Nhân trò chuyện về nhạc khúc cổ điển Chiều Tà ở Đình Ca, hôm qua O Mưa Hồng Y Lara gửi lại cho o Xanh bản Chiều Tà của O Mưa hát, do o Xanh ráp và làm kỹ thuật ăm thanh nhiều năm trước mà Xanh đã quên không còn nhớ. Nhìn thấy lại cả một trời kỷ niệm. Ngày đó o Tà làm phông poster cũng điệu đà, nghệ sĩ, loãng mạn quá chứ. Hôm qua nghe lại giọng O Mưa hát bài này rất ư thành thanh tú, hiền hậu. Bài Chiều Tà của O Mưa này không phải phiên bản của thiên tài Schubert mà của thiên tài tài Enrico Toselli. Cả hai bài đều bất hủ. Bên dưới là bài viết sưu tầm Kỳ Phan viết.

Trước khi đọc mời nghe O Mưa Hồng Lara hát.

https://app.box.com/s/zustj4lh1vhg42...ibextid=P5sS7T









SERENA! HAI BẢN TÌNH CA CỔ ĐIỂN BẤT TỬ CỦA NHÂN LOẠI ..

Kỳ Phan

“Serenade” (hay còn gọi là “Serenata”), nghĩa là khúc ban chiều – nhạc theo phong cách lãng mạn. Bản Serenade thường chơi vào buổi chiều tà, ở ngoài trời, và ngày xưa thường ngay dưới cửa sổ nhà người yêu. Cho đến bây giờ, có hai bài viết theo thể Serenade nổi tiếng nhất mà chưa có bài nào vượt qua được hai bài bất hủ này. Đó là “Serenade” của Schubert và “Serenata” của Enrico Toselli.

Những nhà bình luận đã nói về vẻ đẹp của những bản Serenade:
” Những lời nỉ non, thổn thức của ca từ quyện với một giai điệu lãng mạn, quyến rũ, các bản Dạ Khúc là một thông điệp tình yêu chuyển tải bẳng âm nhạc tuyệt vời.

Nhưng hơn thế, “Dạ Khúc” còn là một bức tranh toàn bích, sâu lắng… mang dáng dấp hơi thở không chỉ của thời đại đó mà của muôn mọi thời đại. Các nhạc sĩ thiên tài đã nói lên tiếng lòng mình trong thời khắc đêm về, ngoài niềm khắc khoải thường tình về tình yêu đôi lứa, còn như thân phận con người nhỏ nhoi đầy bất trắc trước mênh mông vũ trụ.

Bài nhạc có giai điệu rất đẹp, trữ tình, lai láng, với những tiếng chim hót líu lo, không trầm mặc, buồn nhưng vẫn phảng phất đâu đó niềm hy vọng và hoài bão hướng thiện. Một bức tranh tuyệt mỹ. Các nhạc sĩ thiên tài như nói lên tiếng lòng của muôn người, muôn thế hệ…”

“Chiều Tà” (“Serenata ‘Rimpianto’ ”) do nhạc sĩ người Italia Enrico Toselli sáng tác vào năm 1913.

Nhạc sĩ Enrico Toselli (ngày 13 tháng 3 1883 Florence – 15 Tháng Một 1926 Florence) là một nghệ sĩ dương cầm và nhà soạn nhạc người Ý.

Ông sinh ở thành phố Florence, học đàn Piano với Giovanni Sgambati và học hòa âm với Giuseppe Martucci & Reginaldo Grazzini. Trong giai đoạn đầu đời ông khởi nghiệp là một nhạc sĩ dương cầm tài năng thường trình diễn ở Ý, các thủ đô Âu Châu, Bắc Mỹ và địa phận Alexandria thời đó.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là “Serenata ‘Rimpianto’ Op. 6, No.1”. Ngoài ra ông còn viết hai bản Operetta là “La Cattiva Francesca” (1912) và “La Principessa Bizzarra” (1913).

Enrico Toselli nổi tiếng phần lớn không nằm trong tài năng âm nhạc của ông mà là từ chuyện scandal cuộc tình của ông với Nữ Công Tước “Archduchess Louise of Austria” năm 1907.

“Serenata ‘Rimpianto’ Op.6, No.1” là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông được biết đến ở Việt Nam và được nhạc sỹ bậc thầy nổi danh Phạm Duy chuyển thể sang tiếng Việt vào năm 1965 với tựa “CHIỀU TÀ” với lời ca từ dịch sau ..


Lắng trầm tiếng chiều ngân
Nhạc dặt dìu ái ân
Người ôi ! Nhớ mãi cung đàn
Năm tháng phai tàn
Duyên kiếp vẫn còn lỡ làng ..

Đã quên hết sầu chưa
Lời này là tiếng xưa
Quỳ dâng dưới nắng phai mờ
Bên gối ơ thờ
Ôi tiếng tơ tình mong chờ ..

ĐK:
Chiều êm êm đưa duyên về người
Đàn triền miên nắn tiếng sầu đời
Người hỡi !
Đến bên tôi nghe lời xao xuyến
Như chuyện thần tiên.

Niềm mơ xưa là đó
Cho ta nâng niu lời ca
Chiều mơ không gian
Hờ hững cõi Thiên Đàng
Thuyền trôi bến sông xa đừng chờ ..

Xin hãy lắng nghe bao lời thơ chiều tà
Nhạc chiều của chúng ta
Là câu ân ái muôn đời
Bóng đã xế rồi
Hãy nép trong lòng cõi đời.
Tình Yêu mãi mãi…

Là bài nhạc dòng cổ điển nên bài hát phù hợp với chất giọng của nữ cao light lirico soprano tươi sáng, linh hoạt, uyển chuyển của lối hát opera. Ở VN trước năm 1975 nhờ sở hữu chất giọng trời cho, nữ danh ca Thái Thanh đã hát tốt và đi đầu lối hát nhiều kĩ thuật khó của nền tân nhạc Việt và đến nay sau hơn 70 năm nước Việt vẫn chưa có người thay thế. Bà là người tiên phong và thành công xuất sắc trong việc kết hợp giữa lối hát bel canto (lối hát giọng đẹp, hát mở của opera Ý) với lối hát truyền thống của dân nhạc (tạm gọi là lối hát đóng). Sau Thái Thanh có nhiều danh ca thể hiện lối hát này như Ánh Tuyết (trước và sau năm 1975), Kim Tước, Mai Hương, Quỳnh Giao hay phản phất âm hưởng opera như Thái Hiền, Họa Mi, Khánh Hà, Thu Vàng, Mộng Thủy .. nhưng vẫn chưa ai qua được Thái Thanh.

Riêng bài Chiều Tà (Serenata) Kyphan đã nghe nhiều nữ danh ca trình bày nhưng đọng lại cảm xúc trong lòng bản thân ngoài bản thu của danh ca Thái Thanh, còn lại là các phiên bản của Thái Hiền (thanh sáng, nhẹ nhàng) và Khánh Hà (tinh tế, điêu luyện).

Xin chia sẻ cả 3 phiên bản để bè bạn cùng nghe và cho nhận xét xem đánh giá của Kyphan đúng đắn chưa ?

Thái Thanh (pre75): https://www.youtube.com/watch?v=4bXvCrLwLzw
Khánh Hà: https://www.youtube.com/watch?v=1VWO...t=RDMM&index=4 (kyphan dựng)
Thái Hiền: https://www.youtube.com/watch?v=ahCdzbpyfjA





Bonus câu đố

Bức hình khi xưa ta bé này của cô đào minh tinh màn bạc nào