Gia chánh

Theo cách hiểu thông thường của đại đa số quần chúng, gia chánh có nghía nấu ăn, như mấy dòng mô tả của ban điều hành ĐT về căn phòng này: Dành cho các bạn xem việc nấu nướng là thú vui và nghệ thuật. Xin chia sẻ với nhau những công thức nấu ăn nóng hổi.


Tuy nhiên, cách hiểu này này tuy không sai nhưng chưa thật chính xác lắm, vì chữ gia chánh bao hàm mọi việc ở trong nhà mà trong đó, nấu ăn chỉ là một. Căn cứ theo Việt Nam Từ Điển của Lê Văn Đức - Lê Ngọc Trụ.

https://i.postimg.cc/cHvN1f4c/Screen...4-35-43-PM.png

Quote:

---

Originally Posted by thanh xuyên

[/COLOR]Tuy nhiên, cách hiểu này này tuy không sai nhưng chưa thật chính xác lắm, vì chữ gia chánh bao hàm mọi việc ở trong nhà mà trong đó, nấu ăn chỉ là một. Căn cứ theo Việt Nam Từ Điển của Lê Văn Đức - Lê Ngọc Trụ.

https://i.postimg.cc/cHvN1f4c/Screen...4-35-43-PM.png

---

Ủa sao kỳ ta, Thanh Xuyên trích từ điển mà diễn lại hơi trật. :z13:

Từ điển viết rõ ràng rằng: Gia chánh là việc sắp đặt, tổ chức trong nhà. Sang Thanh Xuyên thì Gia Chánh trở thành bao hàm mọi việc trong nhà.

Nghĩa chính của Gia chánh là cái việc sắp xếp, tổ chức việc trong nhà, chứ không phải những cái việc trong nhà. Gia chánh tiếng tàu là 家政, Wiki dịch là Housekeeping. Dịch dễ hiểu nhất là "Quán xuyến trong nhà".

Có lẽ vì những cái việc trong nhà không có tên, và phụ nữ là bộ trưởng bộ nội vụ, ngoài việc giữ tiền, còn có các việc "nội trợ" khác, trong đó có nấu ăn là việc chính. Nên người ta diễn nôm gia chánh là nấu ăn, làm bánh (động từ) luôn cho tiện việc chăng. Các trường dạy việc nội trợ này hồi xưa có thêm chữ "nữ công" gắn phía trước nữa mà. Các công việc mà người nữ giỏi "quán xuyến" trong gia đình nhất.

Bàn cho vui thôi, chứ ngày nay mà cứ cho việc bếp núc là nữ công thì quý cô, quý bà kiện tới đâu luôn nữa. :)

005 bắt bẻ mà 005 diễn là "quán xuyến trong nhà" thì cũng khống đúng lắm với từ điển. Mà từ điển cũng hơi bất nhất: nói là sắp đặt, tổ chức trong nhà nhưng lại đưa ra thí dụ : làm bánh, nấu ăn, may vá... chẳng có việc nào gọi là sắp đặt, tổ chức cả. Nếu định nghĩa gia chánh là những việc nữ công, những công việc của phụ nữ trong nhà thì chính xác hơn định nghĩa của từ điển (sắp đặt, tổ chức trong nhà). Dù sao, đừng đi ra trọng tâm. Cái point của thread này là gì? Là muốn cải chính rằng chữ gia chánh không chỉ có một nghĩa là nấu ăn.

Chào anh Thanh Xuyên và anh 005 ạ,

https://i.ibb.co/WN6fVsWZ/Screenshot...441-Chrome.jpg

Về định nghĩa thì mình chưa được đọc trực tiếp từ sách từ điển của Nguyễn Quốc Hùng (ông cũng là tác giả của sách Hán Việt tân từ điển), thấy ở thivien.net có trích từ điển của Nguyễn Quốc Hùng, gia chánh được định nghĩa rất súc tích.

Gia chánh là cách sắp xếp, tổ chức cuộc sống trong nhà - Ngày nay ta hiểu là việc nấu nướng của đàn bà trong nhà
(Trích)

Cách sắp xếp, tổ chức cuộc sống trong nhà bao gồm khá là nhiều việc, nhiều trách nhiệm để duy trì môi trường sống trong gia đình (nhà), tính luôn cả chăm sóc và nuôi dạy con, chăm sóc người lớn tuổi như cha mẹ già, tiếp đãi khách v.v.... và v.v...

...
Xin chào cả nhà,
Mến chào O Xanh, N5, anh Thanh Xuyên :z57::z57::z57:
...

Hôm nay không có bóng đá, dulan vào đây vui với Thầy Bàn và hai người bạn thích màu xanh mến mến của dulan nè!

Đọc tam vị viết thích lắm, nên dulan gom lại trong hình gồm có nữ công may nắp lọ cà phê, thủ công xếp giấy hình hoa, làm bánh nhân chay, sắp xếp bày trí điểm tâm mời GIA CHÁNH; coi như tân gia quán hỉ :)
https://i.postimg.cc/7Yt4Gjpj/IMG-20250721-164644.jpg
(sẽ khoe hình nhân chay trong bếp)
...

Thân mến và chúc vui,
Dulan
...

O nớ, dulan chờ hơn tháng mới được đọc và ngắm MÂY đó nha :z57:

...

Đúng ra cái Tỏi phải vào đây, vì tên hắn "rất Gia Chánh" ha cả nhà, hihi; lấn qua bên ngôn ngữ của anh Thanh Xuyên :z13:

...

Quành

Linh thiệt ta ơi, cái Tỏi kìa :z57:

Mượn nhà anh Thanh Xuyên viết với O Xanh chút nha!
Xanh ơi, thấy hoa thiên điểu tươi bên Mây đẹp quá, làm nhớ hơn 10 năm trước dulan mua 5 cành hoa thiên điểu tươi, mỗi cành tương đương 10 USD.

Đèn hoa thiên điểu bên tranh thu:
https://i.postimg.cc/C1qMJTQ6/IMG-20250721-181904.jpg

...

(Xanh, Dulan, Tỏi: là bộ tam sên Quệ sinh hoạt cùng nhau hơn một con giáp vui lắm đó anh Thanh Xuyên)
...

Quote:

---

Originally Posted by dulan

Tặng cậu hình tỏi làm Avatar:

https://i.postimg.cc/prNndZXj/IMG-20250719-103637.jpg

---

Chào chủ nhân Gia Chánh, anh Thanh Xuyên, B5TC, O Tà, cậu Phán.
Chúc ngày thứ 2 vui vẻ, an lành tới mọi người trong trang Gia Chánh và Phố.

Tớ viết với cậu bên Ngõ Vắng sau nhé. Chừ qua ngắm Mây Xanh Bếp Hồng.:tim:

Chào Gia Chánh, chào anh Thanh Xuyên, Đình Trưởng, O Dù, O Tỏi ngày mới an lành.

Tính 'scan' Phố nhanh một vòng thôi haha, bắt gặp hai cậu hủ hỉ ở đây nhắc khiến tớ ách-xì liên hồi trận. Thế là đảo vào hê-lô nựng má hồng hai cậu.

Hoa Thiên Điểu mang nét đẹp cao sang, kiêu hãnh phải không cậu Dù. Rất lâu tàn. Dù hoa được trồng rộng rãi ở Úc gần như hoa bản địa nhưng giá cả mua cũng mắc hai cậu ạ. Cậu Dù có bình hoa Thiên Điểu lấp lánh đèn thật hay nha. Bánh trái của cậu thì xếp xòng gia chánh rồi.

Cậu Yếm Táo nớ ơi, eo thon đến đâu rồi nì, chuyên cần vận động như cậu thật đáng được tưởng thưởng vài huân chương vàng, giữ năng lượng và duy trì chạy bộ, yoga cậu, nhé. Có sức khỏe, có dáng đẹp, có năng lượng là nhất rồi.

Cái Xanh o Tà tớ đang lụi hụi xếp hành trang sắp lên đường đi chơi mấy tuần. Năm nay tớ dùng hết cạn trơn ngày phép.

Nghe Dulan nói anh Thanh Xuyên cũng thích màu xanh, à, màu xanh trong tên, cậu Dù tinh ý quá.

Áo có hoa xanh tớ mang theo đi chơi để chụp hình với biển cho nó thướt tha, điệu đà rụng rơi, Dù và Yếm Táo xem. Áo váy cũng thuộc gia chánh mà hí. Hoa văn tớ thấy hao hao hoa cúc còn chính xác là hoa gì tớ không nhìn ra. Hai cậu xem xong mai tớ ghé lại tháo hình cất nha.

(Cất hình nhé cậu Dù cậu Yếm)

Họ thiết kế thêm một lớp choàng mỏng bên ngoài, giống phinh kiếm hiêp quá haha. Design của Châu Âu (Karen Millen).


(Tớ tháo hình nhe 2 cậu khỉ)

Nhìn hoa văn rõ hơn, nhận ra hoa gì không mấy cậu.

(Tháo hình nhe)


Chúc Dulan, Hương Khuya, anh TX, anh B5 ngày mới vui tươi!

...

Xin chào cả nhà,
...
Áo đẹp & xịn quá, dulan chưa bao giờ thấy vải họa tiết này, nhưng dulan có đĩa tách chén hoa văn này đó Xanh:
https://i.postimg.cc/YCM9sMDZ/IMG-20250722-003733.jpg

Áo của Xanh vẽ lá to nên dulan thấy giống hoa Centaurea Cyanus (sân nhà dulan có trồng):
https://i.postimg.cc/9XDr1VVy/IMG_20250615_001842.jpg


https://i.postimg.cc/MTDbDw8C/IMG_20250615_001459.jpg

Súp măng tây & tôm:
https://i.postimg.cc/xdvzbXzx/IMG_20250722_000953.jpg

...

Còn một loại hoa rất giống nhưng hoa nhỏ hơn, lá ốm và dài hơn, là Corn flower, thỉnh thoảng có trong sân nhà dulan nhưng chỉ màu blue hoặc tím (Pháp dùng hoa này màu blue làm Quốc hoa nên được gọi là Le Bleuet de France, có phải vậy không huynh Ngọc Hân ơi):
https://i.postimg.cc/8Cz270sj/IMG-20250722-002631.jpg

Hoa này có nhiều màu, dulan hái nơi khác nè Xanh:
https://i.postimg.cc/mkBNr02n/IMG_20250722_002741.jpg

Chụp với bó nhánh flax khi còn tươi và hạt flax khô (hạt lanh mua ở chợ):
https://i.postimg.cc/fTHjwq4H/IMG-20250722-002838.jpg


Mousse cake:
https://i.postimg.cc/XY9V3hmF/IMG-20250722-011501.jpg

...

Nghe cậu Xanh nhắc đi Châu Âu, tớ khoe nhà thờ Igreja do Carmo (hôm trước tớ xẹt qua Coimbra - Portugal thăm sóc chị báo cáo kết quả nghiên cứu), cách khách sạn chỉ 1 km:
https://i.postimg.cc/MHb4sWbC/IMG_20250713_114024.jpg

Màu xanh của anh Thanh Xuyên và O Xanh hỉ (Azulejo là một loại hình nghệ thuật trang trí bằng gạch men đặc trưng của Bồ Đào Nha):
https://i.postimg.cc/FsNwYLhN/IMG_20250713_113838.jpg


...
Thân mến và chúc vui,
Dulan
...

Chào nhà Gia Chánh,

cái Xanh cảm ơn cái Dù đã nhớ ra đúng tên hoa, Xanh nghĩ hoa Cornflower hay Bleuets đúng rồi, Dulan giỏi quá :tim:

Bất ngờ hoa có nhiều màu sắc khác nhau, màu sắc ngọt ngào Dulan bó lại đẹp ghê.

Nhà thờ Igreja do Carmo với tường lát gạch men xanh, màu xanh mà Xanh yêu thích, ước gì có thể đến tận nơi thưởng lãm.

Lần đầu tiên Xanh sang Châu Âu là lần này đây, chắc chắn sẽ bị thu hút bởi những kiểu kiến trúc cổ và cận đại. Tuy nhiên chuyến này chính là đi nghỉ nên việc khám phá chỉ là phụ thôi, dành thời gian thảnh thơi, nhàn nhã bên cạnh người thân nhiều hơn.

Dulan thì sống ở Châu Âu biết nhiều về Châu Âu, còn cậu Yếm Táo nớ sao tớ nghi cậu ấy chuộng hành trình về Phương Đông hơn phải hông nè :tim:

Cảm ơn cậu Trù Thần nhiều. Chúc hai cậu luôn xinh tươi, hạnh phúc nhé.

Xin chào nhà Gia Chánh, Dulan, O Huơng Khuya, O Tà Áo Xanh
Cám ơn tiên bếp nhiều đã mang vào bánh trái, cà phê, những hình xếp giấy cùng những hình ảnh đẹp nghe. :z57:

"Còn một loại hoa rất giống nhưng hoa nhỏ hơn, lá ốm và dài hơn, là Corn flower, thỉnh thoảng có trong sân nhà dulan nhưng chỉ màu blue hoặc tím (Pháp dùng hoa này màu blue làm Quốc hoa nên được gọi là Le Bleuet de France, có phải vậy không huynh Ngọc Hân ơi): "

Chào Thanh Xuyên và phố Gia Chánh,
Hôm nay vào phố Gia Chánh định tìm mấy món ăn sáng nên thấy câu hỏi Du Lan về hoa Le Bleuet de France, đúng rồi, nhưng chỉ là

'biểu tượng ' của sự tưởng nhớ và đoàn kết ở Pháp dành cho các cựu chiến binh, nạn nhân chiến tranh, góa phụ và trẻ mồ côi " xem link này sẽ thấy các loài hoa đại diện cho quốc gia như Canada (lá cây phong) hoa sen Việt Nam....
https://fr.wikipedia.org/wiki/Embl%C...3%A8me%20royal.

O Xanh, O Hương nếu có dịp đến Pháp, có giờ vào "Galeries Lafayette Haussmann" xem, link:
https://www.google.com/search?sca_es...h=735&dpr=1.25

Nếu có dịp ghé lâu đài Versailles xem La galerie des glaces, tháng 7, 8 chắc du khách xếp hàng dài lắm.:)
Chúc vui, cuối tuần phố.

Quote:

---

Originally Posted by thanh xuyên

Xin chào nhà Gia Chánh, Dulan, O Huơng Khuya, O Tà Áo Xanh
Cám ơn tiên bếp nhiều đã mang vào bánh trái, cà phê, những hình xếp giấy cùng những hình ảnh đẹp nghe. :z57:

---

...

Xin chào cả nhà,
...
Dạ, cảm ơn huynh Thanh Xuyên :z57:

...
Dạ, cảm ơn huynh Ngọc Hân giải thích; và cho link quốc hoa hay quá :z57:

...

Dulan mượn hình sóc chị có món điểm tâm vì thấy cảnh đẹp nha huynh Thanh Xuyên và huynh Ngọc Hân, xin mời nhị vị:
https://i.postimg.cc/Pf1GW2Sm/IMG-20250816-104654.jpg


...

Rước Em Lên Đồi Cỏ Hoang Ngập Lối:
https://i.postimg.cc/T36jvFtt/IMG-20250815-222754.jpg


Hoa tháng tám:
https://i.postimg.cc/Pq6DFWKy/IMG-20250816-110239.jpg


...
Thân mến và chúc vui cuối tuần!
Dulan
...

Cảm ơn tiên bếp đã chiêu đãi điểm tâm. Anh NH không thấy đâu, vậy mình xin "xử lý" giùm phần của anh NH. :) Khung cảnh thật nên thơ, yên bình :z57:

***

Đọc trong Hồi Ký của Nguyễn Hiến Lê, thấy có đoạn ông đề cập một món quen thuộc.

Làm xong "ca" sau, sáu giờ sáng, thì chợ đã họp đông rồi, tôi lại mua những thức ăn đặc biệt miền Nam như bánh ú, bánh da lợn, bánh bò, dà châu quẩy (bánh củ cải chiên), bánh cam với ít trái cây tùy mùa: xoài, xa pô ti, mãng cầu Xiêm... để ăn điểm tâm (tôi không thích hủ tiếu, cà phê; phở Bắc không có) (chương X)

Bánh dà châu quẩy thường được gọi với tên giò cháo quẩy, dầu cháo quẩy, phiên âm Hán Việt là "du tạc quỷ". Bây giờ mới biết có cách đọc khác, và cũng còn gọi là bánh củ cải chiên, không biết NHL có nhầm lẫn hay không?

...
Xin chào cả nhà,
...
Dạ, Nguyễn Hiến Lê không nhầm đâu huynh Thanh Xuyên, dulan tìm thấy trên net bài viết hướng dẫn món bánh củ cải chiên của Huyen le Tran @cook_16064030, công thức & cách làm y hệt bánh quẩy, hình này đây:
https://i.postimg.cc/ZRp8pXVf/IMG-20250913-005115.jpg

Như vậy là bánh quẩy có nhiều tên gọi, cũng như huynh, lần đầu tiên dulan mới biết bánh quẩy còn gọi là bánh củ cải chiên đó huynh Thanh Xuyên!

...

Hùn với Gia Chánh hôm nay là áo đầm vải Marimekko hoạ tiết hoa anh túc màu đỏ & hồng đậm, tay phồng ngắn, cổ vuông nẹp lật ra, lai áo còn đường vắt sổ chưa may, chụp trước để khoe:
https://i.postimg.cc/rpj0x5Wt/IMG_20250912_005018.jpg


Áo trên hơi giống áo may hồi hè 2024, màu cam, cổ dalton, vạt nhọn:
https://i.postimg.cc/BnGXzmBK/IMG_20250912_004917.jpg


...
Nhắc bánh quẩy nên dulan khênh lại món bánh quẩy ăn với xá xíu nha cả nhà:
https://i.postimg.cc/T2VsSDRd/IMG_20240712_030739.jpg


https://i.postimg.cc/3J62FtPd/IMG_20240712_030523.jpg


https://i.postimg.cc/DzQLrLVD/IMG_20...180649_(1).jpg


https://i.postimg.cc/BZPDprGH/IMG_20...031703_(2).jpg


...

Thân mến và chúc vui,
Dulan
...

5 nghĩ có sự ngộ nhận đó nhị vị. Dầu cháo quẩy là phiên âm từ tiếng Quảng Đông, còn tiếng tàu phổ thông họ chỉ gọi là Dầu cháo. Là cọng chiên dầu. Bản chất của dầu cháo quẩy làm y hệt bột bánh mì nhưng nhiều bột nổi hơn và nhiều bột khai hơn. Bà chị ruột của 5 trước khi bị đuổi đi kinh tế mới, vừa dạy học vừa làm dầu cháo quẩy (quẩy tiếng Quảng Đông là ma - chắc hình thù dài dài hai cọng dính xà nẹo giống mấy con ma của tàu) bỏ mối cho mấy tiệm nước người Việt gốc Hoa chung quanh ngã 6 Hiền Vương ở Sài-Gòn đó. Có khi bỏ mối mà dư quá bả chạy sang nhà mình cho cả đống, mà thời đó có dầu cháo quẩy ăn là cha thiên hạ đó chứ hổng phải chơi.

Mến chào Dulan, anh 005

Cảm ơn Dulan đã cho biết nghe, như vậy có thể xác nhận là giò cháo quẩy còn có cái tên thuần Việt là bánh củ cải chiên. Trong phần chú thích ở chữ "dầu cha quẩy (bánh củ cải chiên" trong cuốn Hồi Ký NHL có ghi như sau. Để ý chi tiết nhỏ: chữ "quỷ" tiếng Hán tương đương với chữ "ma" tiếng Việt, ghost tiếng Anh, chỉ hồn người chết lang thang vất vưởng trên trần gian hay địa ngục, còn chữ "quỷ" tiếng Việt lại là có nghĩa khác, quỷ sứ có sừng, răng nanh, chuyên tra tấn người ác dưới âm phủ. Giò cháo quẩy ăn với xá xíu mình chưa thử bao giờ nhưng chắc ngon, nhất là do bàn tay tiên bếp làm. Xí xíu hồi trước mua ở Chinatown không hảo lắm, vì nó hơi ngọt. Người Việt mình có sáng kiến ăn giò cháo quẩy với cháo huyết, cháo lòng thật là hợp, thật ngon. :z67:
P.S. À không biết chúng ta có nên tạo ra cái bánh chiên gì tương đương với giò cháo quẩy của Tàu, tượng trưng cho Hồ Chí Minh hihi.

[8]Theo Wikipedia thì: “món 油炸鬼 (Phiên âm Hán Việt: Du tạc quỷ, tiếng Việt đọc theo giọng Quảng Đông thành giò cháo quẩy hoặc dầu cháo quẩy) có nghĩa là quỷ sứ bị rán bằng dầu. Theo truyền thuyết Trung Quốc thì cái tên này bắt nguồn từ câu chuyện Nhạc Phi bị vợ chồng Tần Cối và Vương thị hãm hại. Để nguyền rủa hai vợ chồng Tần Cối, người Trung Quốc làm một món ăn gồm hai viên bột dài giống hình người được rán kỹ trong dầu, tượng trưng cho hình tượng vợ chồng Tần Cối là hai quỷ sứ bị rán trong vạc dầu ở địa ngục”. (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%E1%BA%A9y). (Goldfish).

...
Xin chào cả nhà,
...
Hôm nay hết năm lẻ ba rồi kìa huynh Thanh Xuyên, dulan cắm hoa hồng môn nè huynh ơi (thấy huynh gác cổng nhà cái Đinh mỏi chân nên ới huynh về):
https://i.postimg.cc/bNTZLBt5/IMG-20251115-134254.jpg


...
Thân mến và chúc vui cuối tuần,
Dulan
...

Cảm ơn tiên bếp nghe, hoa đẹp :z57:
Hôm nay ĐT chạy như dzùa. Mới đầu mình ngơ ngác, không hiểu "năm lẻ ba" là cái chi chi, lát sau đi vòng quanh ĐT, mới vỡ lẽ ra.

Mấy hôm nay 5 ách xì liên tục, thì ra không phải do bịnh cảm mạo bất thường mà là kỵ húy.

Thật ra, 5 chỉ có chính thất, chứ chẵn lẻ, phòng nhứt phòng nhì gì cũng không có. Số 5 là số đơn thê. Nhìn đâu cũng chỉ thấy bà vợ mình. Không có chẵn lẻ gì đâu. :z13: