẹn hò tình tứ, những câu yêu thưng rất “người lớn” trong lá thư của hai cô cậu học trò nhí của mình. Đọc thư, tôi thật sự bàng hoàng.
Bạn có tưởng tượng được không khi mà ở tuổi đó các em viết thư cho nhau với những lời lẽ mà sau khi đọc chúng ta phải giật mình. Tôi xin trích nguyên văn một đoạn như thế này: “Chồng iu quý của em! Tối qua, chồng hok đến gặp em như đã hẹn, có fải chồng đi “chơi” với con khác hok? Em bắt đền chồng, tối thứ 7 tuần này chồng fải đền cho em nhìu hơn đấy nhé! Mà lần này hok ra bụi chuối hôm nọ nữa đâu, ở đó bẩn lắm lại nhìu muỗi nữa. Chồng cố chơi lấy con lô để cuối tuần hai vợ chồng mình đi nhà nghỉ cho nó máu nhé! Vợ chồng cái Thương nó toàn đi nhà nghỉ mà chồng…”
Một lá thư khác thì có nội dung thế này: "Chồng" à! tí nữa em ra nhà vệ sinh trc rùi 5'sau "chồng" ra sau nhé, chúng mình sẽ làm "kiểu đứng" như trong phim hôm nọ em xem, em sẽ dạy "chồng" kiểu đó, hay lắm!...."
Hành động “thực tế” ngay tại trường
Cô giáo kể tiếp: “Tại lớp 6A, đang trong giờ học, cả lớp say sưa nghe giảng và sôi nổi học tập thì một em nữ học sinh xin phép tôi ra ngoài đi vệ sinh. Lẽ tất nhiên tôi cho phép em ra ngoài và không quên dặn dò: “Em hãy quay lại lớp ngay nhé”. Nhưng chưa đầy 3 phút sau thì một học sinh nam tiếp tục xin phép ra ngoài và cũng là ra nhà vệ sinh.
Và rồi 5 phút, 10 phút tôi không thấy hai học sinh đó quay về lớp, tôi bắt đầu sinh nghi và trong khi học sinh làm bài tập, tôi bước vội ra nhà vệ sinh để kiểm tra tình hình, thì …tôi giật bắn người. Hai học sinh của tôi đang hôn nhau và làm những việc vượt quá lứa tuổi học trò của các em. Tôi chững lại, rồi như chợt nhận ra tôi đang đứng nhìn, hai học sinh vội cúi mặt.
Băn khoăn, tôi tìm gặp, trò chuyện với các chị lao công thì được hay rằng, khi dọn vệ sinh họ thường lượm được rất nhiều vỏ bao cao su nhét trong bồn toalet.
Chồng - vợ là những câu xưng hô mà đến như tôi, một người đã có chồng mỗi khi gọi : chồng ơi cũng thấy một chút ngượng ngùng, vậy mà cách xưng hô chồng vợ dường như lại đang trở thành mốt của không ít cô cậu tuổi teen ngày nay.
Bạn có thể nghe thấy hoặc bắt gặp một cô nàng tóc vàng hoe, mặt búng ra sữa đi đường gọi một anh chàng đang vừa đi vừa đọc truyện tranh một câu rất ngọt tai như thế này: “Chồng ơi! chờ em với”
Chúng ta không nên chỉ nên án những hành vi thiếu lành mạnh đó của các em mà đồng thời ta phi tìm hiểu được nguyên nhân sau xa, gốc gác của những hành vi ấy. Vậy ai, cái gì là nguyên nhân gây ra và tiếp tay cho những suy nghĩ và hành động như vậy ở lứa tuổi các em? Câu trả lời xin dành lại cho tất cả những ai là người lớn trong xã hội chúng ta.”
Ai trả lời cho cô giáo những điều này? Và trả lời rồi có làm thay đổi được gì cho xã hội sáng sủa hơn không? Câu hỏi còn bỏ ngỏ. Lại xin dành cho các nhà làm văn hóa, giáo dục của thế hệ này trả lời giùm.
Đến chuyện một cô giáo “cuồng dâm” đáng thương hay đáng giận?
Trên đây là chuyện của học trò. Ngay cả chuyện của cô giáo cũng có những mâu thuẫn oái oăm.
Nhắc đến chuyện cuồng yêu, bạo dâm hay những câu chuyện về cai nghiện tình dục, bác sĩ Tô Thanh Phương – Trưởng khoa 6 (Bệnh viện Tâm thần Trung Ương 1) nhớ ngay đến trường hợp bệnh nhân N.T.T sinh năm 1982. Được biết, người phụ nữ tên T – nạn nhân của chứng cuồng yêu này đã được gia đình cho nhập bệnh viện Tâm thần hôm 13-7 vừa qua.
Khi mới được đưa vào BV, T. luôn trong tình trạng mệt lả, mất sức, bị rối loạn tâm thần. Cô luôn buồn chán, khóc lóc, lúc lại hoang tưởng vì bị quan hệ tình dục quá nhiều lần chỉ trong 1 đêm.
Cô T. sinh ra ở Mộc Châu (Sơn La), cô có bằng Đại học Sư phạm, dạy tại một ngôi trường trong tỉnh. T. xinh đẹp, nhưng lấy chồng 2 năm thì ly dị. Cô ra Hà Nội, tìm được công việc là giáo viên hợp đồng dạy học cho một Trung tâm giáo dục thường xuyên và cũng được nhiều thanh niên theo đuổi. Nhưng cô vẫn treo cáo giá ngọc không để y đến ai.
Cho tới khi T gặp D – một thanh niên trí thức người Hà Nội. Thấy D hiền lành, nói năng khiêm nhường và cũng có một công việc ổn định nên T cũng thầm mến D từ khi nào không biết. Nhiều lần ở bên nhau, D cũng đòi T cho “quan hệ” nhưng T vẫn quyết giữ gìn.
Khi cái giá ngọc rơi xuống
Cho tới một ngày không hiểu sao T lại dễ dãi đồng ý đi vào nhà nghỉ (khách sạn) với D. Vừa vào đến phòng, D đã khóa trái cửa lại. Mặc T chống cự, D liên tiếp quan hệ với T hùng hục suốt đêm mà chẳng có lấy một phút nghỉ ngơi.
Ngoài chuyện bắt “yêu” suốt đêm, D thản nhiên bắt T quan hệ tình dục ở đủ các tư thế. Cứ thế, suốt 1 đêm ròng bị yêu thô bạo, T mệt mỏi và sợ hãi đến loạn thần.
Bác sĩ Tô Thanh Phương – người đang trực tiếp điều trị cho T cho biết: “Ngày đầu vào BV, T mệt mỏi, hay khóc lóc và buồn chán. T tâm sự rằng vừa sợ cậu bạn trai quan hệ thô bạo suốt đêm kia nhưng lại vừa thích được yêu như thế và cũng thích gặp lại người đàn ông ấy”.
Luồng gió độc từ đời sống ngoài xã hội
Vừa sợ hãi lại vừa mong gặp lại người đàn ông “cuồng bạo” đó chính lá cái mâu thuẫn lớn nhất và là một bi kịch trong con người cô giáo. Nó mở toang cái cánh cửa thật sự của những ẩn ức, dồn nén, thèm khát của con người “treo cao giá ngọc”, sống “khép kín” nhưng làn gió độc từ ngoài cuôc đời thật, hàng ngày vẫn đè nặng lên tâm trí cô. Cái “giá ngọc” đã rơi xuống vỡ toang. Không ai có thể biết được trong những lúc cô đơn, cô giáo đã làm những gì, đã chui vào những trang web nào, đã xem những phim gì, đã học được những gì qua những trang sách báo nhan nhản những chuyện tình, những hình ảnh gợi cảm của những cuộc thi hoa khôi hoa hậu, thi hát xướng, nhảy nhót tưng bừng trên màn ảnh… Tất cả những thứ đó đã âm ỷ cháy trong tâm tưởng cô giáo như thùng thuốc súng chỉ chờ một ngòi nổ. Và cái ngòi nổ ấy đã đến. Nhưng nếu nó đến từ từ như những “cuộc nổi loạn” khác có lẽ cô giáo không bị loạn tâm thần như bây giờ, Song lúc này chính là lúc cô giáo sống thật nhất với mình.
Không biết cô T đáng thương hay đáng giận? Tùy bạn đọc phán xét.
Văn Quang – Saigon 17-8-201
Hình:
01- Những slogan được giới trẻ yêu thích
02- Cô gái trẻ tung hình trên Faceboook với những lời lẽ thô tục
03- Lê Tuấn Anh vẫn hồn nhiên khi khai nhận tội ác man rợ của mình
04- Cô giáo T. loạn thần đang nằm trong bệnh viện vì bị “hành” suốt đêm, nhưng lại vẫn muốn gặp người đàn ông ấy.
Tôi gửi bài "CÒN THÁC LOẠN ĐẾN THẾ NÀO NỮA" - 17-8-2012
Văn Quang
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn : Nỗi đau của khán giả VN, nỗi nhục của bóng đá
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn
Nỗi đau của khán giả VN, nỗi nhục của bóng đá
Đây không phải là chuyện ông bầu Kiên, (người đứng thứ 4 trong số 100 người giàu nhất Việt Nam 2010 với tài sản gần 3000 tỷ đồng), một đại gia tên tuổi lừng lẫy cả trong làng bóng đá. Ông đã, đang, từng là chủ tịch, là nhân viên hội đồng quản trị, là người hùn vốn trong vô số những ngân hàng, những đại doanh nghiệp, đại công ty… vừa bị bắt đang gây sóng gió tại VN. Ngoài việc “làm bóng đá” và ngân hàng, ông Kiên cùng những người trong đại gia đình ông kinh doanh những “mặt hàng” dân VN gọi là “siêu khủng”, “siêu hot” như kinh doanh sân golf; xây dựng hạ tầng giao thông; quản lý tài sản hữu hình và vô hình của doanh nghiệp; đại lý thu đổi ngoại tệ; xuất nhập khẩu vàng, mua bán vàng bạc đá quý... Người dân há mồm không thể ngờ lại có người lắm chức, lắm quyền và giàu đến thế. Bây giờ, qua báo chí mới được thấy căn nhà “vĩ đại” của ông trên mảnh đất kim cương ở Hồ Tây mà choáng váng. Dân nghèo còn hết hồn khi được dịp chiêm ngưỡng chiếc siêu xe Rolls-Royce Phantom Rồng, trị giá vài chục tỷ đồng của ông “trùm Kiên”.
Khi ông bị bắt lại không “dây dưa” gì đến các ngân hàng (theo tin tức “chính thống” được đưa ra).
Tuy nhiên, tối 23/8, Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã bắt và khám xét nơi ở, nơi làm việc của ông Lý Xuân Hải, nguyên Tổng giám đốc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB). Ông Lý Xuân Hải đã được dẫn giải về Trại tạm giam để điều tra làm rõ vụ án.
Thống đốc Ngân Hàng Nhà Nước VN đã chấp thuận bổ nhiệm chức danh Tổng giám đốc với ông Đỗ Minh Toàn thay cho ông Lý Xuân Hải..
Tóm tắt ban đầu, ông Kiên bị bắt điều tra vì lý do gi?
Bầu Kiên bị bắt vì những lý do: “kinh doanh trái phép” xảy ra tại 3 công ty khác nhau. Đó là Công ty cổ phần đầu tư thương mại B&B, Công ty cổ phần đầu tư ACB Hà Nội và Công ty TNHH đầu tư tài chính Á Châu Hà Nội.
Theo nguồn tin ban đầu, ông Kiên bị cáo buộc đã dùng tư cách pháp nhân của 3 công ty nêu trên để thực hiện các hoạt động đầu tư tài chính dù các doanh nghiệp đó không có chức năng này. Ông Kiên đã lợi dụng pháp nhân của 3 công ty để vay vốn ngân hàng, mua bán cổ phiếu. Sau đó, dùng cổ phiếu thế chấp lại cho các ngân hàng, lập các kế hoạch kinh doanh khống, nâng giá trị của các công ty. Cả ba công ty này đều do ông Nguyễn Đức Kiên lập ra và giữ chức vụ chủ tịch hội đồng quản trị (HĐQT). Còn phải chờ thời gian để có những thông tin rõ ràng hơn từ các cơ quan điều tra.
“Quả bom” này bạn đọc đã biết nhiều ở hầu hết các báo trong nước cũng như ngoài nước. Tôi không tường thuật lại chi tiết bản tin. Tôi chỉ nhắc đến tâm trạng thật nhất của người dân trước sự việc này. Những biến chuyển tiếp theo, xin để một kỳ khác, có đầy đủ dữ kiện, tôi sẽ tường thuật chi tiết hơn.
Tâm lý “gửi tạm” đang là xu thế tất yếu
Ngay sau khi tin đồn bầu Kiên bị bắt, sự trấn an của Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN) đưa ra gấp gáp, kịp thời, với lời kêu gọi của NHNN VN: “Ngân hàng Nhà nước kêu gọi người gửi tiền tại ACB hoàn toàn yên tâm. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang theo dõi sát diễn biến thị trường tiền tệ, trường hợp cần thiết, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản để ổn định và bảo đảm an toàn hệ thống.” Nói cho rõ hơn là NHNN sẵn sàng rót tiền cho NH ACB trả cho khách. Đồng thời nhiều ngân hàng đã đồng loạt phủ nhận sự ảnh hưởng của ông Nguyễn Đức Kiên. Nhưng cái gì cũng có hai mặt, càng trấn an nhanh bao nhiêu thì càng kích thích sự nghi ngại của “khô chủ” bấy nhiêu. Cho nên, thật sự vẫn làm những người gửi tiền tại ngân hàng VN hoang mang. Không cứ gì những người dân có tí tiền dành dụm gửi tại ngân hàng (NH) ACB, là một NH lớn có liên quan ít nhiều đến ông bầu Kiên, mà ngay cả những người gửi tiền ở các NH khác, dù lớn hay nhỏ cũng ngơ ngác, tìm hiểu xem… số tiền để dành của mình liệu có giữ được không hay như ông nước hoa Thanh Hương thì… cuộc đời đi đứt. Tân Tổng giám đốc NH ACB Đỗ Minh Toàn xác nhận lượng người tới rút tiền bắt đầu tăng cao trong ngày 21/8 và tiếp tục tăng đột ngột vào hôm sau. Ông Toàn nói thêm: “Tuy nhiên đến hôm nay đã dịu bớt và bắt đầu có khách gửi tiền trở lại”.
3 lý do người dân chưa dứt khoát gửi tiền ở đâu
Trước hết là nếu rút tiền chưa đến kỳ hạn thì số lời chỉ còn có 2% hoặc 3%, thay vì 9%. Thứ hai là rút tiền về rồi cất trong tủ, không sinh lời, tiền mất giá sẽ lỗ nặng. Thứ ba là chẳng biết đầu tư vào “kênh” nào, bởi chẳng có nơi nào đáng tin cậy. Lại gặp tín dụng đen như thời kỳ ông NHNN mới “xiết đầu vào” thì tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa. Thế nên, cho đến lúc này, người dân đang vẫn cứ tạm thời để đấy cái đã, chờ xem tinh hình biến chuyển ra sao rồi tính sau. Tôi cần nhấn mạnh cho rõ là tâm lý “gửi tạm tiền ở các NH” lúc này đang là “xu thế tất yếu” buộc người gửi tiền phải tính đến. Có lẽ rồi đây những người gửi tiền thời hạn lâu dài như 6 tháng, 1 năm sẽ bớt nhiều, chỉ còn lại những người gửi ngắn hạn, 1-2 tháng. Họ đề phòng khi cần rút ra là rút được ngay. Đó chính là cái “tâm trạng tạm thời” hiện nay và là sự đề phòng thụ động rất cần thiết. Bởi vậy nếu có một biến động nào đó thì chưa biết chuyện gì sẽ xảy ra. Còn chuyện thị trường cổ phiếu hoảng loạn là của các “đại gia”, chẳng ăn nhậu gì tới “dân Bàn Cờ, ba cọc ba đồng”.
Bây giờ xin trở lại chuyện đáng nói nhất trong tuần này. Đó là chuyện bóng đá.
Nỗi đau của khán giả VN
Trước hết mời bạn đọc xem những hàng chữ sau đây của người hâm mộ bóng đá tại VN trong mấy ngáy qua:
“Tôi ngu như bò mới đi xem trận hôm qua”
Bạn Doan Cong Minh “tự sỉ vả” mình: “Hôm qua hăm hở đi xem trận chung kết, người đông như kiến...bon chen khổ sở để cuối cùng nhận ra 1 chân lý: tui thiệt ngu như bò mới đi xem trận hôm qua”.
“Tôi nghĩ muôn đời tôi không xem bóng đá Việt nữa”.
Bạn Bá sơn viết: Tôi nghĩ muôn đời tôi không xem bóng đá Việt nữa với lối đá như hôm qua tôi xem mà buồn quá. Với lối chơi thể thao như vậy nếu Việt Nam đạt đươc chức vô định Seagames tôi sẵn sàng ủng hộ đội bóng việt 5 triệu đô”.
“Chẳng bao giờ đọc những cái tin về bóng đá VN”
Bạn Hoàng Anh viết: “Chán với các tin bóng đá VN. Thật sự các cầu thủ VN không có đầy đủ tư cách, trình độ thì không bằng ai nhưng bệnh ngôi sao thì thôi rồi. Ai biết được nội tình trong một đội bóng thì phải phát ngấy với mấy ông trời con này! Cả các ông lãnh đạo và ông bầu các đội bóng cũng vậy nốt!
Đây là câu trả lời cho việc tôi chẳng bao giờ đi xem một trận bóng đá của VN, chẳng bao giờ đọc những cái tin về bóng đá VN, vì có đọc chỉ tổ bực mình làm ảnh hưởng đến công việc, gia đình”.
Như chuyện khôi hài
Bạn Nguyên Hải viết: “Không khi nào mà tôi cũng như người hâm mộ bóng đá VN đón nhận tin kết thúc giải bóng đá VĐQG và nhà tân vô địch một cách hờ hững và nhạt nhẽo đến như vậy, đúng như cách các cầu thủ Hanoi T&T ăn vạ, câu giờ.
Làm bóng đá cốt là khích lệ tinh thần dân tộc, màu cờ sắc áo và để người hâm mộ được vui mà cuối cùng chẳng thấy đâu. Buồn quá, bóng đá VN cũng như xã hội, rõ ràng đích thị ông Hiển có 2 đội bóng, quy chế bóng đá chuyên nghiệp đã cấm nhưng không xử được. Vì sao? Vì tên đăng ký đội bóng SHB Đà Nẵng ông Hiển có phải là chủ đâu! Đúng như kê khai tài sản để chống tham nhũng vậy, thật khôi hài”.
Mèo vẫn hoàn mèo
Ông Quảng than thở: “Sau khi thay tên gọi, rồi thay ban điều hành nhưng cuối cùng thì mèo vẫn hoàn mèo, bóng đá Việt Nam vẫn là sân chơi cho vài đại gia lắm tiền nhiều chiêu và toàn là quái chiêu, cả thế giới chuyên nghiệp không ai dám làm như vậy cả, các ông ấy đang ngồi xổm trên khán giả, ngồi xổm trên sự thăng tiến của bóng đá nước nhà. Bởi vậy bóng đá Việt Nam vẫn đang ngồi xổm giữa cái ao làng mà mồm vẫn ra rả đang ngồi ở biển với các nước khác. Chán !!!!!
Không còn đủ kiên nhẫn yêu đội bóng trên quê hương mình
Thưa bạn đọc, đó chỉ mới là vài nỗi công phẫn của hàng triệu khán giả VN khi xem xong trận chung kết bóng đá tranh ngôi vô địch quốc gia năm 2012.
Thật ra đã từ lâu, tôi không muốn nói đến bóng đá VN bởi tôi biết độc giả ở nước ngoài cũng “chán mớ đời” những chuyện này rồi. Ngay như ở VN, những người hâm mộ bóng đá cũng đã quay lưng lại với nền bóng đá “trên không chằng, dưới không rễ này”. Các sân bóng cứ ngày một vắng dần khán giả. Có khi nhìn vào một trận thi đấu bong đá ngay trên sân nhà, đội nhà, cũng chỉ lèo tèo vài chục đến vài trăm khán giả vào ngồi loạc choạc ở các bệ xi măng. Vài ông quan chức thể thao ngồi cho có vị trên các hàng ghế VIP trống hươ trống hoác.
Tôi nói “những người hâm mộ bóng đá VN” là chưa đủ nghĩa, thật ra có hàng chục triệu nam nữ thanh niên VN yêu bóng đá, say mê bóng đá. Bởi đó đã trở thành môn thể thao vua như “quốc hồn quốc túy” có truyền thống lâu đời tại VN rồi. Nhưng nếu trước kia người hâm mộ VN yêu ‘mê mệt” những đội bóng như Hải Quan, Tổng Tham Mưu, AJS… và những Tam Lang, Liêm, Thanh, Ngầu, Há, Rạng, Đực… thì bây giờ họ không còn “đủ kiên nhẫn” để yêu đội nào, yêu cầu thủ nào của VN nữa cả. Tại sao vậy? Vì một cầu thủ trẻ mới lên chân, được khán giả yêu thích, đã tưởng mình là “sao”, tuần sau “lật kèo” với đội bóng nghèo, nhảy sang đá cho đội giầu là khán giả chán ngay.
Ở VN có hàng chục tờ báo chuyền về thể thao và bóng đá. Nhưng người đọc bây giờ chỉ toàn đọc chuyện bên Anh, bên Ý, bên Đức, bên Pháp, kể cả chuyện bên lề, chứ không cần biết đến những cầu thủ VN tuần này đá thế nào, thắng thua cũng thây kệ. Chỉ thỉnh thoảng coi vài cái tin cầu thủ này đi chơi với chân dài nào, mua cho chân ngắn cái gì rồi tặc lưỡi “Thằng bé chăn trâu hồi này cũng xe “sì po”, căp kè tóc đỏ môi xanh, làm nhà cho bố mẹ. Thôi cũng mừng cho nó, thằng con có hiếu”… Đại khái như thế thôi.
Ở VN chẳng thiếu gì những Câu Lạc Bộ yêu Arsenal, MU, Man City… Vắng hẳn những CLB yêu đội bóng VN, chỉ còn vài ông chuyên đánh trống thổi kèn, nhảy múa lung tung theo sau vài đội bóng, khua động trận đấu thêm om xòm cho “dui”.
Đến sân xem bóng đá vào cửa tự do lại được uống bia miễn phí
Ấy vậy mà sân bóng trước đây được gọi là sân Cộng Hòa, nay được thay bằng tên sân Thống Nhất, buổi chiều ngày chủ nhật 19-8 vừa qua đã đông nghẹt khán giả. Một phần vì các báo đã tô điểm cho trận chung kết giải vô địch năm nay rất gay go, quyết liệt, hào hứng giữa hai đội bóng Sài Gòn Xuân Thành và Hà Nội T&T. Mỗi đội chỉ hơn kém nhau có 1 điểm nên ngôi vô địch tất nhiên sẽ là đội thắng. Ngoài ra còn 2 yếu tố khác là các phương tiện truyền thông quảng cáo rầm rộ chỉ bán vé ở khán đài chính, còn các khán đài cánh B-C-D đều được “tháo khoán” cho khán giả vào xem tự do. Thêm một yếu tố câu khách đến sân là được uống bia miễn phí do tổng công ty bia Sài Gòn Lê Hồng Xanh cung cấp. Có lẽ đây là điều chưa từng có ở bất cứ sân bóng nào trên thế giới kể cả ở những nước nghèo khó châu Phi. Nó cho thấy sự xuống dốc thê thảm của bóng đá VN đến nỗi phải có những “chiêu trò” mời mọc như thế, khán giả mới chịu đến sân.
Hơn 37 năm rồi, tôi mới lại được nhìn thấy khung cảnh sân bóng quen thuộc ấy đông đúc đến như vậy. Nỗi nhớ nôn nao về những ngày ngồi trên sân xem bóng đá trước những năm 1975. Thú thật là bây giờ tôi không còn muốn đến sân, hòa vào cái không khí náo nức của khán giả như xưa, tôi chỉ còn đủ can đảm ngồi xem các đội bóng VN đá qua Ti Vi. Gặp những buổi chiều hết Olympic, hết tennis Cincinnati Masters 2012 chẳng còn gì để xem, cũng gọi là có tí “máu” bóng đá nên ngồi xem một trận đấu cho hết thì giờ.
Sân bóng phải đóng cửa từ rất sớm vì hết chỗ. 16 g chiều mới khai mạc giải, mới 2 giờ trưa, khán giả bình dân từ khắp nơi đổ đến sân bóng đông như kiến. Nhiều khán giả leo trèo bất kể là hàng rào sắt đầy nguy hiểm, cố chen lấn may ra tìm được cách nhảy vào sân. Có khá nhiều khán giả lặn lội từ Hà Nội đến Sài Gòn cổ động cho đội nhà Hà Nội T&T. Cũng có rất đông khán giả từ những nơi gần Saigon như Bình Dương, Long Khánh, Biên Hòa cũng “bay” về Sài Gòn ủng hộ gà nhà Sài Gòn Xuân Thành. Cái cảnh chen chúc ấy gần 40 năm mới có một lần.
Đá “cụi”, đá “đểu”
Vậy mà họ được xem một trận vô địch như thế nào? Đáp lại lòng nhiệt tình, háo hức của khán giả, cầu thủ đội nhất bảng đã đá một trận “cụi” nhất trong lịch sử những trận chung kết trên thế giới. Khán giả bảo nhau: “Chúng nó đá đểu” là đúng. Quả là đối với khán giả thì cầu thủ đá như thế là chơi đểu thật, phụ lại lòng mong đợi của hàng triệu người. Hầu hết những tờ báo ở VN đều phải cay đắng đưa tin “Mong đợi sẽ được xem một trận bóng hấp dẫn, với quyết tâm giành chiến thắng cao của cả hai đội, trái lại, người hâm mộ bóng đá Việt Nam hăm hở đến sân lại phải xem “một màn kịch vụng về” với nhiều màn câu giờ, đá “nhường”, đá cầm hòa”.
Tại sao lại đá cầm hòa cho đội “đàn em” vô địch?
Tất cả đều nghĩ rằng với thế cuộc trước trận đấu: Hà Nội T&T đang dẫn trước với 46 điểm, Sài Gòn Xuân Thành kém hơn với 45 điểm, SH Đà Nẵng 44 điểm thì rất nhiều người hâm mộ mong chờ, đây sẽ là trận đấu quyết liệt, với các pha tấn công dồn dập, ăn miếng trả miếng hòng dành điểm. Chỉ cần có 1 trái thắng thua trên sân Thống Nhất là đội Đà Nẵng dù có thắng bao nhiêu trên sân Ninh Bình cũng là thừa, bởi vẫn kém điểm đội thắng trong trận này.
Một đội đang đứng nhất bảng (T&T Hà Nội), cần phải giành chiến thắng để lên ngôi vô địch lại dùng mọi thủ đoạn để đá câu giờ, thay tiền đạo bằng hậu vệ… để có thể kiếm được hạng nhì, nhường ngôi vô địch cho SHB Đà Nẵng. Đội Sài Gòn Xuân Thành tấn công quyết liệt nhưng hầu hết các cầu thủ “Tây”, sút những trái bóng như mơ ngủ, ngay trước cửa khung thánh mà sút bắn ra ngoài. Sự chậm chạp vụng về của những cầu thủ “ngoại” đô con, dẻo dai được tiếng là “những hảo thủ hạng nhất” làm cho người ta chán ngán. Có khán giả đã phải thốt lến “Cú đó tôi sút cũng vào, cho thằng đó nghỉ việc đi”. Khán giả trở nên nghi ngờ “làm như cầu thủ Sài Gòn Xuân Thành cũng chẳng muốn thắng vì một lý do khó hiểu nào đó, chứ chưa chắc chỉ là thiếu may mắn”. Nhưng thật ra là họ vô duyên và thiếu may mắn thật. Có bị cầm hòa thì cũng chỉ nên tự trách mình thôi.
Mặt dạn mày dầy ăn vạ nằm sân
Nhưng màn bi hài kịch thuộc về đội Hà Nội T&T trình diễn mỗi phút càng lộ rõ khi nghe tin đội Đà Nẵng thắng đội Ninh Bình một trái. Như vậy nếu hai đội ở sân Thống Nhất hòa thì Đội Đà Nẵng sẽ có thêm 3 điểm là 47 (vô địch), trong khi Hà Nội T&T 46 điểm (hạng nhì) và Sài Gòn Xuân Thành 45 điểm (hạng ba).
Ai cũng biết Hà Nội T&T và SHB Đà Nẵng đều có cùng một ông chủ là bầu Hiển. Cho nên đội Hà Nội T&T cố sống cố chết đá cụi, đá cầu hòa là để nhường ngôi vô địch lại cho đàn em. Bởi đá “tử thủ” với Sài Gòn Xuân Thành dễ hơn là mong thắng. Trong khi đội Đà Nẵng thắng đội Ninh Bình dưới cơ, dưới hạng dễ dàng hơn nhiều.
Đặc biệt khi biết tin đội Đà Nẵng đã ghi được ba bàn thì thái độ thi đấu của Hà Nội T&T trở nên cực kỳ trơ trẽn. Họ không buồn tấn công mà chỉ lo ăn vạ hay câu giờ.
Đến trọng tài chính cũng ngán ngẩm khi ông liên tục yêu cầu các cầu thủ của Hà Nội T&T đứng lên thi đấu và thôi ăn vạ. Cầu thủ Hà Nội T&T nằm la liệt, anh đầu sân, em cuối sân, cứ thế ăn vạ đủ kiểu, bất chấp sự la ó, chán chường của khán giả. Đúng kiểu mặt dạn mày dầy, nằm được là cứ nằm, kệ khán giả, kệ bóng đá, mặc kệ cả danh dự cá nhân, danh dự của cả đội bóng. Tất nhiên HLV Phan Thanh Hùng của Hà Nội T&T là người đã bày ra chiến thuật và trực tiếp “chỉ đạo” các cầu thủ đá cụi. Vậy mà ông HLV của đội này lại vừa lên chức làm HLV đội tuyển quốc gia VN!!! Ông sẽ huấn luyện cho đội tuyển quốc gia theo kiểu nào đây?
Hủy bỏ giải đấu và không tuyển chọn HLV đã chỉ đạo đá cụi
Còn rầt nhiều điều đáng nói về chuyện bóng đá VN, nhưng e làm nhàm tai bạn đọc. Ở đây tôi chỉ nêu ra ý kiến của một số khán giả nhiều tuổi vẫn say mê bóng đá. Trước hết, Liên Đoàn Bóng Đá VN (LĐBĐ VN) hãy nghe cho kỹ nỗi phẫn uất của khán giả với những chứng cớ không thể chối cãi trong trận đá “cụi” tranh ngôi vô địch này. Vậy theo đúng luật, LĐBĐ VN hãy hủy bỏ ngay kết quả của trận đấu này, coi như năm nay không có đội vô địch. Có sao đâu.
Cũng như tại Olympic Luân Đôn vừa qua. Một số cầu thủ sắp đặt trắng trợn theo cách thức bôi nhọ và ngược lại tinh thần Olympic”, Ban tổ chức đã đuổi các lực sĩ có mặt trong 2 trận vũ cầu rởm ra sân, hủy bỏ các trận đấu đó. Tám lực sĩ bị loại thẳng khỏi nội dung đánh đôi nữ. Ngay cả khi võ sĩ lãnh huy chương rồi cũng có thể bị hủy bỏ nếu dính doping. Đó là cách làm đúng luật, đúng tinh thần thể thao trong sáng.
Đội Đà Nẵng và khán giả sông Đà chắc cũng chẳng vinh dự gì khi đón nhận ngôi vô địch tử trên trời rớt xuống. “Vui là vui gượng kẻo là” đấy thôi.
Thứ hai là không tuyển chọn HLV đã chỉ đạo trận đấu cụi làm HLV đội tuyển quốc gia. Có thể thêm các biện pháp trừng phạt đội bóng và cả HLV đã bôi nhọ làng bóng đá.
Tôi không biết LĐBĐ VN có đủ bản lãnh, đủ “khôn lớn” để làm được việc này không?
Ngay cả Bộ Văn Hóa - Thể Thao cũng cần chấn chỉnh lại ngay cái LĐBĐ VN, thay thế những cái đầu già cũ bằng những những cái đầu thông minh, tâm huyết hơn.
Câu hỏi còn ở phía trước mặt. Bạn đọc hãy đợi xem màn kịch này có chìm xuồng không?
Văn Quang 24-8-2012
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn : Chuyện ông giáo nghèo với ngân hàng và doanh nghiệp
Chuyện ông giáo nghèo với ngân hàng và doanh nghiệp
Bạn có thể hiểu đây chỉ là câu chuyện lẩm cẩm của những anh nghèo ngồi tính quẩn sự đời trong thời bão giá. Nhất là vào ngày 28-8 vừa qua, giá xăng tăng lên 650 đồng một lít càng làm cho người dân nghèo thêm điêu đứng. Nhưng như vậy vẫn là … chưa đủ, các doanh nghiệp (DN) kinh doanh mặt hàng nhiên liệu huyết mạch lại rậm rịch lên kế hoạch... xin tăng giá nữa. “Bài ca con cá” này dân VN đều hiểu hết, nó chỉ là sự chuẩn bị dư luận, rồi trước sau cũng tăng. Bởi theo biên độ cho phép là có thể tăng giá xăng 20% trong vòng một tháng, cơ quan quản lý đã chọn giải pháp là cho tăng ... từ từ. Người dân lại thót tim. Các cây xăng lại tiếp tục găm hàng chờ tăng giá móc túi dân.
Nhưng chuyện đó gây ảnh hưởng như thế nào với xã hội, xin bàn vào một kỳ sau khi đã có đầy đủ dữ liệu.
Ở đây tôi chỉ đề cập đến “quả bom” ngân hàng (NH) và “dư âm” còn đang nóng sau khi đại tỷ phú Nguyễn Đức Kiên và ông chủ tịch NH Á Châu bị tóm. Cứ cho rằng hai ông này là hai vụ án khác nhau, có nghĩa là mỗi ông vi phạm pháp luật theo một kiểu nào đó vốn là “nghề tay trái” của các các đại gia giàu địch quốc. Thế nhưng nó vẫn có liên quan mật thiết với nhau qua cái nhìn của người dân bởi cả hai ông đều là những nhân vật then chốt của các NH. Ngoài ra còn xuất hiện những tin đồn thất thiệt, khiến chính những nhân vật bị đồn cũng bất ngờ. Đó chỉ là những tin đồn vô căn cứ, có thể là do các “đại gia” trả miếng nhau, nhưng nó cũng chứng tỏ tình trạng hoang mang lây lan rất nhanh.
Niềm tin tạm bợ
Việc làm trong sạch hóa các NH là môt việc làm quá cần thiết, trừng trị bất cứ kẻ nào dù ở chức vụ nào lũng đoạn nền tài chính, thâu tóm quyền lợi cho cá nhân hay phe nhóm đều được mang ra công khai trước pháp luật. Đó là sự mong đợi của hầu hết người dân Việt. Điều đó mang lại ít nhiều niềm tin của người dân.
Nhưng bên cạnh đó vẫn là những hoang mang, lo ngại, về việc gửi tiền vào các ngân hàng. Sự lo ngại ban đầu có thể là “bấn xúc xích”, nhưng được trấn an bằng những biện pháp cụ thể nên cũng nguôi ngoai dần. Tuy nhiên, sự nguôi ngoai đó không phải là niềm tin vững chắc mà nó chỉ là tạm bợ, rất tạm bợ thôi. Buổi sáng còn tin, buổi chiều có thể “ôm sô chạy làng” vì bất cứ một lý do nào đó.
Tôi không có hân hạnh được quen biết nhiều với các vị nhà giàu, ở đây tôi chỉ kể lại một câu chuyện rất thật của dân nhà nghèo trước hiện tượng này. Dân nghèo không cần biết đến những vần đề về “kinh tế vĩ mô”. Tuy nhiên, đừng tưởng tất cả dân nghèo đều ngu, khối ông nghèo nhưng hiểu biết rất rộng, nhưng quá nhiều “lý thuyết gia” bàn về kinh tế vĩ mô cứ loạn cào cào, chẳng biết đường nào mà lần. Còn một số lớn dân nghèo, họ chỉ quan tâm đến đời sống trước mắt là cơm, gạo, áo, tiền. Và ở đây tôi cũng chỉ nhắc tới những “chuyện vặt” đó. Vì thế bạn đọc có thể hiểu đây chỉ là chuyện lẩm cẩm của những anh già rách, còn nó có phản ảnh được điều gì mặt sau của xã hội, tùy bạn nhận định.
Ông giáo già và… rau lang chấm nước mắm cáy
Lâu lắm tôi mới có dịp đến nhà ông anh ở Gò Vấp. Ở khu này thường là những dân nghèo hoặc đủ ăn đủ tiêu, ngoại trừ vài trường hợp đặc biệt. Nhà ông anh tôi là hàng xóm của một ông giáo già. Ông giáo có một cậu con trai, muốn có việc làm, công ty đưa lên tuốt Komtum và một cô con gái lấy chồng nước ngoài. Ông giáo trước dạy ở một trường trung học, thời đó học sinh gọi là “giáo sư”. Bây giờ ông đã 75 tuổi, gần đây hai người con bàn nhau, để khỏi phải đóng góp tiền chu cấp bố mẹ hàng tháng, hai chị em gom góp một số tiền cho bố gửi ngân hàng kiếm lời hàng tháng.
Một lần tôi xách ký nho vài trái táo, sang nhà ông thăm hỏi bà vợ ông bị bệnh, gặp bữa cơm vừa dọn lên, có món rau lang luộc chấm với nước mắm cáy, một đĩa tép rang khế, một đĩa thịt heo kho mặn. Gia đình ông cũng như gia đình tôi, từ Thái Bình vào Nam từ hơn nửa thế kỷ rồi, nhưng mấy cái món này vẫn là món ăn “truyền thống quê hương”, do bà con gửi từ ngoài Bắc vào. Ông bà giáo mời tôi dùng cơm. Dùng dằng chút xíu cho phải phép, tôi ngồi xuống ăn cùng ông bà vì thèm món rau lang chấm nước mắm cáy này. Từ đó thỉnh thoảng ông lại điện thoại cho tôi tán chuyện “thiên hạ sự”. Ông cũng có cái computer cũ và thường lên internet cho qua ngày tháng. Lâu rồi, cả hai chúng tôi đều có tuổi, ngại đi xa, hôm qua tôi mới có dịp ghé thăm ông giáo. Ông mừng rỡ lắm vì gặp người đồng hội đồng thuyền, cùng quê hương xứ sở, chuyện gì cũng có thể thổ lộ với nhau được, không sợ bị bới móc.
Rút hay không rút?
Câu chuyện đầu tiên của ông đi thẳng vào vấn đề nóng bỏng mà người dân nghèo có ít tiền để dành vẫn còn “thắc mắc” là chuyện “thời thế ngân hàng”. Ông hỏi ngay:
– Bác ạ, tôi có một số tiền gửi ở ACB, có nên rút ra không?
Tôi lúng túng vì khó có thể “cố vấn” cho ai trong tình hình những ngày đầu nổ ra vụ ngân hàng ACB. Người nhanh chân rút tiền, người trù trừ e ngại. Ông anh tôi và ông giáo già cùng rủ nhau gửi tiền ở NH ACB tại một chi nhánh gần nhà. Ông anh tôi hỏi, tôi cũng chưa dám có ý kiến dứt khoát về vấn đề này. Hầu hết những người dân nghèo có tí tiền gửi NH vì hai lý do: thứ nhất gần nhà để hàng tháng rút ta cho tiện; thứ hai đó là một NH lớn, còn lớn cỡ nào, tôi cũng như nhiều người bình dân khác, hoàn toàn mù tịt. Bởi vậy tôi lưỡng lự rồi trả lời lửng lơ con cá vàng:
– Tùy bác thôi, xem ra vụ này cũng gay go đấy.
Ông giáo thở dài:
– Tôi đã tính điện thoại lên hỏi bác, may lại gặp bác xuống chơi. Bác trả lời thế càng làm tôi lúng túng thêm. Nếu bác gửi ở NH ACB bác có rút không?
Tôi lại ngây mặt, chẳng biết nên gật hay nên lắc. Ông giáo thôi không dồn tôi vào “bước đường cùng” nữa. Ông bắt đầu kể lể:
– Chẳng nói giấu gì bác, các cháu cho tôi ba trăm triệu từ mấy năm nay rồi. Hồi đó mua được cái nhà cấp 4 đầu hẻm đấy, nhưng bây giờ chỉ mua được cái chòi. Cũng may, tôi có cái nhà này rồi, tính toán mãi, tôi đem gửi ngân hàng, không bị lỗ vốn vì mất giá và có tiền chi tiêu hàng tháng.
Ông giáo tính toán chi ly:
– Cách đây một năm, tiền lời hàng tháng là 14%, ngân hàng “tự động” cho tôi 16% một năm – có ông còn được đến 17-18% hay hơn thế ấy chứ. Mỗi tháng tôi cũng có được khoản hơn 4 triệu, tiêu pha cũng tạm đủ. Ốm đau lặt vặt thì lấy số tiền hưu ít ỏi đề dành mang ra chi dùng. Vậy là ốm đau nặng phải đi bệnh viện thì dĩ nhiên phải trông vào các con rồi. Tôi bị bệnh tim, nhưng cứ cù cưa, không dám đi bệnh viện. Vào đấy, chỉ thấy người và người, chờ và đợi, “thủ tục đầu tiên”, nay “viện phí” lại tăng… cũng muốn ốm thêm rồi. Thôi thì cuộc sống như thế cũng là tạm đủ, còn hơn vô số người quanh đây, cứ ngày một nghèo thêm. Họ khổ hơn mình nhiều.
Tôi đưa đà:
– Bác “tri túc” như thế là nhàn. Nhìn lên chỉ tổ gãy cổ, nhìn xuống không ai bằng mình.
Khi ông giáo nói tục
Ông giáo cười để lộ hàm răng đã bị thời gian vặt đi, thủng lỗ chỗ, ông nói:
– Thôi bác ạ, bây giờ chẳng còn thì giờ đâu nhìn lên hay nhìn xuống nữa. Nhìn ngay vào chính mình đây này. Từ khi ông Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN) bắt phải hạ lãi suất, tiền gửi NH chỉ được 12% rồi tụt xuống 9% chỉ trong vòng vài tháng. Bác có biết nhà tôi mất bao nhiêu một tháng không?
Tôi chưa kịp tính, ông giáo đã trả lời ngay:
– Từ 16% xuống 9%, tức là mất đứt 7% rồi. Từ có 4 triệu một tháng, chỉ còn hơn 2 triệu. Lại gặp lúc cái gì cũng leo thang, từ điện nước, xăng dầu cho đến rau cỏ ở chợ, cái gì cũng lên vù vù. Mất đứt gần 2 triệu một tháng, nhưng tiền lời ở NH cũng phải tính đến cả tiền mất giá. Phải để ra ít lắm cũng 30% bù vào cái khoản đó. Tiêu hết tiền lời kể như cắn vào tay mình, nên chỉ dám tiêu chừng 2 triệu. Nhà tôi lâm vào cảnh túng thiếu. Vậy mà không dám than với các con, bởi chúng nó cũng “xuống” như mình chứ thời buổi này có thằng nào làm lao động, kể cả lao động chữ nghĩa ngoi lên đến hàng đủ ăn đủ tiêu đâu. Ngay đến con gái tôi ở nước ngoài cũng phải tằn tiện, tôi biết vậy nên không dám hé môi với các con.
Ông giáo chỉ cái computer cũ phủ một lần vải cho đỡ bụi, để chiếc bàn gỗ:
– Bác còn có khả năng chơi internet, máy của tôi bị server nó cắt rồi, chỉ cần thiếu tiền 1 tháng là… a lê hấp, nó cúp đường truyền của mình luôn. Thế là tôi thua, dù tôi chơi theo kiểu chơi bao nhiêu trả bấy nhiêu. Vậy mà mỗi tháng cũng mất gần trăm ngàn. Tiền tiêu còn chưa đủ, lấy tiền đâu ra mà trả internet. Thế là tôi đành làm thằng “dân ngu” vậy. Ngu vì bị “thiến” mất số tiền lời hàng tháng mà cóc làm gì được nhau, đếch kêu ca với ai được bác ạ.
Ông giáo vốn là người cẩn trọng, không nói tục bao giờ, nhưng ông phải thốt mấy tiếng “cóc” và “đếch” là tôi hiểu sự cay cú, sự bất mãn trong lòng ông dồn nén lâu nay như thế nào. Tôi chẳng còn biết an ủi ông bạn già như thế nào nữa.
Câu hỏi đằng sau sự thật
Chưa hả cơn giận, ông “nhằn” tiếp:
– Tôi không đến nỗi ngu mà không hiểu được đôi chút về kinh tế, các ông ấy gọi là “vĩ mô”. Nhưng quả thật tôi ngu vì không tài nào biết được chính xác tình hình lạm phát là bao nhiêu phần trăm. Các ông ngân hàng nhà nước (NHNN) và mấy bố “lý thuyết gia” nói sao thì biết vậy thôi. Tôi chỉ nhìn vào giá cả sinh hoạt và nhìn vào cái túi tiền của chính mình cùng mấy anh hàng xóm để đo lường mức độ lạm phát. Xuống thì đôi lúc có xuống, nhưng xuống đến cái mức mà các ông ấy gọi là có thể giảm bớt lãi suất tiền gửi của dân nhiều như thế thì hơi ép nhau quá. Tôi hoàn toàn đồng ý lãi suất thỏa thuận giữa các NH kỳ trước với người dân là cao, là tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các NH lớn và nhỏ. Cần phải có sự can thiệp của NHNN để làm giảm bớt gánh nặng cho các doanh nghiệp (DN). Người dân cũng cần chia sẻ với các DN để nền sản xuất không bị đình đốn. Đã có hàng chục ngàn DN ngưng hoạt động, hoặc chủ bỏ trốn để người lao động bơ vơ, mất việc làm. Đó là điều hợp lý.
Ông giáo tỏ ra người hiểu biết chứ không cố chấp. Ông ngừng lại, uống môt ly nước trà thấm giọng rồi ông lắc đầu:
– Nhưng thực tế, sự việc lại không xảy ra như thế. Bác thử tính xem, từ khi lãi suất của dân hạ thấp, số tiền đó đã giúp được bao nhiêu DN đứng lên nổi, có bao nhiêu DN vay được tiền NH với lãi suất thấp, tương ứng với số tiền NH đã được lời từ hạ lãi suất của dân? Đến bây giờ mà hầu hết DN vẫn kêu toáng lên không “tiếp cận” được vốn vay của NH. Về phía NH, tất nhiên thằng cho vay phải “nhìn giỏ bỏ thóc” chứ anh trọc đầu không còn tí tài sản nào đáng giá để thế chấp làm sao nó dám cho vay. Rồi nợ xấu lai chồng nợ xấu, NH cũng chết. Còn ông NHNN không thể bắt buộc NH cho anh trọc đầu vay được bởi nếu DN không trả NH được, ông có trả nợ đậy giùm cho nó không? Và cái mức lãi suất 15% đưa ra cũng chỉ có tính cách “đề nghị”. Thực tế thì chẳng anh nào vay được với cái triển vọng sáng choang mà các ông ấy đã đưa ra. Rồi các NH tìm đủ cách lách trần lãi suất bằng xổ số, bằng tri ân khách hàng, bằng giải thưởng … hàng trăm cách mà các ông ấy chịu thua. Và “luật bất thành văn” lại diễn tiến như trước, muốn vay tiền NH thì phải quen biết lớn, phải có “cò” đưa đường. Lâu lâu NH lại “xì ra” kiểu cho vay ưu đãi một dự án nào đó để ra cái điều có thực hiện lời đề nghị của NHNN. Song, mọi chuyện cứ i xi boong. Tôi nói vắn tắt nhưng ông thừa sức hiểu một sự thật quá thật.
Câu hỏi đặt lên bàn thờ
Ông giáo bỗng nhổm người dậy, hai tay chống xuống mặt bàn, làm cho cái xương vai nhô lên, trông ông có vẻ “hùng” hơn một tí. Ông hất hàm hỏi:
– Còn một câu hỏi cần hỏi, đứng đằng sau sự thật, là số tiền các NH bớt được của thằng gửi tiền, cứ tính trung bình là 7% như tôi thôi, nằm ở đâu? Mỗi tháng, thằng rách như tôi bị “thiến” gần 2 triệu, vậy tổng số tiền của “khu dân cư” bị “thiến” là bao nhiêu tỉ? Mà theo tính toán của các NH, số tiền của dân gửi NH lại chiếm đại đa số. Bỗng dưng anh NH vớ bở, có lý do để bớt tiền lãi suất mà khách hàng đành câm, sướng quá. Đúng là ngồi mát ăn bát vàng. Còn chúng tôi ăn… gì? Thà hy sinh quyền lợi cho dân cho nước, chứ hy sinh cho NH, cho anh nhà giàu thì đau quá. Bác có thấy không?
Tôi đâu dám trả lời. Ông giáo nhìn lên cái tường gỗ mốc thếch mà rằng:
– Câu hỏi này chắc tôi chỉ đặt lên cái bàn thờ kia được thôi.
Đúng là trên bức tường gỗ có cái bàn thờ cũng mốc thếch.
Khi nhà ông giáo “xuống dốc”
Bà Giáo thấy chúng tôi ngồi lâu bèn dọn cơm trưa, Bà giả lả:
– Bác ngồi ăn cơm với ông nhà tôi cho vui. Có bác đến chơi hôm nay ông nhà tôi mới nói nhiều thế đấy, mọi ngày ông ấy lầm lì có khi con ruồi không buồn đuổi.
Ông giáo kéo tôi sang cái sạp gỗ, rồi sợ tôi từ chối, ông nói phăng ngay:
– Chỗ người nhà với nhau, nói thật với bác là hồi này chúng tôi lấy rau làm chuẩn, tép riu kho là món mặn thường xuyên, hết tiền mua thịt rồi. Không như năm ngoái nữa đâu, rau lang chấm nước mắm cáy chỉ là món quê hương khoái khẩu thôi, còn mua được vài lạng thịt tẩm bổ cho hai cái thân già. Cứ tự an ủi rằng ăn uống như thế đỡ trúng độc của đủ mọi thứ thực phẩm của anh Trung Quốc tuồn vào. Bác tính hai vợ chồng già chỉ có 2 triệu một tháng kể cả mọi thứ tiền thuốc men điện nước, không bắt cái mồm hà tiện thì chẳng còn biết hà tiện cái gì nữa. Mấy anh xăng dầu vừa tăng giá lại ca bài con cá lỗ lã để tăng giá nữa, rồi chẳng biết còn tăng mấy lần nữa và điện nước cùng mọi thứ khác theo đà này tăng giá nữa, đó mới là đáng sợ, bác có nghe hay có tin gì ở internet không?
– Tôi cũng đọc loáng thoáng thôi. Cái “kịch bản” kêu lỗ và mấy cây xăng găm hàng chờ tăng giá là nhẵn mặt rồi, ai cũng biết. Nơi treo bảng hết xăng, chỗ mất điện, nơi hỏng máy, chỗ nhỏ giọt! Anh nào cũng chờ dịp may là móc tiền dân, chỉ có anh dân đen chết. Khối kịch bản đã mòn nhẵn nhưng người ta vẫn phải dùng. Chưa biết kịch bản này sẽ đưa tới đâu.
Cứu doanh nghiệp nào?
Ông giáo nhún vai gầy:
– Thôi thì làm luôn một lượt đi chó nó tiện việc sổ sách, đỡ mất công giải thích lòng vòng. Nhưng để giúp cho các doanh nghiệp (DN) hồi sinh cũng có lắm vấn đề bác ạ. Giúp cho anh nào làm ăn chân chính bị thua lỗ vì lạm phát còn được, chứ giúp cho mấy anh DN “tay không bắt giặc”, đưa tiền vào những chỗ chết thì uổng công vô ích thôi. Tôi nói thí dụ như gia đình một anh ở xóm trên, chẳng có nghề ngỗng gì. Ấy vậy mà đùng một cái lập DN làm da giàu xuất khẩu. Thì ra thằng con lớn trước học được nghề vá giày ở Bờ Hồ, quen biết được vài anh có máu mặt, tụ tập mấy “đồng nghiệp” ngồi lê ở đường Lê Lợi làm công ty. Sửa lại mấy cái chuồng nuôi heo cũ làm xí nghiệp. Nhưng sau đó có một công ty nước ngoài đến điều đình mua lại cái xí nghiệp èo uột đó với giá cả chục tỉ đồng. Thế là anh em nó thấy dịch vụ nhà đất kiếm tiền nhanh hơn, nhiều hơn, bèn nhảy ra kinh doanh nhà đất. Thằng anh vẫn giữ cái mác công ty xuất khẩu, thằng em làm văn phòng môi giới nhà đất. Vài năm sau, anh em nó phất lên hơn cờ khởi nghĩa, anh nào cũng ba bốn cái nhà lầu, vài cái xe “ô tô con”, một hai cô chân dài, nay đi Mỹ, mai đi Nhật, mốt đi Singapore. Thằng nào cũng là đại gia hết. Nó nhìn chúng tôi như rác.
Ông lại tủm tỉm cười mỉa mai:
– Có thằng lên chức đại gia rồi bỏ vợ, con trai, con gái học kiểu tiểu thư ăn chơi trác táng, vợ ôm mớ vàng đi theo thằng khác. Nhưng cái giá của nó phải trả chưa đau bằng thời kỳ này. Khi nhà đất đóng băng, hàng loạt biệt thự nhà cao tầng, khuyến mãi toàn vàng là vàng cũng ế khách. Hàng loạt lô đất mua rồi để đấy cho cỏ mọc hoang, không ai thèm hỏi tới. Trong khi tiền lời NH vẫn phải trả mấy tỉ đồng một tháng, có DN phải trả cả mấy chục tỉ đồng. Nhà cửa xe cộ, của chìm của nổi, đem cầm cố hết, bây giờ không vay được tiền NH, không có tiền trả nợ. Tôi hỏi ông, nếu cứu những cái DN như thế thì mang lợi ích gì cho dân? Khi nó giàu sụ, ăn chơi như đế vương, dân có được gì không mà bây giờ lại mang tiền của dân đi cứu nó?
Tôi phải “trấn an” ông giáo kẻo sợ ông lên cơn đau tim. Bây giờ mấy ông già hay chết bất ngờ (ở đây gọi là… chết đột xuất) vì đột quỵ:
– Dù thế nào cũng cần phải cho các DN đứng đắn hồi sinh, người dân lao động có việc làm. Chứ để thất nghiệp thì tệ nạn xã hội sẽ ngày càng cao, cướp bóc, mại dâm, lừa đảo lan tràn, dân còn khốn khổ hơn. Hàng hóa tồn đọng làm kinh tế trì trệ. Tất nhiên các giải pháp đưa ra phải có hiệu quả mới tránh được đổ vỡ.
Tịch thu hết tài sản của bọn sâu dân mọt nước trả lại cho dân
Ông giáo lại chắp tay nhìn lên bàn thờ:
– Lạy Trời cho các ông điều hành “kinh tế vĩ mô”, chỉ đạo “tài chánh vĩ đại” cũng khôn ngoan được như thế.
Trước khi tôi ra về, ông giáo còn đưa ra tận cửa, nói tiếp:
– Tôi cũng mong rằng các cơ quan có trách nhiệm sớm điều tra và công bố rõ tội trạng của các can phạm. Đồng thời đề nghị tịch thu hết tài sản của bọn sâu dân mọt nước, trả lại cho dân, số tiền ấy chắc chắn là rất lớn, thừa sức bù vào tiền xăng điện khỏi tăng giá, đỡ gánh nặng đè lên vai người dân nghèo. Câu chuyện của ông giáo ám ảnh tôi mãi nên không thể không viết để chia sẻ cùng bạn đọc, dù là “chuyện vặt” nhưng ít ra cũng mời bạn đọc đi “thăm dân cho biết sự tình”. Thăm dân rách, nói chuyện bình dân vui hơn là nghe lý thuyết suông. Phải không bạn?
Văn Quang 31-8-2012
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn : THẢM HỌA TỪ A TỚI Z
Tin đáng chú ý nhất trong tuần này ở VN là vụ ông Dương Chí Dũng - nguyên Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam, nguyên Chủ tịch Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) - bị bắt khi đang lẩn trốn ở một nước ASEAN và bị đưa về Việt Nam. Trong khi đó, căn biệt thự của ông Dương Chí Dũng (ở số 2 ngõ 26 đường Nguyên Hồng, phường Thành Công (quận Đống Đa, Hà Nội) vẫn đóng kín, im lìm trong sáng ngày 5-9.
Chắc chắn bạn đọc đã biết những thông tin ban đầu, cho đến khi tôi viết bài này, vẫn chưa có tin ông Dương Chí Dũng bị bắt ở nước nào.
Dư luận của người dân
Ở đây tôi chỉ nói đến dư luận sôi nổi của người dân. Người ta tha hồ đồn đoán ông ta bị bắt ở Camphuchia, Lào, Thái Lan. Interpol bắt hay CA VN sang tận nơi tóm cổ tội phạm bỏ trốn? Bởi vào cuối tháng 6, ngay sau khi phát lệnh truy nã đặc biệt nghi can này, lệnh truy nã quốc tế với ông Dũng được Ban Tổng thư ký Interpol đồng ý. Đối với người dân VN, nó là một lời cảnh báo cho những tên tham quan ô lại, dù có trốn đến đâu, khi có sự tiếp tay của interpol cũng sẽ bị tóm. Ngoại trừ khi không có sự quyết tâm của các cơ quan quyền lực thì tội phạm vẫn có thể trót lọt sống ở một nơi nào đó trên hành tinh rộng lớn này, đôi khi trốn ngay tại trong nước dưới cái vỏ bọc khác và được bao che, chẳng thiếu gì những trường hợp như vậy.
Một cách khách quan, nhìn nhận vấn đề, người dân rất ngạc nhiên và mang lại cho mọi người một chút niềm tin. Bởi trước đó chừng hơn 1 tuần, ông Nguyễn Tấn Dũng - Thủ Tướng CP đã đưa ra một lời tuyên bố rất mạnh “bắt bằng được Dương Chí Dũng”. Thật ra điều này khiến nhiều người… cười thầm, có ông còn nói “nó sang đến Canada đánh điện về rồi, làm sao mà bắt”. Đó là những ông biết rất ít nhưng nói rất nhiều, ra cái điều “cái gì cũng biết”. Rồi người dân lại như muốn quên đi như họ vẫn thường quên những “chuyện tào lao” với những lời hứa thường… bị nghe các ông có chức có quyền trả lời trước công luận: “khi nào bắt được sẽ xử lý”. Vì thế vụ bắt Dương Chí Dũng như một “cú chơi ngoạn mục” đã thành sự thật.
Tuy nhiên những thông rất ít ỏi làm người dân tò mò thêm. Có lẽ đây cũng là một cách “nuôi dưỡng thông tin” cho thêm phần hấp dẫn và cũng có thể là còn nhiều tình tiết có liên quan còn đang được xác minh hoặc cần bàn thảo xem nên đưa ra như thế nào, vào lúc nào thì có lợi cho “đường lối chính sách”. Đó là lối thông tin quen thuộc ở VN. Dân vẫn sẵn sàng chờ đợi.
Chờ đợi gì?
Trước hết và quan trọng hơn hết là có ai đó đã làm lọt thông tin cho Dương Chí “chuồn” trước khi bị đưa vào nhà giam hay không? Bộ Công an khẳng định: “Chưa có tài liệu phản ánh việc lộ lọt thông tin hay việc ông Dũng mất nhiều tiền để được “phím” trước”. Tức là “chưa có” chứ không phải không có. Nếu có thì người đó là ai?
Thứ hai, những kẻ nào đồng lõa với can phạm. Bộ Công an lại có thông tin đang xác minh những người tiếp tay, che giấu cho ông Dũng trong thời gian bỏ trốn. Cơ quan này kêu gọi những cá nhân, tổ chức có hành vi che dấu, tiếp tay cho Dương Chí Dũng bỏ trốn nếu ra tự thú sẽ được hưởng khoan hồng.
Chắc khó mà có anh nào có đủ can đảm nhảy ra “lạy ông con ở bụi này”. Mấy thằng chỉ biết “ăn” ở VN đều là những thằng hèn. Đừng trông đợi tụi nó “hồi chánh”. Còn ông Dũng có chịu khai ra ai đã giúp mình không. Điều này cũng có thể xảy ra khi bị điều tra, mấy tên nhát gan phun ra tất. Nhưng người dân trông chờ nhiếu nhất vào công việc điều tra của cơ quan an ninh. Các cơ quan này đều hứa “không có vùng cấm nào” trong việc phanh phui ra những người có dính líu tới việc giúp đỡ cho Dương Chí Dũng. Nói rõ hơn là dù cho người đó là ai, bất kể ở cấp nào, chức nào cũng sẽ bị phơi ra trước ánh sáng và bị trừng phạt. Có thật như thế không? Chúng ta cần phải có thời gian mới trả lời được câu hỏi này.
Thứ ba là sự thất thoát hàng tỉ mỹ kim của phe cánh ông Dũng ở Tổng công ty Hàng hải (Vinalines) liệu có thể thu hồi được bao nhiêu hay mất trắng?
Thứ tư là bản án dành cho ông Dương Chí Dũng sẽ như thế nào? Tử hình hay chung thân? Đã đến lúc người dân VN cần được thấy sự cương quyết, nghiêm minh của pháp luật để may ra làm chùn tay những quan lại tham nhũng từ trên xuống dưới. Như nhiều nước khác trên thế giới, tử hình và tịch thu toàn bộ tài sản một hai quan to chức lớn, bỏ tù không có ngày ra những thằng đàn em ăn ké, chỉ đường cho hươu chạy là một biện pháp rất cần thiết trong tình hình tham nhũng nhiều hơn ruồi ở VN.
Đó là một thảm họa cho người dân Việt, chẳng cần nói, ai cũng biết. Phần sau, tôi tiếp tục bàn đến những thảm họa khác ngoài xã hội.
Năm chiến sĩ trên chuyến xe tăng
Bất ngờ tôi xem được một bức tranh biếm họa rất hay trên một trang báo, mời bạn đọc xem bức họa có tiêu đề là “năm anh em trên một chuyến xe tăng”. Thoạt xem thấy vui. Xem kỹ mới thấy “đau”. Thuốc (thuốc tây) cho người bệnh, nước, gas, điện, xăng là 5 mặt hàng thiết yếu của người dân. Cả “5 chiến sĩ” này cùng ngồi trên chiếc xe… tăng. Ai cũng hiểu đó là “tăng giá”. Cái vẻ bỡn cợt toác miệng cười của 5 “chiến sĩ” làm người ta xót xa. Và một bạn đọc bèn đưa ra câu hỏi tinh quái “xe tăng đi bắn ai?”. Câu hỏi ai cũng có thể trả lời được và cứ tưởng như mình đang bị bắn vậy.
Tôi xin mượn bức biếm họa này để trả lời lời hứa tôi đã nêu trong tuần trước khi thăm ông Giáo già ở Gò Vấp: “Các cây xăng lại tiếp tục găm hàng chờ tăng giá móc túi dân.
Nhưng chuyện đó gây ảnh hưởng như thế nào với xã hội, xin bàn vào một kỳ sau”. Bức biếm họa đã quá đủ để trả lời.
Đó mới chỉ là tiếng rên xiết sau đợt tăng giá xăng vừa qua. Sau đó các ông xăng dầu lại đồng loạt ca bài “lỗ nặng” để xin tăng giá lần nữa trong vòng chưa đầy một tháng.
Thực tế, cho đến hôm nay, các doanh nghiệp kinh doanh xăng chưa tăng giá bởi sức ép quá mạnh của công chúng. Người ta bắt đấu tố cáo những gian lận của các doanh nghiệp này và đứng đầu là ông độc quyền Petrolimex. Thị trường xăng dầu hiện nay chưa có cạnh tranh vì Petrolimex chiếm hơn 50% thị phần, cộng với PV Oil và Saigon Petro (3 đơn vị này chiếm hơn 80% thị phần).
Chiều 5-9, Tổng cục Hải quan đã họp báo công bố danh tính các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu nợ thuế và gian lận thuế thông qua việc lợi dụng hình thức tạm nhập tái xuất. Cục Điều tra Chống buôn lậu Tổng cục Hải quan đã bắt giữ 1.360 tấn xăng trị giá 40 tỉ đồng tạm nhập từ kho xăng Vũng Áng, tái xuất đi Trung Quốc nhưng lại chia nhỏ sang 3 tàu để tiêu thụ trên biển… Rồi những vụ biến nước lã thành xăng lại được phanh phui. Nhờ vậy mà giá xăng chưa tăng chăng? Nhưng người ta vẫn lo ngai nó tăng “đột xuất” vào lúc nào chưa biết.
Bạn đọc Trần Hùng viết: “Giá cả tăng loạn xạ. Những người bán điện, xăng dầu, dịch vụ và thuốc chữa bệnh, đến rau củ quả, thịt thà, cá mú ở chợ đều giở nhiều chiêu đòi tăng giá vô tội vạ. Người dân đang bức xúc, vì những người buôn bán kiểu này chẳng khác gì các âm binh được thày phù thủy gọi họ lên nhưng không điều khiển được họ. Khổ dân lắm thay !”.
Như thế cũng đủ phản ảnh tình trạng điêu đứng của người dân đang bị năm anh em trên chiếc xe tăng … bắn. Kể đến bao giờ cho hết!
Một chuyện nhỏ nên in làm tài liệu học tập ở các công sở
Trước khi nói đến những “thảm họa” khác, mời bạn đọc một câu chuyện rất… đời thường nhưng lại không thường chút nào, một chuyện hiếm thấy trong tình trạng xã hội hiện nay.
Những ngày gần đây, nhiều người dân sống tại huyện Tháp Mười và trong tỉnh Đồng Tháp không ngớt lời khen ngợi sự tốt bụng của vợ chồng ông Huỳnh Hoàng Nam (sinh năm 1962) - Nguyễn Thị Mai (sinh năm 1963) ở ấp Mỹ Tây 1, xã Mỹ Quý, huyện Tháp Mười.
Cách đây ít ngày, trong một lần đi công việc bằng xe đạp, vợ chồng ông lượm được 1 cái bóp có tiền và 1 thỏi vàng với tổng trị giá hơn 300 triệu đồng. Vợ chồng ông bà tìm được số điện thoại của người bị mất tài sản, sau đó gọi báo cho chủ nhân đến nhà và trả lại toàn bộ số tài sản trên.
Cảm động vì sự tốt bụng của vợ chồng nghèo đang phải sống trong căn nhà mái lá xiêu vẹo, nhỏ bé, chủ nhân của số tài sản trên vốn là một chủ tiệm vàng lớn ở huyện Tháp Mười gợi ý cất một căn nhà tươm tất cho gia đình ông để cảm ơn, nhưng vợ chồng ông một mực từ chối vì đối với gia đình ông Nam đó là việc làm bất cứ ai cũng có thể làm được.
Điều đáng chú ý nhất là những lời “bình” của người dân công khai trên các báo:
- Bạn Hoàng kêu gọi: “Hỡi những “ông bà” đang ăn cắp của công hàng tỷ tỷ, hãy cảm thấy một chút xấu hổ với hai vợ chồng nghèo này!”.
- Bạn Vũ Đình Quang viết: “Gửi tình cảm chân thành đến ông Nam, bà Mai. Các quan tham sau song sắt hoặc chưa lộ mặt nghĩ sao đây?”. Nên in bản tin này cùng hình ảnh cho các công sở học tập. Học kiểu này may ra mới khá được, chứ còn “truyền đạt chỉ thị này nọ”, chẳng ăn thua gì, như nước đổ lá khoai thôi”.
Tội gì không đi ăn cướp, tội gì không chơi
Những ý kiến trên đây rất đáng được các ban “tuyên giáo”, các nhà giáo dục suy ngẫm. Khi đồng tiền đang ngự trị, tất nhiên đạo đức phải quay đầu đi xuống. Gần đây quá nhiều những bài báo ở VN nêu lên những “thảm họa” trong đủ mọi lãnh vực. Từ phim ảnh đến ca nhạc, hoa khôi hoa hậu, từ những scandal giả vờ đến scandal thật để “tiếp thị”, không ngần ngại khoe thân làm PR với đại gia, các chân dài bôi xấu nhau, thậm chí đánh chửi nhau như hàng tôm hàng cá, lối sống thác lọan khủng khiếp không chỉ ở “bọn trẻ” mà ở cả người lớn, có nằm mơ cũng khó ai tưởng tương được lại có thể trong xã hội VN thời hiện đại…
Vậy biện pháp nào, sách lược nào giáo dục được những thứ đó? Thật ra đã có hàng trăm bài viết về vấn đề này, hàng ngàn ý kiến nhưng chẳng bao giờ thực hiện được. Thảm họa chính vẫn là nạn tham nhũng, thành phần này làm tiền quá dễ như lấy đồ trong túi, tha hồ xây biệt thự, khoe xe bạc tỉ, vung tiền như rác, gặp em chân dài có vài tiếng, chi 8.000 Mỹ kim. Đối với họ, số tiền đó như tám ngàn bạc VN bởi mỗi ngày thu vào vài trăm triệu “không chơi cũng uổng”. Chẳng ai đụng đến cái lông chân của họ được.
Trong khi đó thành phần đại đa số, kiếm được vài trăm ngàn VN đã là khó. Người dân từ thôn quê kéo ra thành thị kiếm việc làm cũng rất vất vả, ngồi vạ ngồi vật chờ đợi, ngày kiếm được vài chục ngàn đã là mày. Từ đó sự xa cách giàu nghèo ngày càng lớn. Chúng nó cũng là người sao sướng thế, vậy thì tội gì mình không đi ăn cướp, tội gì không đi bán dâm, tội gì không đi hiếp, không đi tống tiền… Hàng trăm thứ “tội gì” làm xã hội đảo điên. Văn hóa, nghệ thuật cũng theo “quy luật” đó gây nên thảm họa. Đó là một từ ngữ chính xác.
Tôi sẽ tuần tự tường thuật cùng bạn đọc những cái được gọi là “thảm họa” này để hy vọng có một giải pháp nào đó cho xã hội bớt đảo điên. Bây giờ so sánh những gì gọi là truyền thống tốt đẹp trong đời sống của ông cha ta để lại, người dân càng thấy xấu hổ. Không thể để tình trạng này ngang nhiên “biểu diễn” giữa cuộc sống mãi được.
- Thảm họa phim Việt (chữ của báo chí VN)
Tôi đặt vấn đề này lên đầu vì nó thường xuyên có mặt ở hầu hết mọi gia đình VN. Tối nào vợ chồng con cái chẳng quây quần bên chiếc máy truyền hình. Trong thời buổi khó khăn này đó là món ăn tinh thần rẻ tiền nhất. Không tiền cũng có thể xem được phim qua ti vi. Phim ảnh chiếm một thời lượng rất lớn trong các đài. Mở ra là thấy phim, hết phim Tàu đến Hàn Quốc rồi đến phim VN sản xuất. Nhà nào thuê đài truyền hình (TH) cáp hoặc vệ tinh K+ , có vô số phim Mỹ, Pháp tha hồ xem.
Ở đây tôi muốn nói thẳng môt sự thật không thể chối cãi. Có rất ít gia đình, dù là ở thôn quê xem phim Việt. Còn ở thành phố, rất nhiều ông cứ thấy phim Việt là chuyển sang đài khác. Họ “sợ” phim Việt như sợ ma. Xin các nhà làm điện ảnh VN đừng phiền lòng. Bởi chính các vị đã là nên tình trạng này. Tây, Tàu, Hàn quốc không bắt người VN xem phim của họ được. Tôi lấy thí dụ một bộ phim Việt đã được trình chiếu trên đai TH lớn của cả nước. Đó là phim “Anh chàng vượt thời gian”.
Xem 10 tập phim cũng không hiểu phim nói cái gì
Đầu tháng 2.2011, phim này được Đài Truyền Hình Việt Nam chấp thuận mua bản quyền và phát sóng trên VTV3.
10 tập phim “Anh chàng vượt thời gian” trôi qua nhưng khán giả vẫn chưa hiểu đây là kiểu phim gì và nội dung phim ra sao. Kiên nhẫn ngồi trước màn hình xem cho đủ 10 tập để cố gắng hiểu phim đang chuyển tải thông điệp gì nhưng nhiều khán giả đành phải bỏ cuộc. Vì phim quá khó hiểu, rời rạc và nhạt nhẽo.
Diễn xuất của diễn viên thì quá tệ. Nhiều người nhận xét, Hứa Vĩ Văn đóng hai vai chính Hải Anh (hiện đại) và hoàng tử Khải Hoàng chỉ có mỗi một động tác trợn mắt bối rối rồi la hét om xòm. Thủy Hương vai hoàng hậu cũng chỉ biết chau mày. Don Nguyễn trong vai thái giám thì gần như bê nguyên cách hát nhép Teen vọng cổ lên phim.
Và một điều thực sự khó hiểu là phim “Anh chàng vượt thời gian” – bộ phim bị nhiều người cho là “thảm họa phim Việt” vẫn được lên sóng và nhất là lại vào khung giờ vàng trên kênh truyền hình có số lượng đông khán giả?
Giớ vàng thiếu phim Việt, phim Hàn, phim Tàu toàn đồ dởm
Cũng xin nhắc lại “giờ vàng” là khoảng thời gian vào buổi chiều sau khi tan sở, lúc đó nhiều gia đinh xem phim nhất. Nhà nước buộc các đài TH VN phải chiếu phim Việt nhiều hơn phim nước ngoài. Nhưng móc đâu ra phim Việt mà chiếu nhiều thế? Điều này chỉ làm lợi cho các “lò thầu” phim có cớ để giao dịch với các Đài TH kiếm chác. Phim Việt không có khán giả nên các đài cũng không thu được quảng cáo. Nên phim Hàn, phim Tàu cứ ung dung lên ngôi. Mà ngay cả phim Hàn phim Tàu bây giờ cũng chỉ toàn là thứ lam nham. Phim cũ chiếu đi chiếu lại, phim bộ mới, tồi hơn bộ cũ, xem không nổi. Lâu lắm, có khi cả tháng mới chọn được một phim Hàn coi được. Quay sang phim Mỹ phim Pháp bạo lực đầy rẫy. Có lẽ người ta chỉ thuê loại phim rẻ tiền. Đúng là dân VN đang đói phim mà không thể xem nổi phim nào.
Hãng phim truyện Việt Nam bao giờ giải thể?
Bây giờ chịu khó nhìn lên “thượng tầng kiến trúc”, nơi hoạch định đường lối, sản xuất ra phim ảnh VN, nắm túi tiền của nền điện ảnh. Đó là Cục Điện Ảnh VN. Bài báo của Người Quan Sát cho biết “Có đến hai gáo nước lạnh dội vào điện ảnh Việt: phim siêu nhảm “Nàng men chàng bóng” và quyết định tạm đình chỉ vụ án 44 tỷ bốc hơi.
Đó là một diễn biến chưa từng có trong lịch sử điện ảnh VN.
Những tưởng vụ việc sẽ được làm tới nơi tới chốn để lấy lại niềm tin của các nhà làm phim, thì một tin sét đánh là Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ra quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can – nguyên cục phó Lê Ngọc Minh. Lý do, cơ quan hành pháp… chưa bắt được nghi phạm chính Phạm Thanh Hải, người đã bỏ trốn và đang có lệnh truy nã. Đến nay ông cục phó này vẫn lọt sổ an toàn, không bị tóm như Dương Chí Dũng.
Các nghệ sỹ điện ảnh cũng tha thiết mong nhà nước ra lệnh bắt tên Phạm Thanh Hải (ở Cục điện ảnh) được cho là đã ôm toàn bộ số tiền hơn 40 tỉ ở bỏ trốn) để các nghệ sỹ đỡ ấm ức và cũng để những người có liên đới đỡ phải “sống treo” như hiện giờ”.
Hãng phim truyện Việt Nam đang đứng trên bờ vực phá sản và nguy cơ giải thể là điều tất yếu. Luật doanh nghiệp VN đã quy định: “Doanh nghiệp sau hai năm làm ăn không có lãi, thâm hụt vốn phải tuyên bố phá sản; sau một năm doanh nghiệp không có khả năng trả lương cho công nhân viên phải giải thể? Vậy mà hãng phim truyện Việt Nam tồn tại “dở khóc dở cười” hơn chục năm nay rồi, đang chờ giờ phút quyết định trên. Nó lăn ra chết, cơ quan nào sẽ thay nó và sẽ làm được cái gì? Đó là câu hỏi khó.
Hài Nam thì ba láp, hài Bắc thì lếu láo.
Một bạn đọc (bạn Cu Ti) nhận định: “Điện ảnh VN không ra thể thống gì cả, từ Bắc vào Nam chỉ có hài hài toàn là ba láp, miền Nam thì hài nhảm, miền Bắc thì lếu láo. Trong khi có rất nhiều đề tài quí báu để giàn dựng. Tại sao các nhà làm phim chỉ biết có hài và hài nhảm nhí, lếu láo”.
Nhận xét đó hoàn toàn đúng. Phim hài ngày càng dở tệ hại. Thôi thì tuyện phim hài dễ dãi cũng chấp nhận được, nhưng những bộ mặt “danh hài” trở nên nhẵn quẹn, xem phát ớn. Thái độ, cử chỉ trong phim nhiều khi thô tục thái quá, khiến con nít cũng đỏ mặt. Đối thoại thì khỏi nói, tục tĩu, xỏ lá là chính.
Rõ ràng, người ta đã đã sử dụng những nhà làm phim bất tài và những hãng phim chụp giựt đang núp bóng vào cái gọi là phục vụ công chúng bình dân, để khỏa lấp lối làm phim dễ dãi và rẻ tiền. Cụ thể như phim “Nàng men chàng bóng” đang gây phẫn nộ trong dư luận. Cả cuốn phim xoay quanh chuyện tình giữa chàng Ẽo Ợt (Ngô Kiến Huy) và Út Chót (Đinh Ngọc Diệp) là vô số những tình tiết phi lý.
Tôi không muốn kể nhiều đến những loại phim như thế này làm nhàm tai bạn đọc. Còn rất nhiều điều đáng nói về phim ảnh VN hiện nay. Nhưng không có chỗ để viết hết. Trong kỳ sau, tôi sẽ đề cập đến những thảm họa khác về văn hóa và cuộc sống đang đầu độc, làm bại hoại luân thường đạo lý của dân tộc VN chúng ta.
Văn Quang 07-9-2012
Văn Quang – Viết từ Sài Gòn : Đặc điểm tệ nạn tham nhũng ở Việt Nam
Văn Quang - Viết từ Sài Gòn, ngày 14.9.2012
Đặc điểm tệ nạn tham nhũng ở Việt Nam
Trong kỳ trước, tôi có hứa với bạn đọc sẽ tiếp tục đề cập đến những thảm họa khác về văn hóa và cuộc sống đang đầu độc, làm bại hoại luân thường đạo lý của dân tộc VN chúng ta. Tuần này đề tài nóng nhất ở VN vẫn là “thảm họa”, nhưng là một “đại thảm họa”: đó là vấn đề tham nhũng.
Tham nhũng ở mỗi nước có một mức độ và đặc điểm khác nhau. Vậy đặc điểm tham nhũng ở VN như thế nào? Và phải làm gì để diệt tệ nạn tham nhũng?
Tinh vi, trắng trợn, khắp nơi, khắp các cơ quan, các ngành và các cấp
Một tài liệu do ông Lê Văn Lân, chánh Văn phòng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng của Quốc Hội VN vừa được công bố trong tuần vừa qua khiến người dân giật mình. Giật mình vì cái nhan đề “Tham nhũng ở Việt Nam vừa tinh vi vừa trắng trợn”, nhưng không giật mình vì những lãnh vực tham nhũng và những “quan chức” tham nhũng bởi người dân biết rõ quá rồi. Người dân lại băn khoăn tự hỏi: “Cái gì đã cản trở việc chống tham nhũng? Hay là tại... ông nọ ngáng chân ông kia, bà kia cầm cẳng ông nọ kéo lại không cho đi diệt tham nhũng?”
Câu trả lời chính xác được ông Lân nêu ra, xin nhắc lại một lần nữa, ông Lân là chánh Văn phòng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng của Quốc Hội VN. Bài tham luận của ông Lân khá dài, tôi chỉ xin nêu những điểm chính. Ông Lân cho rằng:
“Tham nhũng ở Việt Nam mang tính phổ biến; xảy ra ở hầu hết các ngành, các cấp, thậm chí xảy ra ngay trong các cơ quan có chức năng chống tham nhũng nên việc đấu tranh, ngăn chặn và xử lý rất khó khăn. Trong khi đó, người tham nhũng lại là người có chức vụ, quyền hạn, nên thường là những người có nhận thức sâu rộng, am hiểu pháp luật, được tiếp cận nhiều thông tin, có điều kiện kinh tế, có quan hệ rộng; một số người có công lao đóng góp lớn cho xã hội, có uy tín với quần chúng nên khó phát hiện và xử lý...”
Hy sinh đời bố, củng cố đời con
Trên đây là nhận định của ông Lân, có thể kết luận rằng đó là lý do tại sao “khó diệt được tham nhũng”. Có lẽ ông ngần ngại khi chưa nói thẳng ra rằng chính phủ VN đã có “quyết tâm” chống tham nhũng nhưng… chưa mang lại kết quả bao nhiêu.
Thật ra nếu có quyết tâm thì chuyện gì chẳng làm được. Đừng nêu bất cứ lý do nào, dù là người có chức có quyền tham nhũng thì … khó diệt. Vấn đề ở đây là còn thiếu quyết tâm thôi. Đáng giặc mà sợ giặc mạnh thì còn đánh đấm gì nữa. Tham nhũng ở cấp nào cũng diệt được hết. Miễn là mình đừng dây vào đấy, đừng “ăn chia” với nó. Dù nó có là họ hàng, thậm chí con cháu, anh em ruột mình cũng phải diệt. Như tôi đã bàn với bạn đọc trong bài trước, cứ lôi mấy thằng tham quan cấp lớn ra pháp trường, bắn dăm ba thằng, tịch thu toàn bộ tài sản, công khai trả lại cho dân, mang bù ngay vào giá xăng, bù vào giá điện… may ra mới gọi là “răn đe” những thằng khác được. Còn răn đe theo cái kiểu, khai trừ, cảnh cáo, cho về vườn, thậm chí bỏ tù ít lâu thì chẳng bao giờ diệt tham nhũng được.
Ở VN mới có một câu “châm ngôn” của mấy đại gia tham nhũng phòng khi bất trắc xảy ra là “hy sính đời bố, củng cố đời con”. Nói cho rõ là bố có đi tù vài năm hay tù mút mùa Lệ Thủy thì con cái cũng có một số tiền lớn xài ba đời không hết.
Đặc điểm nổi bật nhất của tham nhũng VN là công khai
Ông Lân viết: “Tóm lại, tình hình tham nhũng ở Việt Nam là nghiêm trọng, có những điểm giống và khác nhau so với tình hình tham nhũng ở các nước khác, nhưng đặc điểm nổi bật là tính phổ biến. (Tức là tham nhũng công khai, mọi lúc, mọi nơi như một sự tự nhiên). Nói rõ và cụ thể hơn là tham nhũng ở VN mang một sắc thái rất riêng biệt, không giống nước nào. Tinh vi, xảo quyệt, bè cánh, từ dưới lên từ trên xuống như một hệ thống dọc rất nhuần nhuyễn, hoạt động rất “năng động”, hiệu quả.
Thí dụ anh làm ở chỗ nào “ngon”, chỗ dễ ăn, phải đóng cho “trên” bao nhiêu một ngày, anh có quyền “xin cho” phải “nộp” bao nhiêu một tuần cho “sếp”, Anh làm ở sở nhà đất phải “góp” bao nhiêu một tháng cho “sở” và cứ thế, ăn theo hệ thống.
chạy chỗ và chạy chức
Vậy xin quý vị Việt kiều thông cảm giùm, nếu về qua phi trường có phải chi năm, mười, hai mươi đô la thì các em cũng chẳng ăn một mình được đâu.
đóng hụi "chết" hàng tháng
Và đặc điểm nổi bật nhất tại VN là những trò nhục quốc thể ấy được công khai. Phóng viên báo chí tha hồ viết, dân tha hồ chửi, các “đàn em” vẫn cứ “vô tư như người Hà Nội” Thằng nào nói gì mặc nó. Sự chai lỳ này đã thành nếp sống, nếp suy nghĩ thường tình của tất cả những tên tham nhũng. Đó chính là nét đặc trưng nhất của tham nhũng VN khác với những nước khác.
Điểm qua vài “cửa hàng tham nhũng” ai cũng biết
Theo đánh giá của Tổ chức minh bạch quốc tế (TI) Việt Nam thuộc nhóm nước tham nhũng nghiêm trọng. Năm 2011 có những tiến bộ nhất định nhưng Việt Nam vẫn là những nước có điểm số thấp và vẫn đứng ở phía cuối bảng xếp hạng. Theo TI, ở châu Á, tình hình tham nhũng ở Việt Nam nghiêm trọng hơn so với Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Brunei, Malaysia, Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia... nhưng ít nghiêm trọng hơn Mông Cổ, Philippines, Lào, Nepal, Campuchia, Myanmar.
May quá, còn hơn được vài nước châu Á. Thế thì may ra còn tí thuốc chữa. Mời bạn đọc hãy theo chân ông Lân đi thăm những “cửa hàng tham nhũng” này. Nhưng kẹt một cái là chỗ nào cũng có tham nhũng, đi nhiều mỏi chân, đọc nhiều mỏi mắt, vậy tôi xin điểm danh sơ lược lại những “của hàng tham nhũng này” trong bài viết của ông Lân:
- Trong lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản. Tham nhũng chủ yếu diễn ra trong việc quy hoạch; chuyển đổi mục đích sử dụng đất; thu hồi đất nông nghiệp để xây dựng các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu đô thị; giao đất, cho thuê đất; định giá đất khi thu hồi, đền bù; cấp phép khai thác tài nguyên, khoáng sản… Một số người đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để giao đất không đúng thẩm quyền; lập hồ sơ khống hoặc khai tăng diện tích đất khi đền bù.
- Trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng nổi lên tình trạng tham nhũng, tiêu cực của một bộ phận cán bộ trong ngành ngân hàng, nhất là các ngân hàng thương mại hoặc cán bộ trong ngành ngân hàng tiếp tay, móc nối với người bên ngoài thông qua các hoạt động cho vay, bảo lãnh, cho thuê tài chính, đầu tư tài chính, ủy thác cho vay, ủy thác đầu tư… để chiếm đoạt tài sản, gây thất thoát lớn.
- Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản, phần lớn các công trình xây dựng đều xảy ra thất thoát tài sản, chủ yếu do tham ô và cố ý làm trái. Sai phạm xảy ra ở hầu hết các khâu, từ việc lập dự án, thiết kế, dự toán, phê duyệt kế hoạch cấp vốn đến đấu thầu, tư vấn, giám sát, thi công, nghiệm thu, quyết toán công trình. Thủ đoạn chủ yếu là không chấp hành đúng trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng cơ bản; gian lận, thiếu minh bạch trong đấu thầu; khai khống khối lượng và giá trị vật tư, thiết bị; đưa vật liệu kém chất lượng, sai quy cách vào sử dụng; thi công sai quy trình để giảm chi phí...
- Trong việc quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các doanh nghiệp, thủ đoạn tham nhũng chủ yếu là giấu bớt và định giá trị tài sản, đất đai thấp hơn giá trị thực khi cổ phần hóa hoặc bán, khoán, cho thuê doanh nghiệp; lập các hợp đồng mua bán, vận chuyển hoặc hóa đơn khống để chiếm đoạt; nâng khống giá hoặc gửi giá khi mua bán tài sản công để trục lợi.
- Trong công tác cán bộ, dư luận về tình trạng “chạy chức, chạy quyền, chạy công chức” vẫn còn nặng nề, nhưng trong thực tế chưa phát hiện, xử lý được trường hợp nào. Dư luận nói nhiều đến hiện tượng một số cán bộ tiến thân bằng con đường chạy chọt, nịnh bợ cấp trên (tìm hiểu sở thích, nhu cầu cá nhân của cấp trên và gia đình họ để tìm cách đáp ứng; sẵn sàng biếu cấp trên những món quà có giá trị lớn như nhà ở, đất ở, cổ phần trong các dự án, công ty...).
Nhiều người nói rằng, hiện nay mọi thứ đều “có giá”, từ việc tuyển dụng, phân công công việc đến bổ nhiệm, đề bạt, khen thưởng, kỷ luật cán bộ.
- Trong lĩnh vực tư pháp, hành vi tham nhũng chủ yếu là cán bộ tư pháp lợi dụng chức vụ, quyền hạn để nhận hối lộ nhằm bỏ lọt hoặc giảm nhẹ tội phạm trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án.
- Ngoài những lĩnh vực trên, tình trạng nhũng nhiễu còn khá phổ biến trong quan hệ giữa cơ quan nhà nước và công chức nhà nước với người dân và doanh nghiệp, giữa nhân viên các cơ sở dịch vụ công với khách hàng, như: cảnh sát giao thông, cán bộ thuế, các cơ quan cấp phép, cơ sở khám, chữa bệnh, các trường học… gây bật bình trong dư luận xã hội.
- Tình trạng tham nhũng “vặt” và tham nhũng “nhỏ, lẻ”, mà nhiều người gọi là “nhũng nhiễu” hay “chi phí không chính thức” tuy thiệt hại không lớn, có khi chỉ vài chục ngàn đồng mỗi vụ, nhưng diễn ra một cách tràn lan ở nhiều nơi, khiến người dân vô cùng bất bình.
- Số người tham nhũng là cán bộ, công chức, viên chức có chức vụ thấp hoặc không có chức vụ lãnh đạo, quản lý, như nhân viên cảnh sát, thuế vụ, bác sỹ, y tá chiếm tỷ lệ khá cao. Trong khi ở nhiều nước khác, người tham nhũng chủ yếu là các chính khách, các quan chức và doanh nhân. Mấy năm gần đây đã xuất hiện một số vụ tham nhũng liên quan đến yếu tố nước ngoài…
Không chấp nhận bất kỳ lý do khó khăn nào không diệt được tham nhũng
Bằng ấy thứ đè nặng lên vai người dân từ bao lâu nay rồi, đến nỗi nó trở thành thói quen.
Cứ cầm cái đơn đi “xin cho” việc gì là kèm theo cái phong bì cho “phải đạo” làm con dân. Anh nào không làm thế là dở hơi, không được việc thì đừng có khóc, chỉ tại anh ngu thôi. Đó chính là nỗi bi đát của đất nước do tham nhũng gây nên.
Nhưng là người VN, tự trong thâm tâm mọi người dân đều chứa chất một nỗi phẫn nộ vô cùng sâu sắc. Người dân không thể chấp nhận bất cứ lý do nào thuyết phục họ rằng diệt tham nhũng là khó khăn, là “khó phát hiện và khó xử lý”. Nó ăn sờ sờ trước mắt mà anh không diệt thì còn mong gì anh phát hiện.
Ông Lân còn viết: “Ngoài ra, một số biện pháp phòng chống tham nhũng được nhiều nước trên thế giới thực hiện và đánh giá tốt nhưng vẫn chưa được áp dụng ở Việt Nam (trách nhiệm giải trình, xử lý đơn tố cáo nặc danh, áp dụng kỹ thuật điều tra đặc biệt, cách ly đối tượng có dấu hiệu tham nhũng để hạn chế khả năng đối phó, xử lý hành vi làm giàu bất hợp pháp, xử lý trách nhiệm của pháp nhân…”
Dân phải được tham gia trực tiếp vào việc tố cáo và cùng diệt tham nhũng
Nếu cho người dân trực tiếp tham gia, tố cáo tham nhũng từ việc nhỏ nhất đến việc lớn nhất, chắc chắn sẽ có kết quả. Nhìn sang nước láng giềng, hiện nay chính phủ Thái Lan kêu gọi dân chúng tham gia chống tham nhũng. Họ đưa ra nhiều giải pháp: Bằng cách tích cực tố cáo tham nhũng với chính phủ. Ðể giúp việc tố cáo ấy được nhanh chóng và hiệu quả, chính phủ Thái Lan chủ trương thành lập: 1- các dường dây nóng; 2- đặt các thùng thư ở các nơi công cộng; 3- lập các trang mạng để mọi người đều có thể gửi đơn tố cáo thẳng đến văn phòng thủ tướng.
Để tạo niềm tin, các quan từ nhỏ tới lớn phải kê khai minh bạch tài sản. Trước khi anh nhận chức vụ, anh có cái gì, bây giờ anh có cái gì, của cải đứng tên những ai, ở đâu… Điều này dân có thể chỉ ra những ngóc ngách của bọn quan tham. Gọi là sơ sơ vài biện pháp đó cũng có thể góp phần diệt tham nhũng có kết quả. Đừng đổ tại “khó khăn”, đổ tại nó chức to, quyền lớn mà chùn tay.
Cần phải có một tổ chức chống tham nhũng độc lập, có đại biểu của dân, không bị chi phối bởi bất cứ tổ chức nào, không nằm trong hay nằm dưới bất cứ cơ quan nào. Một tổ chức có quyền lực thực sự và tất nhiên được sự tín nhiệm của dân chúng.
Kiên quyết bắn bỏ những tên “tham nhũng gộc” và thu hồi toàn bộ tài sản của bọn này, không để chúng có cơ hội “hy sinh đời bố, củng cố đời con”.
Nhà nước đã biết bộ mặt thật của tham nhũng với những “đặc tính” của VN, chỉ còn đợi một quyết tâm thực sự nữa mà thôi. Ai làm nhiệm vụ này? Tất cả các cơ quan từ lập pháp, hành pháp tới tư pháp phải cùng bắt tay dân, cùng nhau làm cho đất nước khỏi thảm họa này, mang lại ánh sáng cho hơn 90 triệu dân.
Lãng phí cũng là một thảm họa
Ngoài chuyện tham nhũng, tuần này ở VN lại rộ lên chuyện lãng phí. Bỗng dưng dân đang đói méo mặt, các ông ở Bộ Xây dựng lại vừa có tờ trình gửi bộ Kế hoạch - đầu tư đề nghị thẩm định dự án đầu tư xây dựng bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Dự án xây dựng bảo tàng Lịch sử Quốc gia có tổng mức đầu tư 11.277 tỉ đồng, chưa bao gồm chi phí dự án thành phần đầu tư xây dựng nội dung và hình thức trưng bày do bộ Văn hóa - thể thao và du lịch thực hiện.
Mô hình Bảo tàng lịch sử “hoành tráng, vĩ đại” được Bộ Xây Dựng đề nghị thực hiện
Kinh phí khổng lồ và ý tưởng “khủng”
Với hơn 11 ngàn tỉ đồng của dân, Bộ Xây Dựng đề nghị làm những “công trình thế kỷ” trên mây. Xin liệt kê những ý tưởng “khủng” đó làm người dân “sợ mấy ông này quá”:
Khu tưởng niệm danh nhân có diện tích xây dựng khoảng 1.520m2, gồm nhà tưởng niệm đặt các tượng, danh sách tên danh nhân được tôn vinh và hiện vật của họ (nếu có).
Khu trưng bày ngoài trời sẽ trưng bày những hiện vật lớn; tái tạo không gian lịch sử; không gian văn hóa, kiến trúc đặc sắc; không gian hoạt động văn hóa, trình diễn.
Ðịa điểm xây dựng bảo tàng được xác định tại khu đô thị mới Tây Hồ Tây, huyện Từ Liêm, Hà Nội trong quy hoạch chi tiết xây dựng công viên Hữu nghị và Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Diện tích sử dụng đất của bảo tàng là 10ha, trong đó diện tích xây dựng công trình khoảng 30.000m2, diện tích trưng bày ngoài trời khoảng 30.000m2, diện tích dành cho hoạt động văn hóa cộng đồng khoảng 10.000m2, diện tích cây xanh, sân vườn, đường giao thông nội bộ khoảng 30.000m2.
Thời gian thực hiện dự án được đề nghị từ tháng 11-2012 đến tháng 5-2016. Tổ chức nghiệm thu và bàn giao cho chủ quản lý sử dụng công trình từ tháng 7-2016.
Phản ứng quyềt liệt từ người dân
Lập tức trên tất cả các trang báo, 100% ý kiến của người dân phản đối. Tôi trích vài ý kiến ban đầu.
- Bạn Quang lên tiếng: “Chúng ta đã cho xây nhiều Bảo tàng gây tốn kém tiền của, chiếm nhiều đất đai, trong khi doanh nghiệp thì mơ ước vay được tiền, thuê được đất giá rẻ để phát triển sản xuất.
Một ví dụ: Bảo tàng Tăng thiết giáp bề thế tọa lạc tại vị trí đẹp trên đường Hoàng Quốc Việt Hà Nội đã hơn 10 năm nay, nhưng vào trong thăm thì rất chán, hiện rất ít người muốn vào, trước đây thỉnh thoảng cho thuê để tổ chức đám cưới, nhưng hiện cũng chẳng ai muốn tổ chức ở đây nên trước cửa là nơi tập kết xe rác, bên cạnh thì bán cà phê.”
- Bạn Phúc Duy viết: “Không thể tin được. Bảo tàng Lịch sử ở Tràng Tiền, bảo tàng Cách mạng ở Tôn Đản, bảo tàng Hà Nội ở Phạm Hùng còn chưa dùng hết công năng, bao nhiêu diện tích còn để trống. Nếu cần cứ đưa bảo tàng Hà Nội thành bảo tàng Lịch sử Quốc gia đi.
Đã có Bảo tàng Hà Nội làm Bảo tàng Quốc gia, không cần xây bảo tàng mới
Gần 12 nghìn tỷ đồng! Với số tiền này chúng ta sẽ xóa đi được biết bao gia đình nghèo, đưa được bao nhiêu là học sinh nghèo đến giảng đường đại học, rồi bao nhiêu người cần chữa bệnh, bao nhiêu thương bệnh binh được chăm sóc, làm được bao nhiêu việc cho Hoàng Sa, Trường Sa, nhà giàn DK1, xóa được bao nhiêu cầu khỉ, cáp qua sông suối...
Với gần 12 nghìn tỷ ấy, chúng ta làm được biết bao nhiêu là việc có ích.
- Bạn Trần Văn Tình viết: “Xin quí vị hãy thực hiện một cuộc nghiên cứu (độc lập) xem thử hệ thống bảo tàng hiện tại có bao nhiêu người viếng thăm, đem lại những hiệu quả kinh tế, xã hội, giáo dục như thế nào rồi hãy đổ thêm tiền.
Chỗ tôi có một nhà bảo tàng xây hoành tráng nhưng vắng như “chùa bà Đanh". Tốn kém lãng phí thật là khủng khiếp”…
Phía trong Bảo tàng Hà Nội với vốn đầu tư hơn 2.000 tỉ đồng hiện vắng như chùa bà Đanh.
Bảo tàng Lịch sử quốc gia to hơn gần năm lần để làm gì?
Quả thật trong lúc mọi người đang rối bời về đủ thứ khó khăn bao vây cuộc sống, còn bao nhiêu việc đáng làm và phải làm, Bộ Xây Dựng lại đưa ra cái đề nghị “có tính lịch sử nhân văn xa vời” như thế này. Cứ như các ông ấy từ trên sao hỏa lạc xuống vậy. Đúng là dân một đằng, quan một nẻo. Có lẽ các ông ấy chẳng hiểu gì về dân tình cả.
Đề nghị dở hơi
Còn một đề nghị dở hơi khác nữa là cho nhập xe “tuk tuk” từ Trung Quốc vào VN làm phương tiện giao thông công cộng. Đề nghị này của Ông Bùi Danh Liên, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Hà Nội. Ông cho rằng các nước trong khu vực sử dụng xe tuk tuk rất phổ biến và hiệu quả. Loại xe này nhỏ gọn và có thể lưu thông dễ dàng tới các khu dân cư mà xe buýt khó có thể hoạt động.
Xe tuk tuk cũng giống như loại xe lambretta đã bi xóa sổ vì cồng kềnh
không phù hợp với đường xá VN, nhập thêm của Trung Quốc là có ý đồ gì?
Đề nghị này cũng lập tức bị “đánh” tơi bời hoa lá: Bạn Minh Hoàng đá ngay: “Một tối kiến của ngành Giao Thông Vận Tải (GTVT), để cá nhân anh em bà con trục lợi. Chuyện không nói ai cũng biết.
- Bạn Trần Đình Trung bồi tiếp: “Vì sao phải nhập Tuk Tuk của Trung Quốc? Trước kia ở SaiGon có xe Lam có thể chuyên chở được từ 8-10 người, sau đó nó bị cấm hoạt động, bây giờ nhập Tuk Tuk về. Thật dở hơi.
Một kiểu xe tuk tuk tại Camphuchia như xe taxi, nhưng đường phố của họ không đông kín chật chội như ở VN.
- Bạn Thanh An đặt câu hỏi: “Lại Trung Quốc. Sao ta cứ mãi là “nạn nhân” của Trung Quốc thế? Nhập rác chứ xe gì. Cấm xe Lam, 3 bánh, ba gác máy giờ đòi nhập "loại bỏ đi" có hình dáng tương tự là sao?”
Cứ đi nhờ xe như thế này là đỡ tốn tiền nhất. Một kiểu đi nhờ xe tại Hà Nội.
Không biết tại sao hồi này sinh ra nhiều đề nghị ngớ ngẩn đến thế. Có lẽ vì thiếu những bộ óc phát minh ra những kế hoạch ích quốc lợi dân, thừa những ông… rảnh việc.
Văn Quang