sổ tay lan huệ

[Triển]

*


2-
Còn rau quế ăn phở hử ? Nói nghe như có thiệt....
Hồi nẳm, phở của dân bắc chỉ có hành ngò chanh ớt thôi heng, ngoài ngò ra hổng bỏ thêm bất kỳ loại rau thơm nào khác nữa. Mãi tới khi phở chạy vô nam.
Phở Tàu bay gần nhà thờ Bắc hà, thoạt đầu chỉ có ngò và hành xanh sắt nhỏ. Sau từ từ xuất hiện dĩa giá (cà sống lần trụng) rồi húng (húng cây và húng quế)
Có lẽ húng quế góp mặt sau cùng thì phải, nhưng rồi hạp khẩu vị nên được ưu ái cùng cực, và nó chạy tùm lum tới những quán phở bắc khác
Hồi chưa kịp góp mặt trong tô phở bắc, húng quế đã là đặc trưng không thể thiếu của món "cây... cỏ".
Nấu cây cỏ cần hành nướng, riềng (hổng biết có nướng hôn), xả, lá mơ và mắm tôm, chừng bưng ra nhứt định phải có húng quế tươi sắt sợi rắc trên mặt.

Thím Nú ở Lý Thái Tổ nên rành phở tàu bay, không có rau rợ lại còn múc thêm chén nước béo. Món phở của người Bắc nhưng lắt nhắt đậm đà hương vị là tính người Nam.

Nói cho thím Nú biết, trước kia tui ở Đà Lạt, nhưng khi về Sài-Gòn tui ở trong cư xá quân cụ bên cạnh nhà thờ Đồng Tiến và chợ Cá Trần Quốc Toản "đấy thây". Phở tàu bay Lý Thái Tổ tui rành, mà phở gà Tương Lai ở Ngã Sáu Trần Hoàng Quân tui cũng rành luôn. Cái vụ "Sau từ từ xuất hiện dĩa giá" ở phở tàu bay làm gì có đến năm .... 1979. Sau đó thì tui hổng biết vì đi mất rồi.
.

[ốc]

trước kia tui ở Đà Lạt

Ở Đà lạt, nhiều dân Bắc kỳ di cư, hàng phở cho thêm đĩa rau xà lách tươi rói, khách xé rau cho vô thay rau thơm. Bên cạnh nhà thờ con gà thời đó có xe phở, bánh phở cắt bằng dao tại chỗ, sợi ngắn sợi dài, đi lễ ra lúc sớm mai ăn tô phở nóng nhớ hoài ngàn năm… Sau này xuống Sài gòn thấy người ta ăn phở có trái trứng sống luôn. Hơi bị quợn. What the phơ!

[ntđl]

*

Nú tui cũng có ở đà lạt heng năm heng ốc.
Nhà nằm ngay dốc đường Hai bà Trưng. Thế có gần nhà nhị vị hông dậy.
Chiệng quê nhà, nói hoài hổng dứt hở ?

____________


Chắc là nú tui nhớ lộn hổng chừng heng năm.
Phở tàu bay là chốn lui tới mỗi sáng chúa nhựt sau khóa lễ ở nhà thờ bắc hà.
Ăn phở từ hồi mới chỉ là cái xe do vợ chồng ông bắc kỳ nọ kéo tới lề đường bán,
rồi ông thuê cái... "mặt bằng" nớ - trời thần ơi, tui thù chữ này hết biết luôn -
Ăn nên làm ra, ông mua đứt cái mặt nọ khi cửa mới chỉ là tấm liếp, rồi cửa đổi thành những phên gỗ kéo mở chồng lên nhau.
Giờ ngó hình chụp thấy tiệm đồ sộ bề thế, nhưng hổng biết hương vị có còn giữ sắc màu ?
Nghe nói chừ người ta còn ăn phở với... tía tô ngò om và cả... dấp cá !

Tui hổng chắc có dĩa giá trên mặt bàn trong thời thơ ấu nọ, nhưng bảo đảm chiệng tía kêu phở và kêu thêm giá trụng để riêng.
Tô phở của tía luôn luôn là tái nạm vè, có nước béo và giá trần (bắc kỳ hổng nói giá trụng).
Còn dĩa rau thơm thì để riêng, là mùi tàu (tức ngò gai) và húng cây (Bắc kỳ hổng ăn phở với húng nhủi heng).
Cái cọng húng quế nọ thiệt sự không rõ góp mặt từ khi nào, nhưng bảo đảm tại tiệm tàu bay, nó hổng cùng lứa cùng thì với mùi tàu và húng cây. Thành có lẽ... rau quế là chiệng tự biên tự diễn của nam kỳ sau này chăng - chớ hổng lẽ của đám các chú lai, nghĩa là nó từ tô hủ tiếu nhảy phóc sang tô phở bắc ?

Chừ nghe những địa danh, tên đường phố thì thiệt sự ấm ớ hổng nhớ đâu vào đâu.
Nhưng nhà thờ bắc hà, phở tàu bay và trại lính hiến binh thì rõ mồn một.
Phở tương lai nghe tên quen quen, đường Trần hoàng quân nghe quen luôn, thành chắc có ăn rồi, bị vì... tía vốn theo đạo phở, chỗ mô cũng dẫn con gái tới "đọc kinh" ráo nạo.
Có 1 tiệm phở nổi tiếng tuy phải đi xa chút đỉnh, đối diện viện pasteur, và nếu có ăn thì luôn luôn vào giấc tối.
Trời thần ơi, cái lề đường bên kia của viện, bàn ghế tràn kín hè luôn và giấy lau muỗng chén ngập lề y chang bươm bướm.
Đi bộ ngang khúc nớ phải đi vòng xuống đường cho...sạch chơn.
Hồi dọn về hoà hưng, thì ngay ngã ba vô khám chí hòa, có một quán phở nhỏ. Tên tui quên rồi - phải chi còn đậu và Lê Nguyễn Hiệp sẽ nắm áo đồng hương hỏi cho ra - Tiệm phở này nấu hạp gu tía, nhưng hổng rõ có giống tàu bay không nữa lận.

Chiệng phở là chiệng đường trường, nói hoài hổng hết. Ngộ cái là... miền nam nóng chết cha, nóng đổ mồ hôi luôn, thành hổng hiểu sao lại cứ ăn phở nóng. Lắm khi... mồ hôi trán nhỏ giọt, vừa ăn vừa chùi.
Tướng công biểu sao hổng ăn thứ khác cho bớt nóng, cái nghe nhạc phụ giả nhời "ăn nóng cho ra mồ hôi, mồ hôi bốc hơi mang theo nhiệt lượng trong người, vừa mát lại vừa nhẹ bụng (mà ăn chi lỏng thì cũng phải nóng ráo, hủ tiếu bún riêu cháo cá... có cái chi ăn lạnh bao giờ ! Thậm chí... tráng miệng tàu hũ nước đường gừng hay chè thưng thì cũng nóng mới là đúng bài bản)

Có thời... thống kê y học mần màn tiên đoán, rằng đớp thức ăn nóng dễ gây ung thư họng, thành ra... tỷ lệ ung thư vòm hầu ở đám các chú cao hơn những ethnic group khác, có thể do thói quen ăn uống chăng (hủ tiếu, mì và cháo huyết)
Khi ấy hổng nghe nói ung thư họng ở đám ăn phở bắc.
Chừ thì... chúng biểu chiệng ung thư nọ dính dáng tới gene di truyền, nghĩa là cội nguồn từ các dây nhiễm thể.
Nghe đám nọ stress up stress down thấy mồ luôn, bị vì nay thế này mơi thế khác, hổng biết đường lần.

Ăn uống kiêng cữ là chiệng tương đối, vì sống vui hãy nên sống thọ,
sống mà khi mô cũng nơm nớp lo âu lúc lựa chọn thức ăn bỏ miệng thì... sống thọ mần chi !
Chưa kể... kiêng cử phải làm từ tuổi đôi mươi lận cà, chớ đâu mà chờ tới lúc "khởi đầu đoạn đường kết thúc" rồi mới chăm chú chiệng kiêng, là coi như trễ tràng rồi.
Khổ cái... đám phái yếu lăng xăng la làng, ấy hổng sợ già sợ chết, chỉ sợ bịnh thôi.
Chúng quên phức đoạn đường thiên lý "sanh lão bịnh tử" đang đi, và đi gần hết.
Ngó kỷ đám nọ thì... y hình 10 đứa hết 9 đứa sợ nghĩa địa, ăn tốt để tránh bịnh tật, vì... hổng bịnh thì hổng chết. Periode.

1 symposium gần đây quảng bá cổ võ chiệng... stop smoking.
Ông chiêng khoa phổi nói vầy : Ở đám hút thuốc kinh niên, nếu ngưng hẳn màn phì phèo thì... (nghe cho rõ nè nha) 13-14 năm sau, hệ thống phế quản sẽ bình thường y chang người chưa từng bao giờ hút thuốc.
Có mệ kia cắc cớ ý kiến ý voi, rằng phải nhịn hút ngần ấy năm để coi như chưa từng hút thì có đáng không, giả như người bịnh nay đã trên 70 tuổi. Thà rằng cứ hút rồi chết trong sung sướng !
Diễn giả hết hồn "ma đầm nói vậy coi như tui đang... nhọc lòng mà chẳng nên công cán gì ! Hút rồi chết trong sung sướng là phước đức ông bà, chớ thường khi, hầu như, luôn luôn là... chết ngộp, bị vì... thêm thuốc là thêm đinh đóng vô quan tài rồi khiêng ra nghĩa địa sớm trước hạn kỳ".

Dĩ nhiên diễn giả nói chi là chiệng của diễn giả, chiên da y tế cũng có ý của chiên da.
Thành ra... bà ấy đã nói với 1 trự 75 tuổi, hút thuốc như đầu máy xe lửa, và nhập viện vì dính stroke,
rằng nếu tính sống tới 100 hay hơn 100 thì nên bỏ thuốc, còn như chỉ tính sống tới 80-85 thôi thì... hễ thích cứ hút tiếp, nhưng phải control điều độ.
Khổ cái... điều độ khó lắm cà, vì tâm người xưa nay vốn yếu hèn,
cứ 1 rồi lại phải 2 phải 3 phải 4. Quen chơi hổng quen nhịn.
Nên rồi... ta phải thỉnh liền dìa cuốn chú đại bi, mỗi bữa mỗi tụng niệm cho... thoát.

[Ngô Đồng]

Ở Đà lạt, nhiều dân Bắc kỳ di cư, hàng phở cho thêm đĩa rau xà lách tươi rói, khách xé rau cho vô thay rau thơm. Bên cạnh nhà thờ con gà thời đó có xe phở, bánh phở cắt bằng dao tại chỗ, sợi ngắn sợi dài, đi lễ ra lúc sớm mai ăn tô phở nóng nhớ hoài ngàn năm… Sau này xuống Sài gòn thấy người ta ăn phở có trái trứng sống luôn. Hơi bị quợn. What the phơ!

Nhắc lại xe phở đó ngon vì mùi thơm, ngon vì trời lạnh, đĩa rau sống là rau xà lách nhúng cọng trắng ngần khi nhai sần sật đắng trước ngọt sau - còn xe sữa đậu nành nữa nóng thật nóng cho lòng đỏ trứng vào . . . hẳn dân Sài Gòn lên chơi ăn ngon về lại Sài Gòn cho trứng vào phở chăng?

Anh Năm à, khu nhà thờ Đồng Tiến khi n đ về di mộ cho ông bà cụ đã thay đổi không còn nhận ra gì nữa cả khu cư xá thì biến mất tiêu luôn rồi - Nhà thờ Đồng Tiến bây giờ được xây dụng lại khang trang lắm - phở Tàu Bay thì n đ không ăn vì hết ngon rồi . . .

[ốc]

mà ăn chi lỏng thì cũng phải nóng ráo, hủ tiếu bún riêu cháo cá... có cái chi ăn lạnh bao giờ ! Thậm chí... tráng miệng tàu hũ nước đường gừng hay chè thưng thì cũng nóng mới là đúng bài bản

Miền nhiệt đới thức ăn dễ bị hư nên phải nấu sôi rồi ăn liền, để nguội vi trùng sinh sản lúc đó ăn đau bụng, riết thì thành thói quen ăn nóng cho nó lành. Ngược lại xứ lạnh thiếu củi nên lại có nhiều món cá sống thịt nguội, sushi ở Nhật, yukhoe ở Hàn, steak tartare ở… Tartar, steak saignant ở Pháp, carpaccio ở Ý… ăn sống nhăn nuốt lạnh tanh thả dàn hông sợ tào tháo.

Nghe nói bên Nam Hàn người bản xứ cũng học cách nấu phở mở tiệm bán, pha trộn thêm hương vị của họ là có cả kimchi ăn kèm (banchan). Bảo đảm sẽ thêm cái hột gà tươi vì họ nghĩ món gì hông có hột gà là hông ngon.

Bên Mỹ thấy vài tiệm Hàn bán shabu shabu kiểu Nhật với nước phở Việt, gồm thịt bò, gà, tôm, cua, bánh phở khô, giá, tàu hũ, rau cải, rau cần. Ăn miếng nào nhúng miếng đó vô nồi lẩu cho nó nóng hổi. Chờ vài bữa cái mốt đó sẽ về tới Sài gòn thành ra “lẩu phở bò gia truyền chính gốc Bắc kỳ” nổi tiếng toàn cầu.

[Thùy Linh]

*

1 symposium gần đây quảng bá cổ võ chiệng... stop smoking.
Ông chiêng khoa phổi nói vầy : Ở đám hút thuốc kinh niên, nếu ngưng hẳn màn phì phèo thì... (nghe cho rõ nè nha) 13-14 năm sau, hệ thống phế quản sẽ bình thường y chang người chưa từng bao giờ hút thuốc.
Có mệ kia cắc cớ ý kiến ý voi, rằng phải nhịn hút ngần ấy năm để coi như chưa từng hút thì có đáng không, giả như người bịnh nay đã trên 70 tuổi. Thà rằng cứ hút rồi chết trong sung sướng !
Diễn giả hết hồn "ma đầm nói vậy coi như tui đang... nhọc lòng mà chẳng nên công cán gì ! Hút rồi chết trong sung sướng là phước đức ông bà, chớ thường khi, hầu như, luôn luôn là... chết ngộp, bị vì... thêm thuốc là thêm đinh đóng vô quan tài rồi khiêng ra nghĩa địa sớm trước hạn kỳ".

Dĩ nhiên diễn giả nói chi là chiệng của diễn giả, chiên da y tế cũng có ý của chiên da.
Thành ra... bà ấy đã nói với 1 trự 75 tuổi, hút thuốc như đầu máy xe lửa, và nhập viện vì dính stroke,
rằng nếu tính sống tới 100 hay hơn 100 thì nên bỏ thuốc, còn như chỉ tính sống tới 80-85 thôi thì... hễ thích cứ hút tiếp, nhưng phải control điều độ.
Khổ cái... điều độ khó lắm cà, vì tâm người xưa nay vốn yếu hèn,
cứ 1 rồi lại phải 2 phải 3 phải 4. Quen chơi hổng quen nhịn.
Nên rồi... ta phải thỉnh liền dìa cuốn chú đại bi, mỗi bữa mỗi tụng niệm cho... thoát.

Mấy nay tay xí ngứa mà hông gõ kịp, chút chạy đi lo cơm trưa xí tà lẹt chút ...

Vụ hút thuốc 70t níu khg ngưng coi chừng một ngày khg xa nằm dính như keo vô giường cho tới đi bán muối á !
Xí thấy nhiều người rồi, ba của bạn xí chứ ai, và mí người làm chung, hút cả đời cái phổi đen chắc cở cái ống khói lò sưởi nhà em, bác sĩ bảo ngưng hút thuốc khg ngưng,
bị đột quỵ bán thân bất toại nằm luôn ...rồi giận vợ, con khg vô ệnh viện ngồi chong ngóc đọc sách mỗi ngày ...
Còn người thì phát hiện ung thư phổi chỉ 4 tháng là ngủm ...

Xí dọt vô bếp, cuôi tuần đại huynh Tướng công của chị Nú cùng chị vui vẻ, ngon miệng, khoẻ khoắn trong mình, chị Bắp, Triển soái ca, thầy Ốc và khách quen cũng vậy nha .

[Triển]

Helmut Schmidt, một ông thủ tướng Đức khá bảnh bao và có tiếng tăm thời Mr. Reagan của Mỹ, từng nổi tiếng là chính trị gia làm chính trị thật chứ không có chính trị ảo, là ông thủ tướng hút thuốc lá lên cả talk show, một tấm gương xấu cho nhân loại. Thế mà ông già này sống tới 97 tuổi mới chết (1918 - 2015 †).

Có lần ông tâm sự, tất cả các bác sĩ nhà của tui từng khuyên tui đừng hút thuốc lá để sống lâu hơn với vợ con, mà họ đã chết hết rồi. Sau đó ông phải xin lỗi trước truyền hình rằng ông chỉ nói đùa, ông không có ý khuyên mọi người sống buông thả.



Tui bỏ thuốc lá từ năm 2009. Con gái về nhà thăm tui nói rằng có một điều tui vô cùng thất bại trong đời là hứa mà chẳng bao giờ làm được tui có biết không. Tui hỏi là gì thế. Cháu nói bỏ thuốc lá. Từ ngày nó biết nghe cho tới nay, thấy tui hứa bao lần mà chẳng thấy làm. Lần đó tui bỏ ngang thuốc lá trong vòng ba tuần lễ, những ngày tất niên ăn uống ê chề trong đau khổ vì thiếu nhang khói. Sau đó tui cần thêm 7 tuần lễ mới hết thèm thuốc. Khi hết thèm không bị tái phát cho đến nay. Nghĩa là, mặc ai đứng hút thuốc lá ngay trước mặt tui, tui cũng không bị ảnh hưởng gì. Phòng vệ mạnh hơn giàn Patriot của Mỹ.

Thật ra, không ai không sợ chết. Chỉ có người không quan tâm đến người thân mới là không sợ chết. Bởi vì thế giới của họ nằm trọn trong cái bộ não trái nho của họ. Nghĩ rằng bất quá mình chết, chẳng có gì phải ngại. Thằng vua thua thằng liều. Huống gì là phó thường dân. Tuy nhiên những người như vậy là những người sống vô trách nhiệm với người thân của mình. Đó mới là điều đáng nói. Chứ việc họ đốt phổi thì họ xứng đáng đi bán muối sớm. Đâu có gì phải bàn.

[Triển]

Miền nhiệt đới thức ăn dễ bị hư nên phải nấu sôi rồi ăn liền, để nguội vi trùng sinh sản lúc đó ăn đau bụng, riết thì thành thói quen ăn nóng cho nó lành

Thầy Ốc đúng là dân Bắc Kỳ thứ thiệt, nên bỏ qua kính thưa tất cả các loài ... mắm ở Việt Nam. Mắm là con hải thú bị đem đi ngâm muối. Còn con hải thú hay lâm thú đem đi phơi nắng, hong gió gọi là khô.

[ốc]

Làm mắm với phơi khô là thức ăn được chế biến để giữ được lâu mai mốt ăn, còn thức ăn còn tươi phải nấu chín ăn liền hông để nguội cho ruồi nó bu. Khác nhau chỗ ăn liền hay từ từ ăn, sooner or later.

Sooner or later, everyone sits down to a banquet of consequences. (Có công làm mắm có ngày ăn cơm.)
Robert Louis Stevenson

Còn nhiều cách nữa như hun khói, ngâm dấm, ướp muối, đông đá, quấy quậy (làm bơ và phô mai).

[dulan]

...

Xin chào cả nhà,

Chị Lan Huệ ơi à

...

Chị Nú, hôm trước dulan đọc thấy chị Nú nhắc sa bô chê, chị không thích, vậy chị Nú có thích trái này không,
dulan vào kho tìm món nem chua chay và món bì chay, thấy trái này nên khênh về,
mà không nhớ chị nhắc sa bô chê ở chỗ nào, nên đem vào đây vậy!

...

Có ai từng ăn quả black sapote chưa nhỉ?
Lần đầu tiên dulan mới biết quả black sapote

Bưởi, xoài, lekima, sapote, black sapote, quýt, cóc, ổi, hồng:






Quả black sapote dù chín mềm nhưng phải chờ đen thui mới cắt ra (còn có tên khác là chocolate pudding fruit):






Cắt ra, như tên gọi chocolate pudding fruit, thịt chảy nước giống như chocolate tan chảy vậy, ngon ngọt lắm:






Làm bánh carrot cake:







Carrot cake with mascarpone cream:







Carrot cake with chocolate pudding fruit:





...

Thân mến và chúc vui,
Dulan


...

Dulan xin chào chị Ngô Đồng, Thùy Linh, N5, Ốc, và quan khách nhé

...